Giáo án ngữ văn 6 tập I

Giải thích các chú thích 1,2,3,5 và 7 -Văn bản CRCT là một truyền thuyết dân gian được liên kết bỡi 3 đoạn …hãy quan sát và nêu các sự việc chính trong mỗi đoạn ?Việc kết hôn của Lạc Lon

Tuần 1 Ngày Soạn 22/08 /2010 Tiết 1 Ngày Dạy : 24 /08/2010

Văn Bản : CON RỒNG CHÁU TIÊN

(Truyền Thuyết)

A.Mục tiêu cần đạt:

* Giúp học sinh :

- Có hiểu biết bước đầu về thể loại truyền thuyết

- Hiểu được quan niệm của người Việt Cổ về nòi giống dân tộc qua truyền thuyết “ Con Rồng Cháu

Tiên”

- Hiểu được những nét chính về nghệ thuật của truyện

B, Trọng tâm kiến thức, kĩ năng,

1, Kiến thức :

- Khái niệm thể loại truyền thuyết

- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết giai đoạn đầu

- Bóng dáng lịch sử thời kì dựng nước của dân tộc ta trong một tác phẩm văn học dân gian thời kì dựng nước

2, Kĩ năng:

- Đọc diễn cảm văn bản truyền thuyết

- Nhận ra những sự việc chính của truyện

- Nhận ra một số chi tiết tưởng tượng kì ảo tiêu biểu trong truyện

C Phương pháp : vấn đáp, diễn giảng, phân tích,

D, Tiến trình bài dạy:

1.Ổn định lớp :

2.Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra phần chuẩn bị của học sinh

3.Bài mới: * Giới thiệu bài : Từ cảm nhận của học sinh về cội nguồn dân tộc -> vào bài.

Giáo viên cho học sinh đọc phần chú thích (Sgk -7) Dựa

vào phần chú thích ,hãy nêu khái niệm truyện truyền

thuyết ?

 GV đọc mẫu , hướng dẫn học sinh đọc truyện, đọc to, ro

õõràng, mạch lạc , nhấn mạnh các chi tiết li kỳ thể hiện được

hai tuyến nhân vật

GV yêu cầu HS kể tóm tắt ? Giải thích các chú thích

1,2,3,5 và 7

-Văn bản CRCT là một truyền thuyết dân gian được liên

kết bỡi 3 đoạn …hãy quan sát và nêu các sự việc chính

trong mỗi đoạn ?(Việc kết hôn của Lạc Long Quân vàÂu

cơ Việc sinh con và chia con Sự trưởng thành của các con)

-Truyện được viết theo phương thức biểu đạt nào ?

Truyện đó có mấy nhân vật chính ? Đó là những nhân vật

nào ? Được giới thiệu ở phần nào của văn bản ?

 GV hướng dẫn hs phân tích :

-Tìm chi tiết thể hiện nguồn gốc ,hình dáng , nơi sinh sống

của Lạc Long Quân và Âu Cơ ?

Hai nhân vật này là con cháu của những bậc ntn so với

I, Giới thiệu chung :

1,Truyền thuyết là gì ? ( Sgk /7)

2, Tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết thời đại Hùng Vương giai đoạn đầu

II Đoc hiểu văn bản 1.Đọc và tìm hiểu từ khó

2 Đọc – hiểu văn bản:

2.1 ,Bố cục:

Chia ba đọanĐọan 1 : Từ đầu ……… Long Trang Đọan 2 : Tiếp ……… lên đường Đọan 3 : Còn lại

người thường ?(đều là thần)

-Từ đó em có suy nghĩ gì về nguồn gốc của Lạc Long

Quân vàÂu Cơ?

-Trong trí tưởng tượng của người xưa ,Lạc Long Quân hiện

lên với đặc điểm phi thường nào về sức mạnh?

-Thần đã giúp dân và dạy dân những điều gì ? Qua những

việc làm đó ,ta thấy Lạc Long Quân là vị thần ntn?

-Lạc Long Quân và Âu cơ đã gặp nhau trong hoàn cảnh

nào ?

-Qua mối tình duyên giữa Lạc Long Quân và Âu Cơ,người

xưa muốn ta nghĩ gì về nòi giống dân tộc ?(Dân tộc ta có

nòi giống cao quý ,thiêng liêng)

*GV chuyển ý

-Chuyện sinh nở của âu cơ có gì kì lạ ?

Chi tiết nào kì lạ ? có tính chất ra sao ?

-Theo em ,chi tiết mẹ Âu Cơ sinh ra bọc trăm trứng nở

thành trăm người con khoẽ mạnh có ý nghĩa gì?(giải thích

nguồn gốc dân tộc VN đều là anh em ruột thịt )

GV liên hệ thực tế –giáo dục HS

*Qua văn bản em thấy các chi tiết kì ảo nào?

Các chi tiết đó có vai trò gì trong truyện ?

GV chốt :Tô đậm tính chất lớn lao ,dẹp đẽ của nhân vật

.thiêng liêng hoá nguồn gốc giống nòi gợi niềm tự hào

dân tộc làm tăng sức hấp dẫn của truyện )

* Gia đình Lạc Long Quân phát triển ra sao? Vì sao 2 vị

thần lại chia tay nhau ? -> ( liên hệ 54 dân tộc Việt Nam )

*HS thảo luận :Qua sự việc Lạc Long Quân đem con

xuống biển ,Âu Cơ mang con lên rừng,người xưa muốn

thể hiện ý nguyện gì ?(ý nguyện mở mang bờ cõi, phát

triển dân tộc ) ->GV liên hệ thực tế để giáo dục cho HS

Con trưởng Âu Cơ được tôn làm gì ? Và lấy hiệu là gì ?

-Truyện kể rằng ,các con của Lạc Long Quân và Âu Cơ nối

nhau làm vua ….Theo em sự việc ấy có ý nghĩa gì ? (Dân

tộc ta có từ lâu đời ,trải qua các triều đại Hùng Vương,

Phong Châu là đất tổ )

-Vậy người Việt Nam là con cháu của ai ? khi nhắc đến cội

nguồn ta thường tự xưng ntn?

Ta phải có thái độ ntn về tổ tiên và về cội nguồn?

-Học xong truyện “ CRCT” em rút ra được ýnghĩa gì của

truyện ?

Cho hs đọc to , rõ ràng phần ghi nhớ

Cho hs thực hiện các bài tập 1,2 (sgk - 8)

- Con thần Long Nữ , mình rồng ,ở dưới nước, sức khỏe vô địch ,diệt trừ các yêu quái, dạy dân trồng trọt , chăn nuôi, ăn ở

*Âu Cơ :Họ thần nông , xinh đẹp, ở núi cao

 (chi tiết kì ảo)

=>Nguồn gốc thiêng liêng,cao quý, tài giỏi , thương dân.

c b, Nguồn gốc dân tộc Việt Nam:

* Họ lấy nhau sinh một cái bọc trăm trứng

nở 100 con trai hồng hào , đẹp đẽ , lớn như thổi và khỏe mạnh như thần

 (chi tiết tưởng tượng kì ảo)

=>Giải thích nguồn gốc dân tộc Việt Nam đều là anh em ruột thịt

* Họ chia nhau cai quản các phương, giúp đỡ lẫn nhau

=> Phát triển dân tộc, cai quản ,xây dựng, mở mang bờ cõi.

* Con trưởng  làm vua – hiệu Hùng Vương – đặt tên nước là Văn Lang Người Việt Nam là con cháu vua Hùng tự xưng là “Con Rồng cháu Tiên”

 tự hào về nguồn gốc , dòng giống

3, Tổng kết:

* Ghi nhớ : (Sgk - 8 )

4, Luyện tập

Câu 1 - 2 (sgk - 8 )

III, Hướng dẫn tự học:

* Bài cũ: - Đọc thêm (sgk)

- Trong truyền thuyết “ Con Rồng Cháu Tiên” chỗ nào là cốt lõi lịch sử ?

- Em hiểu thế nào là chi tiết tưởng tượng,

kì ảo? Chỉ ra các chi tiết đó trong truyện?

- Nêu ý nghĩa của truyện ? Học thuộc phần ghi nhớ (sgk / 8)

* Bài mới: - Soạn “ Bánh Chưng , Bánh

Giầy” (Hướng dẫn đọc thêm) theo hệ thống câu hỏi trong sgk

Tuần 1 Ngày Soạn 22/08 /2010

Tiết 2 Ngày Dạy : 24 /08/2010

Văn Bản : BÁNH CHƯNG, BÁNH GIẦY

( Truyền thuyết)

A.Mục tiêu cần đạt:

* Giúp học sinh :

- Hiểu được nội dung, ý nghĩa và một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong văn bản “ Bánh chưng, bánh giầy”

B, Trọng tâm kiến thức, kĩ năng

1, Kiến thức :

- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết

- Cốt lõi lịch sử thời kì dựng nước của dân tộc ta trong một tác phẩm thuộc truyền thuyết thời kì Hùng Vương

- Cách giải thích của người Việt cổ về phong tục và quan niệm đề cao lao động, đề cao nghề nông – một nét văn hóa của người Việt

2, Kĩ năng:

- Đọc - hiểu một văn bản thuộc thể loại truyền thuyết

- Nhận ra những sự việc chính của truyện

C Phương pháp : vấn đáp, diễn giảng, phân tích,

D, Tiến trình bài dạy:

1.Ổn định lớp :

2.Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra phần chuẩn bị của học sinh

3.Bài mới:

* Từ việc giới thiệu truyền thống làm bánh chưng ngày tết của dân tộc -> Gv vào bài

* Gv đọc mẫu – hs đọc lại theo các đoạn của truyện

? Đặt tiêu đề cho các đoạn?

-Cho HS giải nghĩa các từ ở phần chú thích?

-GVhướng dẫn hs thảo luận, trả lời một số câu hỏi

ở phần đọc hiểu văn bản :

-Vua hùng chọn người nối ngôi trong hoàn cảnh nào

? Nhà vua chọn người với ý định ra sao và bằng

hình thức nào ?

- Theo em cuộc thi tài có ý nguyện gì?(Vua muốn

một người nối ngôi có chí và trí tuệ để tiếp tục làm

cho đất nước thái bình yên vui )

-Từ khi có câu đố các lang đã làm gì ?Các lang làm

như vậy có vừa ý vua không ?

-Vì sao trong các con vua chỉ có Lang Liêu được

thần giúp đỡ?

I, Giới thiệu chung :

* Tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết thời đại Hùng Vương dựng nước

II Đoc hiểu văn bản 1.Đọc và tìm hiểu từ khó

2 Đọc – hiểu văn bản:

2.1, Bố cục - Chia đoạn : 3 đoạn

Đoạn 1:từ đầu………… chứng giám

Đoạn 2:tiếp ……… hình tròn

Đoạn 3: còn lại

2.2, Phân tích :

a, Vua Hùng chọn người nối ngôi:

- Hoàn cảnh: đất nước thái bình ,dân ấm no

- Chọn người nối được chí vua, không nhất thiết phải là con trưởng

-Yếu tố này mang tính chất gì ? Yếu tố này có tác

dụng gì trong truyện truyến thuyết ?

(Nhằm giúp nhân vật thể hiện ước mơ của nhân dân

ta đó là người nghèo , hiền lành thường gặp may

mắn )

-Hãy tìm câu thành ngữ nói về điều này

GV liên hệ thực tế giáo dục HS

-Em có suy nghĩ gì về lời mách bảo của thần? -Tại

sao thần không chỉ dẫn cụ thể cho Lang Liêu làm

bánh ?

(Để Lang Liêu bộc lộ trí tuệ ,khả năng của mình

mới xứng đáng)

-Sau khi được thần mách bảo Lang Liêu đã tạo ra

hai loại bánh như thế nào ?Vì sao lại nặn bánh hình

tròn , hình vuông ?

-Từ đó em có nhận xét gì về Lang Liêu ? Lang

Liêu có xứng đáng nối nghiệp vua cha không ?

-Vậy truyện này nhằm đề cao điều gì ?(Đề cao

nghề nông Đề cao sự thờ cúng trời đất –tổ tiên)

-Vì sao Lang Liêu được chọn là người nối ngôi vua?

Qua đó thể hiện mơ ước gì của nhân dân ta?

Em hãy nêu ý nghĩa của truyện truyền thuyết

“ Bánh chưng , bánh giầy”?

*Thảo luận :

Ýù nghĩa của phong tục ngày tết làm bánh chưng

, bánh giầy?

-Học xong truyện em thích nhất chi tiết nào?

HS đọc ghi nhớ (Sgk - 12 )

* Gv hướng dẫn học sinh tự học

- Hình thức : làm vừa ý nhà vua

=> Sự sáng suốt và tinh thần bình đẳng của Vua Hùng

b: Cuộc thi tài:

b1.Các lang:ï đua nhau làm lễ thật hậu ,thật ngon

đem về lễ tiên vương

=> đề cao nghề nông.

Lang Liêu ngầm nghĩ tạo ra hai loại bánh :bánh hình tròn  Trời  Bánh giầy bánh hình vuông  Đất  Bánh chưng



tín ngưỡng thờ cúng trời, đất và tổ tiên

- Lang liêu làm vừa ý vua cha  nối ngôi

=> mơ ước một vị vua có “đức – tài – trí”.

3, Tổng kết:

* Ghi nhớ : (Sgk - 12 )

4, Luyện tập

Bài 1 - 2 (sgk - 12 )

III, Hướng dẫn tự học:

* Bài cũ: - Đọc thêm (sgk)

- Trong truyền thuyết “Bánh Chưng , Bánh Giầy” chỗ nào là cốt lõi lịch sử ?

- Em chỉ ra chi tiết tưởng tượng, kì ảo trong truyện?

- Nêu ý nghĩa của truyện ? Học thuộc phần ghi nhớ (sgk -12)

* Bài mới: Chuẩn bị bài “Từ và cấu tạo của từ

Tiếng Việt”

Tuần 1 Ngày Soạn:23/08/2010

TỪ VÀ CẤU TẠO CỦA TỪ TIẾNG VIỆT

A.Mục tiêu cần đạt:

* Giúp học sinh :

- Nắm chắc định nghĩa về từ, cấu tạo của từ

- Biết phân biệt các kiểu cấu tạo từ

B, Trọng tâm kiến thức, kĩ năng

1, Kiến thức :

- Định nghĩa về từ, từ đơn, từ phức, các loại từ phức

- Đơn vị cấu tạo từ tiếng Việt

2, Kĩ năng:

- Nhận diện, phân biệt được:

+ Từ và tiếng

+ Từ đơn và từ phức

+ Từ ghép và từ láy

- Phân tích cấu tạo của từ

C Phương pháp : vấn đáp, diễn giảng, phân tích,

D, Tiến trình bài dạy:

1.Ổn định lớp :

2.Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra phần chuẩn bị của học sinh

3.Bài mới: * Giáo viên cho học sinh nhắc lại cấu tạo từ đã học ở tiểu học -> gv vào bài.

*GV treo bảng phụ lên bảng

HS đọc ví dụ.Cho biết câu trên được trích từ

văn bản nào ?

- Cho biết trong ví dụ trên có bao nhiêu tiếng

? Có bao nhiêu từ ?

-Dựa vào đâu mà em biết có 9 từ (Dấu gạch

chéo giữa các từ )

*HS thảo luận nhóm

-Em hãy quan sát số lượng từ và tiếng có

gì khác nhau?

(có một từ chỉ có một tiếng ,có từ có hai

tiếng trở lên )

-Các đơn vị được gọi là tiếng và từ có gì

khác nhau?(Tiếng là đơn vị cấu tạo nên

từ Từ là đơn vị nhỏ nhất dùng để đặt câu)

-Vậy khi nào một tiếng được coi là một từ ?ø

(Khi một tiếng trực tiếp tham gia vào đặt

câu thì tiếng ấy trở thành từ )

Ví dụ :

“ Huy” - Huy là hoc sinh lớp 6a2

GV cho HS xác định số từ vàsố tiếng trong

ví dụ sau:

“Mẹ em là giáo viên.”

Dựa vào các vd trên ,hãy cho biết từ là gì ?

HS đọc ghi nhớ 1(sgk-13)

GV chuyển ý

1,Tìm hiểu chung:

1.1, Từ là gì ?

Ví dụ Thần/dạy/dân/cách/trồng trọt/chăn nuôi/và/cách /ăn ở

 Nhận xét :

Câu trên có 12 tiếng và 9 từ

* Ghi nhớ 1 : (sgk -13)

-Treo bảng phụ HS đọc ví dụ

Câu trên trích từ văn bản nào ?

Hãy cho biết câu trên có bao nhiêu từ ?

-Xác định số tiếng trong câu ?

GV cho hai Hs lên bảng Liệt kê các từ có

một tiếng và từ có hai tiếng ?

-Vậy các từ có một tiếng ta gọi là từ đơn

.vậy thế nào là từ đơn?

-Từ hai tiếng trở lên ta gọi là từ phức Thế

nào là từ phức ?

Qua tìm hiểu ví dụ trên có mấy loại từ ?

Đó là những loại từ nào cho ví dụ ?

-Quan sát hai từ “trồng trọt” và “chăn nuôi”

có gì giống nhau và khác nhau?

(Khác nhau:”Chăn nuôi” :Hai tiếng có quan

hệ với nhau về nghĩa.Còn tư “ø trồng trọt”

:Hai tiếng có quan hệ láy âm tr-tr )

-Vậy từ phức có những loại nào ?Nêu hiểu

biết của em về từ ghép và từ láy ?

Gv treo bảng phụ.Hs điền vào bảng phân

loại

* HS thảo luận nhóm :

Từ láy và từ ghép có cấu tạo giống nhau

và khác nhau ntn ? cho ví dụ ?

Giống nhau : trong mỗi từ đều có ít nhất một

tiếng có nghĩa

Khác nhau:từ ghép được tạo bằng cách

ghép các tiếng có nghĩa lại với nhau

Từ láy :Tạo ra bằng cách có sự hoà phối âm

thanh giữa các tiếng với nhau

Cho hs đọc to , rõ ghi nhớ (sgk -14)

GV hướng dẫn Hs làm bài tập

Cho hs đọc câu văn

a/ Từ nguồn gốc , con cháu thuộc kiểu từ

gì ?

b/ Tìm từ đồng nghiõa với từ nguồn gốc ?

c/ Tìm từ ghép chỉ quan hệ gia đình ?

Qui tắc sắp xếp các tiếng trong từ ghép chỉ

quan hệ thân thuộc

Em hãy điền từ thích hợp ?

1.2, Từ đơn và từ phức:

 Ví dụ :

Từ/đấy,/nước /ta /chăm/nghề /trồng trọt/chăn nuôi/và

/có/ tục/ngày/ tết /làm /bánh chưng /bánh giầy

 Nhận xét :

Có hai loại từ : Từ đơn và từ phức

• Lập bảng phân loại

Kiểu cấu tạo từ Ví dụ

Từ đơn Từ, đấy, nước, ta, chăm, nghề, và, có, tục, ngày, tết, làm.

Từ phức Từ ghép chăn nuôi, bánh chưng, bánh giầy

Từ láy trồng trọt

 * Ghi nhớ (sgk- 14)

2, Luyện tập Bài 1(sgk-14)

a/ Từ ghép ( từ phức )b/ Cội nguồn , gốc gác c/ Cậu mợ , cô gì , chú cháu ………

Giải nghĩa từ láy in đậm Thi tìm nhanh các

_ Bánh gối

4/ Củng cố :

Cho hs nhắc lại 2 ghi nhớ – cho ví dụ

5/ Dặn dò : _ Học bài kĩ , cho ví dụ

_ Soạn “giao tiếp , văn bản phương thức biểu đạt”

Tuần 1 Ngày Soạn:25/08/2010

GIAO TIẾP ,VĂN BẢN VÀ PHƯƠNG THỨC BIỂU ĐẠT

A : Mục tiêu cần đạt

* Huy động kiến thức của hs về loại văn bản mà hs đã biết

_ Hình thành sơ bộ khái niệm văn bản , mục đích giao tiếp, phương thích biểu đạt

Hs cần nắm được 2 khái niệm trong phần ghi nhớ : văn bản và biểu đạt

_Rèn luyện kĩ năng nhận biết đúng các kiểu văn bản đã học

B : Chuẩn bị : GV soạn giáo án ,bảng phụ

C.Tiến trình lên lớp:

HS chuẩn bị bài theo hệ thống câu hỏi trong SGK

1 Ổn định lớp : Kiểm tra sỉ số.

2 kiểm tra bài cũ : GV kiểm tra vở soạn của HS.

3 Bài mới : Giới thiệu bài.

* Trong đời sống ,khi có một tư tưởng ,tình cảm ,

nguyện vọng mà cần biểu đạt cho mọi người hay ai

đó biết thì chúng ta làm thế nào ?

(nói hoặc viết ra những điều muốn biểu đạt)

-Nói , viết phải có đầu có đuôi Cụ thể là phải rõ

ràng chính xác và mạch lạc

-Gv mời 1 HS trình bày một tư tưởng ,tình cảm ,

nguyện vọng ,suy nghĩ nào đó Như vậy gọi là giao

tiếp.Em hãy nêu hiểu biết của mình về giao tiếp ?

-HS đọc các ví dụ và trả lời các câu hỏi , b, c, ?

-Lần lượt yêu cầu HS trả lời câu hỏi trong SGK

I: Tìm hiểu chung về văn bản và phương thức biểu đạt

1 Văn bản và mục đích giao tiếp

-Giao tiếp : Là hoạt động truyền đạt , tiếp nhận tư tưởng , tình cảm bằng phương tiện ngôn từ

-Hai câu ca dao sáng tác nhằm mục đích gì?

( Câu ca dao là lời khuyên nhủ cần phải có tư tưởng ,

lập trường vững vàng  là một văn bản gồm 2

câu )

* Thảo luận các câu d,đ, e ?

=> d/ Là một văn bản ( văn bản nói ) Đó là một

chuỗi lời liên kết với nhau có chủ đề

đ/ Là văn bản viết ( Thể thức có cấu trúc hoàn chỉnh

có nội dung thông báo )

e/ Tất cả đều là văn bản ( chúng có mục đích , yêu

cầu thông tin , có thể nhất định)

-Vậy thế nào là văn bản ?

GV lưu ý :Văn bản có thể ngắn ,thậm chí có một câu

,có thể dài ,có nhiều câu ,nhiều đoạn ,có thể được

viết ra hoặc nói ra Văn bản phải thể hiện ít nhất một

ý (chủ đề)nào đó văn bản không phải là chuỗi lời

nói câu viết rời rạc ,các từ ngữ phải gắn kết với nhau

chặt chẽ ,mạch lạc

GV treo bảng phụ

Gv cho hs lập bảng chia phương thức biểu đạt?

Có tất cả mấy loại văn bản ?

Hãy nêu từng loại văn bản và cho ví dụ ?

a: Tự sự : Trình bày diễn biến sự việc

Vd : Thánh gióng , Tấm Cám

b: Miêu tả :tái hiện trạng thái sự vật , con người

Vd : Tả người , tả thiên nhiên , sự vật

c: Biểu cảm : bày tỏ tình cảm , cảm xúc

Vd : Bài thơ cảnh khuya(HCM)

d: nghị luận :Nêu ý kiến đánh giá , bàn bạc

Vd :” Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”

đ:thuyết minh :giới thiệu đặc điểm , tính chất ,

phương pháp

Vd : giới thiệu về các sản phẩm sữa , thuốc ……

e: hành chính – công vụ : trình bày ý muốn , quyết

định nào đó , thể hiện quyền hạn , trách nhiệm giữa

người và người

Vd : các từ đơn……

GV cho HS đọc ghi nhớ(sgk-17)

Hướng dẫn HS làm bài tập

Cho hs làm các bài tập2 sgk

Xác định kiểu văn bản

Truyền thuyết “Con Rồng Cháu Tiên” thuộc kiểu

văn bản nào ? Vì sao em biết ?

 Văn bản :Là chuỗi lời nói hay bài

viết có chủ đề thống nhất , mạch lạc Vận dụng phương thức biểu đạt phù hợp để thực hiện mục đích giao tiếp

2 : Kiểu văn bản và phương thức biểu đạt của văn bản

Có 6 kiểu văn bản :+ Tự sự

+ Miêu tả+ Biểu cảm+ Nghị luận

b: Miêu tả c: Nghị luận d:biểu cảm đ: thuyết minhBài 2 (18 –sgk)

Văn bản “CRCT” Thuộc kiểu tự sự

Vì diễn biến các sự việc được trình bày theo thời gian

4 Củng cố : Giao tiếp, văn bản, các phương thức biểu đạt ?

5 Dặn dò :

_ Học bài kĩ , làm bài tập còn lại trong sgk

_ Soạn “Thánh Gióng”

Tuần 2 Ngày Soạn: 15/08/2009

Văn Bản THÁNH GIÓNG ( Truyền thuyết )

I : Mục tiêu cần đạt:

* Giúp hs:

-Nắm được nội dung, ý nghĩa và một số nét nghệ thuật tiêu biểu của chuyện Thánh Gióng

_Thánh Gióng là một truyện truyền thuyết lịch sử ca ngợi người anh hùng làng Gióng có công đánh giặc ngoại xâm cứu nước

_Thánh Gióng phản ánh khát vọng và mơ ước của nhân dân về sức mạnh kì diệu lớn lao trong cuộc chống giặc ngoại xâm bảo vệ đất nước

_Giáo dục lòng tự hào về truyền thống anh hùng lịch sử chống giặc Giáo dục tinh thần ngưỡng mộ , kính yêu những anh hùng có công với non sông , đất nước

_Rèn luyện kĩ năng : kể lại được chuyện này

_ Phân tích và cảm thụ những mô típ tiêu biểu trong truyện dân gian

II: Chuẩn bị :

GV soạn giáo án,tham khảo tài liệu Tranh Thánh Gióng,phiếu học tập

HS soạn hệ thống câu hỏi trong SGK

III.Tiến trình hoạt động :

1: ổn định lớp : Kiểm tra sỉ số

2: Kiểm tra bài cũ :Hãy kể diễn cảm truyện “Bánh chưng bánh giầy”? Nêu ý nghĩa của truyện ?

3: Bài mới : Giới thiệu bài

* Gv đọc mẫu – hs đọc tiếp.

GV tóm tắt mẫu –HS tóm tắt lại

GV hướng dẫn HS giải nghĩa từ khó :tráng sĩ ,lẫm liệt

.Thánh Gióng

- Văn bản Thánh Gióng là truyền thuyết dân gian có bố

cục bốn phần Em hãy nêu nội dung chính được kể trong

mỗi đoạn ?

-Truyện Thánh Gióng thuộc kiểu phương thức biểu đạt

nào ?Vì sao em biết ?

-Truyện Thánh Gióng có mấy nhân vật ? Ai là nhân vật

chính ?Vì sao em biết ?

-Gióng ra đời trong gia đình ra sao?

-Chi tiết nào liên quan đến sự ra đời của Gióng ?

-Em có nhận xét gì về sự ra đời của Gióng?

-Đây là những chi tiết mang tính chất gì ?

*GV tích hợp những chi tiết hoang đường và vai trò của

những chi tiết này trong truyện truyền thuyết

-Trong quan niệm dân gian các chi tiết kì lạ này đã nhấn

mạnh điều gì?

(Để về sau Gióng trở thành người anh hùng ,trong quan

niệm của dân gian ,đã là người anh hùng thì phi thường kì

lạ trong mọi biểu hiện kể cả lúc ra đời )

Gv chuyển ý

-Những chi tiết nào tiếp tục nói lên sự kì lạ của cậu bé ?

-Tiếng nói đầu tiên của Gióng là tiếng nói yêu cầu gì ?

hãy tìm chi tiết ?

* Thảo luận :Tiếng nói đó có ý nghĩa gì ?

(Câu nói của Gióng toát lên một niềm tin chiến thắng

,đồng thời thể hiện sức mạnh tự cường của dân tộc ta.)

-Khi Thánh Gióng biết nói cậu đã lớn ntn? Ai đã trợ giúp

nuôi Gióng ?

-Các chi tiết đó có ý nghĩa gì?

Gv liên hệ thực tế giáo dục hs.

Chi tiết ăn nhiều đã cho thấy sự phát triển của Gióng

ntn ?

GV chuyển ý

- Lúc này đất nước ta lâm vào hoàn cảnh ra sao?

-Trước sự nguy kịch của đất nước và của nhân dân ,

gióng đã làm gì ?

-Em nghĩ gì về cái vươn vai thần kỳ của Gióng ?

(là cái vươn vai phi thường ,là ước mơ của nhân dân về

sự trưởng thành của người anh hùng )

Gióng trở thành tráng sĩ đánh giặc như thế nào ?

-Khi roi sắt gãy Gióng đã đánh giặc bằng gì ?Chi tiết ấy

muốn nói lên điều gì ?

I : Đọc – Hiểu văn bản 1.Đọc –tóm tắt

2.Giải nghĩa từ khó : 3.Bố cục :

* Chia đoạn : 4 đoạn Đoạn 1: từ đầu ……… nằm đấy Đoạn 2: tiếp ………… cứu nước Đoạn 3: tiếp ……… lên trời Đoạn 4: còn lại

4.Phân tích :

a Sự ra đời của cậu bé làng Gióng.

- Mẹ ướm thử vết chân to– thụ thai 12 tháng- sinh Gióng

- Ba tuổi không nói – cười – đi

=>Sự ra đời kỳ lạ

Tiết 2

b.Gióng đòi đi đánh giặc

Có giặc Ân đến xâm phạm-Gióng biết nói -> đòi đi đánh giặc

Gióng yêu cầu: sắm cho ta ngựa sắt ,roi sắt ,áo giáp sắt ,ta sẽ phá tan lũ giặc này ( Chi tiết kì lạ , hoang đường )

Ca ngợi ý thức đánh giặc cứu nước.Thể hiện niềm tin chiến thắng.

c: Sự trưởng thành của Gióng

-Gióng lớn nhanh như thổi-Aên cơm mấy cũng không no ,áo vừa mặc xong thì căng đứt chỉ

(Tưởng tượng ,kỳ ảo)-Bà con làng xóm góp gạo nuôi Gióng

Anh hùng lớn lên trong sự yêu thương đùm bọc của nhân dân

d Gióng đánh giặc

Chú bé vùng dậy vươn vai bổng trở thành một tráng sĩ…

Tráng sĩ mặc áo giáp ,cầm roi sắt ,nhảy

* Thảo luận :Hình tượng Gióng khi đánh giặc để lại

trong em những ấn tượng gì?

Sau khi đánh thắng giặc ,Gióng đã làm gì?

Tại sao Gióng lại bay về trời ?

(Gióng không màng đến danh vọng ,dấu tích chiến công

Gióng để lại cho quê hương )

Qua hình tượng Thánh Gióng cho em những suy nghĩ gì

về ước mơ ,quan niệm của nhân dân?(TG là hình ảnh cao

đẹp của người anh hùng đánh giặc ,TG là ước mơ của

nhân dân về sức mạnh tự cường của dân tộc )

Hãy nêu ý nghĩa của hình tượng TG trong truyện ?

GV khái quát kiến thức cần nhớ cho HS

HS đọc ghi nhớ SGK

lên ngựa,ngựa vun lửa phi thẳng đến nơi có giặc

Giết giặc hết lớp này đến lớp khác

=>Tinh thần ,chiến công mãnh liệt của người anh hùng.

II.Tổng kết

* Ghi nhớ (SGK-23)

III.Luyện tập :Kể diễn cảm truyện Thánh

Gióng

4 Củng cố : -Hãy nêu ý nghĩa của hình tượng Thánh Gióng?

5 Dặn dò : - Học bài Chuẩn bị bài : “Từ mượn”

  

Tuần 2 Ngày Soạn: 20/08/2009 Tiết 7 Ngày dạy : 22/08/2009

TỪ MƯỢNA: Mục tiêu cần đạt: * Giúp học sinh :

- Hiểu được thế nào là từ mượn

- Bước đầu biết sử dụng từ mượn một cách hợp lý khi nói , viết

B: Chuẩn bị :Gv soạn giáo án tích hợp với văn bản Thánh Gióng bảng phụ

C: Tiến trình lên lớp:

1: Ổn định : Kiểm tra sỉ số.

2: Kiểm tra bài cũ

Từ là gì ?Hiểu biết của em về từ đơn và từ phức ?Lấy ví dụ ?

Phân biệt từ láy và từ ghép ?ví dụ ?

3: Bài mới: Giới thiệu bài

*GV treo bảng phụ lên bảng

-HS đọc ví dụ

-Cho biết câu văn trên được trích từ văn bản nào ?

-Dưạ vào chú thích ở bài Thánh Gióng , hãy giải

thích từ trượng và từ tráng sĩ?

a/ Trượng : Đơn vị đo lường dài 10 thước TQ cổ

( 3,33 m)

Tráng sĩ : Người có sức lực cường tráng , chí khí

mạnh mẽ hay làm việc lớn

-Khi sử dụng từ tráng sĩ ,trượng vào trong câu văn

có sắc thái gì ?

I: Từ thuần việt và từ mượn

* Ví dụ: (sgk-24)

* nhận xét:

a/ Trượng Từ mượn của tiếng Hán ( TQ) Tráng sĩ

b/ Từ mượn từ tiếng Hán : Sứ giả , giang sơn

-Trong một số phim cổ của TQ,người thuyết minh

có hay dùng 2 từ này không?

-Theo em các từ đó có nguồn gốc từ đâu ?

(Những từ đó được mượn từ tiếng TQ cổ đọc theo

cách phát âm của người Việt gọi là từ Hán Việt )

Từ Tráng sĩ ,từ trượng là từ mượn ,vậy em hiểu thế

nào là từ mượn ?

hãy phân biệt từ thuần Việt và từ mượn ?

-Trong số những từ mượn SGK/24 từ nào được

mượn từ tiếng hán ? từ nào mượn các ngôn ngữ

khác ?

-Nhận xét về cách viết từ mượn nói trên?

(có từ được viết như từ thuần Việt ,có từ phải gạch

nối giữa các tiếng )

-Vì sao lại có những cách viết khác nhau như vậy ?

-Vậy trong kho từ vựng tiếng Việt có hai bộ phận từ

thuần Việt và từ mượn Theo em người Việt nam ta

mượn từ nào là nhiều nhất ?Và ngoài ra còn mượn

từ những nước nào nữa ?

GV cho hs hệ thống hoá lại kiến thức trên

HS đọc ghi nhớ

GV chuyển ý

HS đọc đoạn văn ở trang 25

-Em hiểu ý kiến sau của Chủ tịch Hồ Chí Minh

ntn?

( Mượn từ là cách làm giàu TV nhưng phải tuỳ lúc

tuỳ nơi để mượn ,không nên lạm dụng từ mượn )

GV cho HS phân biệt hai loại từ dùng trên.Từ nào

dể hiểu hơn?Vì sao?

- Học sinh đọc lại ghi nhớ

Gv chốt lại nội kiến thức trọng tâm

*Gv hướng dẫn HS làm bài tập

Ghi lại các từ mượn có trong những câu đưới đây ,

cho biết các từ ấy được mượn của tiếng (ngôn ngữ )

nào?

Xác định của từng tiếng tạo thành các từ Hán việt ?

Hãy kể một số từ mượn ?

Các cặp từ dưới đây , có thể dùng chúng trong

những hòan cảnh nào ?

,gan -Từ mượn ngôn ngữ Ấn Âu: ra- đi- ô , in- tơ- net

-Gốc Ấn Âu được việt hóa ở mức cao được viết như tiếng Việt : tivi ,xà phòng ,ga, bơm …

- Từ mượn được việt hóa cao viết như thuần việt : Mít tinh , ten nít ,xô viết

-Từ mượn chưa được việt hóa hoàn toàn khi viết phải gạch ngang :Bôn –sê –vích,ra-đi ô, in –tơ-nét

* Ghi nhớ.(sgk-25)

II Nguyên tắc của từ mượn

• Hoả xa  Xe lửa Phi cơ  máy bay

Hán Việt Thuần việt

* Nhận xét:

- Mượn từ : Làm giàu ngôn ngữ dân tộc

- Hạn chế mượn từ: làm cho ngôn ngữ dân tộc bị pha tạp nếu mượn một cách tùy tiện

* Ghi nhớ 2 ( sgk-25) III: Luyện tập Bài 1 (sgk-26 )

a/ Hán việt :Vô cùng , ngạc nhiên , tự nhiên ,sính lễ

b/ Hán việt: Gia nhân c/ Anh : Pốp mai- cơn –giắc – sơn , in tơ nét

Bài 1 (sgk-26 )

a/ Khán giả : Khánxem ; giả  người

- độc giả : Độc đọc ; giả người b/ Yếu điểm : Điểm quan trọng Yếu : quan trọng ; điểm  điểm

- Yếu lược : Yếu là quan trọng lược là tóm tắt

- Yếu nhân : Yếu : quan trọng nhân là người

Số 3(sgk- 26 )

a/ Lít , ki lô gam , ki lô mét , mét b/ Ghi đông , pê đan , gác đờ bu , xích

Cho hs viết chính tả để phân biệt âm n/l vàs c/ Ra-đi-ô , vi-ô-lông……

Số 4(sgk-26)

* Phôn , fan ,nốc aoDùng trong hòan cảnh giao tiếp thân mật với bạn bè , người thân , có thể viết trong những tin trên báo

Ưu điểm : ngắn gọn Nhược điểm : không trang trọng , không phù hợp trong giao tiếp chính thức

4.Củng cố: - Từ thuần việt và từ mượn?

- Nguyên tắc mượn từ?

5 Dặn dò : - Học bài Chuẩn bị bài : “Tìm hiểu chung về văn Tự sự”

  

Tuần 2 Ngày Soạn:20/08/2009 Tiết 8 Ngày dạy :22/08/2009

TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN TỰ SỰ

I:Mục tiêu cần đạt

- Cho hs nắm bắt được mục đích giao tiếp của tự sự

- Khái niệm về sơ bộ phương thức tự sự trên cơ sở hiểu được mục đích giao tiếp của tự sự

- Rèn luyện kĩ năng nhận biết văn tự sự

II: Chuẩn bị:

Gvtích hợp với văn bản Thánh Gióng

HS chuẩn bị bài

III:Tiến trình hoạt động :

1: Ổn định lớp : Kiểm tra sỉ số.

2 Kiểm tra bài cũ :

_ Thế nào là giao tiếp ?Thế nào là văn bản? Có mấy kiểu phương thức biểu đạt ?

_ Truyện Thánh Gióng thuộc phương thức biểu đạt nào ?Vì sao?

3: Bài mới : Giới thiệu bài

*Trong cuộc sống có rất nhiều nhu cầu khác

nhau đặc biệt nhất là nhu cầu giao tiếp giữa

con người với con người Vậy giao tiếp có tác

dụng gì ?(Con người hiểu nhau hơn ,tiếp nhận

được mọi thông tin…trong xh)

I : Ý nghĩa và đặc điểm chung của phương thức tự sự

* ví du(ïsgk-27 )

a/ Người nghe muốn được nghe kể chuyện , biết lí

-GV treo bảng phụ lên bảng

-Gv mời hs đọc ví dụ 1 sgk 27

-Trường hợp(a) như thế , theo em , người nghe

muốn biết điều gì và người kể phải làm gì ?

-Trong những trường hợp trên khi các em yêu

cầu người khác kể lại một câu chuyện nào đó

cho mình nghe thì các em mong muốn điều gì ?

-Để trả lời những câu hỏi trên,người kể phải sử

dụng phương thức biểu đạt nào ?

-Truyện Thánh gióng thuộc phương thức biểu

đạt nào ?Vì sao em biết ?

-Dựa văn bản Thánh Gióng đã học , em hãy

liệt kê các sự việc chính theo thứ tự trước sau

của truyện ?

-GV gợi ý để hs lần lượt liệt kê các sự việc của

truyện

-Nếu thay đổi thứ tự các sự việc trong truyện

này thì câu truyện sẽ như thế nào ?

(Không lô gíc và khó hiểu )

-Nếu kể truyện lộn xộn ,không theo thứ tự

trước sau thì có phải là truyện nữa không ?Tại

sao như vậy?(Nếu đảo trật tự các sự việc trong

truyện thì truyện không thể hiện được nội

dung ,ý nghĩa)

-Kể truyện Thánh Gióng theo thứ tự các sự

việc trước sau như ở trên thì câu truyện có thể

hiện đước ý nghĩa không?

-Theo em văn bản tự sự này giúp ta biết được

điều gì ?

-Sau khi tìm hiểu các chi tiết của truyện , em

cho biết truyện đã thể hiện ý nghĩa gì?

-Vậy mục đích giao tiếp của tự sự là gì ?

GV mời hs đọc ghi nhớ sgk 28

GV chốt lại kiến thức cần nhớ

1/ Trong lớp em , bạn An hay đi học trễ Em

hãy kể lại câu chuyện để cho biết vì sao bạn lại

hay đi học trễ ?

2/ Kể lại diễn biến buổi lễ chào cờ đầu tuần ở

trường em

do và hiểu rõ về con người,sự việc

- Người kể phải kể lại diễn biến sự việc theo trình tự

* Tìm hiểu truyện :Thánh Gióng

-Sự ra đời kì lạ của Gióng -Gióng cất tiếng nói đầu tiên đòi đánh giặc

- Gióng đòi roi sắt , áo – ngựa sắt -Bà con làng xóm vui lòng góp gạo nuôi Gióng

- Gióng lớn nhanh như thổi  Tráng sĩ -Roi sắt gãy – nhổ tre để đánh giặc -Đánh tan giặc – cởi áo bỏ lại cùng ngựa bay về trời

- Vua lập đền thờ phong danh hiệu là Phù Đổng Thiên Vương

 Tự sự : Kể lại một chuỗi sự việc , sự việc này dẫn đến sự việc kia rồi kết thúc Thể hiện một ý nghĩa

* Giải thích sự việc -Tìm hiểu về con người -Bày tỏ thái độ khen , chê

* Ghi nhớ ( sgk 28) II.Luyện tập

* Bài tập nhanh

1 Có nhiều lí do ( nguyên nhân ) _ Nhà bạn chưa có đồng hồ _ Nhà bạn quá xa trường _ Bạn hay la cà khi đến trường

2 HS nêu các chi tiết chính

4.củng cố: Thế nào là tự sự?

5 Dặn dò : Học kĩ ghi nhớ của bài

Làm các bài tập 1,2,3,4,5(sgk -28 / 30)

  

Tuần 3 Ngày Soạn:22 /08/2009 Tiết 9 Ngày dạy : 24/08/2009

Văn bản SƠN TINH- THUỶ TINH

I: Mục tiêu cần đạt: * Giúp hs :

- Hiểu được truyền thuyết “ Sơn Tinh , Thủy Tinh” với các yếu tố kì diệu đã phản ánh ước vọng chinh phục tự nhiên của người xưa

- Từ cốt truyện có sẵn , luyện cho hs trí tưởng tượng để hs sống trong thế giới huyền ảo của truyền thuyết

-Kĩ năng : Rèn luyện kĩ năng đọc , kể truyện , phân tích và cảm thụ các chi tiết quan trọng và hình ảnh nỗi bật

-Hs cần nắm được nội dung , ý nghĩa , một số yếu tố nghệ thuật tiêu biểu của truyện - kể lại được truyện

II: Chuẩn bị : GV soạn bài ,chuẩn bị tranh sơn tinh –thuỷ tinh , phiếu học tập.

HS đọc văn bản ,soạn hệ thống câu hỏi

III Tiến trình lên lớp :

1: Ổn định lớp : Kiểm tra sỉ số.

2: Kiểm tra bài cũ : - Hãy tóm tắt truyện Thánh Gióng ?

-Nêu ý nghĩa của hình tượng Thánh Gióng?

3: Bài mới : * Giới thiệu bài

* Hãy nhắc lại thế nào là truyền thuyết ?

* Gv hướng dẫn hs văn bản , gv đọc mẫu - mời hs

đọc tiếp

GV nhận xét cách đọc của HS

* Truyện này còn được gọi là :Sự tích Thánh Tản

hoặc Tản Viên sơn thần

Hướng dẫn HS tìm hiểu nghĩa một số từ ở phần chú

thích ( 1 ; 3 ; 4 ; 6 ; 8 ; 9 )

-Văn bản“ Sơn Tinh , Thủy Tinh” có 3 nội dung

được kể theo một trình tự :Vua hùng kén rể ;Cuộc

giao tranh giữa Sơn Tinh ,Thuỷ Tinh;Sự trả thù

hàng năm

Từ đó hãy xác định ranh giới của 3 nội dung trên?

-Phần nào là nội dung chính của truyện ?

-Truyện được viết theo phương thức biểu đạt nào ?

Vì sao em biết ?

-Truyện được gắn với thời đại nào trong lịch sử Việt

Nam ?(Vua hùng dựng nước)

-Truyện kể về thời Hùng Vương thứ mấy ?(thời

Hùng vương thứ 18 nghĩa là giai đoạn cuối cùng của

nước văn Lang )

-Truyện có mấy nhân vật ? Tìm nhân vật chính?

-Vì sao em biết đó là nhân vật chính ?

*Bức tranh trong SGK minh hoạ cho nội dung nào

I : Đọc – Hiểu văn bản 1.Đọc –tóm tắt

2.Giải nghĩa từ : 3.Bố cục: 3 đoạn

+Đoạn 1: Từ đầu ……… mỗi thứ một đôi Vua Hùng kén rễ +Đoạn 2: Tiếp ………….Rút quân Sơn Tinh , Thủy Tinh cầu hôn và giao tranh với nhau

+Đoạn 3: Còn lại : sự trả thù , Sơn Tinh chiến thắng

4.Phân tích : a.Hùng vương kén rể :

-Hùng vương có một người con gái tên là Mị Nương,ngườiđẹp như hoa ,tính nết hiền dịu

-Ở núi Tản Viên

-Vẫy tay về phía đông…nổi cồn bãi;

Vẫy tay về phía tây…mọc lên từng

-Ở miền biển

-Gọi gió - gió đến; Hô mưa- mưa về

của truyện ?

-GV cho HS đọc lại phần đầu của truyện

-Vì sao vua hùng băn khoăn việc kén rể ?

-Nhân vật Mị Nương được giới thiệu như thế nào ?

-Những ai đã đến cầu hôn Mị Nương?

-Cả hai nhân vật được miêu tả bằng những chi tiết

nghệ thuật tưởng tượng kì ảo như thế nào ?

*Hs liệt kê những chi tiết kì lạ về hai vị thần Sơn

Tinh và Thủy tinh ?

Vua hùng kén rể bằng cách nào ?(thách cưới )

-Vậy vua hùng thách cưới những gì ?

-Sính lễ đó thuận lợi cho nhân vật nào ?Vì sao?

(Thuận lợi cho Sơn TinhVì đó là những sản vật nơi

rừng núi thuộc đất đai Sơn Tinh cai quản)

-Ai đã sắmvà đem được lễ vật đến trước ?

-Thuỷ Tinh thì sao?Hãy tìm chi tiết?

-Thuỷ Tinh mang quân đến đánh Sơn Tinh vì lí do

-Những chi tiết này mang tính chất gì ?

-Trong đoạn văn này ,tác giả dân gian đã kết hợp

phương thức biểu đạt nào ?(miêu tả )

-Em hãy hình dung cuộc sống thế gian sẽ như thế

nào Thủy Tinh đánh thắng Sơn Tinh ?

(Thế gian ngập nước không còn sự sống )

Trước sự nổi giận của Thủy Tinh ,Sơn Tinh đã

chống trả lại vì lí do gì?

(Bảo vệ hạnh phúc gia đình ,đất đai và cuộc sống

muôn loại trên mặt đất )

-Từ đó em hãy cho biết ý nghĩa tượng trưng của hai

nhân vật này ?

-Qua cuộc giao tranh dữ dội đó em yêu quí vị thần

nào ? vì sao ?

-Kết quả cuộc giao tranh ntn ?

-Hai vị thần có phải là những ø người thật trong

cuộc sống không ?

-Vậy nhân dân ta tưởng tượng ra chuyện hai vị thần

đánh nhau nhằm mục đích gì ?

HS thảo luận nhóm: Tại sao Sơn Tinh luôn chiến

thắng Thủy Tinh vàsự việc Sơn Tinh thắng Thủy

Tinh đã thể hiện ước mơ gì của người Việt Cổ?

Gv cho HS đại diện nhóm trả lời

dãy núi đồi

 ( Tưởng tượng , hoang đường kì ảo)

=>Cả hai đều tài giỏi,ngang tài

_ Sơn Tinh – Thủy Tinh cùng cầu hôn Mị Nương _ Vua Hùng đòi sính lễ : 100 ván cơm nếp , 100 nẹp bánh chưng

Voi chín ngà , gà chín cựa , ngựa chín hồng mao -> Mỗi thứ một đôi

_ Sơn Tinh sắm đủ lễ vật trước -> rước Mị Nương _ Thủy Tinh tức giận đuổi theo giao tranh

b.Cuộc giao tranh giữa S ơ n Tinh và Th ủ y Tinh

*.Diễn biến :

- Thuỷ Tinh :dâng nước sông lên cuồn cuộn đánh

ST Nước ngập ruộng đồng ,nhà cửa…

->cảnh tượng lũ lụt hàng năm

- Sơn Tinh :Bốc từng dãy đồi ,dời từng dãy núi

Nước dâng bao nhiêu đồi núi cao lên bấy nhiêu (tưởng tượng )

->sức mạnh chế ngự thiên tai ,lũ lụt của nhân dân ta

* Kết quả

_ Sơn Tinh chiến thắng _ Thủy Tinh thất bại : rút quân

c.Sự trả thù hàng năm.

Hàng năm Thủy Tinh tạo mưa ,gió bảo lụt để đánh Sơn Tinh – Thất bại

->Giải thích nguyên nhân của hiện tượng lũ lụt

II :Tổng kết

*Ghi nhớ : ( sgk -34) III: Luyện tập

Bài 1 (sgk- 34)

Kể trước lớp

Bài 2 (sgk- 34) _ Tìm hiểu về nạn phá , đốt rừng

_ Liệt kê hiện tượng thiên tai , lũ lụt trong những năm gần đây

GV chốt ý Sơn Tinh có nhiều sức mạnh hơn ,có

sức mạnh tinh thần có sức mạnh vật chất ,địa trận

đồi núi cao ,vững chắc ,có tinh thần bền bĩ Sơn

Tinh đại diện cho nhân dân thực hiện ước mơ chiến

thắng lũ lụt ,chế ngự thiên tai )

Truyện kể năm nào Thủy Tinh cũng dâng nước

đánh Sơn Tinh.Theo em người xưa muốn mượn

truyện này để giải thích hiện tượng nào của nước

ta ?

Theo em, cái cốt lõi lịch sử của truyện này là gì ?

(sự thật lịch sử ở đây là nạn lũ lụt và cuộc chiến

đấu chống lũ lụt của dân cư vùng ven sông Hồng

thời các vua Hùng )

Từ đó hãy nêu lên ý nghĩa của truyện ?

Hướng dẫn hs rút ra ghi nhớ

HS đọc ghi nhớ (SGK-34)

Hãy kể lại câu truyện diễn cảm ?

Cho hs đọc yêu cầu bài tập 2 ?

Hãy viết tên một số truyện kể dân gian liên quan

đến Vua Hùng mà em biết ?

 Chủ trương của nhà nước trong việc phòng và chống các hiện tượng trên

Bài 3 (sgk- 34) Yêu cầu hs khá , giỏi

4

Củng cố : Ý nghĩa của truyện “Sơn Tinh, Thủy Tinh”

5.Dặn dò : * Học bài –tóm tắt lại truyện.Chuẩn bị bài “Nghĩa của từ”.

  

Tuần 3 Ngày Soạn: 22/08/2009 Tiết 10 Ngày dạy : 24/08/2009

NGHĨA CỦA TỪ

I: Mục tiêu cần đạt: Giúp hs nắm được :

-Thế nào là nghĩa của từ

-Cách tìm hiểu nghĩa của từ

-Mối quan hệ giữa ngữ âm , chữ viết và nghĩa của từ

- HS cần hiểu được thế nào là nghĩa của từ và một số cách giải thích nghĩa của từ

II: Chuẩn bị : Gv soạn giáo án –bảng phụ ,phiếu học tập

HS soạn hệ thống câu hỏi

III.Tiến trình lên lớp:

1/ Ổn định lớp Kiểm tra sỉ số.

2/ Kiểm tra bài cũ : -Trình bày sự hiểu biết của em về từ mượn ?

3/ Bài mới * Giới thiệu bài

*Gv ghi 1 số từ lên bảng

-Làm sao để hiểu nghĩa của các từ trên?(giải thích )

-GV mời hs đọc 3 chú thích trong bài ngữ văn đã học ?

I: Nghĩa của từ là gì ? *Ví dụ

* Nhận xét:

-Mỗi chú thích trên gồm có mấy phần?Đó là những

phần nào ?Phần nào là từ cần được giải thích ?

-Bộ phận nào trong chú thích nêu lên Nghĩa của từ ?

-Gv treo bảng phụ phần ví dụ lên bảng

+Người Việt Nam có thói quen ăn trầu

……….tập quán……….

-Hs đọc ví dụ trên

-Trong hai ví trên hai từ tập quán vá từ thói quen có

thay thế được cho nhau không ?

-HS đọc tiếp ví dụ

+Bạn Hiền có thói quen ăn quà vặt

………tập quán ăn quà vặt.

-Ở hai câu trên có thể dùng được hai từ không?Vì

sao ? (Từ tập quán có ý rộng ,thường gắn với chủ thể

là số đông Từ thói quen có ý nghĩa hẹp thường gắn

với chủ thể là cá nhân)

-Vậy từ tập quán được giải thích nghĩa như thế nào ?

-Nghĩa của từ ứng với phần nào trong mô hình dưới

(SGK-35)? (nội dung)

*Vậy em cho biết nghĩa của từ là gì?

- GV chốt ý HS đọc ghi nhớ GV chuyển ý

- GV treo bảng phụ

- Từ tập quán được giải nghĩa bằng cách nào ?

- HS giải thích từ lẫm liệt ?

GV treo bảng phụ

-Tư thế lẫm liệt của người anh hùng

-…………hùng dũng……….

-……… oai nghiêm……

HS thảo luận Vậy 3 câu trên từ lẫm liệt , có thay

thế được cho nhau không?Vì sao?

(Có thể thay thế được ,vì chúng không làm cho nội

dung thông báo và sắc thái ý nghĩa của câu thay đổi )

-3 từ thay thế được cho nhau ta gọi là từ đồng nghĩa

vậy từ lẫm liệt được giải nghĩa bằng cách nào ?

-Giải nghĩa từ nao núng ?

-Hãy cho biết từ nao núng và từ lung lay thuộc từ đồng

nghĩa hay từ trái nghĩa ?

-Từ nao núng và từ không vững lòng tin thuộc từ đồng

nghĩa hay từ trái nghĩa ?

-Vậy từ nao núng được giải nghĩa bằng cách nào ?

(Từ đồng nghĩa và từ trái nghĩa)

-Hãy tìm từ trái nghĩa cho các từ :cao thượng

Cao thuợng :nhỏ nhen,ti tiện ,đê hèn

-Từ cao thượng được giải thích nghĩa bằng cách nào ?

-Có mấy cách giải thích nghĩa của từ ?Đó là những

cách nào?

Tập quán : Thói quen của một cộng đồng

địa phương ,dân tộc …được hìnhtừ lâu trong đời sống được mọi ngừi làm theo

Tập quán : Thói của một cộng đồng được hình

thành từ lâu trong cuộc sống

 Trình bày khái niệm

Lẫm liệt Hùng dũng, oai nghiêm

 Đưa ra từ đồng nghĩa

Náo núng: lung lay không vững lòng tin ở mình.

 Đưa từ đồng nghĩa và từ trái nghĩa

2: Ghi nhớ 2 (sgk -35)

3/ Lưu ý :

Để dùng từ đúng  Phải nắm vững nghĩa của từ _ Muốn hiểu nghĩa của từ  Phải đọc , học _ Không hiểu từ  Tra từ điển

_ Không nắm chắc từ  không sử dụng vội

III: Luyện Tập Bài 1 (sgk- 36 )

_ Chúa Tể : Kẻ có quyền lực cao nhất theo cách : Miêu tả đặc điểm sự vật

_ Đòn Cân : Một loại đòn tròn Cách : Trình bày khái niệm_ Nhâng Nháo : Ngông nghênh không coi ai ra gì Cách : Đưa ra từ đồng nghĩa

Rung rinh : Chuyện động qua lại nhẹ nhàng , liên tiếp

Hèn nhát : Thiếu can đảm ( đến mức đáng khinh

Gv chốt ý HS đọc ghi nhớ (SGK-35)

-Theo em làm cách nào để hiểu đúng nghĩa của từ ?

-Chúng ta cần lưu ý một số điều khi sử dụng từ

-Gv treo bảng phụ câu hỏi cũng cố tiết học

-Gv mời hs đọc kĩ câu hỏi và trả lời câu đúng nhất !

-Cho hs đọc 1 số từ chú giải ở các bài Ngữ Văn

“Thánh -Gióng” và “Sơn Tinh , Thủy Tinh”

*Em hãy điền từ vào chỗ trống Điền từ ?

- Giải thích nghĩa của các từ sau?

- Giải nghĩa từ “mất”như nhân vật Nụ có đúng

4 Củng cố : Nhận xét giờ học

5 Dặn dò : - Học thuộc phần ghi nhớ Làm bài tập còn lại.

- Chuẩn bị bài : Sự việc và nhân vật trong văn tự sư

  

Tuần 3 Ngày Soạn: 29 /08/2009 Tiết 11-12 Ngày dạy : 31 /08/2009

SỰ VIỆC VÀ NHÂN VẬT TRONG VĂN TỰ SỰ

I: Mục đích yêu cầu :

* Hiểu được ý nghĩa của sự việc và nhân vật trong văn tự sự Sự việc có quan hệ với nhân vật , với chủ đề tác phẩm ,sự việc luôn gắn với thời gian ,điểm nhân vật ,diễn biến ,nguyên nhân, kết quả

* Hs cần nắm được vai trò và ý nghĩa của các yếu tố trên khi đọc hay kể một câu truyện

II:Chuẩn bị : Bảng phụ ,các sự việc trong truyện Sơn Tinh Thuỷ Tinh phiếu học tập

III.Tiến trình hoạt động

1/ Ổn định lớp: * Kiểm tra sỉ số.

2/ Ktra bài cũ * Thế nào là tự sự ? Mục đích của tự sự ? * Gv kiểm tra vở soạn bài

3/ Bài mới : * Giới thiệu bài

* GV cho HS nhớ lại các sự việc trong

Truyện “ Sơn Tinh Thuỷ Tinh”

- GV lần lượt nêu câu hỏi gợi ý trả lời tìm các

sự việc chính trong truyện

-Truyện Sơn Tinh Thuỷ Tinh nói về các sự việc

chính nào ?

- Hãy chỉ ra đâu là sự việc khởi đầu của truyện?

Sự việc xảy ra vào lúc nào ?

- Truyện gồm những nhân vật nào ?

- Sự việc xảy ra do đâu ?

-Diễn biến của truyện ntn ?

-Đâu là sự việc phát triễn của truyện? Sự việc

nào cao trào ? Sự việc kết thúc ra sao ?

-Hãy cho biết mối quan hệ nhân quả của các sự

việc trên như thế nào ?(Cái trước là nguyên

nhân của cái sau Cái sau là kết quả của cái

truớc và lại nguyên nhân của cái sau cứ thế cho

đến hết truyện )

-Nếu bớt 1 sự việc thì câu chuyện có gì thay

đổi ?(Không giữ nguyên ý nghĩa hoặc không có

ý nghĩa

- Em có nhân xét gì về cách sắp xếp các sự việc

trong truyện ?

-Có thể bỏ đi thời gian và địa điểm trong của

truyện được không?Vì sao?Việc ST thắng Thuỷ

Tinh nhiều lần có ý nghĩa gì ?(Con người khắc

phục ,vượt qua lũ lụt )

-Có thể cho Thuỷ Tinh thắng Sơn Tinh được

không ?Vì sao?

- Có thể xoá bỏ sự việc hàng năm Thuỷ Tinh lại

dâng nuớc…được không?Vì sao?

*Vậy hãy cho biết các sự việc trong văn tự sự

được sắp xếp ntn?

* GV chốt ý

- Hãy nhắc lại các nhân vật trong truyện Sơn

Tinh Thuỷ Tinh?Nhân vật chính?

- Nhân vật phụ?Nhân vật phụ có cần thiết

không?

-Em hãy thử giới thiệu lai lịch , tính tình, ,tài

năng , việc làm, … của từng nhân vật trong

truyện Sơn Tinh ThuỷTinh

GV treo bảng phụ

Gv cho hs lên bảng điền vào biểu mẫu :

Nhân vật

Vua Hùng Tên gọi Vua Hùng Lai lịch Thứ 18

I: Đặc điểm của sự việc và nhân vật trong văn tự sự

1/ Sự việc trong văn tự sự

Ví dụ : Văn bản Sơn Tinh Thủy Tinh

Thời gian : Đời Vua Hùng thứ 18 Nhân vật : Vua Hùng , Mị Nương , STTT Nguyên nhân : Vua Hùng kén rễ

Diễn biến : ST.TT cùng cầu hôn Mị Nương Vua

Hùng đưa ra điều kiện – Sơn Tinh cưới được vợ Thủy Tinh tức giận dâng nước đánh Sơn Tinh

Kết quả : Sơn Tinh chiến thắng

Thủy Tinh thất bại  hàng năm dâng nước đánh ST  thua rút quân

 Sự việc trong văn tự sự được sắp xếp , theo một trình tự thời gian ,địa điểm, nhân vật thực hiện có nguyên nhân , diễn biến , kết quả thể hiện một tư tưởng mà người kể muốn biểu đạt

2/ Nhân vật trong văn tự sự

_ Nhân vật chính : Sơn Tinh – Thủy Tinh _ Nhân vật phụ : Vua Hùng , Mị Nương

Chân dung

Xinh đẹp dịu

Tài năng Việc làm

Kén rễ,mời lạc hầu bàn bạc, gả

Mị Nương

Mị Nương

Sơn Tinh

Thủy Tinh

Mị Nương Sơn Tinh

Thủy Tinh

Con gái vua Hùng Thần núi Tản Viên

Thần miền biển

- Em có nhận xét gì về vai trò của nhân vật

chính trong truyện ?

-Cho hs đọc ghi nhớ của bài !

- Nhạân xét vai trò, ý nghĩa của các nhân vật?

-Qua đó em hiểu như thế nào là nhân vật trong

văn tự sự?

GV chốt ý HS đọc ghi nhớ

-Tóm tắt truyện Sơn Tinh Thuỷ Tinh theo sự

việc gắn với nhân vật chính ?

-Có thể đổi tên gọi của truyện được không?

Gv hướng dẫn hs chọn sự việc , nhân vật kể

b/ Gọi hs tóm tắt dựa vào 7 sự việc đã nêu ở trênc/ Văn bản được gọi tên nhân vật chính đây là truyền thống thói quen của dân gian như “Tấm Cám” “Thạch Sanh” ……

Số 2( sgk-39) : Hs kể

4/ Củng cố : * Đặc điểm của sự việc và nhân vật trong văn tự sự ?

5/ Dặn dò : Học bài

- - Soạn “Sự Tích Hồ Gươm” HDĐT

  

Tuần 4 Ngày Soạn: 05 /09/2009 Tiết 13 Ngày dạy : 07 /09/2009

Hướng dẫn đọc thêm

Văn Bản : SỰ TÍCH HỒ GƯƠM

I.Mục tiêu cần đạt:

II.Chuẩn bị : GV soạn bài ,tranh Hồ Gươm ,phiếu học tập

HS đọc văn bản –trả lời hệ thống câu hỏi trong SGK

III.Tiến trình hoạt động :

1/ Ổn định lớp : kiểm tra sỉ số.

2/ Kiểm tra bài cũ:

+ Hãy nêu các sự việc chính trong truyện Sơn Tinh Thuỷ Tinh ?

+ Nêu ý nghĩa của truyện Sơn Tinh Thuỷ Tinh ?

3/ Bài mới : Giới thiệu bài

* GV hướng dẫn hoc sinh cách đọc – gv đọc mẫu

-mời hs đọc lại văn bản

- Gv cho hs giải nghĩa một số từ khó :Đô hộ ,Lam

Sơn ,tuỳ tòng ,Thuận Thiên…

- Văn bản sự tích Hồ Gươm có bố cục mấy phần ?

hãy cho biết nội dung chính của các phần đó?

-Phần nêu lên sự tích Lê Lợi được gươm thần kể

qua các sự việc nào ?

-Bức tranh trong SGK minh hoạ cho nội dung nào

của văn bản ?

-Gv cho HS tóm tắt truyện

-Văn bản này được viết theo phương thưc biểu đạt

nào?Vì sao em biết ?

-Vậy thế nào là tự sự ?

-Truyện có những nhân vật nào ?Ai là nhân vật

chính?

-Ai là chủ tướng của nghĩa quân Lam Sơn?

Đức Long Quân cho nghĩa quân Lam Sơn mượn

gươm thần vào hoàn cảnh nào ?

- Long Quân là ai?

- Vì sao Đức Long Quân cho mượn gươm thần?

(Để giúp nghĩa quân đánh giặc )

- Như vậy truyền thuyết này liên quan đến sự thật

lịch sử của nước ta?(cuộc khỡi nghĩa chống quân

Minh của nghĩa quân Lam Sơn đầu thế kỉ XV)

- Đức Long Quân trao gươm thần cho nghĩa quân

Lam Sơn diễn ra như thế nào ?

(Đức Long quân trao lưỡi gươm cho một người dân

làm nghề đánh Thuận Hoátên là Lê Thận…sau đó

Long Quân mới trao chuôi gươmcho chủ tướng Lê

Lợi …)

* GV gợi ý HS tìm từng chi tiết

- Lê Thận vớt được lưỡi Gươm có tên là gì?

Thuận thiên có nghĩa là gì ?

- Lê Thận được lưỡi gươm,Lê lợi được chuôi gươm

chi tiết này mang tính chất gì?

- Tác dụng của các chi tiết này ?(tăng sự hấp dẫn

cho truyện ,thiêng liêng hoá gươm thần ,thanh

gươm thần ủng hộ ,giúp đỡ cho chính nghĩa)

- Lê Thận được gươm dưới nước , Lê Lợi được

I: Đọc – Hiểu văn bản 1.Đọc –tóm tắt

2.Giải thích từ khó:

3.Bố cục: : 3đoạn

Đoạn 1 : Từ đầu ……Tổ quốcĐoạn 2 :Từ đó… Đất nướcĐoạn 3 : Còn lại

( Tưởng tượng kì ảo )

* Mượn gươm

_ Lê Thận – người đánh cá – được lưỡi gươm dưới nước -> Lê Lợi cầm lên thấy 2 chữ “Thuận Thiên”

Bị giặc đuổi Lê Lợi thấy chuôi gươm nạm ngọc trên cành cây-tra luỡi gươm vào chuôi gươm thành gươm báu

(tưởng tượng kỳ ảo)

=>Thanh gươm thể hiện ý nguyện thống nhất , đoàn kết chống giặc ngoại xâm của nhân dân ta

gươm ở núi rừng Chi tiết đó muốn nói lên điều gì ?

(Dân ta từ miền sông nước đến vùng núi rừng đều

một lòng hướng về nghĩa quân.Cuộc chiến đấu của

nghĩa quân Lam Sơn là cuộc kháng chiến của toàn

dân tộc)

- Hai nữa gươm chắp lại thành thanh gươm báu

Điều đó có ý nghĩa gì ?(Thanh gươm thể hiện ý

nguyện đoàn kết chống giặc ngoại xâm của nhân

dân ta)

- Ý nghĩa này giúp chúng ta nhớ lại câu nói của ai

trong truyện truyện thuyết đã học?

- Em hãy cho biết cảm nghĩ của em trước việc Đức

Long Quân giúp đỡ nghĩa quân Lam Sơn ?

*Gv chuyển ý

- Chú ý đoạn 2.Nêu nội dung chính?

- Trong tay Lê Lợi thanh gươm báu đã có sức mạnh

ntn? Hãy tìm chi tiết?

- Theo em đó là sức mạnh của người hay của

gươm?

- Sự chiến thắng này có ý nghĩa gì ?(chiến thắng

của chính nghĩa ,của sự đoàn kết dân tộc)

- Qua sự việc này ,người xưa muốn ca ngợi điều gì?

* GV chốt ý

Gv chuyển ý

- Gươm thần được trao trả trong hoàn cảnh nào?

- Cảnh đòi gươm và trả gươm diễn ra ntn?Em hãy

thuật lại cảnh đó?

- Thần đòi gươm và vua trả gươm giữa cảnh đất

nước thái bình ,điều đó có ý nghĩa gì ?

(Gươm chỉ dùng để đánh giặc,không giữ gươm là

thể hiện quan điểm yêu chuộng hoà bình của dân

tộc)

- Từ sự tích này hồ Tả Vọng có tên là hồ gì?

- Qua sự tích Lê lợi trả gươm thần ở hồTả Vọng ,

em hiểu thêm gì về ý nghĩa của truyện?

- Trong truyện có các chi tiết hoang đường kỳ ảo,

vậy những chi tiết đó nhằm thể hiện mục đích gì ?

- Hãy nêu ý nghĩa của truyện sự tích Hồ Gươm?

Cho hs đọc lại ghi nhớ của bài

Mời hs đọc phần đọc thêm gọi hs đọc các câu

hỏi và trả lời :

b.Gươm thần giúp đánh đuổi giặc ngoại xâm.

-Trong tay Lê Lợi ,thanh gươm tung hoành khắp trận địa- xông xáo đi tìm giặc

-Mở đường để nghĩa quân đánh

- Đánh đuổikhông cònmột tên nào

=>Ca ngợi tính chất chính nghĩa ,chiến thắng vẽ vang của của cuộc khỡi nghĩa Lam Sơn

c.Sự tích Lê Lợi trả gươm

-Địa điểm : Hồ tả vọng

- Thời gian : Một năm sau khi đuổi giặc Minh

- Nhân vật đòi gươm : Rùa vàng – sứ giả Đức Long Quân

-Hoàn cảnh đất nước : nhân dân đã đánh thắng giặc Minh

_ Chủ tướng Lê Lợi lên ngôi vua đã dời đô về Thăng Long

=> Giải thích nguồn gốc tên gọi Hồ Gươm ( Tả Vọng )

II: Ghi nhớ : Học sgk 43 III: Luyện tập

Bài 1(sgk43) : Bài 2(sgk43) :

Tác phẩm không thể hiện được tính chất toàn dân đồng lòng đánh giặc

Bài 3(sgk43)

Ý nghĩa của truyện sẽ bị giới hạn vì Lê Lợi đã dời về Thănh Long ( Kinh Đô )  Thể hiện tư tưởng yêu hòa bình tinh thần cảnh giác

Bài (sgk43)

Hs nhắc lại định nghĩa lý thuyết

4/ Củng cố : Ý nghĩa của truyện?

5/ Dặn dò : -Học bài kĩ –tóm tắt lại truyện.

- Nắm được ý nghĩa và nghệ thuật của truyện

- Soạn “chủ đềvàdàn bài của văn tự sự”

  

Tuần 4 Ngày Soạn: 05 /09/2009 Tiết 14 Ngày dạy : 07 /09/2009

CHỦ ĐỀ VÀ DÀN BÀI CỦA BÀI VĂN TỰ SỰ

I.:Mục tiêu cần đạt :

- Hs nắm được chủ đề và dàn bài văn tự sự Mối quan hệ giữa sự việc vấn đề

- Tập viết mở bài cho bài văn tự sự

- Hs cần nắm được thế nào là chủ đề của bài văn tự sự Bố cục và yêu củatác phẩm trong bài văn tự sự

II : Chuẩn bị: - GV soạn giáo án ,chuẩn bị phiếu học tập

-HS soạn hệ thống câu hỏi trong SGK

III.Tiến trình hoạt động :

1/Ổn định lớp : kiểm tra sỉ số.

2/ Kiểm tra bài cũ :Nêu đặc điểm của sự việc và nhân vật trong văn tự sự ?

3:Bài mới: * Giới thiệu bài:

Gv gọi hs đọc bài văn về Tuệ Tĩnh

Truyện kể về ai ?

- Theo em truyện nói về điều gì ?

- Việc Tuệ Tĩnh ưa tiên chữa trị trước cho cậu bé con

nhà nông dân bị gãy chân đã nói lên phẩm chất gì

của thầy thuốc?

(Ca ngợi phẩm chất tốt bụng của người thầy thuốc

,luôn yêu thương giúp đỡ người nghèo )

- Chủ đề là vấn đề chủ yếu ,là ý chính mà người kể

muốn thể hiện trong văn bản Vậy chủ đề của câu

chuyện trên đây có phải là ca ngợi lòng thương người

của Tuệ Tĩnh không?

- Từ ngữ nào thể hiện điều đó?

- Dựa vào chủ đề của văn bản em hãy đặt nhan đề

cho văn bản trên?

- Truyện chia làm mấy phần ?- Đó là những phần nào

? ( mở bài , thân bài , kết bài )

- Gv cho HS đọc phần Mở bài

-Trong phần mở bài giới thiệu về ai? Giới thiệu gì về

nhân vật?

-HS đọc phần thân bài

-Phần thân bài kể về các sự việc nào?

-Phần thân bài kể về diễn biến sự việc và trong chuỗi

sự việc này có những sự kiện nào đáng chú ý?

-Đọc phần kết bài?

-Trong phần kết bài nói về điều gì ?

-Tất cả chuỗi sự việc trong truyện trên đã tập trung

thể hiện điều gì của văn bản ? (chủ đề )

-Vậy thế nào là chủ đề , dàn bài của văn tự sự gồm

có mấy phần?

-Nêu rõ từng phần?

-GV chốt ý HS đọc ghi nhớ

Hướng dẫn HS làm bài tập

-Cho hs đọc bài văn “Phần thưởng”

-Chủ đề của truyện nhằm biểu dương và chế giễu

điều gì ?

-Sự việc nào tập trung cho chủ đề ?

Hãy gạch dưới câu văn thể hiện sự việc đó?

Hãy chỉ ra 3 phần Mờ bài ,Thân bài ,Kết bài?

Sự việc trong thân bài thú vị ở chỗ nào ?

Mời hs đọc lại hai văn bản :

_ Sơn Tinh , Thủy Tinh

a.Chủ đề :Thầy Tuệ Tĩnh là người hết lòng yêu

thương cứu giúp người bệnh

b Dàn bài : 3phần :

* Mở bài :

Giới thiệu về Tuệ Tĩnh , nhà lang y lỗi lạc đời Trần

* Thân bài Diễn biến sự việc

-Một nhà quí tộc nhờ chữa bệnh ông chuẩn bị đi

- Con một nhà nông dân bị ngã gãy đùi

-Tuệ Tĩnh quyết chữa cho con người nông dân trước

* Kết luận :

Ông đi chữa bệnh cho nhà quý tộc

* Ghi nhớ Học sgk 45

II:Luyện tập Bài 1 (sgk -45/46 ) Chủ đề:Ca ngợi trí thông minh và lòng trung

thànhvới vua của người nông dân

_ Chế giễu tên tính tham lamcủa viên quan nọ

_ Mở bài: “Một ………… Nhà vua”

_ Thân bài “ ông ta ……… hai nhăm roi”

_ Kết bài “ nhà vua ……… Nghìn rúp”

_ Lời cầu xin phần thưởng lạ lùng – Kết thúc bất ngờ ( Thông minh của người nông dân )

Bài 2 (sgk -46)

a/ Mở bài STTT : Nêu tình huống

• Mở bài STHG : Cũng nêu tình huống nhưng dẫn giải dài

b/ Kết bài STTT : Nêu sự tiếp diễn

• Kết bài STHG : Nêu sự việc kết thúc

 * Có hai cách mở bài:

_ Giới thiệu chủ đề câu truyện _ Kể tình huống nảy sinh câu chuyện

* Có 2 cách kết bài : _ Kể sự việc tiếp tục diễn biến

4, Củng cố : Chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự?

5, Dặn dò: -Hs đọc lại ghi nhớ của bài

-Học bài Chuẩn bị bài: Tìm hiểu đề và cách làm bài văn tự sự

  

Tuần 4 Ngày Soạn: 05 /09/2009

Tiết 15 -16 Ngày dạy : 07 /09/2009

I.Mục tiêu cần đạt:

Giúp HS :Biết tìm hiểu đề văn tự sự và cách làm bài văn tự sự

Rèn khả năng viết văn tự sự

II.Chuẩn bị :

GV hướng dẫn cho HS tìm hiểu một số đề văn

HS chuẩn bị bài

III Tiến trình hoạt động :

1.Ổn định : Kiểm tra sỉ số.

2.Bài cũ: - Thế nào là chủ đề ?Dàn bài văn tự sự gồm có mấy phần ?

-Đó là những phần nào ?Nội dung của từng phần ?

3.Bài mới:GV giới thiệu bài

- GV ghi một số đề trên bảng

-HS đọc đề trên bảng

- Đọc lại đề 1

-Trước khi tìm hiểu đề chúng ta phải làm gì ?

(đọc kĩ đề)

-Lời văn 1 nêu ra yêu cầu gì ?

-Những chữ nào trong truyện cho em biết điều đó ?

HS đọc các đề 3,4,5,6

- Vậy các đề này không có từ kể có phải là văn tự sự

không?

-Từ trọng tâm trong mỗi đề trên là từ nào ?

-Đề yêu cầu làm nổi bật điều gì ?

- Hãy tìm xem đề nào nghiêng về kể việc ?(3,4,5)

-Đề nào nghiêng về kể người ?(2,6)

-Đề nào nghiêng về tường thuật?(5,4,3)

-Vậy khi tìm hiểu đề văn thì chúng ta phải làm gì ?

Nhằm mục đích gì ?(Tìm hiểu kĩ đề văn để nắm rõ

yêu cầu của đề )

-Viết một bài văn tự sự chú ý đến những yếu tố nào ?

(Sự việc và nhân vật )

-Thế nào là nhân vật ,sự việc trong văn tự sự?

-Để viết được một bài văn đủ ý ,thì chúng ta phải lập

ý Vậy lập ý phải xác định cái gì trước ?

-Khi tìm được ý ta phải sắp xếp các ý đó ntn?

I.Đề ,tìm hiểu đề và cách làm bài văn tự sự 1.Đề văn tự sự.

-Kể một câu chuyện em thích bằng lời văn của em

-Kể chuyện về một người bạn tốt.->Kể người.-Kỉ niệm ngày thơ ấu ->Kể sự việc

-Ngày sinh nhật của em ->Nghiêng về tường thuật

2.Cách làm bài văn tự sự.

a.Tìm hiểu đề :

-Đọc kĩ lời văn của đề -Nắm vững yêu cầu của đề bài

b.lập ý :Xác định :Nhân vật ,sự việc diễn

biến ,kết quả và ý nghĩa câu chuyện

c.Lập dàn ý :Sắp xếp việc gì kể trước ,việc gì

kể sau

d.Viết thành bài văn :

Có bố cục ba phần Mở bài ,Thân bài ,Kết bài

* ghi nhớ (sgk -48)

Tiết 2

(Cách sắp xếp như vậy ta gọi là lập dàn ý )

-Có thể thay đổi trật tự trong một bài văn được không?

(Không,nếu vậy câu truyện không còn ý nghĩa )

-Sau khi lập xong dàn ý,ta cần làm gì ?

-Viết xong bài văn hoàn chỉnh ,ta cần làm gì ?

-Từ đó em có thể rút ra cách làm bài văn tự sự như thế

nào ?

* GV chốt HS đọc ghi nhớ

* GV cho 2 em HS lên bảng ghi dàn bài của mình

* HS khác nhận xét ,bổ sung

GV nhận xét ,bổ sung

-Dựa vào dàn bài đó ,hãy viết phần Mở

bài?(HS viết trong 5 phút )

- GV cho hs trình bày phần Mở bài

- HS khác nhận xét phần Mở bài của bạn.(Dùng từ

như thế nào ,văn viết có trôi chảy mạch lạc không ,

đầy đủ nội dung yêu câu chưa )

-GV nhận xét bổ sung ,sữa lổi bài làm của HS

-GV hướng dẫn HS viết mở bài theo nhiều cách khác

nhau để hs thấy được sự đa dạng của cách Mở bài

-HS đọc đoạn 1 viết về hình dáng của đối tượng ở

phần thân bài

-Gọi 1 HS trình bày HS khác nhận xét cách viết của

bạn

- Lần lượt GV cho HS khác đọc –HS nhận xét

- Gv nhận xét , sữa lỗi và bổ sung

- GV tiếp tục cho các em đọc các đoạn viết về tính

cách ,viết về việc làm của đối tượng

- Gv hướng dẫn HS viết phần kết bài

-Gv gợi ý cho HS viết phần kết bài phù hợp với phần

mở bài

Gv gọi 1 HS đọc bài văn

Gv nhận xét ,bố cục ,lời văn ,dùng từ ,nội dung

II.Luyện tập 1.Đề bài :Kể chuyện về một người bạn tốt 2.Lập dàn ý :

c.Kết bài Khẳng định lại đức tính tốt của bạn

Tình cảm đối với bạn

4, Củng cố :

- Làm một bài văn tự sự phải theo các bước nào ?

5, Dặn dò : Học bài

Viết bài văn hoàn chỉnh ở nhà

  

Tuần 5 Ngày Soạn: 12 /09/2009

Tiết 17- 18 Ngày dạy : 14 /09/2009

VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 1

I , Mục tiêu cần đạt :

-Qua bài viết , kiểm tra kiến thức , khả năng tiếp thu phần của văn tự sự ntn? Kiến thức giảng văn trong văn học dân gian Việt Nam ra sao để từ đó củng cố cho hs nắm lại kiến thức cơ bản của Ngữ văn và văn tự sự

-Kĩ năng : Làm bài văn tự sự

-Giáo dục : ý thức làm bài tốt với lời văn của mình

II: Chuẩn bị : Đề bài

III.Tiến trình hoạt động

1.Ổn định : Kiểm tra sỉ số

2.Bài cũ : Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.

3.Bài mới: - Gv nêu yêu cầu của bài viết.

- Gv chép đề lên bảng

- Hs chép đề , làm bài.

A, Đề bài: Kể lại truyền thuyết “ Thánh Gióng” bằng lời văn của em

B , Yêu cầu chung :

+ Nội dung :

- kể lại được nội dung của truyện một cách rõ ràng, mạch lạc

- Lời kể phải biết sử dụng từ ngữ ,câu văn của mình, không chép lại nguyên xi văn bản

+ Hình thức :

- Trình bày bài viết rõ ràng, sạch sẽ

- Đảm bảo bố cục ba phần, trình bày đoạn văn đúng cách

- Câu văn viết đúng chính tả , đúng ngữ pháp

C, Dàn ý :

1, Mở bài : (0,5 đ)

- Giới thiệu sự ra đời của cậu bé làng Gióng

2, Thân bài :( 4 điểm)

- Hs cần kể được diễn biến các sự việc xảy ra theo trình tự (3đ)

+ Gióng đòi đi đánh giặc

+ gióng trở thành tráng sĩ

+ Gióng ra trận đánh giặc

+ Giặc tan, Gióng lên đỉnh núi Sóc, cả người lẫn ngựa bay lên trời

- Hs kể được các sự việc chính của truyện bằng lời văn của mình (1 đ)

3, Kết bài ( 0,5 đ)

- Kể kết thúc truyện

4,Củng cố : Gv thu bài Nhận xét giờ học.

5, Dặn dò : Hs soạn bài “ Thạch Sanh”.

  

Tuần 5 Ngày Soạn: 05/09/2009

Tiết 19 Ngày dạy : 12/09/2009

TỪ NHIỀU NGHĨA VÀ HIỆN TƯỢNG CHUYỂN NGHĨA CỦA TỪ

I: Mục đích yêu cầu :

* Giúp hs nắm được :

-Khái niệm từ nhiều nghĩa

-Hiện tượng chuyển nghĩa của từ

-Nghĩa gốc và nghĩa chuyển của từ

- Hs có ý thức và có kĩ năng bước đầu nhận biết từ nhiều nghĩa ,phân biệt từ nhiều nghĩa với từ đồng âm,giải thích được hiện tượng chuyển nghĩa

II: Chuẩn bị : Bảng phụ ,phiếu học tập

Tích hợp phần văn bản truyện cổ tích Sọ Dừa với phần tập làm văn

HS soạn hệ thống câu hỏi trong SGK

III.Tiến trình hoạt động :

1/ Ổn định lớp : Kiểm tra sỉ số.

2/ Kiểm tra bài cũ

- Nghĩa của từ là gì?Có mấy cách giải thích nghĩa của từ ?

- Giải thích nghĩa của các từ :phú ông,gia nhân,trạng nguyên và nói rõ các từ đó được giải thích nghĩa theo cách nào?

3/ Bài mới : Giới thiệu bài

* Gv treo bảng phụ lên bảng

- Gv cho hs đọc bài thơ “Những cái chân”

- Trong bài thơ từ nào được nhắc đến nhiều lần? Có

mấy từ chân?

Có mấy sự vật có chân?(4 sự vật)

- Những cái chân ấy có sờ có thấy được không?Có

mấy sự vật không có chân?

- Tại sao nó được đưa vào bài thơ những cái chân?

(Để ca ngợi anh bộ đội trường sơn )

Em hãy giải nghĩa về từ “chân” trong bài thơ trên ?

- Vậy hãy nhận xét về nghĩa của từ chân?(Từ chân là

từ nhiều nghĩa)

-Tìm thêm một số từ khác cũng có nhiều nghĩa như từ

chân?(Mắt ,tay,cổ ,đầu…)

- Từ com-pa,từ kiềng là từ có một nghĩa hãy nêu nghĩa

của từ com-pa?

I/ Từ nhiều nghĩa

*Ví dụ:

Bài Thơ : “Những cái chân”

Một số nghĩacủa từ chân Bộ phận dưới cùng của cơ thể người hay động

vật để đi , đứng (chân người)

Bộ phận dưới cùng của một số đồ vật có tác

dụng đỡ cho các bộ phận khác ( chân , kiềng , chân bàn)

Bộ phận dưới cùng của một số đồ vật , tiếp giáp và bám chặt vào mặt nền

( chân tường)

=>Từ nhiều nghĩa

Các từ chỉ có một nghĩa như : Bút , vở , toán học , compa , kiềng , intơnet…………

- Hãy cho biết một số từ chỉ có một nghĩa?

(Toán học :Chỉ một môn học cụ thể

Hoa hồng :Chỉ một loài hoa cụ thể )

- Qua nghĩa của các từ com-pa ,từ chân ,em hãy nhận

xét về nghĩa của từ?(từ có thể có một nghĩa hay có

nhiều nghĩa)

Gv chốt ý HS đọc ghi nhớ- sgk

Gv chuyển ý

- Từ chân ,mắt ,mũi là từ nhiều nghĩa Vậy hiện tượng

có nhiều nghĩa trong từ chính là kết quả của hiện

tượng chuyển nghĩa

- Hiện tượng chuyển nghĩa của từ là gì ?

- Hãy cho biết nghĩa đầu tiên của từ chân là nghĩa

nào?

- Vậy nghĩa đầu tiên gọi là nghĩa gốc (Nghĩa

đen,nghĩa chính ).Nó làm cơ sở để hình thành nghĩa

chuyển của từ)

- Theo em nghĩa gốc là nghĩa ntn?

Gv chốt ý

- Dựa trên cơ sỡ của nghĩa gốc ,hãy tìm một số nghĩa

chuyển của từ chân?

- Đó chính là nghĩa chuyển (nghĩa đen).Vậy nghĩa

chuyển là nghĩa ntn?

* HS thảo luận:

Nhận xét mối quan hệ giữa nghĩa gốc và nghĩa

chuyển?

- GV cho ví dụ :Mùa xuân…càng ngày càng xuân.

- Từ xuân trong câu thơ trên có mấy nghĩa? Đó là

những nghĩa nào?

- Trong một câu cụ thể một từ thường được dùng với

mấy nghĩa?

- Trong bài thơ những cái chân ,và câu thơ trên từ

được dùng mấy nghĩa?Đó là những nghĩa nào?

- Các từ nhiều nghĩa trên có điểm gì giống nhau và

khác nhau ?( viết giống nhau nhưng nghĩa khác nhau)

-Gv hướng dẫn HS chốt lại bài học

* Vậy ntn là hiện tượng chuyển nghĩa ? Và thế nào

là nghĩa gốc , nghĩa chuyển ?

Cho hs đọc các yêu cầu của bài tập ?

Hs thảo luận bài tập một

Đại diện HS lên bảng trình bày

HS lên bảng thực hiện bài tập 2,3

=>Từ có một nghĩa.

2: Ghi nhớ 1 (sgk- 56)

II/ Hiện tượng chuyển nghĩa của từ

* Ví dụ Chân người,chân động vật:là bộ phận tiếp

xúc với đấtcủa cơ thể người và động

vật.=>Nghĩa gốc Chân bàn,chân ghế :Bộ phận tiếp xúc với đất của sự vật nói chung.=>Nghĩa chuyển

Lưu ý:Trong câu từ có một nghĩa nhất định

nhưng có nhiều trường hợp từ cóthểhiểu theo nhiều nghĩa

* Ghi nhớ 2 : (sgk -56 ) III : Luyện tập Bài 1(sgk- 56)

Chân : bàn chân – Chân tường Tay : Đôi tay –Tay ghế Đầu : Cái đầu – Đầu sổ Tai : lỗ tai – Tai ấm

Bài 2 (sgk- 56)

Cánh hoa -> Cánh tayBắp chuối -> Bắp tayQuả ->Quả tim,quả thận

Bài 3 (sgk- 56)

a/ Cái cưa-> Cưa gỗ Cái quạt –> Quạt bếp b/ Gánh củi đi -> Một gánh củi Đang cân bánh ->Một cái cân

+Nhà : Nhà nước ta cần có những chủ trương chính sách đối với những người có công với cách mạng nhiều hơn

+ Ăn : Chị ấy rất ăn ảnh

+ Chơi : Chị ấy hay chơi tôi lắm ( Không tốt , hay nói xấu ………)

Mắt : Cây mía này mắt dày quá

5, Dặn dò : Hs hoàn thành bài tập Học bài.

-Soạn “Lời văn – Đoạn văn tự sự”

   Tuần 5 Ngày Soạn: 17/09/2009

Tiết 20 Ngày dạy : 19 /09/2009

LỜI VĂN, ĐOẠN VĂN TỰ SỰ

I: Mục đích yêu cầu.: Giúp HS:

- nắm được hình thức lời văn kể người và kể việc

- Thấy được chủ đề và mối liên kết trong đoạn văn

- Tập xây dựng đoạn văn giới thiệu và sinh hoạt hàng ngày

- Nhận ra các hình thức, các kiểu câu thường dùng trong việc giới thiệu nhân vật, sự việc, kể việc ; Nhận ra mối quan hệ giữa các câu trong đoạn văn và vận dụng để xây dựng đoạn văn giới thiệu nhân vật và kể việc

- Học sinh cần nắm được đặc điểm của lời văn tự sự, biết viết các câu tự sự cơ bản

II:Chuẩn b ị: Gv soạn giáo án ,bảng phụ.

HS soạn hệ thống câu hỏi trong SGK

III.Tiến trình hoạt động:

1Ổn định.: Kiểm tra sỉ số.

2.Bài cũ: * Hãy nêu các bước làm bài văn tự sự?

3.Bài mới: * Giới thiệu bài:

GV Đặng thị thuý Linh 32

trong văn bản “Sơn Tinh, Thủy Tinh”

-Đoạn 1 giới thiệu những nhân vật nào ?

-Đoạn 1 gồm mấy câu?

-Mỗi câu nói về ý gì?

( câu 1:1 ý về Hùng vương , một ý về Mị Nương.Câu

2: 1ý về tình cảm một ý về nguyện vọng)

-Thứ tự các câu có đảo được không?Vì sao?(Không

đảo được vì đảo lộn sẽ thay đổi ý nghĩa,khó hiểu)

-Đoạn 2 có mấy câu? Cách giới thiệu về các câu đó

(Do tài của hai chàng ngang nhau ,cách giới thiệu cũng

ngang nhau,cân đối tạo nên vẻ đẹp của đoạn văn)

-Đoạn văn tự sự 1 và 2 chủ yếu kể người hay kể việc?

- Vậy khi kể người thì giới thiệu những mặt nào của

nhân vật?

-Đọc đoạn văn thứ 3.Đoạn văn thứ 3 có mấy câu?

-Đoạn văn 3 kể về sự việc nào?

- Nhân vật đã hành động ntn?

-Khi kể hành động của nhân vật chủ yếu dùng từ loại

gì?Chỉ rõ những từ chỉ hành động đó?

-Hành động đó được kể theo thứ tự nào?

-Hãy nêu hành động cụ thể của nhân vật theo thứ tự

đó?

-Vậy đoạn văn 3 kể người hay kể việc?

-Khi kể việc thì kể những gì ?

GV chốt lại nội dung.

-Gv cho HS đọc lại 3 đoạn văn trên Gv treo bảng phụ

-Nhắc lại mỗi đoạn văn gồm mấy câu ?

GV ghi số câu theo thứ tự

-Hãy nêu nội dung chính của từng đoạn?

Đoạn 1:Vua hùng kén rể

Đoạn 2:Hai chàng đến cầu hôn

Đoạn 3Thuỷ Tinh tức giận đem quân đánh ST

-Nội dung chính của mỗi đoạn tập trung ở câu nào?

Câu đó gọi là câu chủ đề của cả đoạn văn.Vậy vì sao

gọi câu đó là câu chủ đề?

-Trong 3 đoạn văn trên những câu nào không phải là

câu chủ đề ?

-Nếu không có các câu đó thì ý chính ở câu chủ đề có

rõ không? Các câu đó có vai trò gì?

Giữa câu chủ đề và câu khác có mối quan hệ ntn với

nhau?

* Vậy văn tự sự chủ yếu kể về những cái gì? Khi kể

người phải giới thiệu về những mặt nào về nhân vật?

Kể việc nên kể theo thứ tự nào?

* Ví dụ :( sgk -58)

* Đoạn 1: Gồm 2 câu.

Câu 1 có 2 ý - Giới thiệu vua Hùng

- Giới thiệu Mị NươngCâu 2 có 2 - tình cảm

- Nguyện vọng

=> Cách giới thiệu gọn gàng, cân đối, đầy đủ và có chất văn bản

* Đoạn 2: gồm 6 câu.

Câu 1:giới thiệu chungCâu 2, 3:giới thiệu địa điểm, tài năng của nhân vật Sơn Tinh

Câu 4, 5:giới thiệu địa điểm, tài năng nhân vật Thủy Tinh

Câu 6: câu kết

 Giới thiệu ngang tài nhau ,cân đối

2

6

Chủ đề của đoạn

Vua hùng kén rể

Hai chàng đến cầu hôn

Câu thể hiện chủ đề 2

6

Câu làm rõ chủ đề

1

1,2,3,4,5

4, Củng Cố : Lời văn – đoạn văn tự sự ? -Cách viết đoạn văn tự sự?

5, Dặn Dò: - Học bài

- Chuẩn bị bài “Thạch Sanh”

  

Tuần 6 Ngày Soạn: 17 /09/2009

Tiết 21- 22 Ngày dạy : 19/09/2009

THẠCH SANH

~ Truyện cổ tích ~ I: Mục tiêu cần đạt: * Giúp hs :

-Nắm được nội dung ý nghĩa của truyện Thạch Sanh và một số đặc điểm tiêu biểu của nhân vật

người dũng sĩ

-Rèn kĩ năng đọc – kể truyện , thấy được các chi tiết , hình ảnh mang tính kì ảo thường thấy trong thế giới cổ tích

- Hs Thấy được chân lý thường gặp trong truyện cổ tích“ở hiền gặp lành” ->bài học giáo dục

II: Chuẩn bị : Gv soạn bài ,tham khảo tài kiệu ,phiếu học tập.HS đọc văn bản ,soạn câu hỏi trong

phần đọc hiểu

II.Tiến trình hoạt động:

1/ Ổn định lớp : Kiểm tra sỉ số.

2/ Kiểm tra bài cũ : truyền thuyết là gì? Kể tên các truyền thuyết đã học?

3/ Bài mới : Giới thiệu bài

* Gv hướng dẫn hs tìm hiểu thế nào là truyện cổ tích?

*Gv hướng dẫn HS đọc truyện,chậm rãi ,sâu lắng ,phân biệt

các giọng kể và giọng nhân vật ,nhất là giọng Lí Thông.Gv

đọc văn bản – gọi hs đọc lại văn bản 3 HS

GV nhận xét giọng đọc của hs

-Hãy cho biết truyện được viết theo phương thức biểu đạt

nào là chủ yếu?

-Nhắc lại thế nào là tự sự?

-Văn tự sự chủ yếu kể người và kể sự việc ,Vậy ởtruyện này

kểù những nhân vật nào ?Nhân vật nào là nhân vật chính ?

-Nhân vật chính có vai trò gì trong truyện?

-Các nhân vật phụ trong truyện có vai trò gì?

-Truyện gồm có các sự việc nào?

-Gv gợi ý để hs tìm các sự việc trong truyện

=> Dựa vào các sự việc đó ,hãy kể tóm tắt truyện?

Gv tóm tắt –Yêu cầu HS về nhà tập tóm tắt

GV cho HS giải thích nghĩa của một số từ khó:Ngọc Hoàng,

thái tử,đầu thai,vua Thuỷ Tề…

- Truyện Thạch Sanh chia làm mấy đoạn từ đâu đến đâu ?

Nêu nội dung chính của từng đoạn?

- Hai bức tranh trong SGK minh hoạ cho nội dung nào của

I : Giới Thiệu Chung:

* Truyện cổ tích? (sgk-53)

II : Đọc – Hiểu văn bản 1.Đọc –tóm tắt :

2.Giải thích từ khó:

3.Bố cục: 4 đoạn

Đoạn 1 : Từ đầu …… mọi phép thần thông Đoạn 2 : Tiếp ……… làm quận công

Đoạn 3 : Tiếp ……… thành bọ hung Đoạn 4 : Còn lại

4.Phân tích : a/ Sự ra đời và lớn lên của Thạch Sanh

Là con của một gia đình nông dân nghèo ,tốt bụng,sống bằng nghề kiếm củi -> Bình thường

-=>Gia đình nông dân lao động nghèo

- Cho biết Thạch Sanh thuộc kiểu nhân vật trong truyện cổ

tích?(Nhân vật dũng sĩ)

- Mở đầu truyện cho ta biết hoàn cảnh gia đình Thạch Sanh

ntn?

-Từ những chi tiết ấy em thấy Thạch Sanh xuất thân trong

một gia đình ntn?(nông dân lao động)

-Em hãy kể sự ra đời và lớn lên của nhân vật Thạch Sanh ?

-Theo em sự ra đời và lớn của nhân vật Thạch Sanh có gì

bình thường và khác thường ?

(Bình thường :là con một gia đình nông dân tốt bụng ,sống

nghèo khổ bàng nghề kiếm củi.Khác thường :TS ra đời là do

Ngọc Hoàng sai thái tử…

Bà mẹ mang thai trong nhiều năm

-Thạch sanh được thiên thần dạy cho đủ cá môn võ nghệ )

-Từ đó em cho biết nguồn gốc xuất thân của nhân vật TS?

(có nguồn gốc thần thánh nhưng được sinh ra và lớn lên ở cõi

trần)

-Em có nhận xét gì về chi tiết sự ra đời và lớn lên khác

thường của Thạch Sanh?(Hoang đường)

-Kể những chi tiết kì lạ về sự ra đời và lớn lên của Thạch

Sanh nhằm mục đích gì ?(Tô đậm tính kì lạ ,đẹp đẽ cho nhân

vật ,làm tăng sức hấp dẫn cho câu truyện)

-Kể về sự ra đờivà lớn lên bình thường và khác thường của

Thạch Sanh như vậy ,nhân dân muốn thể hiện quan niệm gì?

(nhân vật ra đời và lớn lên kì lạ như vậy ,tất sẽ có tài năng

phi thường ,có thể diệt trừ được cái ác và lập được nhiều

chiến công và những con người bình thường cũng là những

con người có khả năng phẩm chất lì lạ.)

-Kể về sự ra đời vừa kì lạ vừa khác thường của Thạch sanh

gợi cho em nhớ đến sự ra đời kì lạ của những nhân vật nào

đã học?

-Vậy ke åvề nguồn gốc xuất thân của nhân vật Thạch Sanh

có gì khác so với kể về nguồn gốc của nhân vật Thánh

Gióng ,Sọ Dừa?(Nguồn gốc của nhân vật Thạch Sanh được

kể rất kĩ,cụ thể,rõ ràng Vốn là thái tử con traiNgọc Hoàng

Thượng Đế có nguồn gốc thần tiên) -> GV chốt lại ý

TIẾT 2

*Gv gợi ý HS nhắc lại sự ra đời và lớn lên của TS.Kể về sự

ra đời bình thường và khác thường đó nhân dân ta muốn thể

hiện quan niệm gì?

-Khi Lí Thông kết nghĩa với Thạch Sanh trong đầu Lí Thông

nghĩ gì ?

-Trong truyện cho biết Thạch Sanh gặp rất nhiều thử thách

trước khi lấy được công chúa Vậy em hãy kể lại thử thách

đầu tiên của Thạch Sanh?

– Ngọc Hoàng sai thái tử xuống đầu thai làm con

_ Mẹ mang thai nhiều năm ->sinh ra một cậu con trai->Thạch Sanh

_ Được Thiên Thần dạy võ nghệ và các phép thần thông -> khác thường

->Nguồn gốc xuất thân thần tiên nhưng được sinh ra và lớn lên ở cỏi trần

(Hoang đường,kì ảo )

=> Tô đậm tính chất kì lạ , đẹp đẽ cho nhân vật->sự ra đời và lớn lên kì lạ

Tiết 2

b/Những thử thách và những chiến công của nhân vật Thạch Sanh

-Vì Sao Lí Thông nhơ øThạch Sanh đi canh miếu?Thạch Sanh

có đồng ý không ?Vì sao?Qua đó bộc lộ đức tính nào của

Thạch Sanh? (Thật Thà ,chất phác ,sống có tình nghĩa )

-Nếu Thạch Sanh biết trước trong miếu có chằn tinh hung dữ

, ăn thịt người thì chàng có đi không?Vì sao?

-Em hãy kể lại cuộc Thạch Sanh giao chiến với chằên tinh

hung dữ? Kết quả ntn?

-Qua thử thách và chiến công này ,em nhận thấy phẩm chất

nào ở Thạch Sanh ?

-Thử thách thứ 2 đến với Thạch Sanh là gì ?

-Hãy kể lại sự việc Thạch Sanh giết đại bàng cứu công

chúa?Kết quả ra sao? Trong lần này Lí Thông có mặt không?

-Lúc này Thạch Sanh đã biết được con người thật của Lí

Thông chưa?

-Khi cứu công chúa lên khỏi hang thì điều gì xảy ra đối với

Thạch sanh? Ở trong hang Thạch Sanh lại cứu ai?Từ đó bộc

lộ phẩm chất gì của Thạch Sanh?

-Sau khi ra khỏi hang sâu Thạch Sanh lại gặp thử thách nào

khác? Bằng cách nào mà Thạch Sanh được minh oan?

*GV gợi ý để HS tìm ra chi tiết

-Vua giao cho Thạch Sanh xử tội mẹ con Lí Thông.TS đã xử

ntn?Qua sự việc đó em nhận thấy tấm lòng Thạch Sanh ntn?

-Trong cổ tích thường có hai tuyến nhân vật vậy qua những

thử thách và những chiến công của Thạch Sanh em nhận

thấy TS thuộc tuyến nhân vật nào ?

- Trong mọi thử thách Thạch Sanh luôn là người thật thà ,tốt

bụng và dũng cảm ,mưu trí ,chàng luôn đấu tranh cho điều

thiện ,chứ không vì quyền lợi của bản thân.Theo em nhân

dân muốn đặt niềm tin vào đạo đức hay tài năng của chàng?

Gv chốt ý :Người dũng sĩ như Thạch Sanh cần có tài mới

diệt được ác nhưng tài của chàng xuất phát từ tâm đức ,từ

bản tính lương thiện TS là nhân vật thể hiện niềm tin của

nhân dân về các giá trị đạo đức tốt đẹp của con người

Sau khi lấy công chúa Thạch Sanh gặp thử thách nào?

-Thạch Sanh làm gì để quân 18 nước chư hầu lui quân?

-Sau khi giặc bại trận Thạch Sanh đã làm gì?Những chi tiết

đó mang tính chất gì? Qua đó em thấy Thạch Sanh là người

ntn?

-Gv cho HS tổng kết những chiến công của Thạch Sanh?Qua

đó những phẩm chất nào được bộc lộ?Tiêu biểu cho ai?

(Những phẩm chất của Thạch Sanh rất tiêu biểu cho nhân

dân ta)

Gv chốt ý

Chuyển ý.Nhân vật đối lập với Thạch Sanh là ai?

-Trong truyện mấy lần Lí Thông lừa Thạch Sanh? Qua đó

cho thấy Lí Thông là người ntn?

* Bị mẹ con Lí Thông lừa đi canh miếu ->diệt chằn tinh

-Thạch Sanh dùng búa xã xác chằn tinh ->Chặt đầu chằn tinh mang về ->Bị Lí Thông lừa->trốn

=>Thật thà ,chất phác,dũng cảm ,mưu trí

*Xuống hang diệt đại bàng -> cứu công chúa ->Bị Lí Thông lấp cưả hang Dưới hang sâu cứu thái tử con vuaThuỷ Tề-> được tặng cây đàn

=> ,Tài năng

*Bị hồn chằn tinh và đại bàng báo thù ->

bị bắt hạ ngục

*Bị hoàng tử 18 nước chư hầu mang quân đánh

_ Gãy đàn : khiến quân sĩ bủn rũn chân tay không còn nghĩ đến chuyện

đánh.Nấu niêu cơm đãi kẻ thua trận ăn mãi không hết

Qua tìm hiểu về hai nhân vật này có gì đối lập nhau ?GV

treo bảng phụ

-Lí Thông đại diện cho bên nào ?

-Thạch Sanh đại diện cho bên nào ?

-Truyện cổ tích Thạch Sanh kết thúc ntn?

-Kết thúc truyện đã biểu hiện nào của nhân dân về công lí

xã hội ?

* HS thảo luận nhóm :Ý nghĩa của một số chi tiết thần

kì?

(Cây đàn :Tượng trưng cho sức mạnh của công lí chính

nghĩa Đó chính là ước mơ và niềm tin của nhân dân ta.Tiếng

đàn thể hiện khát vọng hoà bình của nhân dân

Niêu cơm:tượng trưng cho sự cao cả của tấm lònh nhân đạo

,tự tưởng hoà bình của nhân dân

Gv liên hệ thực tế giáo dục HS

Em có thích kết thúc của truyện Thạch Sanh không?Vì sao?

Những thành ngữ nào nói lên ý nghĩa đó?

Gv nhấn mạnh bài học,chốt ý

Nhờ có cây đàn thần Thạch Sanh đã làm được điều gì ? Em

có suy nghĩ gì về chi tiết này

Cho hs đọc ghi nhớ (sgk- 67)

Luyện cách kể diễn cảm cho hs

Lừa Thạch Sanh đi canh miếu thế mạng thay mình

Lừa Thạch Sanh trốn cướp công điệt chằn tinh

Cướp công cứu công chúa

=>Xảo trá , lừa lọc, phản bội,độc ác

* Sự đối lập về tính cách – hành động của Lí Thông và Thạch Sanh:

Lí Thông

_ Lợi dụng , lừa gạt , ám hại và cướp công _ Cái ác  bị sét đánh  hóa bọ hung

“vong ơn , bội nghĩa

Gieo gió gặp bão”

Thạch Sanh

Chân tình , thật thà , tin tưởng  giúp đỡ

Người dũng sĩ không màng vật chất , người hùng chống quân xâm lược

 Cái thiện – lấy công chúa  làm vua

“ở hiền , gặp lành”

d/ Ýù nghĩa của các chi tiết thần kì

* Tiếng đàn : Đại diện cho công lý , cho

cái thiện và tinh thần yêu chuộng hòa bình

* Niêu cơm : Khả năng phi thường

Sự thách đố của Thạch Sanh – sự thua cuộc của quân sĩ

 Tượng trưng cho tấm lòng nhân đạo , yêu hòa bình của nhân dân dân ta

II: Tổng kết:

*Ghi nhớ ( sgk -67) III: Luyện tập

4 Củng cố:-Những chiến công của Thạch Sanh?

-Sự đối lập về tính cách giữa LT và TS

-Ý nghĩa của các chi tiết thần kì

-Nhắc lại phần ghi nhớ

5 Dặn Dò : - Học bài kĩ ( ghi nhớ ) Kể được truyện?

-Soạn bài “Chữa Lỗi Dùng Từ”

- Nhận ra được các lỗi lặp từ và lẫn lộn giữa các từ gần âm

- Có ý thức tránh mắc lỗi khi dùng từ

Sửa lỗi để hs nhận thấy - học sinh diễn đạt mạch lạc, nhẹ nhàng và dùng từ đúng khi viết làm bài tập làm văn

II:Chuẩn bị:

Gv :Ngữ liệu là bài tập làm văn số 1 tìm ra những từ sai để sửa lại cho Hs.

III.Tiến trình hoạt động:

1/ Ổn định lớp : Kiểm tra sỉ số.

2/ Kiểm tra bài cũ : -Nhận xét về nghĩa của từ? Lấy một sốtừ nhiều nghĩa?

- Nêu hiện tượng chuyển nghĩa của từ? Ví dụ?

3/ Bài mới : Giới thiệu bài

* Gv treo bảng phụ có ngữ liệu lên bảng

Gv mời hs đọc 2 đoạn văn a;b (sgk- 68 )

-Hãy tìm những từ lặp lại nhiều lần?

(Tre lặp lại 7 lần.Anh hùng lặp 2 lần.Giữ lặp lại

4 lần)

-Đoạn văn trên những từ đó nghĩa giống nhau

không ? Những từ đó có thể bỏ được không?

- Nếu bỏ đoạn văn ấy có giữ nguyên ý nghĩa

không?

-Vậy việc dùng từ như trên có tác dụng gì?

(Nhấn mạnh ý ,tạo nhịp điệu hài hoà)

-Việc lặp lại từ ở ví dụ a có phải là dùng từ sai

không ?

-Hs đọc lại ví dụ b có những từ nào được lặp lại ?

-Em có suy nghĩ gì về các từ lặp này ?

(Có lỗi lặp từ do diễn đạt kém )

-Lặp từ như vậy làm cho đoạn văn ntn?

- Em có thể chữa lại các câu mắc lỗi lặp từ?

GV gợi ý để HS sửa

-Có thể bỏ từ nào?Đảo cấu trúc lại như thế nào?

Gv cho HS đọc lại câu đã sửa

-Em nhận xét câu văn đó ntn?

I: Lặp từ

* Gạch dưới những từ ngữ giống nhau

a/ _ Tre – tre ( 7lần ) _ Giữ – giữ ( 4lần ) _ Anh hùng ( 2lần ) -> Nhằm mục đích nhấn mạnh ý , tạo nhịp điệu hài hòa như một bài thơ cho văn xuôi

b/ Truyện dân gian ( 2lần )Đây là lỗi lặp ->câu văn không mạch lạc

*Sửa lại :

Em rất thích đọc truyện dân gian vì truyện có nhiều chi tiết tưởng tượng , kì ảo

II: Lẫn lộn các từ gần âm

* Những từ nào dùng không đúng

a/ Thăm quan ; b/ Nhấp nháy

* Nguyên nhân mắc lỗi

_ Không hiểu rõ nghĩa của từ hoặc phát âm không đúng

* Sữa lại từ dùng sai cho đúng

a/ Tham quan ; b/ Mấp máy

Gv chốt lại cách lặp từ.

HS đọc ví dụ (sgk-68)

-Trong các câu sau , có những từ nào dùng không

đúng ?(Nhấp nháy ,thăm quan)

Gv giải thích nghĩa của các từ trên

-Vậy nguyên nhân nào chúng ta lại dùng từ sai

như trên? Vậy hãy sửa lại cho đúng?

-Tham quan:Tham là xem nhìn thấy tận mắt để mở

rộng tầm hiểu biết hoặc học tập kinh nghiệm

- Mấy máy:Cử động nhẹ và liên tiếp

Gv :Nếu không hiểu đúng hoặc nhớ không chính

xác nghĩa của từ thì không nên dùng

Vậy tránh lỗi sai khi dùng từ thì chúng ta phải làm

ntn?(hiểu đúng nghĩa của từ)

Nhắc lại nghĩa của từ là gì?

Gv chốt ý lỗi sai khi dùng từ

* Gv hướng dẫn Hs làm bài tập.

c/ Quá trình vượt núi cao cũng là quá trình con người trưởng thành

c/ ……… Hủ tục ………

_ Nguyên nhân : Nhớ không chính xác hình thức ngữ âm

4 Củng cố : - Việc sử dụng từ lặp ?

- Cách sử dụng các từ gần âm?

5.Dặn dò: - Xem lại cách viết văn của em ( bài viết số 1 )

-Soạn “Em Bé Thông Minh”

  

Tuần 6 Ngày Soạn: 24/09/2009 Tiết 24 Ngày dạy : 26/09/2009

TRẢ BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 1

I: Mục tiêu cần đạt:

- Qua tiết trả bài giúp cho hs thấy được những ưu điểm và khuyết điểm

Khi làm bài văn tự sự bằng lời của mình Từ đó có hướng khắc phục những ưu nhược điểm Qua đó củng cố phương pháp làm bài văn tự sự

- Kĩ năng : Rèn luyện kĩ năng viết bài văn tự sự

- Giáo dục : Ý thức làm bài tốt

II: Chuẩn bị:

Chấm bài tập làm văn số 1,sữa lỗi sai trong bài cho Hs

HS xem lại bài số 1.

III.Tiến trình hoạt động:

1 /Ổn định lớp: Kiểm tra sỉ số

2/ Kiểm tra bài cũ :Hãy nêu các bước làm một bài văn tự sự ?

3/ Bài mới

* Gv nêu yêu cầu của tiết học

(Văn tự sự )

-Nhắc lại thế nào là tự sự? Nội dung của đề?

Trước khi viết thành bài văn chúng ta phải làm

gì?

- Hãy nêu rõ từng bước làm một bài văn tự sự?

Gv gợi ý để HS lập lại dàn ý cho đề bài

*GV nhận xét chung về bài làm của hs những

ưu điểm ,( hình thức , nội dung )

-Gv chọn mỗi lớp hai bài điểm cao nhất đọc

cho cả lớp nghe-> học tập cách viết của bạn !

Gv nêu nhân xét về nhữnh khuyết điểm cho tất

cả hs nhận thức và từ đó rút kinh nghiệm

( nội dung , hình thức )

Gv chọn 1 hoặc 2 bài điểm kém , yếu đọc trước

lớp để tất cả hs cả lớp nghe  khắc phục

Gv trả bài cho hs  hs đọc lại bài làm của

2.Lập ý :Xác định nhân vật và các sự việc chính 3.lập dàn ý:TCT:17,18.

II: Nhận xét chung : 1: Ưu điểm

_ Có 1 số hs trình bày sạch sẽ , cẩn thận , ít sai lỗi chính tả

_ Không viết tắt , viết hoa tùy tiện _ Bố cục rõ ràng

_ Nắm vững nội dung của truyện

_ Biết sắp xếp các bố cục và biết dùng lời văn của mình khi kể

2: Khuyết điểm : một số bài làm.

_ Trình bày cẩu thả , viết chữ xấu , sai nhiều lỗi chính tả

_ Viết tắt , viết hoa tùy tiện

_ Bố cục chưa rõ ràng _ Chưa nắm vững văn tự sự và phương pháp làm một bài văn tự sự

_ Chưa biết dùng lời văn của mình để kể

_ Diễn đạt còn yếu _ Bài làm sơ sài , kể còn yếu

II: Học sinh tự chữa lỗi chính tả

_ Chữ sai viết một lần _ Chữ đúng viết 5 lần -> Hs nhớ tránh viết sai