Câu chủ động và câu bị động * Câu chủ động là câu có chủ ngữ chỉ ng ời, vật thực hiện một hoạt động h ớng vào ng ời, vật khác chỉ chủ thể của hoạt động.. * Câu bị động là câu có chủ ngữ
Trang 1NhiÖt liÖt chµo mõng quý thÇy c« vÒ dù giê
th¨m líp.
Trang 2KIểM TRA BàI Cũ
Trong bầu ánh sáng huyền ảo ,hôm nay diễn ra buổi họp của một số loài chim
Em hãy nêu đặc điểm của trạng ngữ?
Chỉ ra trạng ngữ trong câu sau và chỉ ra công dụng của nó?
TN chỉ nơi chốn
TN chỉ thời gian
Trang 3Tiết 95
Chuyển đổi câu chủ
động thành câu bị
động
GV : Đặng Thị Hoài
Trang 4Tiết 95 : Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
I Câu chủ động và câu bị động
1 Xác định chủ ngữ của mỗi câu sau :
a Mọi ng ời yêu mến em.
b Em đ ợc mọi ng ời yêu mến
c Gà mẹ che chở cho đàn gà con
d Đàn gà con đ ợc gà mẹ che chở
CN
VN
CN chỉ người thực hiện hoạt động h ớng vào
người khác
Em có nhận xét gì về nghĩa của 2 câu a
và b, câu c và câu d? Nêu ý nghĩa của chủ ngữ trong các câu ?
CN chỉ người đ ợc hoạt động của người
khác h ớng vào
CN chỉ vậtưthực hiện hoạt động h ớng vào
vật khác
CNưchỉưvật đ ợc hoạt động của vật
khác h ớng vào
(Chỉ đối t ợng của hoạt động)
( chủ thể của hoạt động)
(Chỉ đối t ợng của hoạt động)
Trang 5a Mọi ng ời yêu mến em.
b Em đ ợc mọi ng ời yêu mến
c Gà mẹ che chở cho đàn gà con
d Đàn gà con đ ợc gà mẹ che chở
Tiết 95 : Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
I Câu chủ động và câu bị động
1 Xác định chủ ngữ của mỗi câu sau :
Cõu bị động Cõu chủ động
Cõu chủ động Cõu bị động
Thế nào là câu chủ động ,câu
bị động?
Trang 6Tiết 95 : Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
I Câu chủ động và câu bị động
* Câu chủ động là câu có chủ ngữ chỉ ng ời, vật thực hiện một hoạt động h ớng vào ng ời, vật khác (chỉ chủ thể của hoạt động).
* Câu bị động là câu có chủ ngữ chỉ ng ời, vật đ
ợc hoạt động của ng ời, vật khác h ớng vào (chỉ
đối t ợng của hoạt động).
*ưGhiưnhớư(SGK-ưtr.ư57)ư
Trang 7Tiết 95 : Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
Xỏc định cõu chủ động và cõu bị động trong cỏc cõu sau:
1 Bố thưởng cho nú chiếc cặp da.
2 Nú được bố thưởng cho chiếc cặp da.
(Cõu chủ động)
(Câu bị động)
(Cõu chủ động)
(Câu bị động)
3 Nó đánh em
4 Em bị nó đánh.
L u ý : không phải câu nào cũng có thể chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động hoặc ng ợc lại đ ợc
Ví dụ :
Nó rời sân ga
Nó định về quê
Không thể nói: Sân ga đ ợc rời khỏi nó Không thể nói : Quê đ ợc nó định về Câu bình th ờng
Trang 8Tiết 95 : Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
I Câu chủ động và câu bị động
Em hãy chuyển đổi những câu chủ động sau thành câu bị động : -Ng ời lái đò đẩy thuyền ra xa
-Mẹ rửa chân cho em bé
Thuyền đ ợc ng ời lái đò đẩy ra xa.
Em bé đ ợc mẹ rửa chân cho
Trang 9Tiết 95 : Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
Thuỷ phải xa lớp ta, theo mẹ về quê ngoại.
Một tiếng "ồ" nổi lên kinh ngạc Cả lớp sững sờ Em tôi là chi
đội tr ởng, là "vua toán" của lớp từ mấy năm nay , tin này chắc là làm cho bạn bè xao xuyến.
(Theo Khánh Hoài)
a Mọi ng ời yêu mến em.
b Em đ ợc mọi ng ời yêu mến.
I Câu chủ động và câu bị động
II Mục đích của việc chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
Em sẽ điền câu a hay câu b vào đoạn trích ? Vì sao?
- Chọn câu b điền vào dấu ba chấm.
- Câu b đ ợc u tiên chọn vì: nó giúp cho việc liên kết các câu
trong đoạn đ ợc tốt hơn: em tôi là chi đội tr ởng …em tôi đ ợc …
Sử dụng câu bị động nhằm mục đích làm cho câu văn có mạch liên kết.
Trang 10Tiết 95 : Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
-Nhà máy đã sản xuất đ ợc một số sản phẩm có giá trị Khách hàng ở châu Âu rất a chuộng các sản phẩm này.
I Câu chủ động và câu bị động
II Mục đích của việc chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
So sánh hai cách viết sau :
-Nhà máy đã sản xuất đ ợc một số sản phẩm có giá trị Các sản phẩm này đ ợc khách hàng châu Âu rất a chuộng
Câu nào có cách viết hay hơn? Vì sao?
Cách viết thứ hai hay hơn ,vì việc sử dụng câu bị động góp phần tạo nên liên kết chủ đề theo kiểu móc xích : một số sản phẩm có giá trị – các sản phẩm này.
Trang 11Tiết 95 : Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
I Câu chủ động và câu bị động
II Mục đích của việc chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
Việc chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
(và ng ợc lại, chuyển đổi câu bị động thành câu chủ
động) ở mỗi đoạn văn đều nhằm liên kết các câu trong đoạn thành một mạch văn thống nhất.
* Ghiưnhớ (SGK- tr 58)
Mục đích của việc chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động( hoặc
ng ợc lại) là gì?
Trang 12Tiết 95 : Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động III Luyện tập
.Tìm câu bị động trong đoạn trích sau đây và giảI thích vì sao tác giả chọ cách viết nh vậy
a- Tinh thần yêu n ớc cũng nh các thứ của quý Có khi đ ợc tr ng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng, dễ thấy Nh ng cũng có khi cất giấu kín đáo trong r ơng, trong hòm (Hồ Chí Minh)
Hoạt động nhóm
b.-Ng ời đầu tiên chịu ảnh h ởng thơ Pháp rất đậm là Thế Lữ Những bài thơ có
tiếng của Thế Lữ ra đời từ đầu năm 1933 đến năm 1934 Giữa lúc ng ời thanh niên Việt Nam bấy giờ ngập trong quá khứ đến tận cổ thì Thế Lữ đ a về cho họ h ơng vị
ph ơng xa Tác giả “Mấy vần thơ ” liền đ ợc tôn làm đ ơng thời đệ nhất thi sĩ
(Theo Hoài Thanh)
Nhóm 3 :Tìm câu bị động t ơng ứng với các câu chủ động sau
-Nhiều ng ời tin yêu Bác
-Bọn xấu ném đá lên tàu hoả.
Nhóm 1 câu a : Nhóm 2 câu b
Trang 13Tiết 95 : Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
I Câu chủ động và câu bị động
II Mục đích của việc chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
III Luyện tập
a.Tìm câu bị động trong đoạn trích sau đây.
- Tinh thần yêu n ớc cũng nh các thứ của quý Có khi đ ợc tr ng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng, dễ thấy Nh ng cũng có khi cất giấu kín đáo trong r ơng, trong hòm
(Hồ Chí Minh) -Ng ời đầu tiên chịu ảnh h ởng thơ Pháp rất đậm là Thế Lữ Những bài thơ có tiếng của Thế Lữ ra đời từ đầu năm 1933 đến năm 1934 Giữa lúc ng ời thanh niên Việt Nam bấy giờ ngập trong quá khứ đến tận cổ thì Thế Lữ đ a về cho họ h ơng vị ph
ơng xa Tác giả “Mấy vần thơ ” liền đ ợc tôn làm đ ơng thời đệ nhất thi sĩ
(Theo Hoài Thanh)
b Tại sao tác giả chọn câu bị động nh vậy ?
- Nhằm tránh lặp lại kiểu câu đã dùng tr ớc đó.
- Tạo liên kết liền mạch giữa các câu trong đoạn.
b Tác giả chọn câu bị động nh vậy vì:
Trang 14Tiết 95 : Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
I Câu chủ động và câu bị động
II Mục đích của việc chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
III Luyện tập
Nhóm 3 :Tìm câu bị động t ơng ứng với các câu chủ động sau
-Nhiều ng ời tin yêu Bác
-Bọn xấu ném đá lên tàu hoả.
Bác đ ợc nhiều ng ời tin yêu Tàu hoả bị bọn xấu ném đá lên.
Trang 15Tiết 95 : Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
Em chọn cách viết nào, vì sao?
b.1 Con chó đ ợc chị dắt đi dạo ven rừng , chốc chốc dừng lại ngửi chỗ này một tí, chỗ kia một tí.
b.2 Chị dắt con chó đi dạo ven rừng , chốc chốc dừng lại ngửi chỗ này một tí, chỗ kia một tí.
Cáchưviếtưthứưnhấtưtốtưhơnưvìưnếuưviếtưtheoưcáchưthứư2,ưngườiưđọcưsẽư hiểuưrằng “chị dắt con chó đi dạo ven rừng và ” “chốc chốc chị dừng lại ngửi chỗ này một tí, chỗ kia một tí.”
I Câu chủ động và câu bị động
II Mục đích của việc chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
III Luyện tập
Trang 16Tiết 95 : Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
Củng cố
-Thế nào là câu chủ động ? -Thế nào là câu bị động ?
- Việc chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động (và
ng ợc lại ) nhằm mục đích gì ?
Dặn dò
- Ôn lại phần ghi nhớ -Viết đoạn văn kể về một số hoạt động trong giờ ra chơi ở
sân tr ờng em (3-5ưcâu;ưcóưsửưdụngưítưnhấtưmộtưcâu bị động)
-Soạn bài : Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
(tiếp theo)