Khi bị bệnh, cơ thể sẽ xuất hiện kháng thể lgM kháng Dengue tạm thời kéo dài 8 tuần và khi phát hiện kháng thể này trong huyết thanh chứng tỏ bệnh nhân đang bị nhiễm virus Dengue cấp tín
Trang 4Sốt xuất
huyết là
gì?
Nguyên nhân và đường lây truyền
Dấu hiệu nhận biết
Phòng và điều trị
Câu hỏi thường gặp
Trang 5•Thể sốt xuất huyết Dengue: Nặng hơn thể sốt Dengue, kèm xuất huyết có khi sốc, có thể tử vong nhất là trẻ em.
Trang 6(muỗi cọp Châu Á)
Muỗi vằn aedes aegypti (muỗi cọp Châu Phi)
Muỗi Aedes sinh sản quanh năm, cao nhất vào những tháng sau mùa mưa muỗi sinh sản nhiều
và liên quan đến việc tích trữ nước trong bể, chum vại, cống rãnh nước hoặc nước ở đồ phế thải chai lọ, vỏ đồ hộp
Chu kỳ phát triển từ trứng đến muỗi trưởng thành khoảng 11-18 ngày, khi nhiệt độ 29-31oC Mật độ muỗi thường tăng vào mùa mưa
Người bệnh nhiễm virus Dengue bị muỗi Aedes đốt mang virus rồi truyền cho người lành Khi bị bệnh, cơ thể sẽ xuất hiện kháng thể lgM kháng Dengue tạm thời kéo dài 8 tuần và khi phát hiện kháng thể này trong huyết thanh chứng tỏ bệnh nhân đang bị nhiễm virus Dengue cấp tính hoặc vừa mới khỏi bệnh
Trong một gia đình, chỉ một số ít muỗi cái Aedes là có thể làm cả gia đình mắc
bệnh
Sự lan truyền dịch xảy ra ở những vùng có nhiều muỗi Aedes, vệ sinh môi trường kém, dân cư sống chen chúc và số người bị cảm thụ cao
Muỗi Aedes không bay xa được (bay được khoảng 400m) nên sự di chuyển mang virus Dengue đến nơi xa là do muỗi mang virus hoặc người đang bị bệnh đi theo đường giao thông (máy bay, tầu hỏa,
ô tô ) đến các nơi từ tỉnh này đến tỉnh khác
Trang 7Dấu hiệu nhận biết sốt Dengue
Dấu hiệu nhận biết sốt xuất huyết Dengue
Phòng và
điều trị
Trang 8Bệnh nhân sốt 2- 7 ngày và có ít nhất 2 trong các dấu hiệu sau
Đau đầu, đau sau hốc mắt đau cơ/ đau khớp, buồn nôn và nôn
Dấu hiệu nhận biết sốt Dengue
Một số trường hợp còn xuất huyết và sốc
Thử máu bệnh nhân có cô đặc và tiểu cầu giảm < 100.000/mm3
Trang 9Dấu hiệu nhận biết sốt xuất huyết Dengue
Sốt cao: đột ngột, liên tục trong 2-7 ngày
Xuất huyết: Chấm xuất huyết dưới da, vết xuất huyết, bầm chỗ chích Chảy máu mũi, chảy máu nướu răng Ói ra máu, tiêu ra
máu Gan to
Thử máu bệnh nhân có cô đặc và tiểu cầu giảm < 100.000/mm3
HINH
Sốc (trụy mạch) :Từ ngày thứ 3-6,biểu
hiện: Bức rứt, da lạnh ẩm, mạch nhanh và nhẹ hoặc tụt huyết áp, nặng hơn là không đo được mạch
Trang 11Thả cá hoặc mê zô vào tất cả các vật chứa nước trong
nhà (bể, giếng, chum, vại, lu, khạp ) để diệt bọ gậy (lăng quăng)
Thu gom, hủy các vật dụng phế thải xung quanh nhà như
chai lọ vỡ, ống bơ, vỏ dừa , dọn vệ sinh môi trường, lật úp
các dụng cụ chứa nước khi không dùng đến
- Khi xảy ra dịch cần tăng cường các biện pháp
chống dịch, làm giảm nhanh mật độ muỗi trong
cộng đồng bằng cách phun hóa chất diệt muỗi vào
không gian
Trang 12* Phòng chống muỗi đốt:
- Mặc quần áo dài tay
- Ngủ trong màn (mùng) kể cả ban ngày
- Dùng bình xịt diệt muỗi, hương muỗi, kem xua muỗi, vợt điện diệt muỗi
- Dùng rèm che, màn tẩm hóa chất diệt muỗi
- Cho người bị sốt xuất huyết nằm trong màn, tránh
muỗi đốt
Khi bị một trong 2 triệu chứng trên, cần đi khám
và có sự tư vấn điều trị kịp thời
Trang 13Điều trị khi biết bị sốt xuất
huyết
Hạ sốt: Thường dùng paracetamol liều 10 mg/kg, 6 giờ/lần.
Chườm mát: Lau mình trẻ bằng khăn mát, lau khô mồ hôi, để
trẻ nằm nơi thoáng mát, mặc quần áo mỏng
Chống co giật: Nếu trẻ sốt cao trên 38,5 độ C thì nên dùng
thuốc hạ sốt kèm theo thuốc chống co giật theo chỉ định của
bác sĩ, đặc biệt là những trẻ có tiền sử co giật khi sốt cao
Bù nước và điện giải: Khi sốt cao có thể gây ra tình
trạng mất nước, rốt loạn cân bằng điện giải trong cơ thể,
nên dùng các thuốc có tác dụng bù lượng nước mất qua
da và điện giải do sốt như oresol, cháo muối nấu loãng
Trang 14Điều trị khi biết bị sốt xuất
huyết
Chống bội nhiễm: Vệ sinh sạch sẽ cho trẻ, nhỏ mắt, mũi
bằng natriclorid 0,9%, tránh bội nhiễm vi khuẩn đường hô hấp
Dinh dưỡng: Cho trẻ ăn lỏng, dễ tiêu, giàu chất dinh
dưỡng
Vệ sinh: Vệ sinh cơ thể cho trẻ sạch sẽ, tắm bằng nước ấm
trong phòng kín
Trang 15Phải đưa trẻ đến khám ngay tại trung tâm y
tế khi có các dấu hiệu sau:
Trẻ sốt cao trên 38,5 độ C, đặc biệt là trên 39 độ C mà dùng thuốc hạ sốt không đáp ứng; lơ mơ, li bì, ngủ nhiều, xuất hiện
co giật, đau đầu liên tục, tăng dần; buồn nôn, nôn khan nhiều lần, sốt kéo dài trên 5 ngày
Điều trị khi biết bị sốt xuất
huyết
Trang 17Câu 2: Dấu hiệu phân biệt giữa sốt xuất huyết và cúm A H1N1?
- Nếu sốt cao do sốt xuất huyết thì sau khi uống paracetamol để hạ nhiệt, thì thân nhiệt cũng chỉ
hạ được trong một thời gian ngắn, sau đó bệnh
nhân lại tiếp tục sốt cao trở lại
- Còn nếu sốt do vi-rút cúm A (H1N1) gây ra thì
sau khi dùng thuốc hạ nhiệt thì sẽ duy trì hạ nhiệt cho bệnh nhân thời gian dài hơn
- Cúm A (H1N1) thường có đi kèm với các triệu chứng ho, đau họng, sổ mũi, chảy nước mũi, đau nhức người, nếu bệnh nặng có thêm triệu chứng đau ngực, khó thở
- Bệnh nhân bị sốt do sốt xuất huyết vẫn chỉ sốt
cao (39 - 40 độ C) kéo dài trên năm ngày, uống
thuốc hạ sốt không giảm nhiệt độ nhưng lại
không có triệu chứng ho, chảy nước mũi và
không có biểu hiện gì khác
Trang 18Câu 3:Sự nguy hiểm của bệnh sốt xuất huyết:
- Bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và
chưa có vắc xin phòng bệnh
- Thường gây ra dịch lớn với nhiều người mắc cùng lúc làm cho công tác điều trị hết sức khó khăn, có thể gây tử vong nhất là với trẻ em, gây thiệt hại lớn về kinh tế, xã hội
Trang 19Câu 4: Cần làm gì khi nghi ngờ bị sốt xuất huyết:
Đưa ngay người bệnh đến cơ sở y tế để khám, điều trị Nếu bị nhẹ có thể chăm sóc tại nhà
bằng cách:
- Nằm nghỉ ngơi
- Cho uống nhiều nước, có thể cho uống dung dịch Oresol, nước trái cây càng tốt Cho ăn nhẹ: cháo, súp, sữa
Dùng thuốc hạ sốt (uống paracetamol
hoặc đặt viên hạ sốt vào hậu môn,
không dùng aspirin để hạ sốt), chườm
mát
- Theo dõi liên tục, nếu thấy có bất kỳ
dấu hiệu xuất huyết nào hoặc diễn biến
nặng hơn (li bì, bứt rứt, vật vã, chân tay
lạnh, đau bụng, nôn nhiều) cần đưa
ngay đến bệnh viện
Trang 20Câu 5:Cạo gió, uống Aspirine trị
được sốt xuất huyết?
Khi trẻ bị sốt cao có thể cho uống thuốc hạ sốt Paracetamol liều dùng từ 10 – 15mg cho mỗi ký cân nặng, uống từ 3 – 4 lần trong 24 giờ
Có thể lau mát cho trẻ bằng nước ấm để tránh biến chứng sốt cao làm kinh
Nên cho các cháu uống nhiều nước (nước cam, nước chanh, oresol, nước chín nguội), cho ăn thức ăn lỏng nhẹ, nằm nghỉ ngơi
Không nên cạo gió, cắt lể làm đau và có thể gây chảy máu, nhiễm trùng cho cháu
Đặc biệt, không tự ý cho uống thuốc Aspirine vì có thể gây chảy máu dạ dày nguy hiểm