SKKN một số GIẢI PHÁP GIÁO dục vệ SINH cá NHÂN

Ngoài việc giáo dục trẻ phát triên thê chất, ngôn ngữ, nhận thức, thẩm mỹ, tình cảm xã hội thì công tác giáo dục vệ sinh được xem là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu.. Trẻ có

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập- Tự do- Hạnh phúc

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:

ĐỀ TÀI: "MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÁO DỤC VỆ SINH CÁ NHÂN CHO TRẺ 5- 6 TUỔI NGƯỜI DÂN TỘC BRU-VÂN KIỀU"

Quảng Bình, tháng 9 năm 2018

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập- Tự do- Hạnh phúc

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:

ĐỀ TÀI: "MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÁO DỤC VỆ SINH CÁ NHÂN CHO

TRẺ 5- 6 TUỔI NGƯỜI DÂN TỘC BRU-VÂN KIỀU"

Họ và tên: Nguyễn Thị Lan

Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường Mầm non Kim Thủy.

Quảng Bình, tháng 9 năm 2018

1.PHẦN MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài, sáng kiến, giải pháp:

Trẻ em là chủ nhân tương lai của đất nước, là thế hệ tiếp bước cha anh đê

xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc

Lúc sinh thời, Bác Hô rất quan tâm các cháu Thiếu Niên, Nhi đông Bác mong muốn các cháu chăm ngoan, học giỏi nối tiếp truyền thông của ông cha xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt nam giàu đẹp Bác rất mực thương yêu trẻ em Bác dành muôn vàn thình thương yêu đối với các em Bác nói: "Sữa đê em thơ lụa tặng già"

Ngày nay, Đảng và Nhà nước ta cũng rất quan tâm đến thế hệ trẻ, đã dành cho trẻ em sự quan tâm đặc biệt, tạo mọi điều kiện cho trẻ được đến trường, được hưởng các quyền lợi về chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục

nhân tố, nhân cách con người được hình thành là nhờ một phần của giáo dục

Giáo dục có vai trò quan trọng, thông qua giáo dục nhằm giúp con người nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bôi dưỡng nhân tài; chỉ có giáo dục mới hình thành đội ngũ lao động có trí thức, có năng lực, có sáng tạo, có phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng

Đối với lứa tuổi mầm non giáo dục có ý nghĩa đặc biệt quan trọng giúp cho trẻ cường tráng về thê chất, phong phú về tinh thần, phát triên cao về trí tuệ; là cơ

sở đầu tiên đê hình thành nhân cách con người mới, là tiền đề đê chuẩn bị tâm thế sẵn sàng đi học

Ngoài việc giáo dục trẻ phát triên thê chất, ngôn ngữ, nhận thức, thẩm mỹ, tình cảm xã hội thì công tác giáo dục vệ sinh được xem là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu Trẻ có khỏe mạnh thì mới ham học hỏi, tích cực, hứng thú tham gia các hoạt động chăm sóc nuôi dưỡng và giáo dục; tiếp thu kiến thức, kỹ năng giáo dục nhờ đó phát triên nhận thức, trí tuệ, ngôn ngữ, tình cảm tốt và ngược lại nếu trẻ gầy gộc, chậm lớn, thường xuyên đau ốm, bệnh tật thì không tích cực tham gia các hoạt động chăm sóc, giáo dục điều đó đông nghĩa với việc chậm phát triên về nhận thức, tư duy, ngôn ngữ, tình cảm xã hội

"Sức khỏe là vàng", nếu trẻ không được chăm sóc tốt thường xuyên đau ốm, bệnh tật thì không những ảnh hưởng đến kinh tế gia đình mà còn đê lại gánh nặng cho xã hội

Giáo dục vệ sinh cá nhân đối với trẻ là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu, phải thực hiện thường xuyên, liên tục, kết hợp chặt chẽ giữa gia đình- nhà trường và xã hội có như thê mới đem kết quả tốt

Giáo dục vệ sinh cá nhân cho trẻ bao gôm từ việc hình thành kiến thức giúp trẻ nắm chắc các thao tác, quy trình rửa tay, lau mặt, đến tự giác thực hiện các hoạt động vệ sinh và đê trở thành thói quen tốt

Đối với trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi dạy vệ sinh cho trẻ bắt đầu từ những hoạt động đơn giản nhưng vô cùng quan trọng và cần thiết đó là: dạy trẻ biết rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước; lau mặt, chải răng; không được dùng tay quệt mũi, không ngôi lê dưới đất làm bẩn quần áo, biết đi đại tiêu tiện đúng nơi qui định, biết giữ gìn quần áo, chân tay sạch sẽ, gọn gàng biết giữ gìn vệ sinh môi trường trong lớp cũng như ở nhà luôn sạch sẽ

Song việc giáo dục vệ sinh cá nhân trẻ là nhiệm vụ không mấy dễ dàng, nhiệm vụ này thực hiện tốt hay không phụ thuộc rất nhiều yếu tố: khả năng của trẻ, năng lực và tâm huyết của đội ngũ giáo viên, điều kiện cơ sở vật chất, đô dùng dụng cụ vệ sinh và sự phối kết hợp chặt chẽ, thống nhất giữa nhà trường với gia đình trẻ

Đối với trẻ mẫu giáo từ 3- 4 tuổi đây là thời kỳ tâm sinh lý trẻ phát triên mạnh nhất Song cơ thê trẻ non nớt, nhạy cảm, sức đề kháng yếu Nếu chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục không chu đáo sẻ kìm hãm sự phát triên của trẻ, làm cho trẻ thường xuyên mắc các bệnh tật, ốm đau

Trẻ người dân tộc BRu-Vân Kiều khi mới đến trường mọi thứ đều xa lạ chưa quen cô, quen bạn, chưa hiêu được ngôn ngữ Tiếng Việt chưa quen với chế

độ sinh hoạt của lớp; tránh né bạn, không chấp nhận sự giúp đỡ của cô giáo, thậm chí còn la khóc, không ăn, không ngủ, không chịu tham gia vào mọi hoạt động của lớp nói chúng và giáo dục vệ sinh nói riêng

Mặt khác, trẻ 3-4 tuổi do không học từ nhà trẻ nên khả năng nghe, nói và hiêu Tiếng Việt còn hạn chế trẻ chỉ nói tiếng địa phương nên mọi yêu cầu của trẻ giáo viên cũng không hiêu và đáp ứng được, do đó trẻ chưa gần gủi, thân thiện với giáo viên và ngược lại mọi yêu cầu của giáo viên trẻ không hiêu, không thực hiện được

Chất lượng cuộc sống trong gia đình trẻ còn thiếu thốn nên tỷ lệ suy dinh dưỡng cả thê thấp còi và cân nặng rất cao

Đối với phụ huynh dân tộc Vân Kiều họ quen với tập tục sinh hoạt của mình, cam chịu cái nghèo, cái thiếu; việc tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại còn hạn chế; khả năng, nhận thức và điều kiện cuộc sống gia đình còn nhiều thiếu thốn: nhà ở chưa khang trang, sạch sẽ, kín đáo; đô dùng vệ sinh chưa trang bị đầy đủ; công trình vệ sinh chưa xây dựng kiên cố; việc quan tâm chăm sóc vệ sinh cũng như sức khỏe cho trẻ chưa được cha mẹ trẻ chăm lo đúng mức; điện, nước phục vụ sinh hoạt chưa đầy đủ

Trong các năm gần đây bệnh "tay, chân, miệng", dịch cúm AH5N1, H1N1 xảy ra ở nước ta, nhiều ở địa phương đã lây lan thành dịch; đối tượng dễ mắc phải là trẻ nhỏ Nguyên nhân xảy ra là do công tác vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường không sạch sẽ Đê phòng chống các bệnh "Tay, chân, miệng" và dịch cúm Bộ Y tế đã khuyến cáo và tăng cường chỉ đạo thực hiện các biện pháp phòng chống dịch bệnh trong toàn xã hội trong đó đặc biệt chú ý ở bậc học Mầm non

Vì vậy, trường mầm non và đội ngũ giáo viên là người đóng vai trò quan trọng và quyết định chất lượng, hiệu quả công tác chăm sóc, giáo dục vệ sinh cá nhân cho trẻ

Làm thế nào đê giáo dục vệ sinh cá nhân và hình thành nề nếp thói quen vệ sinh cho trẻ là vấn đề tôi luôn băn khoăn, trăn trở

Nhận thức được tầm quan trọng và sự cần thiết đó tôi đã suy nghĩ, tìm tòi

“Một số giải pháp giáo dục vệ sinh cá nhân cho trẻ 3- 4 tuổi người dân tộc Bru Vân Kiều" làm Sáng kiến kinh nghiệm trong năm học này

Đề tài "Một số giải pháp giáo dục vệ sinh cá nhân cho trẻ 3- 4 tuổi" chắc cũng có nhiều người nghiên cứu, tìm hiêu nhưng họ là người đang công tác tại các

vùng thuận lợi, trong lớp chủ yếu trẻ người Kinh nên các nhiệm vụ, biện pháp thực hiện của họ không thê áp dụng phù hợp đối với đơn vị vùng có nhiều trẻ người đông bào thiêu số Vì vậy, năm học này, tôi đã mạnh dạn thực hiện đề tài này với mong muốn đóng góp được một số biện pháp hữu hiệu giúp chị em đông nghiệp

có thê vận dụng có hiệu quả tại vùng đông bào dân tộc, vùng núi, vùng sâu, vùng xa

* Điêm mới của đề tài là thực hiện một số giải pháp:

Hướng dẫn cho trẻ nắm vững quy trình lau mặt, rửa tay;

Giáo dục trẻ vệ sinh thông qua các hoạt động trong ngày

Tổ chức cho trẻ làm một số công việc tự phục vụ;

Phối hợp với phụ huynh chăm sóc, giáo dục vệ sinh cá nhân cho trẻ

Đề tài nhằm giải quyết tình trạng hạn chế về chất lượng chăm sóc vệ sinh cho trẻ, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ

1.2 Phạm vi áp dụng đề tài, sáng kiến:

Đề tài "Một số giải pháp giáo dục vệ sinh cá nhân cho trẻ 3- 4 tuổi người dân tộc Bru-Vân Kiều" có thê áp dụng cho giáo viên tại trường tôi đang công tác và có khả năng áp dụng trong các đơn vị thuộc vùng núi, vùng sâu, vùng xa, nơi biên giới và đây là đề tài thuộc lĩnh vực chăm sóc vệ sinh cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi

* Đề tài này được kết cấu theo những nội dung chính sau đây:

Phần I Phần mở đầu:

Phần II Nội dung

Phần III Kết luận

Tuy nhiên, đề tài này cũng không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót, rất mong quý đọc giả, bạn bè đông nghiệp và các đông chí cán bộ quản lý, lãnh đạo ngành góp ý, giúp đỡ đê đề tài được hoàn thiện hơn

2 PHẦN NỘI DUNG 2.1 Thực trạng của nội dung cần nghiên cứu:

Khi bước vào thực hiện đề tài này bản thân tôi gặp một số thuận lợi và khó khăn sau:

*Thuận lợi:

Bản thân tôi có nhiều năm công tác tại trường nên am hiêu tình hình của địa phương, nhà trường, phụ huynh và trẻ trong lớp Hiêu được một số phong tục tập quán của người dân nơi đây, hiêu và nói được một số câu, từ địa phương

Trình độ chuyên môn đạt chuẩn hiện đang học Đại học sư phạm mầm non nhờ đó kiến thức, năng lực chuyên môn nghiệp vụ luôn được xếp loại Tốt; lập trường tư tưởng chính trị kiên định, vững vàng; có ý thức chấp hành tốt chủ trương đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước; phẩm chất đạo đức tốt, yêu nghề, mến trẻ, nhiệt tình trong công tác, luôn được phụ huynh, đông nghiệp và nhân dân tín nhiệm

Được tham gia đầy đủ các đợt bôi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, các lớp tập huấn về chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ; dự các tiết dạy của đông nghiệp; được ban giám hiệu nhà trường thường xuyên dự giờ và góp ý giúp đỡ

Ngoài ra, tôi luôn tự tìm tòi nghiên cứu tài liệu, học hỏi đông nghiệp nên đê trích lũy thêm kinh nghiệm về chuyên môn và có kiến thức về giáo dục vệ sinh cá nhân trẻ

trong lớp có 19 cháu trong đó 11 cháu dân tộc Vân Kiều tỷ lệ 58%, 8 cháu dân tộc Kinh tỷ lệ: 42%; được dạy tại khu vực tổ chức cho trẻ ăn bán trú nên cũng rất thuận lợi trong việc giáo dục và rèn luyện thói quen vệ sinh cá nhân cho trẻ

Điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường thuận lợi hơn so với các khu vực khác: phòng học khang trang, sạch sẽ, có điện và nước giếng đê phục vụ sinh hoạt của trẻ Được trang cấp đầy đủ đô dùng, dụng cụ vệ sinh

Hội phụ huynh đã có chuyên biến về nhận thức, quan tâm chăm lo cho các cháu Tuy vậy, thực hiện đề tài này tôi gặp nhiều khó khăn sau đây:

* Khó khăn:

Trong cuộc sống sinh hoạt hằng ngày của chúng ta thì nguôn nước đóng vai

trò hết sức quan trọng, không những thế nguôn nước cũng ảnh hưởng đến sức khỏe của con người Nếu nguôn nước sạch thì sẽ cho ta một sức khỏe tốt và ngược lại nguôn nước bẩn thì sẽ gây ra nhiều bệnh tật Có nguôn nước sạch phục vụ sinh hoạt cho người dân ở vùng thuận lợi thì không khó nhưng đối với vùng núi, vùng đặc biệt khó khăn thì nguôn nước vô cùng khan hiếm Hầu hết người dân ở đây sử dụng nước suối đê phục vụ sinh hoạt hằng ngày nên hạn chế đến chất lượng cuộc

sống và công tác vệ sinh cho trẻ Dẫn đến ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ, sinh ra nhiều bệnh tật như: bệnh ngoài da, tiêu chảy, viêm đường hô hấp

Kinh tế của người dân còn nhiều thiếu thốn, chật vật, phong tục tập quán của người dân còn lạc hậu Một số trẻ tiêm chủng không đầy đủ, đúng lịch, khám bệnh không đúng định kỳ, chữa bệnh không kịp thời

Nhà ở của phụ huynh chưa xây dựng kiên cố, chủ yếu ở nhà sàn, công trình vệ sinh chưa có, các dụng cụ phục vụ sinh hoạt gia đình chưa đầy đủ, đô dùng phục vụ vệ sinh chưa quan tâm đúng mức

Phụ huynh hầu như không mấy khi lau nhà, hướng dẫn trẻ đánh răng, chải đầu, soi gương, lau mặt, rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước; quần áo trẻ không được thay giặt thường xuyên; ít dành tiền đê mua áo quần, dày dép cho con; đa số trẻ mặc đi mặc lại những bộ quần áo đã cũ hoặc do cô giáo mang từ miền xuôi mang lên

Trình độ dân trí thấp, phụ huynh chưa hiêu rõ tầm quan trọng của việc học tập của con em mình; chưa có kiến thức về chăm sóc sức khỏe, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ Bố mẹ trẻ không mấy khi quan tâm tới mọi sinh hoạt thường ngày của con mình

Đa số cháu đều thuộc con em dân tộc Vân Kiều nên ít có điều kiện chăm sóc vệ sinh chu đáo Trẻ chưa có ý thức trong việc vệ sinh cá nhân cũng như vệ sinh môi trường

Khả năng tiếp thu, ghi nhớ của trẻ hạn chế rất nhiều so với những cháu cùng tuổi dân tộc Kinh

Đa số trẻ chưa nắm được thao tác, quy trình một số hoạt động vệ sinh cá nhân, chưa có ý thực đi vệ sinh chưa đúng nơi quy định; chưa biết là một số công việc tự phục vụ

Trẻ đến trường chưa được sạch sẽ, gọn gàng, ăn mặc chưa phù hợp theo mùa, mùa đông cháu mặc quần áo chưa được đủ ấm do đó ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe, nhiều trẻ bị bệnh viêm đường hô hấp, sổ mũi; một số trẻ viêm đường hô hấp kéo dài hàng tháng vẫn không hết

Tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng, thấp còi đang ở mức cao (37%)

Cơ sở vật chất của nhà trường tuy có đủ phòng học, điện nước hơn các khu vực khác nhưng so với yêu cầu thì còn nhiều hạn chế: chưa có phòng vệ sinh khép kín, đủ bôn cầu và khu vệ sinh dành riêng cho bé trai, bé gái theo quy định;

Nguôn nước không đủ phục vụ sinh hoạt của trẻ nhất là về mùa hè

Nhà trường chỉ có khu vệ sinh dùng chung cho các nhóm lớp trong khu vực nên đến giờ vệ sinh cháu tập trung nhiều dẫn đến không trật tự, nền nếp và giáo viên khó trực tiếp quán xuyến, hướng dẫn cho trẻ được mỗi khi trẻ tự đi vệ sinh

* Điều tra thực tiễn:

số trẻ

Kết quả

Kết quả trên cho thấy:

Mặc dù còn nhiều khó khăn và với kết quả điền tra thực tiễn còn rất hạn chế song với tinh thần, trách nhiệm và lương tâm của người nhà giáo tôi đã tìm tòi suy nghĩ và thực hiện một số giải pháp nhằm nâng cao công tác giáo dục vệ sinh cá nhân cho trẻ Sau đây là một số giải pháp cơ bản:

2.2 Các giải pháp:

Giải pháp 1: Dạy trẻ nắm vững quy trình thực hiện thao tác vệ sinh.

Đối với trẻ Mầm non muốn thực hiện vệ sinh cá nhân được tốt trước hết

phải dạy trẻ nắm được quy trình, các bước vệ sinh

Đầu năm học trẻ mới đến trường chưa quen với chế độ sinh hoạt của lớp, chưa tích cực tham gia các hoạt động chăm sóc vệ sinh, trong lúc đó các hoạt động vệ sinh như lau mặt, rửa tay cần phải thực hiện nghiêm túc Vì vậy, đê giúp trẻ nắm được quy trình và thao tác vệ sinh lau mặt, rửa tay tôi đã sưu tầm một số Clip về hoạt động lau mặt, rửa tay rôi trình chiếu cho trẻ xem Sau khi trẻ quan sát

cô gợi hỏi trẻ: Các con đã xem được những gì? Các bạn đã làm gì? Làm như thế nào?

Quy trình rửa tay, lau mặt theo gợi ý hướng dẫn trong chương trình giáo dục mầm non yêu cầu giáo viên phải nắm chắc đê hướng dẫn cho trẻ Đông thời do khả năng phát triên về ngôn ngữ, nhận thức của trẻ người dân tộc Vân Kiều còn hạn chế nên khi hướng dẫn cho trẻ giáo viên cần nói ngắn gọn, dễ hiêu, lời nói kết hợp với thao tác linh hoạt, chính xác

Ví dụ: Quy trình rửa tay theo hướng dẫn trong chương trình giáo dục được thực hiện qua 6 bước

Bước 1: Đầu tiên cô mở vòi nước nhẹ, úp 2 lòng bàn tay vào nhau và đê

dưới vòi nước chảy, sau đó cô xoa đều xà bông vào 2 lòng bàn tay, chà xát 2 lòng bàn tay vào nhau đê tạo bọt

Bước 2: Dùng ngón tay của bàn tay này cuốn và xoay lần lượt từng ngón

tay của bàn tay kia và ngược lại

Bước 3: Dùng lòng bàn tay chà xát chéo lên mu bàn tay kia và ngược lại Bước 4: Dùng đầu ngón tay của bàn tay này miết vào các kẽ giữa các ngón

tay của bàn tay kia và ngược lại

Bước 5: Chụm năm đầu ngón tay của bàn tay này cọ vào lòng bàn tay kia

bằng cách xoay đi xoay lại

Bước 6: Cô đê tay dưới vòi nước xát nhẹ 2 lòng bàn tay vào nhau, rửa từ

mu bàn tay đến các ngón tay và rửa cho sạch xà phòng

Đối với trẻ ở lớp tôi đã hướng dẫn quy trình này như sau:

Bước 1: Cô đặt 2 lòng bàn tay dưới vòi nước sau đó, lấy xà bông xoa đều

rôi chà xát đê tạo bọt

Bước 2: Cô dùng bàn tay này xoay lần lượt hết các ngón của bàn tay kia rôi

đổi tay

Bước 3: Cô dùng bàn tay này chà sát chéo lên mu của bàn tay kia rôi đổi bên Bước 4: Cô dùng các ngón của bàn tay này miết vào kẽ giữa các ngón của

bàn tay kia rôi đổi tay