Một số phương pháp giáo dục học sinh cá biệt

Là một giáo viên, chúng takhông đơn thuần chỉ là dạy học, truyền đạt kiến thức từ sách vở đến cho học sinh màchúng ta còn cần phải giáo dục, uốn nắn và rèn luyện về từng hành vi đạo đức

I PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Đất nước ta đang phát triển theo hướng Công nghiệp hóa- Hiện đại hóa

đất nước, trong thời kì đổi mới, mở cửa, hội nhập, kinh tế phát triển, đời sống vật chất

và tinh thần của nhân dân ngày càng được nâng cao, thế hệ trẻ có nhiều cơ hội để tiếpcận với trình độ khoa học kĩ thuật đang ngày càng phát triển như vũ bão Thế nhưngnhững tiêu cực do mặt trái của cơ chế thị trường mang lại với bao cám dỗ, cạm bẫy,những trò chơi như: Game, trò chơi điện tử không lành mạnh ít nhiều cũng có tácđộng xấu đến thanh thiếu niên, nếu như chúng ta không kịp thời ngăn chặn Vì vậy,ngay trong ghế nhà trường việc giáo dục các chuẩn mực đạo đức con người mới xãhội chủ nghĩa cho học sinh là vấn đề hết sức quan trọng Là một giáo viên, chúng takhông đơn thuần chỉ là dạy học, truyền đạt kiến thức từ sách vở đến cho học sinh màchúng ta còn cần phải giáo dục, uốn nắn và rèn luyện về từng hành vi đạo đức đơngiản nhất cho các em, để từ đó các em hình thành nhân cách và phẩm chất tốt đẹp.Điều đó quả thực không đơn giản, bởi lẽ trong một lớp học mỗi em học sinh, tínhcách, tâm lí, đạo đức khác nhau Có em ngoan ngoãn vâng lời, có em hiếu động,nghịch ngợm, có em trầm tính, ít biểu lộ cảm xúc,có những em học sinh cábiệt, đặc biệt là các em ở lứa tuổi THCS, lứa tuổi mà sự thay đổi về mặt tâm lí làrất lớn, muốn thể hiện bản thân mình đã lớn nhưng cũng rất trẻ con Vì vậy thật khó

để đưa các em vào một khuôn khổ nhất định Để làm được điều này, đòi hỏi mỗi giáoviên nói chung và quan trọng hơn cả là giáo viên chủ nhiệm nói riêng phải có nhữngcách giáo dục khác nhau phù hợp với từng đối tượng học sinh Chính vì vậy mà côngtác chủ nhiệm lớp là một việc hết sức quan trọng và cần thiết ngay từ đầu năm học,mỗi giáo viên chủ nhiệm cần lập cho mình một kế hoạch chủ nhiệm thật cụ thể nhằmgiáo dục học sinh mình phát triển tốt cả về kiến thức, kĩ năng lẫn phẩm chất đạo đức

Nhận thấy được tầm quan trọng của công tác chủ nhiệm Là một giáo viên dạy bộ

môn Sinh học và hiện đang được nhà trường phân công làm công tác chủ nhiệm, mà

đặc biệt lại chủ nhiệm lớp 9, trường THCS Phan Đình Phùng là địa bàn dân cư sinhsống chủ yếu làm nông nghiệp, buôn bán nhỏ lẻ nên chưa có điều kiện để quan tâmđúng mức đến việc học tập của con em mình, các em học sinh ở lớp 9 ở độ tuổi 14, 15thích thể hiện mình là người lớn và đồng thời ở một số gia đình phụ huynh coi là coicon em mình là ở lứa tuổi này đã là lao động chính của gia đình, một số em thấy mình

đã lớn nên tự nghỉ học đi làm, một số em ham chơi dẫn đến chán học rồi bỏ học Tôiluôn băn khoăn suy nghĩ, luôn đặt câu hỏi phải làm sao? Làm như thế nào? Để giáodục các em những chuẩn mực đạo đức, ý thức kỉ luật, chấp hành mọi nội quy, quy chếcủa nhà trường, của lớp, biết phân biệt cái tốt, cái xấu, cái thiện cái ác, biết đoàn kếtyêu thương nhau trong cuộc sống, giúp đỡ nhau trong học tập, xây dựng tập thể lớpvững mạnh và trở thành những con ngoan trò giỏi Để thực hiện tốt công tác giáo dụcđạo đức cho học sinh cá biệt, tôi thiết nghĩ là việc làm hết sức nặng nề và đầy tráchnhiệm

Vậy chúng ta phải làm thế nào để giáo dục học sinh cá biệt có đạo đức tốt, chấphành nội quy của trường lớp, là người công dân có ích cho địa phương và xã hội, chấphành pháp luật ? Câu hỏi đó đưa ra ngày đêm làm tôi trăn trở suy nghĩ làm như thếnào! Đưa ra những biện pháp phù hợp để răn đe uốn nắn giúp học sinh tiếp thu lĩnhhội để trở thành trò ngoan, tôi đưa ra những giải pháp cụ thể để đạt hiệu quả caotrong công tác chủ nhiệm Tôi biết rằng trách nhiệm này không phải của riêng tôi mà

là nỗi lo chung của toàn xã hội và đặc biệt là nghề "trồng người"

Như Bác Hồ đã nói " Vì lợi ích mười năm trồng cây

Vì lợi ích trăm năm trồng người"

Làm công tác chủ nhiệm hết sức nặng nề trong thời đại phát triển nhanh vàrộng bởi nền công nghiệp - hóa hiện đại hóa đất nước Nếu giáo viên đến lớp chỉ cầngiảng bài, sinh hoạt lớp nhắc nhở vài ba điều như thế quá dễ dàng đơn giản nhưnglương tâm của một nhà giáo không cho phép tôi làm như vậy Chính vì những lý dotrên tôi xin nêu ra một số kinh nghệm để thực hiện có hiệu quả trong công tác giảng

dạy giáo dục học sinh cá biệt mà những năm gần đây thực tế tôi đã áp dụng Để làmtốt công tác chủ nhiệm đặc biệt là lớp chủ nhiệm lớp 9, đòi hỏi người giáo viên chủnhiệm phải có tâm và có tầm, phải kiên trì bền bỉ, nhạy bén xử lí trong các tình huống

sư phạm và là tấm gương sáng cho học sinh noi theo Bản thân tôi đã tiến hành họctập, nghiên cứu, tích luỹ được một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm lớpnhằm giúp các em có ý thức tự giác học tập, có đủ kiến thức và kĩ năng cơ bản làmnền tảng cho các em học tiếp các cấp học sau cũng như bước vào cuộc sống Chính vì

vậy tôi mạnh dạn đưa ra một số kinh nghiệm của riêng mình trong đề tài “Một số phương pháp giáo dục học sinh cá biệt” ở trường THCS Phan Đình Phùng.

2 Mục tiêu nhiệm vụ đề tài

- Học sinh hứng thú, tích cực tham gia các hoạt động học tập và phong trào

- Học sinh biết rèn luyện đạo đức, biết thương yêu, thân thiện với nhau

b) Nhiệm vụ:

- Đối với một người giáo viên chủ nhiệm thì việc giáo dục những học sinh lớp 9những kĩ năng sống, năng nổ trong mọi phong trào trường lớp, tự tin trong cuộc sống

- Khơi dậy tiềm năng học tập của học sinh, tạo được niềm hứng thú trong học tập

để góp phần phát triển toàn diện học sinh đáp ứng yêu cầu trong thời kỳ đổi mới

- Nhằm đưa ra những giải pháp giúp giáo viên chủ nhiệm nâng cao chất lượngcũng như tổ chức giáo dục đạo đức, kĩ năng sống cho học sinh và chống học sinh bỏhọc

- Mục đích muốn chia sẻ một số kinh nghiệm và cùng trao đổi, học tập thêm ởnhững giáo viên khác để có kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm đạt được kết qủatốt hơn.

- Nhằm đưa ra những giải pháp giúp giáo viên chủ nhiệm nâng cao chất lượngcũng như tổ chức giáo dục đạo đức, kĩ năng sống cho học sinh và chống học sinh bỏhọc

3 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu mà tôi áp dụng cho đề tài này là học sinh lớp 9A5( nămhọc 2016-2017) trường THCS Phan Đình Phùng, lớp 9A3( năm học 2017-2018), vànăm nay chủ nhiệm Lớp 9A7( năm học 2018 – 2019) trường THCS Phan Đình Phùng

- Huyện CưM’gar

4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

Đề tài xoay quanh nghiên cứu về “ Một số phương pháp trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt”.

5 Phương pháp nghiên cứu

a) Phương pháp nghiên cứu lí luận:

- Thu thập thông tin, lí luận của giáo viên chủ nhiệm lớp trên sách báo và các bàiviết trên internet

- Đi thực tế quan tâm từng học sinh có biểu biện trở thành cá biệt, tìm hiểu nguyênnhân và lí do chính để trả lời cho câu hỏi: Vì sao các em học sinh đó trở thành họcsinh cá biệt?

- Quan sát, theo dõi quá trình học tập và hoạt động của các em học sinh cá biệttrong lớp ( trước, trong và sau áp dụng các biện pháp giáo dục)

- Trao đổi trực tiếp với gia đình, phụ huynh của các em học sinh thuộc dạng cábiệt trong lớp 9A7, đề xuất những biện pháp áp dụng cho từng em học sinh Tùy điềukiện thực tế mà xây dựng các phương án khác nhau để thực hiện cho từng học sinh

b) Phương pháp quan sát

- Quan sát các hoạt động học và sinh hoạt tập thể của học sinh

- Quan sát sư phạm

- Nghiên cứu tài liệu về tâm lí lứa tuổi HS THCS

- Kiểm tra đánh giá

c) Phương pháp điều tra

- Trao đổi, học hỏi với các giáo viên chủ nhiệm khác, với các giáo viên bộ môn,trao đổi, nói chuyện với phụ huynh học sinh

d) Phương pháp thử nghiệm

Tôi áp dụng cho đề tài này là học sinh lớp 9A5( năm học 2016-2017) trườngTHCSPhan Đình Phùng, lớp 9a3( năm học 2017-2018), và năm nay chủ nhiệmLớp 9A7( năm học 2018 – 2019) trường THCS Phan Đình Phùng – HuyệnCưmgar

II PHẦN NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 1.Cơ sở lí luận

Công tác chủ nhiệm là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng trong công tác giáodục của nhà trường, đồng thời góp phần to lớn trong việc xây dựng rèn luyện đạo đức

và nhân cách của người học sinh Đặc biệt trong thời đại hiện nay sự tiến bộ của khoahọc kỹ thuật Xã hội ngày càng đổi mới, học sinh được tiếp xúc với nhiều nguồnthông tin đa chiều Chính vì vậy các em có thể tiếp thu được những điều tốt, nhưngcũng dễ dàng lây nhiễm những cái xấu

Sinh thời Bác Hồ đã nói :

Ngủ thì ai cũng như lương thiện

Tỉnh dậy phân ra kẻ dữ hiền

Hiền dữ phải đâu là tính sẵn

Phần nhiều do giáo dục mà nên

Câu nói đó của Bác đã khẳng định vai trò quan trọng, quyết định của giáo dụctrong việc hình thành nhân cách của mỗi con người Trong việc giáo dục đạo đức chohọc sinh cá biệt, giáo viên chủ nhiệm giữ vai trò quan trọng, không chỉ là người dạychữ mà còn là người cha, người mẹ dạy dỗ, uốn nắn đạo đức, là người bạn gần gũi đểcác em bày tỏ những suy nghĩ của bản thân, giúp các em tiến bộ trong học tập và cuộcsống, giáo viên chủ nhiệm là người góp phần không nhỏ hình thành và nuôi dưỡngnhân cách của học sinh Công tác chủ nhiệm có vai trò hết sức quan trọng, nó quyếtđịnh chất lượng dạy và học của giáo viên và học sinh Làm tốt công tác chủ nhiệm tức

là giáo viên đã hoàn thành tốt việc giảng dạy các bộ môn và tổ chức giáo dục, rènluyện đạo đức cho học sinh Giáo viên chủ nhiệm thay mặt nhà trường quản lí điềuhành lớp, trực tiếp giáo dục tư tưởng đạo đức, hình thành nhân cách cho học sinh; làcầu nối giữa môi trường giáo dục gia đình, nhà trường và xã hội

Trong giai đoạn hiện nay, công tác chủ nhiệm lớp ngày càng đòi hỏi sự dàycông của người giáo viên bởi yêu cầu ngày càng cao của xã hội đang phát triển, bởitình hình cuộc sống vẫn đang tồn tại những tác động xấu đến học sinh, bởi sự mưusinh của gia đình nên không ít phụ huynh đã giao phó việc giáo dục con cái cho nhàtrường Là một giáo viên chủ nhiệm lớp 9 bản thân tôi rất mong muốn học trò củamình là những con ngoan, trò giỏi, tài đức vẹn toàn để sau này lớn lên các em tự tin,năng động, bản lĩnh bước vào đời, trở thành những người công dân có ích cho xã hội

2 Thực trạng vấn đề

* Thuân lợi:

+ Về phía giáo viên: Giáo viên chủ nhiệm nhận được sự chỉ đạo, quan tâm

sâu sát của chi bộ Đảng, của Ban Giám Hiệu trường THCS Phan Đình Phùng, củaCông đoàn giáo dục cơ sở, cùng sự giúp đỡ của tất cả các ban ngành trong HĐSP nhà

trường Giáo viên chủ nhiệm năng nổ, thích học hỏi, tìm tòi sáng tạo là người nhiệttình có tâm huyết với nghề Đội ngũ các thầy cô giáo bộ môn nhiệt tình, yêu nghề vàtrách nhiệm cao, chuyên môn vững vàng.

- Bản thân đã có nhiều năm làm công tác chủ nhiệm lớp 9 ở bậc THCS

+ Về phía học sinh:

- Đa số các em ngoan, có ý thức trong học tập và rèn luyện đạo đức

- Đa số học sinh có ý thức xây dựng tập thể đoàn kết

- Đa số phụ huynh quan tâm đến việc học tập của con em mình

* Khó khăn:

+ Về phía Giáo viên:

- Chưa có tài liệu nào hướng dẫn cụ thể về công tác chủ nhiệm lớp

- Học hỏi tham khảo qua các đồng nghiệp nhưng đa số đồng nghiệp có những biệnpháp mang tính tự phát, ngẫu hứng chưa có phương pháp rõ ràng

- Chưa có chuẩn kĩ năng kiến thức cũng không có yêu cầu cụ thể rõ ràng về việcchủ nhiệm của từng khối lớp

- Được dự các buổi tập huấn về công tác chủ nhiệm còn quá ít

+ Về phía học sinh:

- Các em là lớp 9 ở lứa tuổi đang tập tành làm người lớn

- Nhiều em có học lực khá giỏi nhưng việc thực hiện nề nếp vẫn chưa tốt, các kĩnăng sống khác vẫn còn hạn chế

- Một số em có hoàn cảnh kinh tế khó khăn ảnh hưởng dến học tập của các em

- Một số em học tập trong hoàn cảnh thiếu thốn tình cảm, chỉ ở với bố hoặc mẹ hoặc

bố mẹ đi làm ăn xa

- Một số em nhà xa trường, đường đi lại khó khăn

- Bên cạnh đó có 1 số học sinh nổi cộm thay đổi bản thân trở thành học sinh cá biệt

Bản thân tôi mới nhận lớp 9A7 năm 2018 – 2019, có tổng số là 24 em.

trong đó:

+ 14 em người Kinh,10 em dân tộc

+ Học sinh có hoàn cảnh khó khăn có sổ hộ nghèo 03 em, cận nghèo 04 em

+ Học sinh cá biệt 02 em

Tôi nhận thấy như sau:

* Hạnh kiểm: Năm học trước lớp tôi hiện đang chủ nhiệm

- Học sinh có sự phát triển về tâm lý mạnh mẽ, các em tồn tại song song

“vừa tính trẻ con, vừa tính người lớn” chính vì vậy các em thường muốn khẳng địnhmình, muốn làm người lớn gây ra bướng bỉnh ở học sinh Ở giai đoạn này học sinhbước vào tuổi dậy thì, tâm lý các em chưa ổn định, có lúc chưa kiềm chế được cảmxúc dễ bị kích động, bực tức, cáu gắt, dễ bị lôi kéo…và các em bắt đầu có tình cảmkhác giới Lứa tuổi học sinh THCS là lứa tuổi “khó bảo” bởi vì đây là thời kì chuyểntiếp từ tuổi thơ sang tuổi trưởng thành, là lứa tuổi có bước nhảy vọt cả về thể chất lẫntinh thần, điều này phụ thuộc vào sự phát triển mạnh mẽ về cơ thể, sự phát dục, điềukiện sống, hoạt động … của các em Các em luôn muốn làm theo ý thích của bảnthân, thích tìm hiểu và khám phá thế giới xung quanh Chính vì vậy nên các em rất dễ

bị cám dỗ và đi vào con đường xấu nếu không có sự quan tâm và giáo dục các em kịpthời Muốn làm được điều này, công tác chủ nhiệm lớp là một trong những yếu tốquan trọng nhất mà giáo viên cần phải thực hiện Tuy nhiên, thực hiện công tác chủnhiệm lớp không phải lúc nào chúng ta cũng thực hiện một việc làm giống nhau vớitất cả các đối tượng và thực hiện suốt cả năm học, như thế sẽ gây tâm lí nhàm chán,không hiệu quả Mỗi giáo viên cần có những biện pháp cụ thể riêng, những cách làmviệc riêng và luôn có sự đổi mới, có những biện pháp tích cực để tạo sự mới mẻ, hamthích đối với học sinh nhằm thúc đẩy các em thực hiện tốt những yêu cầu mà giáoviên đưa ra.Trong xã hội hiện nay, nền kinh tế thị trường làm cho đời sống, ý thức củangười dân được cải thiện hơn, văn hóa giữa các nước cũng rất đa dạng Điều đó đã tácđộng ít nhiều đến sự nhận thức, hiểu biết của các học sinh chúng ta Cho nên ta dễdàng nhận thấy rằng học sinh ngày nay thông minh, nhanh nhẹn, sáng tạo và hiểu biếtrộng hơn Đúng như ông cha ta đã từng nói: “Hậu sinh khả uý” Đây là một điều rấtđáng mừng vì: “Con hơn cha là nhà có phúc” Song song với sự phát triển của xã hội,Trong những năm gần đây các phương tiện thông tin phát triển mạnh mẽ đặc biệt làdịch vụ internet có rất nhiều trên địa bàn và điện thoại di động tăng dần về số lượnghọc sinh đã tác động tiêu cực đến các em học sinh.

3 Nội dung và hình thức giải pháp

a Mục tiêu của các giải pháp

- Để là một giáo viên chủ nhiệm giỏi không chỉ là kĩ năng mà còn là tình thương

trách nhiệm đối với học sinh

- Người giáo viên chủ nhiệm cần phải biết xây dựng kế hoạch, đưa ra giải pháp đểthực hiện kế hoạch đó

- Người giáo viên chủ nhiệm tốt không những là người quản lí học sinh tốt mà còn

là người bạn biết cảm thông và chia sẻ những khó khăn cùng học sinh

- Đầu tiên là tìm hiểu học sinh lớp mình chủ nhiệm có tổng bao nhiêu học sinh,bao nhiêu học sinh dân tộc thiểu số, phát hiện ra những học sinh có năng khiếu văn

nghệ hoặc thể thao trong lớp, tìm hiểu em nào có thành tích gì hay thường vi phạmnhững gì, từ đó định hướng xây dựng những biện pháp phù hợp với từng đối tượnghọc sinh.

- Tiếp theo để xây dựng đội ngũ ban cán sự lớp, tôi cho các em bàn bạc, bình bầuban cán sự lớp và tạm thời chấp nhận đội ngũ ấy kèm theo điều kiện sẽ có thưởng và

có phạt rõ ràng Giáo viên chủ nhiệm có hướng đưa các bạn dân tộc thiểu số có lựchọc khá nằm trong ban cán sự lớp Sự phân công nhiệm vụ cụ thể như sau:

Nhiệm vụ của lớp trưởng:

+ Theo dõi, kiểm tra mọi hoạt động của lớp

+ Điểm danh và ghi sĩ số của lớp vào góc trên (bên phải bảng) ngay sau khi xếphàng vào lớp

+ Điều khiển các bạn xếp hàng vào lớp, xếp hàng chào cờ đầu tuần, xếp hàng tậpthể dục

+ Đề nghị giáo viên tuyên dương, phê bình cá nhân hoặc tập thể

Nhiệm vụ của lớp phó học tập:

+ Tổ chức lớp truy bài 15 phút đầu giờ; giúp đỡ các bạn học yếu học bài, làm bài + Điều khiển các bạn trao đổi, thảo luận hoặc trả lời câu hỏi trong tiết học khi giáoviên yêu cầu

+ Theo dõi việc học tập của lớp trong các tiết chuyên

+ Làm mọi việc của lớp trưởng khi lớp trưởng vắng mặt hoặc nghỉ học

Nhiệm vụ của lớp phó văn thể:

+ Tổ chức lớp hát múa 15 phút đầu giờ

+ Tổ chức và tham gia các hoat động Văn - Thể - Mĩ của lớp do nhà trường tổchức

+ Tham gia các buổi tập huấn múa hát tập thể của liên đội về tập huấn lại cho lớp

Nhiệm vụ của lớp phó lao động:

+ Phân công, theo dõi và kiểm tra các tổ trực nhật và chịu trách nhiệm tắt đèn,quạt khi ra về

+ Phân công các bạn tưới cây trong lớp, chăm sóc bồn hoa và cây trồng của lớp + Theo dõi, kiểm tra các bạn khi tham gia các buổi lao động do trường, lớp tổchức

+ Phối hợp với lớp trưởng, lớp phó học tập giữ trật tự lớp

Nhiệm vụ của mỗi em, tôi ghi rõ ràng trong một cuốn sổ, sau đó phát cho các

em Tôi hướng dẫn từng em cách ghi chép trong sổ một cách khoa học, cụ thể, rõràng Mỗi em sẽ làm đúng các nhiệm vụ của mình Ngoài ra lớp trưởng và 2 lớp phóphải đoàn kết và hợp tác chặt chẽ với nhau trong công việc chung Sau một thời giangiáo viên nắm bắt được năng lực của mỗi em từ đó có thể điều chỉnh đội ngũ ban cán

sự lớp năng lực hơn (Năng lực ở đây là cả về mặt học tập và năng lực quản lý)

- Để xây dựng chỗ ngồi phù hợp, sau một thời gian theo dõi tôi sắp xếp lại chỗngồi sao cho chỗ nào cũng có bạn học sinh giỏi, khá, trung bình, yếu, xếp chỗ ngồixen kẽ giữa các bạn dân tộc thiểu số với các bạn khác trong lớp Trong mỗi bàn cầnsắp xếp em học giỏi cạnh em học yếu, em ngoan ngồi cạnh em chưa ngoan, biết giúp

đỡ nhau, phát huy được vai trò tự quản của học sinh

b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp

Trường THCS Phan Đình Phùng tiếp tục thực hiện nghiêm túc phong trào thi đualàm theo Bác Hồ dạy: "Dù khó khăn đến đâu cũng phải thi đua học tốt dạy tốt" Pháthuy tính gương mẫu, tinh thần tự học, sáng tạo của cán bộ, giáo viên, nhân viên, đảmbảo kỉ cương trong nhà trường, khơi dạy và phát huy tinh thần trách nhiện, tìnhthương của thầy cô giáo đối với học sinh Trong phạm vi nghiên cứu của mình tôi đưa

ra một số giải pháp trong công tác chủ nhiệm lớp 9 có ý thức học tập tốt hơn Tôi đã

áp dụng những giải pháp sau đây

1 Xây dựng được một tập thể lớp vững mạnh, đoàn kết

Đây là yếu tố vô cùng quan trọng nhằm tạo ra một không khí học tập, vui chơi lànhmạnh, giúp các em mạnh dạn không tự ti, giáo viên chủ nhiệm tạo không khí lớp họcđầm ấm, nhẹ nhàng để tất cả học sinh không phải “ sợ” đến trường mà các em luôncảm nhận được:

“ Mỗi ngày đến trường là một ngày vui”

Có như vậy mới thu hút được sự tham gia tích cực của tất cả các em học sinh Khicác em tham gia các hoạt động tập thể sẽ giúp giáo viên chủ nhiệm nắm bắt đượchoàn cảnh của các em, nắm bắt kịp thời tâm tư nguyện vọng của các em để đưa ranhững biện pháp giúp đỡ Giáo viên chủ nhiệm phải làm sao để các em coi lớp họcnhư một gia đình, thầy cô như là cha mẹ, các bạn trong lớp như anh em một nhà

Bất cứ một ai khi đã chọn ngành nghề cho mình thì đều xác định cái đích mìnhcần đạt đến Cái đích đó tưởng như rất gần, rất dễ thực hiện, nhưng trong thực tiễn không phải như vậy, mà nhiều khi để đạt được phải đổ nhiều mồ hôi, nước mắt và thậm chí cả tính mạng để đạt được nó

Học sinh lớp 9 ở lứa từ 14 đến 15 tuổi, các em rất nghịch, hiếu động, chưalàm chủ được bản thân, chưa nhận thức được điều gì là đúng và điều gì là sai, hay bắtchước và chịu tác động của mọi việc xảy ra xung quanh mình Chính vì thế, nếu môitrường tác động tốt thì các em sẽ có những hành vi và đạo đức tốt, còn ngược lại thì sẽrất tồi tệ, có thể các em sẽ hư hỏng, dối trá, mất tư cách, đạo đức kém….Tuy nhiên ởlứa tuổi này, các em cũng rất thích được tán dương, khen ngợi Vì vậy chúng ta cầnnhững giải pháp thích hợp để giáo dục và định hướng đúng đắn cho các em Có nhưvậy, chúng ta mới giáo dục học sinh ở bậc trung học cơ sở phát triển một cách đúngnhất về nhân cách cũng như nhận thức của lứa tuổi mình, đặc biệt là các học sinhdạng cá biệt, giáo viên cần có cần có những biện pháp riêng, phù hợp với hoàn cảnhcủa từng em, mà từ đó mới hướng các em đi vào nề nếp Muốn làm điều đó giáo viêncần phải có những hiểu biết nhất định về từng hoàn cảnh, từng nguyên nhân tạo nên

những học sinh cá biệt đó và từ đó xây dựng các biện pháp riêng cụ thể áp dụng chotừng em học sinh cá biệt.

2, Tìm hiểu hoàn cảnh gia đình và tâm sinh lí của từng học sinh:

Đây là một yếu tố cũng không kém phần quan trọng Ngay sau khi được phâncông làm công tác chủ nhiệm lớp việc đầu tiên là tôi xem hồ sơ lí lịch học sinh Sau

đó tranh thủ thời gian đi thăm các gia đình học sinh có hoàn cảnh đặc biệt như: họcsinh mồ côi, học sinh thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo, những học sinh nhà ở xatrường Khi đến thăm gia đình học sinh sẽ giúp chúng ta nắm bắt được hoàn cảnh đểchúng ta có biện pháp giúp đỡ Những năm trước tỷ lệ học sinh bỏ học ở trường tôikhá cao, đây là một vấn đề hết sức nan giải là việc làm khó nhưng không phải làchúng ta không làm được Trước hết giáo viên phải tìm hiểu nguyên nhân học sinh bỏhọc, sau đó cùng với các học sinh trong lớp đến nhà vận động Nếu nguyên nhân do

bố mẹ bắt bỏ học thì phải giải thích cho cho phụ huynh hiểu trẻ em có quyền đượcđến trường, được ăn, được học, được vui chơi ,như thế là vi phạm pháp luật, đồng thờihuy động các đoàn thể tại địa phương cùng vào cuộc Nếu vì hoàn cảnh gia đình khókhăn thì có thể vận động giúp đỡ như tặng xe đạp, áo quần, sách vở … Trường hợphọc sinh không muốn học nữa thì phải làm công tác tư tưởng để em đó nhận thức ratầm quan trọng của việc học

Mặt khác một số học sinh do nhà xa trường nên không có xe đạp để đi học Dokhông nhận thức đầy đủ về việc học của con em nên gia đình thiếu sự quan tâm đốivới học sinh Về nhà phụ huynh chưa nhắc nhở các em học bài, không định hướngđược cho các em, nhiều lúc các em có suy nghĩ tiêu cực là không biết học để làm gì

Có nhiều trường hợp khi giáo viên đến vận động thì không nhận được sự hợp tác củaphụ huynh, bỏ mặc cho các em thích đi học thì đi, không thích đi học thì thôi Giáoviên phải tạo được mối liên hệ mật thiết với gia đình học sinh Đây là yếu tố hết sứcquan trọng, giáo viên chủ nhiệm nên dành nhiều thời gian đến thăm gia đình học sinh

để cùng với phụ huynh quan tâm đến con em mình hơn Đặc biệt tại các buổi gặp gỡ

này giáo viên cũng cần trao đổi với phụ huynh định hướng nghề nghiệp cho con emđồng bào dân tộc, tạo động lực , sống có mục tiêu để phấn đấu trong học tập hướngtới tương lai Cho nên, giáo viên chủ nhiệm cần lưu ý một số học sinh cá biệt khiếncho chính bản thân của học sinh cảm thấy không hứng thú tập trung học tập, vì thế sựđộng viên của giáo viên chủ nhiệm có vai trò rất quan trọng.

Giáo viên chủ nhiệm phối kết hợp chặt chẽ với các đoàn thể trong nhà trường, cácgiáo viên bộ môn để giáo dục học sinh không đi học chuyên cần và có ý định bỏ học,giáo viên chủ nhiệm cần thường xuyên báo cáo, trao đổi để tháo gỡ những vướng mắctrong quá trình công tác với ban giám hiệu nhà trường để đề ra các biện pháp giáo dụchọc sinh cá biệt lớp mình Khi giáo viên chủ nhiệm vào các gia đình các em có ý định

bỏ học, đã được ban giám hiệu nhà trường quan tâm

3 Giáo viên chủ nhiện cần tổ chức, khuyến khích học sinh mạnh dạn tham gia các phong trào, hoạt động tập thể.

Giáo viên chủ nhiệm cần tổ chức cho học sinh mạnh dạn tham gia vào các hoạtđộng tập thể Thông qua các hoạt động vui chơi do đội tổ chức các buổi hoạt độngngoài giờ lên lớp Với các chủ đề thiết thực như: Tôn sư trọng đạo, Uống nước nhớnguồn Ngoài ra trường, Đội tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục – thểthao để thu hút, lôi cuốn các em tham gia Như vào các ngày tết trung thu, hội thi hộikhỏe phù đổng cấp trường, thi văn nghệ chào mừng 20/11 ngày nhà giáo Việt Nam.Ngoài ra còn có sự kết hợp tuyên truyền, giáo dục đạo đức thông qua sinh hoạt Đội,các tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp nhằm để giáo dục cho các em các kĩ năng sống,giáo dục đạo đức cho các em như khẩu hiệu là " Tiên học lễ, hậu học văn".Giáo viênchủ nhiệm cần tích cực thăm lớp, dự giờ để nắm bắt tình hình lớp chủ nhiệm Thườngxuyên trao đổi với giáo viên bộ môn để nắm thông tin hai chiều để kịp thời, uốn nắnnhững học sinh có biểu hiện tiêu cực ở lớp mình

Ví dụ: Năm học này 2018-2019 có học sinh Tuấn, Tới, Khánh, rất hiếu động,

nghịch ngợm, hay bỏ tiết ra ngoài,nghỉ học không lý do, trong giờ học thì nói chuyện

riệng hoặc ngủ trong lớp,vi phậm nội quỵ đi xe máy, đánh nhau, thường dùng tay đậpvào bàn trong giờ học, tóc để chỏm thỉnh thoảng doạ cờ đỏ khi bị ghi tên vì phạm lỗi,khi bị các thầy cô nhắc nhở thì thường tỏ ra chống đối, tỏ thái độ bất cần Qua tìmhiểu tôi đã dùng nhiều biện pháp khuyên bảo răn đe Thấy được sự quan tâm của giáoviên chủ nhiệm em đã có tiến bộ rõ rệt Trong đợt thi đua hội khỏe phù đổng cấptrường, có môn đẩy gậy em Tuấn cũng tham gia Hay như học sinhTới, Khánh nghỉhọc vì ham chơi không thích đi học, lúc này tôi cần tăng cường các hoạt động tập thể

để thu hút học sinh mặt khác kết hợp chặt chẽ với phụ huynh, nhà trường và chínhquyền địa phương để đưa ra những biện pháp kịp thời

Giáo viên chủ nhiệm phải gần gũi, quan tâm và sẵn sàng chia sẻ và gương mẫutrước học sinh Giáo viên nên dành thời gian trao đổi với từng học sinh một hoặc từngnhóm học sinh để nắm bắt, tìm hiểu tâm tư nguyện vọng của các em Hàng tuần vàocác buổi sinh hoạt 15 phút đầu giờ, tiết sinh hoạt lớp cuối tuần hoặc thông qua cácbuổi hoạt động ngoài giờ lên lớp, giáo viên chủ nhiệm nên dành chút thời gian thămhỏi các em, đặc biệt là các em có biểu hiện e ngại, rụt rè giúp các em hòa đồng cùngbạn bè và cảm thấy mình không bị xa lánh Hoặc thường xuyên tổ chức các hoạt độngtập thể để các em được tham gia

4 Giáo dục đạo đức cho học sinh ( đặc biệt học sinh cá biệt )

Căn cứ vào những thực trạng đã điều tra, cả những nguyên nhân dẫn đến thựctrạng ấy Tôi nhận thấy rằng, bởi lẽ các em trở thành học sinh cá biệt như vậy là donhiều nguyên nhân, trong đó phải kể đến những nguyên chính là do : hoàn cảnh giađình, sự thờ ơ của xã hội và gia đình trong việc giáo dục và dạy dỗ các em Từ đó tôi

có cơ sở để đề xuất các giải pháp như sau:

*Về phía giáo viên :

+ Trước hết phải có cái “Tâm” Xuất phát từ chữ tâm ấy sẽ dễ dàng tiếp cậnđược các em học sinh, sự bao dung và sự chịu khó sẽ giúp cho giáo viên dễ dàng thuyết phục giáo dục được các học sinh cá biệt Cũng từ chữ tâm ấy, sẽ đẩy trách

nhiệm, nghĩa vụ của giáo viên chủ nhiệm lên tầm cao hơn, từ đó trăn trở, suy nghĩ đưa

ra biện pháp giáo dục phù hợp với từng đối tượng

+ Giáo viên phải tôn trọng học sinh dạng cá biệt này, dù các hành vi của chúng

có thể gây xúc phạm đến danh dự của mình Đồng thời phải có lòng tin với các em,tin tưởng các em để giao một số công việc phù hợp của lớp cho các em phụ trách

+ Tuyệt đối, giáo viên không được xúc phạm danh dự đến các em học sinhtrước tập thể lớp

+ Giáo viên phải chịu khó lắng nghe tâm sự của các em, thường xuyên quantâm và hỏi thăm, chăm sóc các em trong các điều kiện có thể Từ đó mới tìm hiểuđược nguyên nhân chính dẫn đến sự cá biệt của các em mà tìm giải pháp cho phù hợp

an ủi và động viên kịp thời các em khi phát hiện những bi kịch, chuyện buồn mà giađình cũng như xã hội mang lại

+ Giáo viên phải giữ được chữ tín đối với học sinh cả chuyên môn lẫn nhâncách sống Đã hứa làm việc gì thì phải làm đến nơi đến chốn

Với những vấn đề trên, nếu giáo viên áp dụng được sẽ rất dễ dàng tiếp cận vàtìm hiểu mọi vấn đề phát sinh khi cần thiết Thực tế trong những năm qua, với nhữngvấn đề ấy, bản thân tôi đã được các em học sinh cá biệt phải tôn trọng Ban đầu cáchọc sinh cá biệt sống rất tách rời tập thể, thấy cô giáo thì ghét cay, ghét đắng, xong dần dần, tôi đã giúp cho các em hiểu được vấn đề và hiện nay đa số các em sống rấtgần gũi với lớp Đặc biệt bất kỳ chuyện gì xảy ra, dù lớn hay nhỏ các em này cũngđều tâm sự và chia sẻ với tôi từ niềm vui đến nỗi buồn Chính đều đó dần dần, tôi đãgiúp các em tránh được tự ti và mặc cảm ban đầu

*Về phía học sinh :

+ Giáo viên chủ nhiệm phải nắm được đặc điểm, hoàn cảnh cụ thể của từng giađình học sinh cá biệt Để từ đó cảm thông, tránh sự xúc phạm vô tình đến các em vàđồng thời tạo nhiều điều kiện hơn để các em phát huy học tập và rèn luyện