giao an tap huan

Kiến thức: - Giúp học sinh cảm nhận đợc bức tranh thiên nhiên và vẻ đẹp tâm hồn Hồ Chí Minh - Sự kết hợp hài hoà giữa bút phát cổ điển và tinh thần hiện đại.. - Gv chiếu bản đồ hành tr

Tiết 87:

chiều tối

Hồ chí minh Ngày soạn: 30/08/2010

Ngày thực hiện:……….

Cho các lớp:………

I Mức độ cần đạt:

II.Trọng tâm kiến thức, kỹ năng:

1 Kiến thức:

- Giúp học sinh cảm nhận đợc bức tranh thiên nhiên và vẻ đẹp tâm hồn Hồ Chí Minh

- Sự kết hợp hài hoà giữa bút phát cổ điển và tinh thần hiện đại.

2. Kỹ năng:

- Rèn luyện cho học sinh kỹ năng cảm thụ một tác phẩm trữ tình

3 Thái độ:

- Hiểu đợc vẻ đẹp con ngời, tài năng, nhân cách Hồ Chí Minh, từ đó rút ra bài học cho bản thân về lẽ sống, niềm tin

III Chuẩn bị:

1 Thầy:

- Tranh ảnh về Hồ Chí Minh, SGK, máy chiếu, phiếu học tập

2 Trò:

- Soạn bài, chuẩn bị tài liệu

IV.Tổ chức dạy và học:

• Bớc I: ổn định tổ chức lớp: Kiểm tra sĩ số, trật tự, nội vụ của lớp

• Bớc II: Kiểm tra bài cũ: sử dụng kỹ thuật bể cá

- Bớc III: Tổ chức dạy và học bài mới:

* Hoạt động 1: Tạo tâm thế:

- Thời gian: 7 phút

- Phơng pháp tích cực và kỹ thuật áp dụng: Phơng pháp thuyết trình do học sinh thực hiện, phơng pháp vấn đáp, kỹ thuật góc.

chú

- Gv giao bài tập từ tiết học

trớc: Học sinh vào vai hớng

dẫn viên du lịch giới thiệu

với một đoàn khách nớc

ngoài về chủ tịch Hồ Chí

Minh.

- Gv chuyển ý yêu cầu học

- Xem lại tài liệu

- 1 HS

I Tiểu dẫn:

1 Tác giả: Hồ Chí Minh (1890-1969)

- Vị lãnh tụ vĩ đại, anh hùng giải phóng dân tộc

- Một tác gia lớn của nền văn học dân tộc.

sinh xem lại phần chuẩn bị

và trình bày

- Gv chốt theo chuẩn kiến

thức, kỹ năng

- GV nêu câu hỏi:

? Hãy trình bày những hiểu

biết của em về tập thơ nhật

ký trong tù?

- Gv chốt ý: Dẫn thơ:

Lại thơng nỗi đoạ đày thân

Bác

53 cây số mỗi ngày

Mũ áo dầm ma rách hết

giày

- Gv chiếu bản đồ hành

trình chuyển lao của Hồ

Chí Minh

- Gv yêu cầu học sinh nêu vị

trí và hoàn cảnh sáng tác

bài thơ Chiều tối?

trình bày

- Cả lớp chú ý lắng nghe

- Ghi bài

- 1 HS trình bày

Nghe giảng

- Ghi bài

- Quan sát hình ảnh trên màn chiếu

- 1 HS trình bày

2 Tập thơ Nhật ký trong tù:

- Hoàn cảnh sáng tác: Tháng 8/1942

đến tháng 9/1943 khi Hồ Chí Minh bị chính quyền Tởng Giới Thạch bắt giam và bị giải tù qua hơn 30 nhà lao của tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc

- Gồm: 134 bài thơ

3 Bài thơ Chiều tối:

- Vị trí: Bài thứ 31

- Hoàn cảnh sáng tác: Cuối thu năm

1942, trên đờng chuyển lao từ Tĩnh Tây sang Thiên Bảo

Hoạt động 2: tri giác

- Dự kiến thời gian: 5 phút

- Phơng pháp tích cực và kỹ thuật áp dụng: Phơng pháp vấn đáp, phơng pháp đọc diễn cảm,

- Gv mời một học sinh xác

định giọng đọc và đọc bài

thơ

- GV yêu cầu học sinh khác

nhận xét

- Gv chốt ý hớng dẫn học

sinh đọc theo đúng nhịp,

giọng điệu của bài thơ (Đọc

lại nếu cần)

- GV yêu cầu học sinh xác

định thể thơ và hớng khai

thác bài thơ ?

- GV chốt ý theo chuẩn kiến

- 1 Học sinh trả lời và

đọc bài

- 1 Học sinh nhận xét

- HS nghe hớng dẫn

- 1 HS trả

lời

- HS ghi bài

II Đọc hiểu văn bản:

1 Đọc:

- Thể loại: Thất ngôn tứ tuyệt

- Bố cục: 2 phần + 2 câu đầu: Bức tranh thiên nhiên

+ 2 Câu sau: Bức tranh đời sống

thức kỹ năng

- Gv dẫn dắt học sinh đặt

mình vào hoàn cảnh nhân

vật trữ tình và miêu tả lại

diễn biến tâm trạng ?

- Gv yêu cầu học sinh trình

bày phần so sánh đối chiếu

bản dịch thơ với phiên âm

và dịch nghĩa?

- 1 học sinh trình bày

- 1 Hs trình bày

- Cảm nhận chung về bài thơ:

- So sánh phiên âm và dịch thơ

Hoạt động 3: phân tích, cắt nghĩa:

- Thời gian: 23 phút

- Phơng pháp tích cực và kỹ thuật áp dụng:

- Gv hỏi: khoảnh khắc

chiều hôm trong thơ ca xuất

hiện nh thế nào ? Gắn với

tâm trạng gì?

- GV dẫn vào bài thơ và

đọc lại 2 câu thơ đầu:

- Gv chia học sinh thành các

nhóm (2 bàn một nhóm)

h-ớng dẫn học sinh thực hiện

kỹ thuật khăn trải bàn

Phiếu học tập 1:

? Bức tranh thiên nhiên qua

con mắt ngời tù đợc biểu

hiện nh thế nào?

? Nhận xét về nghệ thuật

miêu tả?

? Cảm nhận về tâm hồn

nhân vật trữ tình?

- Gv mời đại diện các nhóm

trình bày, nhận xét , bổ

sung

- GV chữa phần trình bày

của học sinh và chốt theo

chuẩn kiến thức kỹ năng.

- 1 Hs trả

lời

- Nghe đọc thơ

- Hs làm việc tích cực trong nhóm

- 1 Hs đại diện trình bày

- 1 nhóm khác nhận xét

- Nhóm có ý kiến khác

bổ sung

- Học sinh ghi bài

2 Tìm hiểu chi tiết văn bản:

a Hai câu đầu: Bức tranh thiên nhiên

- Hình ảnh:

+ Cánh chim: mỏi + Chòm mây: chậm trôi

- Nghệ thuật: cổ điển + Sử dụng thi liệu cổ + Bút pháp chấm phá

+ Nghệ thuật nhân hoá: cô vân + Tả cảnh ngụ tình

=> Bức tranh thiên nhiên mênh mông, vắng lặng chiều muộn nơi xóm núi mang đậm chất Đờng thi; bút pháp chấmphá gợi nhiều hơn tả phác hoạ thần thái của cảnh và nói lên tâm trạng của con ngời.

+ Hiện đại: Sử dụng hình ảnh ớc

lệ nhng có sự sáng tạo: Cánh chim trong thơ cổ thờng bay về chốn vô định, gợi cảm giác ngậm ngùi, chia ly Cánh chim trong Chiều tối hớng về sự yên ấm của cuộc sống thờng ngày

- GV chuyển ý: Các em thử

đặt mình vào hoàn cảnh của

Hồ Chí Minh nếu những

câu thơ tiếp theo là lời than

vãn về cảnh ngộ của bản

thân, nỗi buồn nhớ quê

h-ơng chúng ta hoàn toàn có

thể chấp nhận đợc Nhng

đọc những câu thơ tiếp theo

chắc chắn các em sẽ thấy

những điều bất ngờ

- Gv đọc 2 câu thơ

? Bức tranh thơ đợc tiếp nối

bằng những hình ảnh nào?

Em ấn tợng với hình ảnh

nào nhất? Hãy bình đôi

chút về hình ảnh đó?

- Gv mời học sinh trình bày,

nhận xét, bổ sung

- Gv chốt theo chuẩn kiến

thức, kỹ năng:

Gv bình: Khi ánh sáng

- Nghe đọc thơ

- 2 HS trình bày

- 1 Hs khác nhận xét,

bổ sung

- Nghe giảng

- Ghi bài

- Vẻ đẹp tâm hồn của Hồ Chí Minh:

+ Tình yêu thiên nhiên tha thiết + Tâm hồn nhạy cảm, tinh tế,

đồng cảm với vạn vật thể hiện tình yêu thơng mọi sự sống trên

đời + T thế ung dung ngắm cảnh: ý chí nghị lực phi thờng, sự hoà hợp chất thép và chất tình.

b Hai câu sau: Bức tranh đời sống

- Hình ảnh:

+ Ngời lao động: thiếu nữ xay ngô

=> Con ngời lao động bình th-ờng, gợi sự trẻ trung, sức sống trở thành trung tâm của bức tranh,

là chất thơ cất lên từ cuộc sống

đời thờng -> Chất hiện đại

+ Nghệ thuật điệp liên hoàn: ma bao túc- bao túc ma :

=> Sự cần mẫn lao động của cô gái xóm núi; vòng quay của cối ngô diễn tả bớc đi của thời gian

+ Lò than rực hồng:

>Hàm súc: chữ hồng: xua tan cảm giác nặng nề, mệt mỏi, tối tăm; Thể hiện tâm hồn luôn

h-thiên nhiên đã tắt bài thơ

vừa kịp sáng lên, ấm lên từ

tình yêu thơng con ngời của

một tâm hồn đại trí, đại

dũng …Ôi …

ớng về sự sống, trái tim mẫn cảm của một nghệ sĩ tài hoa

>Cổ điển: Lấy sáng nói tối:

> Hiện đại: toả sức ấm nóng cho bức tranh thơ; thể hiện sự vận

động của mạch thơ từ tối đến sáng, từ buồn sang vui

Hoạt động 4: đánh giá, khái quát:

- Thời gian: 5 phút

- Phơng pháp tích cực và kỹ thuật áp dụng:

Gv nêu câu hỏi:

? Đánh giá về nội dung của

bài thơ?

- Gv hơng dẫn học sinh tổng

kết bài học theo phiếu học

tập 2

? Những biểu hiện của chất

cổ điển và chất hiện đại

trong bài thơ?

- Mời học sinh trình bày,

nhận xét, bổ sung.

- Gv chiếu kết quả phiếu

học tập

1 Hs trả lời

- Làm việc theo phiếu học tập

- 1 HS trình bày

- 1 HS nhận xét, bổ sung

III Tổng kết:

* Nội dung:

- Bức tranh thiên nhiên

- Vẻ đẹp tâm hồn Hồ Chí Minh:

+ Rất yêu thiên nhiên, luôn dạt dào cảm xúc thơ ca trớc mọi sắc thái đa dạng của nó

+ Yêu con ngời, gắn bó với cuộc sống con ngời, nhất là ngời lao

động + Tinh thần lạc quan luôn hớng

về ánh sáng và sự sống

* Nghệ thuật:

- Chất cổ điển:

+ Đề tài + Thể thơ đờng luật + Thi liệu truyền thống + Bút pháp ớc lệ, chấm phá

- Chất hiện đại:

+ Bút pháp tả thực sinh động với những hành động dân dã đời th-ờng

+ Hình ảnh con ngời là trung tâm của bức tranh

+ Mạch vận động của tứ thơ h-ớng về sự sống, ánh sáng.

Hoạt động 5: luyện tập, áp dụng, vận dụng:

- Thời gian: 3 phút

- Phơng pháp tích cực và kỹ thuật áp dụng: Phơng pháp vấn đáp, kỹ thuật động não

- Gv nêu vấn đề :Hiện nay

toàn Đảng, toàn dân hởng

ứng cuộc vận động học tập

và làm theo tấm gơng đạo

đức Hồ Chí Minh, em có

suy nghĩ gì sau khi tìm hiểu

bài thơ?

- Gv chốt

- 1 Hs trả

lời

- 1 Hs bổ sung

IV Bài tập củng cố: Bài học

- yêu và sống chan hoà với thiên nhiên

- Yêu thơng con ngời

- Có tinh thần vợt khó

- Lạc quan

• Bớc IV: Giao bài và hớng dẫn học bài, chuẩn bị bài ở nhà: 2 phút

- Gv hớng dẫn học sinh học bài về nhà:

1 Học thuộc lòng bài thơ Chiều tối

2 Bình giảng một hình ảnh thơ mà em thích nhất

3 Tìm đọc thơ văn Hồ Chí Minh

4 Soạn bài Từ ấy.