* Chuyển câu chủ động thành câu bị động: - Chuyển từ cụm từ chỉ đối tượng của hoạt động lên đầu câu - Thêm hoặc không thêm từ bị được vào sau từ cụm từ chỉ đối tượng - Có thể lược bỏ hoặ
Trang 2Tiết 99.Tiếng việt
Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị
Trang 3Kiểm tra bài cũ
1 Thế nào là câu chủ động? Thế nào là câu bị động?
- Câu chủ động: là câu có chủ ngữ chỉ người, vật thực hiện một hành
động hướng vào người khác, vật khác(chỉ chủ thể của hoạt động)
- Câu bị động: là câu có chủ ngữ chỉ người, vật được hoạt động của ngư
ời, vật khác hướng vào(chỉ đối tượng của hoạt động)
2 Xác định câu chủ động và câu bị động trong những ví dụ sau:
a,Bà đã dọn cơm
b,Cơm đã được bà dọn
c, Cơm đã dọn
(Câu chủ động) (Câu bị động) (Câu bị động)
Trang 4Tiết 99 chuyển đổi câu chủ động thành
câu bị động (tiếp theo)
I- Cách chuyển đổi câu
chủ động thành câu bị
động
1 Bài tập
a Người ta đã hạ cánh màn điều treo ở
đầu bàn thờ ông vải xuống từ hôm
“hoá vàng”
b Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông
vải đã được hạ xuống từ hôm “hoá
vàng”
c Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông
vải đã hạ xuống từ hôm “hoá vàng”
(Câu chủ động)
(Câu bị động)
(Câu bị động)
* So sánh câu b, c
- Cùng là câu bị động
- Cùng nội dung miêu tả
- Câu b: có dùng từ
“được”
- Câu c: không dùng
từ “được”
Trang 5Tiết 99 chuyển đổi câu chủ động thành
câu bị động (tiếp theo)
I- Cách chuyển đổi câu
chủ động thành câu bị
động
1 Bài tập
a Người ta đã hạ cánh màn điều treo ở đầu bàn
thờ ông vải xuống từ hôm “hoá vàng”
b Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã
được hạ xuống từ hôm “hoá vàng”
c Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã hạ xuống từ hôm “hoá vàng”
* Chuyển câu chủ động thành câu
bị động:
- Chuyển từ (cụm từ) chỉ đối
tượng của hoạt động lên đầu câu
- Thêm hoặc không thêm từ
bị (được) vào sau từ (cụm từ) chỉ
đối tượng
- Có thể lược bỏ hoặc biến chủ thể
của hoạt động thành một bộ phận
không bắt buộc trong câu
(Chủ thể) (HĐ) (Đối tượng của hoạt động)
(Đối tượng của hoạt động)
(HĐ)
Trang 6Tiết 99 chuyển đổi câu chủ động thành
câu bị động (tiếp theo) I- Cách chuyển đổi câu chủ động
thành câu bị động
1.Bài tập
2.Bài học
* Chuyển câu chủ động thành câu
bị động:
- Chuyển từ (cụm từ) chỉ đối
tượng của hoạt động lên đầu câu
và thêm hoặc không thêm từ
bị (được) vào sau từ (cụm từ) ấy
* Chuyển đổi mỗi câu chủ động dưới đây thành hai câu bị động theo hai kiểu khác nhau.
a Một nhà sư vô danh đã xây ngôi chùa ấy từ thế (Chủ thể) (HĐ) (Đối tượng của HĐ)
kỉ XIII
- Ngôi chùa ấy được (một nhà sư vô danh) xây từ
thế kỉ XIII
- Ngôi chùa ấy xây từ thế kỉ XIII
b Người ta dựng một lá cờ đại ở giữa sân
(Chủ thể) (HĐ) (Đối tượng của hoạt động)
- Một lá cờ đại được (người ta) dựng ở giữa sân -Một lá cờ đại dựng ở giữa sân
-Chuyển từ (cụm từ) chỉ đối
tượng của hoạt động lên đầu câu
đồng thời lược bỏ hoặc biến từ
(cụm từ)chỉ chủ thể của hoạt động
thành một bộ phận không bắt buộc
trong câu
Trang 7Tiết 99 chuyển đổi câu chủ động thành
câu bị động (tiếp theo) I- Cách chuyển đổi câu chủ động
thành câu bị động
1.Bài tập
2.Bài học
* Chuyển câu chủ động thành câu
bị động:
- Chuyển từ (cụm từ) chỉ đối
tượng của hoạt động lên đầu câu
và thêm hoặc không thêm từ
bị (được) vào sau từ (cụm từ) ấy
3.Những câu sau đây có phải là câu bị động không? Vì sao?
a.Bạn em được giải nhất trong kì thi học sinh giỏi b.Tay em bị đau
CN
VN CN
VN
Cả hai câu không phải là câu bị động,nó đều
là câu bình thường vì nó không có câu chủ
động tương ứng
*Không phải câu nào có các từ bị
được cũng là câu bị động
-Chuyển từ (cụm từ) chỉ đối
tượng của hoạt động lên đầu câu
đồng thời lược bỏ hoặc biến từ
(cụm từ) chỉ chủ thể của hoạt động
thành một bộ phận không bắt buộc
trong câu
Trang 8Tiết 99 chuyển đổi câu chủ động thành
câu bị động (tiếp theo)
I- Cách chuyển đổi câu chủ động
thành câu bị động
1.Bài tập
2.Bài học
* Chuyển câu chủ động thành câu
bị động:
- Chuyển từ (cụm từ) chỉ đối
tượng của hoạt động lên đầu câu
và thêm hoặc không thêm từ
bị (được) vào sau từ (cụm từ) ấy
Đặt một câu chủ động và chuyển đổi thành hai câu bị động tương ứng
Thảo luận
nhóm
*Không phải câu nào có các từ bị,
được cũng là câu bị động
-Chuyển từ (cụm từ) chỉ đối
tượng của hoạt động lên đầu câu
đồng thời lược bỏ hoặc biến từ
(cụm từ) chỉ chủ thể của hoạt động
thành một bộ phận không bắt buộc
trong câu.
Trang 9Tiết 99 chuyển đổi câu chủ động thành
câu bị động (tiếp theo)
I- Cách chuyển đổi câu chủ động
thành câu bị động
1.Bài tập
2.Bài học
* Chuyển câu chủ động thành câu
bị động:
- Chuyển từ (cụm từ) chỉ đối
tượng của hoạt động lên đầu câu
và thêm hoặc không thêm từ
bị (được) vào sau từ (cụm từ) ấy
*Không phải câu nào có các từ bị,
được cũng là câu bị động
-Chuyển từ (cụm từ) chỉ đối
tượng của hoạt động lên đầu câu
đồng thời lược bỏ hoặc biến từ
(cụm từ) chỉ chủ thể của hoạt động
thành một bộ phận không bắt buộc
trong câu.
Bài tập 1 Chuyển đổi mỗi câu chủ động dưới đây
thành hai câu bị động theo hai kiểu khác nhau
b.Người ta làm tất cả cánh cửa chùa bằng gỗ lim
c,.Chàng kị sĩ buộc con ngựa bạch bên gốc đào
-Cánh cửa chùa được(người ta)làm bằng gỗ lim
-Cánh cửa chùa làm bằng gỗ lim
-Con ngựa bạch được (chàng kị sĩ) buộc bên gốc
đào
-Con ngựa bạch buộc bên gốc đào
Trang 10Tiết 99 chuyển đổi câu chủ động thành
câu bị động (tiếp theo)
I- Cách chuyển đổi câu chủ động
thành câu bị động
1 Bài tập
2.Bài học
* Chuyển câu chủ động thành câu
bị động:
- Chuyển từ (cụm từ) chỉ đối
tượng của hoạt động lên đầu câu
và thêm hoặc không thêm từ
bị (được) vào sau từ (cụm từ) ấy
- Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông
vải đã được hạ xuống từ hôm “hoá vàng”
( Có hàm ý đánh giá tích cực, thể hiện điều mong
muốn.)
- Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông
vải đã bị hạ xuống từ hôm “hoá
vàng”
(Có hàm ý đánh giá tiêu cực, thể hiện điều không
mong muốn.)
*Không phải câu nào có các từ bị,
được cũng là câu bị động
-Chuyển từ (cụm từ) chỉ đối
tượng của hoạt động lên đầu câu
đồng thời lược bỏ hoặc biến từ
(cụm từ) chỉ chủ thể của hoạt động
thành một bộ phận không bắt buộc
trong câu.
Trang 11Tiết 99 chuyển đổi câu chủ động thành
câu bị động (tiếp theo)
I- Cách chuyển đổi câu chủ động
thành câu bị động
1 Bài tập
2.Bài học
* Chuyển câu chủ động thành câu
bị động:
- Chuyển từ (cụm từ) chỉ đối
tượng của hoạt động lên đầu câu
và thêm hoặc không thêm từ
bị (được) vào sau từ (cụm từ) ấy
Bài tập 2:Chuyển đổi mỗi câu chủ động thành hai câu
bị động,một câu dùng từ được , một câu dùng từ bị.
Cho biết sắc thái của mỗi câu ấy có gì khác nhau?
a Thầy giáo phê bình em.
- Em bị thầy giáo phê bình.
-Em được thầy giáo phê bình.
*Không phải câu nào có các từ bị , đư
ợc cũng là câu bị động
II.Luyện tập
- Câu dùng từ được : Coi việc phá ngôi nhà là một việc cần phải làm ( sắc thái tích cực).
- Câu dùng từ bị : Coi việc phá ngôi nhà là một việc làm
- Câu dùng từ bị tỏ ý không muốn sự phê bình đối với mình (sắc thái tiêu cực).
- Câu dùng từ được coi sự phê bình là điều tốt với mình (sắc thái tích cực).
*Sắc thái nghĩa của hai câu khác nhau:
-Chuyển từ (cụm từ) chỉ đối
tượng của hoạt động lên đầu câu đồng
thời lược bỏ hoặc biến từ (cụm từ) chỉ
chủ thể của hoạt động thành một bộ
phận không bắt buộc trong câu.
b Người ta đã phá ngôi nhà ấy đi.
- Ngôi nhà ấy đã bị người ta phá đi.
- Ngôi nhà ấy đã được người ta phá đi.
Trang 12
Tiết 99 chuyển đổi câu chủ động thành
câu bị động (tiếp theo)
I- Cách chuyển đổi câu chủ động
thành câu bị động
1 Bài tập
2.Bài học
* Chuyển câu chủ động thành câu
bị động:
- Chuyển từ (cụm từ) chỉ đối
tượng của hoạt động lên đầu câu
và thêm hoặc không thêm từ
bị (được) vào sau từ (cụm từ) ấy
Bài tập 3.Viết một đoạn văn ngắn nói về lòng say
mê văn học của em hoặc về ảnh hưởng của tác phẩm văn học đối với em,trong đó có dùng ít nhất một câu bị động.
Em rất yêu văn học Những tác phẩm văn học có giá trị được em nâng niu, trân trọng và giữ gìn cẩn thận Chính những câu chuyện, bài thơ hay đã bồi đắp thêm cho em nhiều tình
cảm tốt đẹp: đó là tình yêu quê hương đất nước, tình cảm gia đình,…Em nghĩ chúng ta không thể có một cuộc sống tinh thần phong phú nếu
ta chưa bao giờ biết đến một tác phẩm văn học.
*Không phải câu nào có các từ bị,
được cũng là câu bị động
II.Luyện tập
-Chuyển từ (cụm từ) chỉ đối
tượng của hoạt động lên đầu câu
đồng thời lược bỏ hoặc biến từ
(cụm từ) chỉ chủ thể của hoạt động
thành một bộ phận không bắt buộc
trong câu.
Trang 13Hướng dẫn về nhà
-Học thuộc kháI niệm câu chủ động, câu bị động.
-Nắm được các cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động -Biết vận dụng trong viết văn.
Chuẩn bị bài tiếp theo.
Trang 14Gi¸o viªn thùc hiÖn :phÝ thÞ nga