Mặt khác định lý Pythagore giữ một vị trí khá quan trọng trong môn Toán nói chung và phân môn Hình học nói riêng ở cấp THCS.. Hơn nữa khi vận dụng định lý học sinh thường hay lúng túng
Trang 1ĐỊNH LÝ PYTHAGORE VÀ MỘT
SỐ VẤN ĐỀ LIÊN QUAN
Người biên soạn: Phan Mỹ Phong
Giáo viên trường T.H.C.S Trần Phú
T.X Buôn Hồ - Tỉnh Đắk Lắk.
Trang 2I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
“ Ôn lại những điều đã học, để biết thêm điều mới, kẻ ấy mới là thầy của thiên hạ” Mặt khác định lý Pythagore
giữ một vị trí khá quan trọng trong môn Toán nói chung và phân môn Hình học nói riêng ở cấp THCS Hơn nữa khi vận dụng định lý học sinh thường hay lúng túng( Kể cả học sinh lớp 9 khi mà các
em đã học qua).Chính vì lẽ đó nên tôi
chọn đề tài: “ĐỊNH LÝ PYTHAGORE
VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ LIÊN QUAN”.
Trang 3II GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC TIỂU SỬ PYTHAGORE:
• Pythagoras sinh khoảng năm 580 đến
572 TCN - mất khoảng năm 500 đến 490
TCN ) là một nhà triết học người Hy Lạp và
là người sáng lập ra phong trào tín ngưỡng
có tên học thuyết Pythagoras Ông thường
được biết đến như một nhà khoa học và
toán học vĩ đại Trong tiếng Việt, tên của
ông thường được phiên âm từ tiếng Pháp
(Pythagore) thành Pi-ta-go.
• Pythagoras đã chứng minh được rằng tổng
3 góc của một tam giác bằng 180° và nổi
tiếng nhất nhờ định lý toán học mang tên
ông Ông cũng được biết đến là "cha đẻ của
số" Ông đã có nhiều đóng góp quan trọng
cho triết học và tín ngưỡng, vào cuối thế kỷ
6 TCN Về cuộc đời và sự nghiệp của ông,
có quá nhiều các huyền thoại khiến việc tìm
lại sự thật lịch sử không dễ Pythagoras và
các học trò của ông tin rằng mọi sự vật đều
liên hệ đến toán học, và mọi sự việc đều có
thể tiên đoán trước qua các chu kỳ
Trang 4III MỘT SỐ ĐỊNH LÝ CỦA PYTHAGORE ĐÃ HỌC
Ở BẬC THCS
1 Định lý về tổng ba góc của một
tam giác:
Trong một tam giác tổng số đo
ba góc bằng 1800.
- Bài tập áp dụng: Tìm x, y trong
các hình vẽ sau
C B
A
A+B+C=180
Trang 5Hình a) Theo định lý Py- ta –go ta có:
Vậy x = 500.
Hình b) Theo định lý Py- ta –go ta có:
x = 1800– ( 600 + 400) = 800
Vậy x = 800.
Do y là góc ngoài của góc MPN nên:
y = 1800 – 400 = 1400.
Vậy y = 1400.
x
100
30
C B
A
x x
y
P N
x M
Hình a
Hình b
Trang 6Hình c) Trong tam giác vuông LHK có:
K
x
N
40
2
1
M
H
L
Hình c
0 1
1
0
0 2
2 0
K +L=90
K =90 -L=90 -40 =50
Mà K =K K =50
Trong tam giác vuông KMN có K +N=90
N = 90 - K = 90 - 50 = 40
Nên x = 40
(Đối đỉnh) ( Hai góc nhọn phụ nhau )
( Hai góc nhọn phụ nhau )
Trang 72 Định lý Pythagore:
a) Định lý thuận: Trong một tam
giác vuông, bình phương của
cạnh huyền bằng tổng các
bình phương của hai cạnh
góc vuông
b) Định lý đảo: Nếu một tam giác
có bình phương của một cạnh
bằng tổng các bình phương
của hai canh kia thì tam giác
đó là tam giác vuông.
C
B
A
Tam giác ABC vuông tại A khi và chỉ khi
BC2 = AB2 + AC2
Trang 8- Bài tập áp dụng:
Bài 1: Tìm độ dài x trong các hình vẽ
sau:
Hình a) Theo định lý Pythagore ta có:
x2 = 122 + 52 = 144 + 25 = 169
Nên x = 13
Hình b) Theo định lý Pythagore ta có:
292 = x2 + 212 nên x2 = 292 – 212 =
400 Do đó x = 20.
12
Hình a
x 21
29
Trang 9Hình c)Theo định lý Pythagore ta
có:
Nên x = 4.
Bài 2: Tam giác nào là tam giác
vuông trong các tam giác có
độ dài ba cạnh như sau:
a) 9cm, 15cm,12cm;
b) 5dm,13dm,12dm;
c) 7m,7m,10m.
Giải:
x
Hình c
2
2 2
x = 3 + 7 = 9 +7 = 16
Trang 10a) Ta có: 92= 81; 152 = 225; 122 = 144, mà
225 = 81+ 144 Vậy tam giác có độ dài 3 cạnh lần lượt 9cm, 15cm,12cm là một
tam giác vuông
b) Ta có:52 = 25; 132 = 169; 122 = 144, mà
144 + 25 = 169 Vậy tam giác có độ dài 3 cạnh lần lượt 5dm,13dm,12dm là một
tam giác vuông.
c) Ta có: 72 = 49; 72 = 49; 102 = 100, mà 49
+ 49 không bằng 100 Vậy tam giác có
độ dài 3 cạnh lần lượt 7m,7m,10m không phải là tam giác vuông.
Trang 11Bài 3: Cho tam giác ABC vuông tại
A Biết ; AC = 4 Giải tam
giác ABC?
Giải:
Ta có:
AB = 4.tg400 3,356;
BC = 4 : sin500 5,222.
Cách 2: Theo định lý Pythagore ta
có:
B=50
C=90 -50 =40
50
B
A