Máy nâng chuyển - Chương 2

Máy nâng chuyển là khoa học nghiên cứu việc cơ giới hóa quá trình nâng chuyển các vật nặng nhằm nâng cao năng suất lao động, giảm nhẹ sức lao động cho con người.

Chương 2

BỘ PHẬN MANG TẢI

Phân loại

 Móc

Bộ phận mang tải vạn năng, có thể sử dụng cho vật liệu bất kỳ

 Cặp giữ

Bộ phận mang tải chuyên dùng với vật liệu khối

Thường sử dụng với loại vật liệu có hình dáng và kích thước nhất định

Bộ phận mang tải chuyên dùng với vật liệu rời

2.1 Móc

 Móc đơn: khi trọng

tải nhỏ và vừa

 Móc 2 ngạnh: khi trọng tải vừa và lớn

Vật liệu: thép ít cácbon, thường dung thép 20

Phương pháp chế tạo móc:

 Rèn

 Dập

 Đúc

Móc tiêu chuẩn

Tiết diện thân móc có dạng hình thang cong: đảm bảo độ bền đều, khối lượng nhỏ nhất

Không cần tính móc tiêu chuẩn, chỉ cần chọn theo đúng trọng tải

Với móc không tiêu chuẩn cần kiểm nghiệm về độ bền tại các tiết diện nguy hiểm: cuống móc và 2 tiết diện trên thân móc

cuống

móc

thân

móc

Móc tấm

 Móc tấm: khi trọng

tải lớn và rất lớn

Khi trọng tải lớn và rất lớn chế tạo móc bằng rèn/dập khó và đắt nên thường dùng móc tấm

Chế tạo móc bằng cách cắt các tấm thép thành hình dạng móc, sau đó liên kết các tấm bằng đinh tán

Có thể thay thế các tấm khi cần thiết

Tính móc

 Với móc tiêu chuẩn không cần tính, chỉ cần lựa chọn đúng theo trọng tải yêu cầu.

 Với móc không tiêu chuẩn, cần tính móc về

độ bền tại các tiết diện cuống móc và thân

móc.

 Xem cụ thể

2.2 Cặp giữ

Có khả năng điều chỉnh theo kích thước vật nâng

Tính cặp giữ (loại ma sát)





Fms Fms







a







a/2

c



b



Lực tác dụng lên tay đòn

Cân bằng lực tác dụng lên tay đòn:

N.b – Q.a/4 – S.c = 0 S.cos = Q/2

Để vật không rơi cần

đủ ma sát: Fms > Q/2 hay (với k > 1)

N.f = k.Q/2

Thay thế N và S, nhận

2.3 Gầu ngoạm

 Loại 1 dây

1

2 4

3 5

 Loại 2 dây

4 2

3

1

Ví dụ về kết cấu

Ví dụ (tiếp )

Ví dụ (tiếp )

Ví dụ (tiếp )

next…

2.4 Bộ phận mang tải khác

Bộ phận mang tải khác (tiếp)

Tóm tắt

 Phân loại bộ phận mang tải và phạm vi sử

dụng của chúng

 Các loại móc: Cấu tạo chung, tính móc không

tiêu chuẩn

 Cặp giữ ma sát: cấu tạo chung, nguyên lý hoạt

động, tính toán điều kiện cặp giữ

 Gầu ngoạm: cấu tạo chung, nguyên lý làm việc

 Các bộ phận mang tải khác

Tính móc không tiêu chuẩn

• Tiết diện cuống móc A-A: tính như bulông chịu kéo, không xiết:

• Ứng suất cho phép lấy 85MPa khi dẫn động tay hoặc 40-50MPa khi dẫn động bằng động cơ.

• Tiết diện thân móc: theo lý thuyết thanh cong:

Next 

d1

a

A – A

B – B

a/2 e1 e2

y

dA

  







1

4 d Q

Tính móc không tiêu chuẩn

• Tiết diện B-B:

• Chịu kéo

(thớ trong)

• Chịu nén

(thớ ngoài)

Với k – hệ số phụ thuộc dạng tiết diện

h = e1 + e2

r = a/2 + e1

A – diện tích tiết diện

• Ứng suất cho phép lấy 165 MPa khi dẫn động tay hoặc 150 MPa khi dẫn động bằng đ/cơ

a

B – B

a/2 e1 e2

y

dA

  







a ,

e k

A

Q

5 0

1 1

  









h a

,

e k

A

Q

5 0

2 2

dA y

r

y A

k

e

e







2

1

1