SKKNLớp 3

Môn tiếng việt trong nhà trường phổ thông trong đó có phân môn “tâp đọc” bao gồm: nghe, nói, đọc, viết, nó đảm bảo cho việc học sinhđọc và cung cấp những kiến thức mới lạcũng như các phâ

Đề tài: BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY – HỌC PHÂN MÔN “ TẬP ĐỌC” LỚP 3 THEO HƯỚNG TÍCH CỰC HOÁ HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH.

A PHẦN MỞ ĐẦU.

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

1 Đối với việc đổi mới phương pháp dạy học là một trong nhữngnguyên nhân góp phần đạt chất lượng hiệu quả ở nhà trường tiểu họcnói chung trong đó nói riêng có sự đổi mới của học sinh lớp 3 Trườngtiểu học Mỹ Tú A

– Đổi mới phương pháp là một trong những vấn đề tất yếu trongviệc đổi mới giáo dục hiện nay, là sự cần thiết và thích hợp cho học sinhtrường tiểu học của cả nước

– Vai trò của giáo viên trong việc dạy học đổi mới nói chung vàđổi mới phương pháp day học nói riêng của từng địa phương

2 Xuất phát từ thực tiễn đổi mới dạy học ở trường Mỹ Tú A đã nhậnđịnh cho thấy thiếu sự đồng bộ về giảng dạy chưa đạt kết quả cao Đóchính là một trong những nguyên nhân cho viêc phải đổi mới phươngpháp dạy học

Môn tiếng việt trong nhà trường phổ thông trong đó có phân môn

“tâp đọc” bao gồm: nghe, nói, đọc, viết, nó đảm bảo cho việc học sinhđọc và cung cấp những kiến thức mới lạcũng như các phân môn khác,nó được đề cập một đối tượng gần gũi và gắn bó với cuộc sống hàngngày với học sinh, vì thế môn tập đọc lớp 3 thực chất giúp học sinh hình

sinh lớp 3 đều đạt được là lòng mong muốn của mọi người và giáo viênchủ nhiệm lớp 3 Đôi khi đối với Học sinh lớp 3 có những vấn đề cònnan giải và có thể nói chất lượng học tập của học sinh, nhiều phụ huynhcòn phân vân: “Sao con tôi đã học hết lớp 2 viết thì xem được mà sao nóđọc nghe sai chính tả và bài chính tả điểm còn kém vì sai lỗi” Đối vớicâu hỏi và lý do đó tôi rất nhọc tâm suy nghĩ và tìm cách khắc phục Đểkhắc phục hiện trạng trên, tôi xin đi sâu vào vấn đề của đề tài nhằm ápdụng những phương pháp, biện pháp mới vào giảng dạy phân môn tậpđọc.

II Mục đích nghiên cứu:

Nghiên cứu những biện pháp áp dụng vào thực tiễn dạy – học,nhằm để nâng cao chất lượng dạy học phân môn tập đọc theo hướng tíchcực hoá hoạt động học tập của học sinh lớp 3A5

III Đối tượng nghiên cứu:

Biện pháp nâng cao chất lượng dạy - học phân môn “tập đọc” lớp 3theo hướng tích cực hóa hoạt động của học sinh

IV Khách thể và phạm vi nghiên cứu:

1 Khách thể nghiên cứu:

Nội dung chương trình phân môn tập đọc lớp 3 và học sinh lớp3A5 Trường Tiểu học Mỹ Tú A

2 Phạm vi ghiên cứu:

Tìm hiểu cơ sở lý luận việc vận dụng phương pháp dạy học theohướng tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh trong nội dung trươngtrình phân môn tập đọc lớp 3

V Phương pháp nghiên cứu:

1/ Phương pháp tham khảo sách và tài liệu.

2/ Phương pháp điều tra và trò chuyện

3/ Phương pháp thăm dò và sưu tầm

4/ Phương pháp nghiên cứu và sản phẩm

5/ Phương pháp trao đổi cùng đồng nghiệp

6/ Phương pháp tổng kết rút kinh nghịêm

B PHẦN NỘI DUNG

I Cơ sở lí luận:

1 Quan điểm về việc dạy học phân môn “tập đọc” :

Do nhu cầu phát triển của xã hội, phải nâng cao sự nghiệp tàinăng trẻ của các em học sinh là phải:

- Cần tiếp tục xây dựng về đội ngũ giáo viên giảng dạy bộ môn vìthiếu thành tựu về tiếng mẹ đẻ trong khu vực, vì vậy phải tự nghiên cứu,cung cấp tài liệu tiên tiến, vì đọc là một hoạt động nhận tin hoạt độngđọc và chỉ khi xảy ra khi người đọc nắm được chữ viết

- Cần khuyến khích các nghiên cứu nhằm hướng tới vấn đề nóngbỏng về dạy học tiếng việt nói chung và phân môn tập đọc nói riêng.Bên cạnh có những phân môn đặt ra từng cấp học, lớp học gắn với sựhình thành kỹ năng cơ bản Chẳn hạn như kỹ năng về “tập đọc” là hìnhthức và khả năng vận dụng các kỹ thuật đọc và cách thức thể hiệngiọng đọc phải phù hợp với nội dung một văn bản nào đó

- Luôn cải tiến chương trình dạy học tiếng việt rong môi trường sư

2 Khái niệm cơ bản và các kỹ năng:

2.1 Nghe:

- Nghe hiểu được nội dung chính trong lời nói của người đối thoại:

ý kiến thảo luận trong các buổi sinh hoạt

- Nghe hiểu được nội dung chính các tin tức, quảng cáo, các bàiphổ biến khoa học

- Nghe hiểu và kể lại được nội dung các mẩu chuyện ngắn, biếtnhận xét về nhân vật trong các câu chuyện

- Đọc thầm có tốc độ nhanh hơn lớp 2

- Nắm được ý chính của đoanï văn, biết đặt đầu đề cho đoạn văn,biết nhận xét về một số hình ảnh, nhân vật hoặc chi tiết trong bài đọc

- Thuộc lòng một số bài văn vần trong sách giáo khoa

2.4 Viết:

- Viết đúng , nhanh các kiểu chữ thường và chữ hoa cở nhỏ

- Viết đúng chính tả, rõ ràng, đều nét những đoạn văn ngắn theocác hình thức nghe-viết và nhớ-viết; biết viết tên người, tên địa lí nướcngoài, biết phát hiện và sữa một số lỗi chính tả.

- Biết viết đơn, viết tờ khai theo mẫu, viết một bức thư ngắn đểbáo tin tức, để hỏi thăm người thân, tập trình bày phong bì thư hoặc kểlại một việc đã làm, biết kể lại nội dung một bức tranh đã xem, một vănbản đã học

2.5 Kiến thức tiếng việt và văn học đã học: giúp học sinh làm quen thông qua các bài tập Rèn luyện kĩ năng.

* Từ đó tôi đưa ra biện pháp mới áp dụng vào giảng dạy phân môn

tập đọc lớp 3, để các em đọc nhanh hơn hay hơn, diễn cảm hơn, đồngthời các em phát huy được tính tích cực, chủ động, độc lập, sáng tạo khitham gia học tập và hình thành cho các em nắm vững kiến thức củaphân môn

3 Mục tiêu cần đạt của phân môn “tập đọc” lớp 3:

3.1 Hình thành kỹ năng tập đọc cho học sinh:

Để thực hiện dạy tập đọc tốt cho học sinh chủ yếu là: Rèn luyệncho học sinh dẻo dai, kiên trì bằng các hình thức như Đọc thành tiếng vàđọc thầm , từ đó hiểu được nội dung đoạn, bài, câu hỏi để diễn đạt chochính các em Qua các hình thức đọc này giúp học sinh nhanh chóngnắm được nội dung bài đọc

3.2 Rèn luyện cho học sinh kỹ năng về trí nhớ, văn học, ngôn ngữ,

kiến thức, thông qua hệ thống bài đọc theo chủ điểm và những câu hỏibài tập khai thác nội dung bài đọc Phân môn này cần cung cấp cho học

diễn đạt những hiểu biết về các tác phẩm văn học như (đề tài, cốttruyện, nhân vật, ) và góp phần rèn luyện nhân cách cho các em, cácbài đọc trong sách giáo khoa bao gồm đủ các loại văn bản: truyện kể,thơ, văn miêu tả, văn bản khoa học, báo chí, văn bản thông thường

Việc đưa ra các văn bản vào phần tập đọc thể hiện một quan hệmới về phân môn này Gíup học sinh ứng dụng điều đã học trong sáchvở vào đời sống nhiều hơn

Các truyện vui lần đầu tiên được đưa vào sách giáo khoa cũng làmnên bộ mặt mới đem đến cho học sinh những tiếng cười nhẹ nhàng Quađó góp phần hình thành ở các em trí thông minh óc hài hước và lòngnhân hậu, đồng thời cũng rèn luyện về nhân cách cho học sinh

3.3 Yêu cầu về chuẩn kiến thức đọc đối với học sinh của lớp 3:

- Đối với học sinh khi đọc phải có cảm nhận một cách ý thức,nhanh, lôgích, thể hiện tình cảm, xúc cảm, đạt tốc độ đọc theo từng họckỳ số chữ quy định: 5560 tiếng/phút (học kì I) và bước đầu đọc thôngthạo để tìm những ý chính của một văn bản

- Nắm được nghĩa của từ, hiểu được những giá trị biểu đạt của từ.Qua đó các em có cảm nhận về vẽ đẹp của ngôn ngữ từ và nghệ thuậtsử dụng sử dụng từ ngữ đã tiếp thu

- Biết thực tế hơn và rõ hơn phân biệt các thể loại văn học:truyện cổ tích, thơ, văn xuôi nhận biết một số biện pháp tu tư,ø so sánh,nhân hoá Biết được một số khái niệm: bố cục, cốt truyện, tác giả

- Cảm nhận được các mối quan hệ, tình tiết giữa các cốt truyện,

so sánh được hoạt động tính cách của các nhân vật sự kiện, của cùng

một tác phẩm này với một tác phẩm khác, từ đó đút kết và đánh giáđược những điều đã tham hiểu đọc cho chính mình; và biết dựa trên môtsố hệ thống câu hỏi, tự trả lời được, kể lại được một đoạn văn ngắn theonội dung của bài đọc qua việc quan sát Thể hiện bước đầu khả năngchủ động, sáng tạo, tư duy

II.Thực trạng vấn đề:

1 Nhận định chung:

Với tình hình học lực học sinh đọc yếu hiện nay nền giáo dục đãáp dụng chung cho cả nước về việc giảng dạy theo hướng đổi mới vàđan sen với phương pháp truyền thống Đương nhiên cũng gặp rất nhiềukhó khăn cho học sinh lớp 3A5 về việc thiếu tư liệu, thiếu sự quan tâmbền bỉ kiên trì trong học tập, để học sinh có thể hình thành nhân cách, từđó tạo cho các em nói được một đoạn văn ngắn , thiếu dụng cụ học tậpnhư vở bài tập, thiếu sự tiếp xúc với cuộc sống đô thị nên có nhữngviệc chưa phù hợp tiếp cận đối với học sinh vùng nông thôn sâu Songsong bên cạnh một số bậc phụ huynh còn hạn chế về kiến thức, cộng vớisự chưa quan tâm tốt về việc học tập của con em mình ở nhà trường vàgia đình (bởi vì cuộc sống kinh tế còn rất nhiều khó khăn ) cho nênxây dựng nề nếp đọc, đọc thành tiếng, đọc hiểu nội dung, nghe, nói, cũng còn có phần hạn chế ở học sinh mới lên lớp 3

2 Về học sinh:

- Trãi qua thực tế cho thấy rằng các em học sinh còn phát âm saikhá nhiều tiếng, từ và mắc các lỗi về đọc lệch đi chuẩn của chữ viết

* Vẽ – đọc – dẽ

* Rất – đọc – gất tiếng

* Trông – đọc – chông

* Chạy thoát – đọc – chạy thót từ

* Học sinh – đọc – Học xinh

* Sách vở – đọc – xách vở

- Đọc chưa chuẩn về âm, vần: ở mỗi vùng, mỗi địa phương có sựphát âm khác nhau về cách đọc của học sinh, dẫn đến việc chưa xácđịnh được phụ âm đầu, vần, do đó làm cho nội dung thông báo bị sailệch, từ đó chưa cụ thể được , phân biệt được đâu là những yếu tố trọngtâm của tiếng, từ

VD:

* Sapa – đọc – xaba

* Đèn pin – đọc – đèn bin

* Con muỗi – đọc – con mũi

* Máy bay – đọc – mái bai

- Đọc chưa chuẩn về cách ngắt nghĩ câu và đọc chưa diễn cảm;Trong giờ tập đọc trên lớp hiện nay cho thấy thực tế rằng: các emđọc ngắt nghĩ câu một cách tuỳ tiện chưa đúng chỗ dừng Làm cho ýnghĩa câu cụt què đi về cách diễn đạt nội dung không trọn vẹn Từ việcđọc ngắt câu ngẫu hứng, dẫn đến việc đọc hiểu cho bản thân học sinhkhông nắm được nội dung trong các đoạn, bài Song song việc đó sẽ hạnchế đến sự tìm hiểu bài, các câu hỏi trả lời còn sai chưa đi vào trọngtâm Bên cạnh nói đến việc đọc diễn cảm thì đây là điều hạn chế

nhiều nhất ở tất cả học sinh, trong đó có học sinh lớp 3A5 Các em chưahiểu đầy đủ về ngữ điệu của bài văn, bài thơ bởi vì do không xác địnhcụ thể, một phần là do giáo viên cách đọc chưa diễn đạt được

3 Về giáo viên:

- Chưa chuẩn bị tốt về tranh, ảnh để thu hút vào bài đọc

- Giáo viên chưa chuẩn bị về từ chú giải của bài và một sốt từ địaphương mà học sinh chưa hiểu

- Còn lệch lạc về cách đọc đúng: tiếng, từ, cụm từ của học sinh vàchưa chuẩn bị kỹ về cách ngắt nghĩ câu cho các em

- Cách vận dụng phương pháp đổi mới chưa hợp lí, vẫn còn hướngvào hoạt động của người dạy, học sinh thì lắng nghe, chưa phát huy đượctính tích cực ,chủ động, sáng tạo, tư duy độc lập

- Giáo viên là người tự đánh giá kết quả học tập của học sinh Cònhọc sinh ít có dịp tự đánh giá lẫn nhau

* Sự hạn chế của cách dạy này là học sinh học thụ động, tư duykhông được mở mang, dần dần thành thói quen, sẽ hạn chế đến sự pháttriển tư duy và nhận thức, năng lực khó được bộc lộ, bên cạnh đó sựhứng thú của các em trong học tập giảm đi, sẽ làm cho hiệu quả đào tạochưa cao

 Tóm lại:

Từ những nhận định thực trạng trên cho thấy hiệu quả giờ học “tậpđọc” chưa cao chưa được hợp lí, kết cấu tổ chức giờ học rời rạc chẳnghạn như: học sinh đọc còn sai về tiếng, từ, ngắt nghĩ câu, đoạn, đọclệch chuẩn chữ viết

Vậy trong quá trình dạy học chưa phát huy được tính chủ động củangười học, chưa có sự hiểu sâu sắc trong ký ức, chưa cảm thấy hứng thútrong giờ học Từ đó làm cho kết quả giáo dục chưa cao, dẫn đến chấtlượng khảo sát đầu năm như sau:

- Lớp 3A5 : Tổng số 16/ 6

III Những giải pháp đề ra:

A Khái quát và vai trò của giáo viên trong thực hiện giảng dạy phân môn “tập đọc”.

1 Khái quát:

Nhằm để khắc phục những hiện trạng ở các bậc phụ huynh cònphân tâm “Con tôi đã học hết lớp 2, nay đã học qua lớp 3 viết thì xemđược mà sao nó đọc nghe sai chính tả và bài víêt chính tả điểm còn kém

vì sai lỗi” Bên cạnh vấn đề trên giáo dục ngôn ngữ cho học sinh là mộtmặt phát triển ngôn ngữ cho các em; và môn tiếng việt không phải là

một thực thể nhất định mà luôn luôn biến đổi, uyển chuyển với nhữngsắc thái từng địa phương phát âm khác nhau Ở học sinh tiểu học nam bộ(như các sách hướng dẫn giáo viên đã nói) trong đó nói riêng có kháchthể học sinh lớp 3.

2 Vai trò của giáo viên trong thực tiển giảng dạy phân môn tập đọc:

- Nói đến vai trò của người giáo viên trong việc đổi mới cáchthức giảng dạy, thì nói đến giáo viên là người tổ chức điều hành quátrình dạy học để học sinh tích cực chủ động chiếm lĩnh kiến thức Giáoviên phải tổ chức cho tất cả học sinh làm việc trong giờ học, điều làmviệc như nhau và có quyền trình bày những ý kiến của mình theo sự tưduy Nhưng đòi hỏi phải thích hợp với từng trình độ học sinh trong lớp,mang tính vừa sức để các em tự dần dần phát triển tri thức Đồng thờiqua thực tiễn của một tiết dạy trên lớp giáo viên đóng vai trò chỉ gợi mởhoặc nên ví dụ tương tự để học sinh động não rồi phát biểu, sẽ gây sựhứng thú hấp dẫn và ham học hơn bao giờ hết, đối với bầu không khí lớphọc cũng tưng bừng, từ đó tạo sự bắt chước trong học tập có hệ thốnghơn

Như thế khi nói đến vai trò người giáo viên qua thực tiễn khi dạyphân môn này là phải tạo thời cơ và tạo điều kiện cho học sinh tập đọc,đọc rõ, hiểu nội dung cần đọc, dẫn đến việc trả lời chính xác các câu hỏi

- Thông qua đó đòi hỏi người giáo viên chủ nhiệm phải nắm bắtvà xác định được nội dung chương trình sách giáo khoa theo từng thời

lúc, tuần, tháng, định kỳ để theo dõi năng lực của học sinh, nhằm để tổchức bồi dưỡng, phụ đạo

- Giáo viên là người phải có tác phong sư phạm chuẩn chạt có sựhòa đồng vui vẻ đối với toàn thể học sinh, tạo sự nhịp nhàng giữa thầyvà trò trong dạy học “Vui để học – học để mà vui”, hứng thú với mônhọc hơn

B Biện pháp cụ thể nâng cao chất lượng dạy học phân môn “tập đọc” lớp 3 theo hướng tích cực hóa hoạt động của học sinh:

Để góp phần và nâng cao chất lượng dạy học phân môn tập đọclớp 3 đạt hiệu quả, trước hết chúng ta phải nghĩ đến việc kết hợp giữathầy và trò đương nhiên cũng phải tuân thủ các nguyên tắc theo cách đổimới đồng bộ giáo dục hiện nay Giáo viên người là người tổ chức, họcsinh là người tư duy sáng tạo chủ động; theo định hướng sau:

a/ Mục tiêu luyện tập phải rõ ràng, tường minh: sao cho các mụctiêu luyện tập, các chỉ dẫn, các yêu cầu cần đạt, các thông số âm thanhcủa lời phải đo đếm được, quan sát được, làm mẫu được

b/ Cường độ luyện đọc phải cao: tức là luyện đọc càng nhiều chohọc sinh càng tốt và một nội dung luyện tập phải nhắc đi nhắc lại nhiềulần trên những ngữ điệu khác nhau, củng cố để trở thành kỹ xảo, thóiquen

c/ Phải lựa chọn ngữ liệu (từ ngữ, câu, đoạn) và dự tính những chỗhọc sinh tập trung đọc sai các lỗi để sữa chữa

 Tổ chức:

1 Aùp dụng trực quan:

- Để góp phần giúp học sinh, học tập đạt trong phân môn “tậpđọc” lớp 3A5, phần đông các em lứa tuổi rất nhiều hiếu động nhậnthức mang nặng màu sắc cảm xúc Nên dễ phân tán sự chú ý, vì vậygiáo viên nên sử dụng đồ dùng trong giờ giảng dạy để nhằm lôi cuốnhọc sinh tập chung vào học tập, nhưng đôi khi phải đúng nội dung bài.

VD: khi dạy bài “Tiếng đàn” (Tiếng việt 3 – trang 54)giáo viên có tranh phóng to, đủ màu sắc tạo nên tình huống sư phạm đểlôi cuốn các em vào học tập, giao nhiệm vụ nhóm, tổ rõ ràng mang tínhvừa sức, công bằng

- Đôi khi trong tiết học, học sinh giảm sự chú ý vì kích thích bênngoài, giáo viên nên trình bày bảng, sạch đẹp, rõ ràng, logích Từ đóhọc sinh biết điều tiết lời nói khi cần thiết

2 Chữa lỗi đọc lệch chuẩn chữ viết:

2.1 Thực hành: luyện theo mẫu (phương pháp này đã cổ lạc nhưng đôi khi cũng phải sử dụng)

Giáo viên gọi 1,2 học sinh đọc chuẩn trước rồi cho nhữngđối tượng học sinh đọc yếu đọc theo cách phát âm, đánh vần mẫu, nếutrường hợp chưa thấy thông thạo, giáo viên đọc cho các em nghe giọngđọc, nhìn khuôn miệng của giáo viên khi phát âm rồi tiến hành nhưtrên, trong quá trình phát âm các em sẽ có tự điều chỉnh theo mẫu màthực hiện từng bước Tôi chắc rằng lần lượt sẽ tạo cho các em đọc đúngchữ viết