Do khối lượng nhỏ, hành tinh không đủ tạo tạo ra các phản ứng tổng hợp hạt nhân nên chúng không nóng dữ dội và tự phát sáng được như các ngôi sao.. Vệ tinh là các thiên thể dưới cấp hành
Trang 1Có phải những ngôi sao lấp lánh trời đêm đều là sao?
Đối với hầu hết chúng ta là đúng như vậy, hiển nhiên rồi Nhưng với các nhà thiên văn học, vũ trụ học thì điều này chỉ đúng một phần, dù là phần lớn Vì sao vậy?
Vì có sự phân biệt về sao, hành tinh, vệ tinh
Sao, về cơ bản, là các thiên thể phát ra ánh sáng Hầu hết chúng có
khối lượng rất lớn, đủ để xảy ra các phản ứng hạt nhân tổng hợp, tự phát sáng và toả nhiệt, đồng thời cũng rất lớn về lực hấp dẫn Có tự phát sáng mới là sao Vì chúng ở quá xa nên ta chỉ thấy những đốm sáng trên bầu trời đêm
Hành tinh là các thiên thể dưới cấp sao, có khối lượng nhỏ hơn các
sao nhiều lần Do khối lượng nhỏ, hành tinh không đủ tạo tạo ra các phản ứng tổng hợp hạt nhân nên chúng không nóng dữ dội và tự phát sáng được như các ngôi sao Nhưng điều này không cản trở hành tinh phản xạ ánh sáng, chúng sáng nhờ hắt lại ánh sáng nhận được từ sao
Vệ tinh là các thiên thể dưới cấp hành tinh, chúng bay quanh hành
tinh theo quỹ đạo cũa mình, và dĩ nhiên không thể tự phát sáng, bù lại, chúng phản xạ ánh sáng từ các sao gần nhất
Những hành tinh của hệ mặt trời và cả mặt trăng là vệ tinh của trái đất mà chúng ta thấy sáng là do chúng phản xạ ánh sáng mặt trời
Số lượng của chúng có thể đếm được trên đầu ngón tay, chẳng thấm vào đâu so với hàng tỷ tỷ các ngôi sao tự phát sáng trong vũ trụ bao la Nhưng vì chúng ở rất gần nên chúng ta thấy chúng thậm chí còn sáng hơn vô vàn ngôi sao lớn gấp chúng hàng tỷ lần nhưng ở xa tít tắp
Và vì thói quen gọi chung tất cả các đốm sáng trên bầu trời đêm
là sao, nên các hành tinh của hệ mặt trời cũng được chúng ta gọi là sao
Tất cả đều quay đủ kiểu
Mặt trời: Trong hệ mặt trời, duy nhất có một ngôi sao, đó chính là mặt
trời chiếm 99, 86% khối lượng của cả hệ và vì vậy mà vượt trội về lực hấp dẫn Các phản ứng hạt nhân của ngôi sao này toả ánh sáng và nhiệt cho cả hệ, lực hấp dẫn vượt trội làm mặt trời giữ lại mọi thần dân là phần còn lại của hệ mặt trời
Các hành tinh: Các hành tinh và phần còn lại của hệ mặt trời chỉ
chiếm 0,14 khối lượng của cả hệ, một khối lượng cực kỳ khiêm tốn
Trang 2nhưng cũng đủ cho chúng tồn tại Qua đó mới thấy vũ trụ lớn đến khó hình dung
Các vệ tinh: Mỗi hành tinh lại có hoặc không có các vệ tinh bay
quanh
Tất cả cùng quay
Hãy lấy một ví dụ đơn giản, một cú đánh xoáy sẽ làm quả bóng bàn vừa xuay tít vừa bay theo một đường cong Với quỹ đạo của mình, các vệ tinh bay quanh hành tinh, các hành tinh bay quanh mặt trời, mặt trời bay quanh dải ngân hà dẫn cả hệ mặt trời của chúng ta bay theo, tất cả đều vừa bay theo quỹ đạo vừa tự xuay quanh trục của riêng mình Và cứ như vậy, các thiên thể hình cầu không ngừng xoay tít trong những vòng xoay lớn phiêu diêu đủ làm chóng mặt khi nghĩ tới
Tám hành tinh mà ta đặt tên là 8 ngôi sao
Trước đây, các nhà khoa học biết được 9 hành tinh quay quanh mặt trời, nhưng từ tháng 8/2006, hành tinh thứ 9 là sao Diêm vương bị loại do khối lượng, kích thước và khả năng phản xạ ánh sáng quá thấp, nên còn lại 8
8 hành tinh được chia làm 2 nhóm, theo thứ tự tính từ trong (gần Mặt Trời nhất) ra, là:
- Nhóm trong gồm: sao Thuỷ (Mercury), sao Kim (Venus), Trái Đất
(Earth), sao Hoả (Mars)
-Nhóm ngoài gồm: sao Mộc (Jupiter), sao Thổ (Saturn), sao Thiên Vương (Uranus) và sao Hải Vương (Neptune)
Các hành tinh nhóm trong có khối lượng và kích thước khá nhỏ
so với các hành tinh nhóm ngoài Hai nhóm ngăn cách nhau bởi một vành đai tiểu hành tinh (asteroid) và vô số các thiên thạch nhỏ cùng quay quanh Mặt Trời
Phần còn lại của phần còn lại
Mặt trời có khối lượng chiếm 99,86 của cả hệ mang tên mình, nhường lại cho các thần dân 0,14% khối lượng Trong phần còn lại nhỏ nhoi này, các hành tinh và vệ tinh lại chiếm một phần, còn lại là của thiên hạ, và cái thiên hạ này vô cùng phong phú Chẳng hạn như sao Diêm Vương (Pluto) sau khi bị loại khỏi danh sách hành tinh thì
Trang 3được bố trí tham gia vào một nhóm thiên thể mới gọi là các “hành tinh lùn” (dwarf planet) đang sẵn có 2 thành viên là Ceres và 2003UB313 -một thiên thể được phát hiện năm 2003 tại vành đai Kuiper Ngoài ra, chúng ta còn nghe nói đến các sao chổi, các thiên thạch, các tiểu hành tinh và vệ tinh của chúng v.v…
Người uể oải thì nói: phức tạp quá, người hăng hái thì bảo: phong phú thật Đều đúng cả Rất phức tạp và rất phong phú, đấy là những gì của phần còn lại trong phần còn lại của hệ mặt trời