Mẫu Giáo án Giáo dục công dân 10

Hoạt động dạy và học Hoạt động 1: Thảo luận * Mục tiêu : Học sinh hiểu khái niệmTriết học, vai trò của thế giới quan, phương pháp luận của Triết học3. * Trong lịch sử triết học có hai

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO



GIÁO ÁN

GIÁO DỤC CÔNG DÂN 10

PHAN TRING THÀNH NĂM HỌC 2012-2013

PHAÀN THỨ NHẤT

CÔNG DÂN VỚI VIỆC HÌNH THÀNH THẾ GIỚI QUAN , PHƯƠNG PHÁP LUẬN KHOA HỌC

Tuần 1

Tiết1

Ngày soạn : 18/8/2013

Ngày giảng : 19/8/2013

Bài 1 : THẾ GIỚI QUAN DUY VẬT

VÀ PHƯƠNG PHÁP LUẬN BIỆN CHỨNG

< tiết 1>

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức : Giúp cho Học sinh hiểu vai trò của thế giới quan và phương pháp luận của Triết học,

Nội dung cơ bản của Triết học duy vật, Triết học duy tâm

Rèn luyện kỹ năng phê phán, kỹ năng hợp tác …

3 Thái độ : Phê phán các quan điểm sai lầm, phản khoa học, các hành vi lợi dụng vấn đề tâm linh để

trục lợi, đồng thời ủng hộ các quan điểm tiến bộ đúng đắn

II PHƯƠNG PHÁP, KỸ THUẬT DẠY HỌC

- Thảo Luận

- Vấn Đáp

- Nêu vấn đề

- Kỹ thuật đặt câu hỏi

III PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

SGK,SGV, Sách hướng dẫn thực hiện kỹ năng

IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1 Oån định lớp

2 Giới thiệu bài mới :

Xung quanh chúng ta có vô vàn sự vật hiện tượng và ở mỗi góc độ, phương diện, thời đại, con người

có cách nhìn nhận, đánh giá khác nhau về sự vật hiện tượng đó Vậy điều quan trọng nhất là cách nhìn nhận, giải quyết vấn đề nào mới là khoa học ?

3 Hoạt động dạy và học

Hoạt động 1: Thảo luận

* Mục tiêu : Học sinh hiểu khái niệmTriết học,

vai trò của thế giới quan, phương pháp luận của

Triết học

Rèn luyện kỹ năng hợp tác

* Cách tiến hành :

1 Thế giới quan và phương pháp luận

a Vai trò của thế giới quan, phương pháp luận của Triết học

- Khái niệm Triết học: Là hệ

thống quan điểm lý luận chung nhất

- GV : Giới thiệu về khái niệm triết học Theo

tiếng HiLạp triết học có nghĩa là chỉ sự thông thái,

bởi lập luận của triết học mang tính tư duy của thời

đại Ngày nay người ta định nghĩa khái niệm triết

học như thế nào ?

TL : sgk

- GV : Cho Học sinh thảo luận và lấy ví dụ về :

+ Đối tượng nghiên cứu của Vật lý, hóa học ?

+ Đối tượng nghiên cứu của Sử học, Triết học?

VD :

TL : sgk

- GV : Vật lí : sự vận động, dịch chuyển của

các hạt điện tích : chiều dòng điện

Hóa : nghiên cứu về công thức cấu tạo, tính

chất, sự biến đổi của các chất : Nước …

Sử: Lịch sử dân tộc Việt Nam

Triết : … Nghiên cứu quy luật chung về sự vận

động : các sự vật luôn vận động

- GV : Vì nghiên cứu các quy luật chung nhất,

phổ biến nhất về sự vận động và phát triển của giới

tự nhiên, đời sống xã hội… nên Triết học có vai trò

như thế nào ?

* Kết luận :

Vai trò của Triết học: Là thế giới quan, phương

pháp luận chung cho mọi hoạt đông nhận thức và

hoạt động thực tiễn của con người

của con người về thế giới và vị trí của con người trong thế giới

- Vai trò của Triết học: Là thế

giới quan, phương pháp luận chung cho mọi hoạt đông nhận thức và hoạt động thực tiễn của con người

Hoạt động 2 : Vấn đáp

* Mục tiêu : Học sinh hiểu sự khác nhau giữa thế

giới quan duy vật và thế giới quan duy tâm

Rèn luyện cho học sinh kỹ năng thể hiện sự tự tin

* Cách tiến hành :

- GV : Em hiểu như thế nào về “thế giới quan”?

TL : sgk

- GV : Lấy ví dụ về quan niệm của những

người theo đạo thiên chúa giáo? Các con chiên làm

gì để thể hiện niềm tin vào chúa?

VD : Chúa tạo ra thế giới, các con chiên tin

tưởng, thờ phụng chúa suốt đời

- Giáo viên cho học sinh thảo luận : Dựa vào đâu

để người ta phân chia thế giới quan duy vật, thế

giới quan duy tâm?

TL : Học sinh dựa vào sách giáo khoa để trả lời

- GV : Em hãy nêu quan niệm của thế giới quan

b Thế giới quan duy vật và thế giới quan duy tâm

- Thế giới quan: là toàn bộ những

quan điểm, niềm tin định hướng hoạt động của con người trong cuộc sống

- Thế giới quan duy vật : Giữa vật

chất và ý thức thì vật chất có trước, quyết định ý thức Thế giới vật chất tồn tại khách quan, độc lập với ý thức của con người, không do ai sáng tạo ra và

duy vật? Ví dụ ?

TL : SGK

Talét : Nước là bản nguyên của thế giới

- GV : Hãy nêu quan điểm của thế giới quan duy

tâm ?

TL : SGK

- GV : Cho học sinh làm bài tập 4 SGK, kết hợp TLTK TL : Toàn bộ câu chuyện bao trùm yếu tố duy tâm Tuy nhiên cách giải thích về sự ra đời của sông, núi mang yếu tố duy vật * Kết luận : Thế giới quan duy vật có vai trò thúc đẩy khoa học phát triển, nâng cao vị trí của con người trước tự nhiên Thế giới quan duy tâm là chỗ dựa cho thế lực thống trị bảo vệ quyền lợi của mình không ai có thể tiêu diệt được - Thế giới quan duy tâm : Ý thức là cái có trước và sản sinh ra giới tự nhiên * Vai trò của thế giới quan duy vật: thúc đẩy khoa học phát triển, nâng cao vị trí của con người trước thiên nhiên 4 Củng cố : Cho học sinh phân biệt 2 quan niệm sau thuộc về thế giới quan nào? Thuyết của Khổng Tử : sống chết có mệnh, giàu sang do trời Thuyết ngũ hành : kim-thủy-mộc-hỏa-thổ… 5 Dặn dò : Cho học sinh về nhà đọc phần còn lại của bài 1, học bài cũ 6 Rút kinh nghiệm

………

………

………

………

Tuần 2

Tiết 2

Ngày soạn : 26/8/2013

Ngày giảng : 27/8/2013

Bài 1 : THẾ GIỚI QUAN DUY VẬT

VÀ PHƯƠNG PHÁP LUẬN BIỆN CHỨNG

< tiết 2>

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức : Giúp cho Học sinh phân biệt sự khác nhau của 2 phương pháp luận biện chứng và

phương pháp luận siêu hình Sự ra đời của chủ nghĩa duy vật biện chứng

2 Kỹ năng :

a Kĩ năng bài học

Nhìn nhận, đánh giá những quan điểm rập khuôn máy móc, việc làm sai trái trong cuộc sống Nhận xét đánh giá được một số biểu hiện của quan điểm duy vật hoặc duy tâm,biện chứng hoặc siêu hình trong cuộc sống hằng ngày

b Kĩ năng sống

Rèn luyện kỹ năng phê phán, hợp tác

3 Thái độ : Lên án, phê phán những quan điểm phiến diện, hình thức, bênh vực cái đúng, tiến bộ

II PHƯƠNG PHÁP, KỸ THUẬT DẠY HỌC

Thảo Luận, Vấn Đáp ,Thuyết trình Kỹ thuật đặt câu hỏi

III PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

SGK, SGV, Tình huống GDCD 10

IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1 Bài cũ :

- Nêu quan điểm thế giới quan duy vật, thế giới quan duy tâm?

2 Giới thiệu bài mới :

Trong hoạt động thức tiễn và hoạt động nhận thức , chúng ta cần có thế giới quan khoa học và

phương pháp luận khoa học hướng dẫn Đó là thế giới quan duy vật và phương pháp luận biện chứng Vậy phương pháp luận biện chứng là gì?

3 Hoạt động dạy học

Hoạt động 1: Thảo luận

* Mục tiêu : Học sinh hiểu sự khác nhau giữa 2

phương pháp biện chứng và siêu hình

Rèn luyện kỹ năng hợp tác

* Cách tiến hành :

c Phương pháp luận

pháp luận siêu hình

* Phương pháp luận: Là khoa

học về phương pháp về phương pháp

- GV : Cho Học sinh nêu khái niệm phương pháp?

- GV : Phương pháp luận là gì?

- GV : Nêu quan điểm của phương pháp luận biện

chứng ?

- GV : Cho học sinh phân tích câu thành ngữ sau:

+ Rút dây động rừng

< HS trả lời -> GV rút ra kết luận>

- GV : Cho Học sinh nêu phương pháp luận siêu

hình ?

- GV : Cho Học sinh Phân tích yếu tố siêu hình

trong truyện “ Thầy bói xem voi” ?

- GV : Liên hệ những đánh giá phiến diện trong

cuộc sống để giáo dục học sinh

- GV : đưa ra ví dụ : Hiện tượng lũ lụt diễn ra , nếu

theo quan điểm duy tâm cho rằng trời sinh ra mưa(

theo thiên chúa giaó có câu chuyện do dân gian gian

ác nên gây ra lũ lụt để trừng phạt), điểm này cũng có

tính giáo dục con người đừng sống gian ác; mặt khác

nếu tin theo điều này đã làm cho con người chấp

nhận sự việc vô điều kiện mà không cần suy xét

nguyên nhân và tránh, giảm thiểu sự tác hại của

thiên tai…còn thế giới quan duy vật, phương pháp

luận biện chứng? ->

GV : Cho học sinh giải thích hiện tượng lũ quét?

-> Không chặt phá rừng, đặc biệt rừng đầu nguồn…

* Kết luận :

Phương pháp luận biện chứng

Phương pháp luận siêu hình

nghiên cứu

* Trong lịch sử triết học có hai phương pháp luận cơ bản:

- Phương pháp luận biện chứng

: xem xét sự vật hiện tương trong sự ràng buộc lẫn nhau, trong sự vận động, phát triển không ngừng giữa chúng

- Phương pháp luận siêu hình:

xem xét sự vật hiện tượng một cách phiến diện, cô lập, không vận động, không phát triển, áp dụng máy móc sự vật hiện tượng này lên sự vật hiện tượng khác

Hoạt động 2 : Thuyết trình

* Mục tiêu : Học sinh thấy được sự cần thiết phải

thống nhất thế giới quan duy vật và phương pháp

luận biện chứng

Lắng nghe tích cực

* Cách tiến hành :

GV cho HS so sánh thế giới quan PPL của các nhà

duy vật biện chứng trước Mác và triết học

Mác-Lênin. Rút ra kết luận

* Kết luận :

Trên cơ sở kế thừa các lý luận của các học thuyết

trước đó, Mark bổ sung, phát triển hoàn thiện thêm

tạo thành một học thuyết mới – tiến bộ của thời đại –

Học thuyết triết học Mark – Chủ nghĩa duy vật biện

chứng :

2 Chủ nghĩa duy vật biện chứng

– sự kết hợp giữa thế giới quan duy vật và phương pháp luận biện chứng

Trong từng vấn đề , từng trường hợp cụ thể chúng ta cần :

- Về thế giới quan : Phải xem xét chúng với quan điểm duy vật biện chứng

- Về phương pháp luận : phải xem xét chúng với quan điểm duy vật

4 Củng cố :

Nêu phương pháp luận biện chứng, phương pháp luận siêu hình

5 Dặn dò : Học sinh về học bài và đọc trước bài 3

6 Rút kinh nghiệm

………

………

………

………

Tuần 3 Tiết 3 Ngày soạn : 2/9/2013 Ngày giảng : 3/9/2013 Bài 2 : THẾ GIỚI VẬT CHẤT TỐN TẠI KHÁCH QUAN < tiết 1> I MỤC TIÊU 1 Kiến thức : Giúp cho Học sinh hiểu khái niệm giới tự nhiên, sự tồn tại khách quan của giới tự nhiên 2 Kỹ năng : a Kĩ năng bài học

Vận dụng kiến thức các môn học để chứng minh vấn đề

Rèn luyện kỹ năng hợp tác, thu thập xử lý thông tin

3 Thái độ : Đấu tranh chống các quan điểm sai lầm về giới tự nhiên

II PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

Thảo Luận, Vấn Đáp ,Nêu vấn đề

III PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

SGK,SGV, Tài liệu tham khảo

IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1 Bài cũ :

- Nêu quan điểm của phương pháp luận biện chứng.Chủ nghĩa duy vật biện chứng ra đời như thế nào ?

2 Giới thiệu bài mới : Theo quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng : Thế giới tự nhiên tồn

tại khách quan Vậy chúng ta cùng đi vào bài học chứng minh có phải thế giới vật chất tồn tại khách quan không?

Hoạt động 1: Vấn đáp

* Mục tiêu : Học sinh nắm khái niệm giới tự nhiên

Rèn luyện kỹ năng hợp tác

* Cách tiến hành :

- GV : Thông qua tranh ảnh sưu tầm cho Học sinh

nêu những sự vật hiện tượng nhìn thấy được ?

VD : Cây, hoa, cá, chim….-> Những vật chất này

1 Giới tự nhiên tồn tại khách quan

a Khái niệm giới tự nhiên

- Khái niệm : Giới tư nhiên là toàn bộ thế giới vật chất, trong đó con người và xã hội loài người là một bộ phận của giới tự nhiên

người ta gọi là giới tự nhiên Vậy giới tự nhiên là gì ?

TL : sgk

- GV : Cho học sinh nhận biết trong những sự vật

hiện tượng sau cái gì thuộc giới tự nhiên : Vi khuẩn,

Trái đất, Cái bút, Sao hỏa, Con Nai, Con người

TL : Tất cả thuộc về giới tự nhiên

* Kết luận :

Giới tự nhiên là toàn bộ thế giới vật chất, trong

đó con người và xã hội loài người là một bộ phận của

giới tự nhiên

Hoạt động 2 : Vấn đáp

* Mục tiêu : Học sinh hiểu sự tồn tại khách quan

của giới tự nhiên giới tự nhiên là vốn có

Kỹ năng thu thập, xử lý thông tin

* Cách tiến hành :

1* Quan niệm của tôn giáo; Quan niệm của

CNDVBC :

- GV : Theo lý thuyết của các nhà khoa học vũ

trụ được hình thành như thế nào, thời gian ?

TL : Trái đất hình thành cách đây 4,5-5 tỷ năm Bề

mặt có sẵn các khí CO, CH4, NH3, H2 Do tác dụng

của nhiều nguồn năng lượng ->axit amin hình thành

Các nguồn tổng hợp chất hữu cơ

2* : : Có quan điểm cho rằng tự nhiên sinh ra tự

nhiên: Aùo hôi sinh ra chuột : Một chiếc áo hôi để

trong bồ đựng lúa, 21 ngày sau sinh ra chuột Điều

này theo em đúng hay sai? Giải thích ?; Thịt ôi sinh

b Giới tự nhiên tồn tại khách quan

Giới tự nhiên là tất cả những gì

tự có không phải do ý thức của con người hoặc một lực lượng thần bí nào tạo ra

Mọi sự vật hiện tượng trong giới tự nhiên đều có quá trình hình thành khách quan, vận động và phát triển theo quy luật vốn có của nó

dòi …

- GV : cho học sinh thảo luận đưa ra ý kiến -> GV

kết luận

3* Có một số quan điểm cho rằng con người có thể

tạo ra giới tự nhiên, quan điểm này đúng hay sai?

Giải thích? < Bằng con đường nhân bản ren có thể

tạo ra cừu Đôly; tác động vào tự nhiên tạo ra mưa

nhân tạo>

- GV : nhưng con người có thay đổi quy luật được

không?

- GV : cho học sinh nêu các quy luật tự nhiên?

TL : Quy luật chọn lọc tự nhiên, quy luật cân bằng

giới tự nhiên, di truyền nòi giống …

- GV : Cho học sinh đọc tư liệu tham khảo

* Kết luận :

Giới tự nhiên là tất cả những gì tự cókhông phải

do ý thức của con người hoặc một lực lượng thần bí

nào tạo ra

Bài 2 : THẾ GIỚI VẬT CHẤT

TỐN TẠI KHÁCH QUAN

1 Kiến thức : Giúp cho Học sinh hiểu con người và xã hội loài người là một bộ phận đặc thù của giới

tự nhiên, con người có khản năng nhận thức và cải tạo thế giới

2 Kỹ năng : Tổng hợp kiến thức của các môn khoahọc khác để chứng minh cho vấn đề đặt ra

Rèn luyện kỹ năng thu thập xử lý thông tin, hợp tác

3 Thái độ : Tin tưởng vào khản năng nhận thức và cải tạo thế giới của con người, không ngừng nâng

cao nhận thức của bản thân, góp phần cải tạo thế giới ngày càng tốt đẹp hơn

II PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

Thảo Luận, Vấn Đáp ,Nêu vấn đề, thuyết trình

III PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

SGK,SGV, HD thực hiện chuẩn kiến thức, kỹ năng

IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1 Bài cũ :

- Nêu khái niệm giới tự nhiên

- Nêu quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng về giới tự nhiên?

2 Giới thiệu bài mới :

Con người và xã hội loài người là một bộ phận của giới tự nhiên, quá trình tồn tại và phát triển xã hội loài người từng bước nhận thức và cải tạo giới tự nhiên như thế nào ?

Hoạt động 1: Thảo luận

* Mục tiêu : Học sinh nắm được trong chuỗi hệ

thống sống con người là sản phẩm cuối cùng của sự

tiến hóa

Thu thập xử lý thông tin

* Cách tiến hành :

- GV : Cho Học sinh thảo luận : Khoa học chứng

minh con người có nguồn gốc từ đâu? Ai Là người

đưa ra lý thuyết đó< con người có nguồn gốc từ động

TL : Vượn, Đười ươi, Gôrila, Tinh tinh

- GV : Giáo viên đưa ra ví dụ quá trình hình thành

và phát triển của động vật lặp lại ở quá trình phát

triển phôi thai người: Phôi thai 20 ngày còn dấu vết

khe mang ở cổ, 1 tháng não giống não cá, 2 tháng

còn đuôi, 6 tháng còn lông rậm, vú còn 3-4 đôi Do

phát triển không bình thường của phôi mà có trường

hợp người sinh ra có 3-4 đôi vú, lông rậm, có đuôi

- GV : Con người làm gì để tách khỏi đời sống

động vật ?

TL : lao động

- GV : Vậy tại sao tinh tinh ngày nay mặc dù

cũng biết cầm cành cây khều thức ăn nhưng không

biến thành người ?

2 Xã hội loài người là một bộ phận đặc thù của giới tự nhiên

a Con người là sản phẩm của giới tự nhiên

+ Con người có nguồn gốc từ động vật, là sản phẩm cao nhất, cuối cùng của giới tự nhiên

+ Thông qua lao động đã tách con người khỏi đời sống động vật

TL : Điều kiện, môi trường không còn tạo điều

kiện để tinh tinh -> người

* Kết luận :

Trong chuỗi tiến hóa của giới tự nhiên con người

là sản phẩm tiến hóa cao nhất

+ Con người có nguồn gốc từ động vật

+ Thông qua lao động đã tách con người khỏi đời

sống động vật

Hoạt động 2 : Thảo luận

* Mục tiêu : Học sinh hiểu được xã hội loài người là

sản phẩm đặc thù của giới tự nhiên

Hợp tác, trình bày

* Cách tiến hành :

- GV : Tại sao nói xã hội là sản phẩm của giới tự

< GV liên hệ tình huống Nước ta khi có giặc xâm

lược và một đàn Hươu khi nó phát hiện thấy con Sư

tử Cách xử lý tình huống này ở xã hội loài người và

- Con người là sản phẩm của giới

tự nhiên, con người tách khỏi đời sống động vật đồng thời hình thành nên các mối quan hệ trong xã hội->

Xã hội cũng là sản phẩm của giới tự nhiên

- Xã hội là sản phẩm đặc thù : + Tính tổ chức

+ Có quá trình vận động và phát triển theo quy luật riêng

Hoạt động 3: Thảo luận

* Mục tiêu : Học sinh tin vào khản năng nhận thức

và cải tạo giới tự nhiên của con người

Kỹ năng hợp tác

* Cách tiến hành :

- GV : Cho Học sinh thảo luận 2 quan điểm trong

SGK

->GV chốt lại ý kiến : Con người có khản năng nhận

thức thế giới Mặc dù không có khản năng tạo ra thế

giới nhưng con người có thể cải tạo tự nhiên

- GV : Con người nhận thức thế giới bằng cách

nào?

TL : Tác động vào giới tự nhiên làm nó bộc lộ bản

chất và con người nhận thức được sự vật, hiện tượng

c Con người có khản năng nhận thức và cải tạo thế giới

- Con ngươi nhận thức thế giới nhờ có các giác quan và hoạt động của bộ não

- Con người có khản năng cải tạo thế giới bằng cách tuân theo quy luật khách quan

đó

- GV : Đưa ra tình huống : Một đàn cá đang bơi,

nhưng có một tảng đá chắn ngang dòng bơi Nếu thấy

tảng đá đàn cá sẽ như thế nào? Đàn cá nhìn thấy

tảng đá và quay trở lại, người ta bảo đàn cá cũng có

khản năng nhận thức Điều này đúng hay sai? Giải

thích ?

TL : Sai Vì con cá không thể nhận thức được bản

chất của tảng đá và nó cũng không bao giờ có suy

nghĩ cần khám phá tìm hiểu bản chất để ứng dụng

như con người

- GV : Cho Học sinh chỉ những tác động của tự

nhiên đến con người, con người -> tự nhiên ? Những

tác động đó có lợi, hại như thế nào ?

TL : + Mưa, gío,lũ, núi lửa phun …

+ Chặt phá rừng, trồng rừng, thải rác bẩn…

Học sinh trả lời -> GV kết luận Tại sao con người

phải cải tạo giới tự nhiên?

- GV : Cải tạo bằng cách nào ?

TL : SGK

- GV : Đưa ra tình huống Ở hồ A có rất nhiều cá

và thực vật sinh sống, nhưng do khai thác bừa bãi ->

các loài bị cạn kiệt Nhà quản lý tìm cách thả vào hồ

A một loại cá sinh sôi nảy nở nhanh.Hậu quả: Loại

cá này ngốn luôn một số động, thực vật còn lại trong

hồ Em có nhận xét gì về cách cải tạo này ?

-> Cải tạo phải tuân theo quy luật khách quan

* Kết luận :

- Con người có khản năng cải tạo thế giới bằng

cách tuân theo quy luật khách quan

4 Củng cố :

Tại sao nói con người là sản phẩm của giới tự nhiên, xã hội là sản phẩm đặc thù của giới tự nhiên?

Con người cải tạo thế giới bằng cách nào?

5 Hoạt động nối tiếp : Học sinh về làm bài tập SGK, học bài và đọc trước bài 3

Tuần 3

Tiết 3

Ngày soạn : 2/9/2013 Bài 3: SỰ VẬN ĐỘNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA

Ngày giảng : 3/9/2013 THẾ GIỚI VẬT CHẤT

< tiết 1>

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức : Giúp cho Học sinh hiểu khái niệm vận động, phát triển của thế giới vật chất

2 Kỹ năng :

a Kĩ năng bài học

-Phân loại được năm hình thức vận động cơ bản của thế giới vật chất

-So sánh được sự giống nhau và khác nhau giữa vận động và phát triển của sự vật hiện tượng

II PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

Thảo Luận, Vấn Đáp ,Nêu vấn đề

Kỹ thuật đặt câu hỏi

III PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

SGK, SGV, Chuẩn kiến thức kỹ năng

IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1 Oån định và kiểm tra bài cũ

Phương pháp luận biện chứng và phương pháp luận siêu hình

2 Giới thiệu bài mới :

Mọi sự vật, hiện tượng có vận động thì mới tồn tại Vậy vận động là gì? Những vận động nào mới

được xem là phát triển?

3 Hoạt động dạy học

Hoạt động 1: Thảo luận

* Mục tiêu : Học sinh hiểu khái niệm vận động

Rèn luyện kỹ năng hợp tác

* Cách tiến hành :

- GV : Cho Học sinh thảo luận :

+ Nêu những vận động của các sự vật hiện

tượng xung quanh chúng ta ?

+ Suy nghĩ sau đúng hay sai: Đoàn tàu chạy thì

vận động, còn đường ray thì đứng im

Cho các nhóm trả lời câu hỏi thảo luận -> GV

nhận xét -> có những vận động nhìn thấy được có

những vận động không nhìn thấy được Vận động là

gì?

 Kết luận :

1 Thế giới vật chất luôn vận động

a Vận động là gì?

Vận động là bao gồm mọi sự biến đổi (biến hóa) nói chung của sự vật, hiên tượng trong giới tự nhiên và đời sống xã hội

Vận động là bao gồm mọi sự biến đổi (biến hóa)

nói chung của sự vật, hiên tượng trong giới tự nhiên

và đời sống xã hội

Hoạt động 2 : Vấn đáp

* Mục tiêu : Học sinh hiểu Tại sao nói vận động là

phương thức tồn tại của thế giới vật chất?

Kỹ năng trình bày

* Cách tiến hành :

- GV : Nêu câu hỏi : Trái đất tồn tại khi nào ?

- GV : Thực vật tồn tại khi nào ?

TL : Khi có sự trao đổi chất giữa cơ thể với môi

trường? ( cụ thể quá trình trao đổi chất )

- GV : Con người tồn tại khi nào ?

TL : + Ăn, uống, hít thở

+ Lao động

+ Học tập

+ Tham gia các hoạt động xã hội khác

- GV liên hệ giáo dục học sinh cần tham gia lao

động, học tập, và các hoạt động xã hội khác để cuộc

sống có ý nghĩa hơn

* Kết luận :

Vận động là thuộc tính vốn có, là phương thức tồn

tại của thế giới vật chất

b Vận động là phương thức tồn tại của thế giới vật chất

- Mọi sự vật hiện tượng vận động

Hoạt động 3: Thảo luận

* Mục tiêu : Học sinh hiểu các hình thức vận động

Hợp tác

* Cách tiến hành :

- GV :Có mấy hình thức vận động đó là những

hình thức nào?

- GV : Cho học sinh thảo luận chỉ ra các vận động

thảo luận ở phần 1.a thuộc hình thức vận động nào ?

Học sinh thảo luận trả lời -> GV kết luận

* Kết luận :

- Vận động cơ học

- Vận động vật lý

- Vận động hóa học

- Vận đông sinh học

- Vận động xã hội

c Các hình thức vận động

- Vận động cơ học : di chuyển vị trí vật thể trong không gian

- Vận động vật lý: sự chuyển động các phân tử, các hạt cơ bản …

- Vận động hóa học: sự hóa hợp, phân giải các chất

- Vận động sinh học: sự trao đổi chất giữa cơ thể với môi trường

- Vận động xã hội : sự phát triển của lịch sử xã hội con người

4 Củng cố :

Vận động là gì? Có mấy hình thức vận động, đó là những hình thức nào ?

5 Dặn dò : Học sinh về học bài và đọc trước mục 2 bài 3

6 Rút kinh nghiệm

………

Bài 3: SỰ VẬN ĐỘNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA

THẾ GIỚI VẬT CHẤT

< tiết 2>

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức : Giúp cho Học sinh hiểu khái niệm phát triển của thế giới vật chất

2 Kỹ năng :

a Kĩ năng bài học

-So sánh được sự giống nhau và khác nhau giữa vận động và phát triển của sự vật hiện tượng

II PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

Thảo Luận, Vấn Đáp ,Nêu vấn đề

Kỹ thuật đặt câu hỏi

III PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

SGK, SGV, Chuẩn kiến thức kỹ năng

IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1 Oån định và kiểm tra bài cũ

Kiểm tra 15 phút

Vận động là gì? Các hình thức vận động cơ bản Ví dụ Tại sao nói vận động là phương thức tồn tại

của thế giới vật chất?

Đáp án- thang điểm:

- Vận động là gì? 1 đ

- Các hình thức vận động cơ bản Ví dụ từng vận động 5 đ

- Tại sao nói vận động là phương thức tồn tại của thế giới vật chất? 4 đ

Thống kê kết quả

10A1

10B4

10B5

2 Giới thiệu bài mới :

Mọi sự vật, hiện tượng có vận động thì mới tồn tại Vậy những vận động nào mới được xem là

phát triển?

3 Hoạt động dạy học

Hoạt động 1: Thảo luận 2 Thế giới vật chất luôn phát

* Mục tiêu : Học sinh hiểu khái niệm phát triển và

khuynh hướng phát triển ?

Lắng nghe tích cực, hợp tác

* Cách tiến hành :

- GV : Cho học sinh thảo luận những vận động sau

tịnh tiến như thế nào?

+ Gió bão -> làm đổ cây

+ B tập thể dục

+ Con tằm -> nhộng -> ngài -> trứng -> con tằm

+ Nấu nước -> bốc hơi -> ngưng tụ -> nước

Học sinh đưa ra ý kiến ->Gv kết luận : những vận

động nào tiến lên được gọi là phát triển Phát triển là

gì?

TL : SGK

- GV : Khuynh hướng phát triển của sự vật hiện

tượng diễn ra như thế nào?

TL : SGK

* Kết luận :

Khuynh hướng phát triển của sự vật hiện tượng : cái

mới ra đời thay thế cái cũ, cái tiến bộ ra đời thay thế

cái lạc hậu

Bài học : Khi xem xét một sự vật, hiện tượng, hoặc

đánh giá một con người , cần phát hiện ra những nét

mới, ủng hộ cái tiến bộ, tránh mọi thái độ thành

kiến, bảo thủ

VD: Thấy được sự phấn đấu tiến bộ của các tù nhân,

hằng năm, Nhà nước đã đặc xá tha tội cho hàng ngàn

người

triển

a Phát triển là gì ?

Là bao gồm những vận động theo chiều hướng tiến lên từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ chưa hoàn thiện đến hoàn thiện, cái mới ra đời thay thế cái cũ, cái tiến bộ ra đời thay thế cái lạc hậu

b Phát triển là khuynh hướng chung tất yếu của sự vật hiện tượng

Phát triển là khuynh hướng chung của quá trình vận động của sự vật

hiện tượng trong thế giới khách quan

Khuynh hướng tất yếu của quá trình đó là cái mới ra đời thay thế cái cũ, cái tiến bộ ra đời thay thế cái lạc hậu

4 Củng cố : Phát triển là gì ? Quan niệm vận động và hình thức vận động gì được thể hiện như thế nào qua đoạn thơ: Xưa yêu quê hương vì có chim, có bướm Có những ngày trốn học bị đòn roi Nay yêu quê hương vì trong từng nắm đất Có một phần xương thịt của em tôi ( Quê Hương – Giang Nam) 5 Dặn dò : Học sinh về học bài và đọc trước bài 4 6 Rút kinh nghiệm

………

………

………

………

Tuần 5

Tiết 5

Ngày soạn : 16/9/2013

Ngày giảng : 17/9/2013

Bài 4: NGUỒN GỐC VẬN ĐỘNG PHÁT TRIỂN

CỦA SỰ VẬT VÀ HIỆN TƯỢNG

< tiết 1>

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức : Giúp cho Học sinh hiểu khái niệm mâu thuẫn, sự thống nhất, đấu tranh giữa các mặt

đối lập trong một sự vật, hiện tượng

2 Kỹ năng :

a Kĩ năng bài học

Biết phân tích mâu thuẫn trong một sự vật hiện tượng và giải quyết mâu thuẫn -> các mâu thuẫn có liên quan

b Kĩ năng sống

Rèn luyện cho học sinh kỹ năng hợp tác, kỹ năng thu thập xử lý thông tin …

3 Thái độ : Có ý thức tìm hiểu, tham gia giai quyết những mâu thuẫn trong cuộc sống thường ngày

II PHƯƠNG PHÁP, KỸ THUẬT DẠY HỌC

Thảo Luận, Vấn Đáp, Nêu vấn đề

III PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

SGK,SGV

IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1 Oån định và kiểm tra bài cũ

Câu 1 Phát triển là gì? Nêu 2 ví dụ về phát triển

2 Giới thiệu bài mới :

Mọi sự vật hiện tượng luôn vận động, phát triển Vậy nguồn gốc vận động và phát triển là gì?

3 Hoạt động dạy học

Hoạt động 1: Thuyết trình

* Mục tiêu : Học sinh hiểu khái niệm mâu thuẫn

Lắng nghe tích cực

* Cách tiến hành :

- GV : Trích những quan điểm về nguồn gốc vận

đông, phát triển của sự vật hiện tượng :

Niutơn : nguồn gốc vận đông, phát triển của sự

vật hiện tượng là nhờ cú huých của thượng đế

Phơbách: Là do sức mạnh bên trong của bản thân

nó, không cần đến một sự thúc đẩy nào từ bên ngoài

Tuy nhiên hạn chế không giải thích được sức mạnh

1 Thế nào là mâu thuẫn

a Khái niệm mâu thuẫn

Là mội chỉnh thể trong đó các mặt đối lập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau

bên trong là cái gì?

- GV : Đưa ra ví dụ câu chuyện vui : người thợ

rèn, khi đúc được chiếc khiên ông ta mang ra chợ

bán với lời rao “ đây là chiếc khiên tốt nhất, không

có cái gì đâm thủng” Ông lại rèn tiếp cái gươm và

cũng mang ra chợ bán với lời rao “ cái gươm này

đâm cái gì cũng thủng”.Em có nhận xét gì về lời rao

của ông thợ rèn ?

TL : Lời rao đầy mâu thuẫn ?

- GV : Mâu thuẫn là gì?

* Kết luận :

Là một chỉnh thể trong đó các mặt đối lập vừa

thống nhất vừa đấu tranh với nhau

Hoạt động 2 : Vấn đáp

* Mục tiêu : Học sinh hiểu thế nào mặt đối lập của

mâu thuẫn ?

Rèn luyện cho học sinh kỹ năng hợp tác

* Cách tiến hành :

- GV : Cho Học sinh nêu mặt đối lập của mâu

thuẫn là gì ?

- GV : Cho học sinh lấy ví dụ về các cặp đối lập

nhau?

VD : trong – ngoài, đen – trắng , đồng hóa – dị

hóa, di truyền – biến dị, lên - xuống, xấu - tốt …đâu

là mâu thuẫn trong một sự vật hiện tượng ?

Gv nhận xét sau khi học sinh trả lời

* Kết luận :

Là những khuynh hướng, tính chất, đặc điểm mà

trong quá trình vận động các sự vật, hiện tượng phát

triển theo chiều hướng trái ngược nhau

b Mặt đối lập của mâu thuẫn

Là những khuynh hướng, tính chất, đặc điểm mà trong quá trình vận động các sự vật, hiện tượng phát triển theo chiều hướng trái ngược nhau

Hoạt động 3: Vấn đáp

* Mục tiêu : Học sinh hiểu sự thống nhất giữa các

mặt đối lập của mâu thuẫn

Rèn luyện kỹ năng trình bày, thể hện sự tự tin

* Cách tiến hành :

- GV : Sự thống nhất giữa 2 mặt đối lập của mâu

thuẫn thể hiện như thế nào?

- GV : Cho học sinh lấy ví dụ sau đó phân tích sự

gắn bó giữa 2 mặt đối lập ?

GV nhận xét, kết luận

* Kết luận :

Hai mặt đối lập liên hệ gắn bó với nhau làm tiền

c Sự thống nhất giữa các mặt đối lập

Trong mỗi mâu thuẫn,hai mặt đối lập liên hệ gắn bó với nhau làm tiền đề tồn tại cho nhau

đề tồn tại cho nhau

Hoạt động 4: Vấn đáp

* Mục tiêu : Học sinh hiểu sự đấu tranh giữa các

mặt đối lập của mâu thuẫn

Rèn luyện kỹ năng trình bày, thể hiện sự tự tin

* Cách tiến hành :

- GV : Tại sao hai mặt đối lập lại có sự đấu tranh

lẫn nhau?

- GV : Cho học sinh lấy ví dụ sau đó phân tích sự

đấu tranh giữa 2 mặt đối lập ?

GV nhận xét, kết luận

* Kết luận :

Các mặt đối lập cùng tồn tại bên nhau, vận động và

phát triển theo chiều hướng trái ngược nhau nên

chúng luôn tác động, bài trư,ø gạt bỏ nhau

c Sự đấu tranh giữa các mặt đối lập Trong mỗi mâu thuẫn, sự thống nhất của các mặt đối lập không tách rời sự đấu tranh giữa chúng Vì rằng, các mặt đối lập cùng tồn tại bên nhau, vận động và phát triển theo chiều hướng trái ngược nhau nên chúng luôn tác động, bài trư,ø gạt bỏ nhau

4 Củng cố : Mâu thuẫn là gì? Thế nào là mặt đối lập của mâu thuẫn ? lấy ví dụ ? 5 Dặn dò : Học sinh về học bài và đọc trước phần còn lại của bài 6 Rút kinh nghiệm

………

………

………

………

Tuần 6

Tiết 6

Ngày soạn : 23/9/2013

Ngày giảng : 24/9/2013

Bài 4: NGUỒN GỐC VẬN ĐỘNG PHÁT TRIỂN

CỦA SỰ VẬT VÀ HIỆN TƯỢNG

a Kĩ năng bài học

Phân tích mâu thuẫn, giải quyết mâu thuẫn trong cuộc sống

b Kĩ năng sống

Rèn luyện cho học sinh kỹ năng hợp tác, thể hiện sự tự tin, phê phán

3 Thái độ : Tham gia giải quyết mâu thuẫn ở gia đình, trường lớp, thôn xóm

II PHƯƠNG PHÁP, KỸ THUẬT DẠY HỌC

Thảo Luận, Vấn Đáp, Nêu vấn đề

III PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

SGK, SGV, tài liệu có liện quan

IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1 Oån định và kiểm tra bài cũ :

- Mâu thuẫn là gì? Ví dụ?

- Tại sao các mặt đối lập trong sự vật hiện tương lại vừa thống nhất, đấu tranh với nhau?

2 Giới thiệu bài mới :

Sự vật và hiện tượng nào cũng bao gồm nhiều mâu thuẫn khác nhau, khi mâu thuẫn cơ bản được

giải quyết thì sự vật hiện tượng chứa đựng nó cũng chuyển hóa thành sự vật hiện tượng khác

3 Hoạt động dạy học

Hoạt động 1: Thảo luận

* Mục tiêu : Học sinh biết được tại sao nguồn gốc

vận động, phát triển của sự vật hiện tượng lại ở mâu

thuẫn bên trong sự vật hiện tượng

Hợp tác

* Cách tiến hành :

- GV : Cho Học sinh thảo luận lấy các ví dụ về

những mâu thuẫn xẩy ra trong đời sống xã hội

( + Trong xã hội phong kiến ở nước ta xuất hiện

mâu thuẫn giữa giai cấp nào với nhau ?

+ Năm 1958, khi thực dân Pháp xâm lược nước

ta thì Nhân dân ta có mâu thuẫn với ai ?

+ Sau 1954 Chúng ta có mâu thuẫn với ai?

TL : Hs dựa vào kiến thức lịch sử để trả lời

- GV : mục đích giải quyết mâu thuẫn là gì?

- GV : Tại thời điểm sau 1958 nhân dân Việt Nam

có nhiều mâu thuẫn , chúng ta đã tập trung giải quyết

mâu thuẫn nào trước ? Tại sao chúng ta lại giải quyết

mâu thuẫn đó?

TL : Vì mâu thuẫn này chỉ được giải quyết triệt để

khi chúng ta đánh đuổi được Pháp, mặt khác tập

trung đánh Pháp thì tránh được sự cấu kết giữa triều

đình phong kiến – Pháp, từ đó hạn chế chênh lệch về

lực lượng.)

- Kết quả đấu tranh giữa các mặt đối lập là gì ?

( GV mở rộng cho hoc sinh biết có những lúc kết

quả đấu tranh giữa các sự vật hiện tượng cái cũ, lỗi

thời tạm thời thắng thế ) VD trường hợp của

2 Mâu thuẫn là nguồn gốc vận động, phát triển của sự vật hiện tượng

a Giải quyết mâu thuẫn

Mâu thuẫn cũ mất đi mâu thuẫn mới hình thành -> việc giải quyết mâu thuẫn làm cho sự vật hiện tượng vận động, phát triển đi lên Cho nên chính sự đấu tranh giữa các mặt đối lập là nguồn gốc vận động, phát triển của sự vật và hiện tượng

Cophecnic, Galilê …

* Kết luận :

Mâu thuẫn cũ mất đi mâu thuẫn mới hình thành ->

việc giải quyết mâu thuẫn làm cho sự vật hiện tượng

vận động, phát triển đi lên

Hoạt động 2 : Thảo luận

* Mục tiêu : Tại sao mâu thuẫn chỉ được giải quyết

bằng đấu tranh tránh điều hòa mâu thuẫn

Kỹ năng thu thập xử lý thông tin

* Cách tiến hành :

- GV : Cho Hs thảo luận Việt Nam và Trung

Quốc thỏa thuận xây dựng cột mốc, vậy việc 2 nước

thỏa thuận có phải là điều hòa mâu thuẫn không?

TL : Không, vì mỗi bên phải chấp nhận nhượng bộ

một số vấn đề trong thỏa thuận để đạt được mục đích

lớn hơn, chứ không phải riêng Việt Nam chấp nhận

các điều kiện của Trung Quốc để xây dựng cột mốc

- GV : Trong thời đại ngày nay giải quyết mâu

thuẫn bằng con đường nào?

Tl : chủ yếu đàm phán

< Giáo viên liên hệ cách giải quyết mâu thuẫn của

học sinh hiện nay bằng bạo lực có phải là biện pháp

tối ưu không?

* Kết luận :

Mâu thuẫn chỉ được giải quyết bằng đấu tranh

tránh điều hòa mâu thuẫn

b Mâu thuẫn chỉ được giải quyết bằng đấu tranh

Mâu thuẫn chỉ được giải quyết

bằng sự đấu tranh giữa các mặt đối lập, tránh điều hòa mâu thuẫn

4 Củng cố :

Tại sao cần giải quyết mâu thuẫn ? Giải quyết bằng cách nào?

Cho học sinh kể một số cách giải quyết mâu thuẫn mà em cho là tốt nhất

5 Dặn dò : Học sinh về học bài 1,3,4 chuẩn bị kiểm tra 45 phút

6 Rút kinh nghiệm

Bài 5: CÁCH THỨC VẬN ĐỘNG , PHÁT TRIỂN

CỦA SỰ VẬT VÀ HIỆN TƯỢNG

< tiết 1>

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức : Giúp cho Học sinh hiểu khái niệm chất, lượng

2 Kỹ năng :

a Kĩ năng bài học

Chỉ ra được sự khác nhau giữa lượng và chất

b Kĩ năng sống

Kỹ năng hợp tác, kỹ năng lắng nghe,kĩ năng so sánh

3 Thái độ : Có ý thức kiên trì trong học tập và rèn luyện, không coi thường việc nhỏ, tránh biểu hiện

nôn nóng trong cuộc sống

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

- SGK, SGV, Chuẩn kiến thức

III PHƯƠNG PHÁP, KỸ THUẬT DẠY HỌC

Thảo Luận, Vấn Đáp, Nêu vấn đề , Kỹ thuật chia nhóm,

IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1 Bài cũ :

- Tại sao nói mâu thuẫn là nguồn gốc vận động, phát triển của sự vật hiện tượng?

2 Giới thiệu bài mới :

Trong mỗi sự vật, hiện tượng bao giờ cũng có chất, để phân biệt sự vật, hiện tượng này với sự vật hiện tượng khác Vậy, chất là gì, lượng là gì?

3 Hoạt động dạy học

Hoạt động 1: Thảo luận

* Mục tiêu : Học sinh hiểu khái niệm Chất

Rèn luyện kỹ năng hợp tác, kỹ năng

lắng nghe

* Cách tiến hành :

- GV : Cho Học sinh dựa vào các giác quan để

nhận biết về quả chanh, muối, đường ?

Chanh : chua, màu xanh, hình cầu

Muối : mặn, tinh thể, màu trắng

Đường : ngọt, ………

-> Chất là gì?

TL : sgk

- GV : Cho học sinh nhận biết trong các ví dụ sau

đâu là ví dụ chỉ chất của sự vật hiện tượng :

Bông – Vải Chất liệu làm nên sự vật

- GV : Chất của bản thân mỗi con người chúng ta?

TL : Nhân cách

1 Chất

Là thuộc tính cơ bản vốn có của sự vật, hiện tượng, tiêu biểu cho sự vật hiện tượng đó và phân biệt nó với sự vật hiện tượng khác

* Kết luận :

Là thuộc tính cơ bản vốn có của sự vật, hiện

tượng, tiêu biểu cho sự vật hiện tượng đó và phân

biệt nó với sự vật hiện tượng khác

Hoạt động 2 : Thảo luận

* Mục tiêu : Học sinh hiểu khái niệm lượng

Rèn luyện kỹ năng hợp tác, kỹ năng

lắng nghe,

* Cách tiến hành :

- GV : Cho Học sinh đong đếm đồ dùng học tập

đưa ra từ ví dụ mục 1 ?

Lượng là gì?

TL : SGK

- GV : Cho học sinh lấy ví dụ về lượng ?

VD : Lượng của lớp học, …

* Kết luận :

Là thuộc tính của sự vật hiện tượng, biểu thị

trình độ (cao thấp), quy mô (to – nhỏ), tốc độ (nhanh-

chậm), số lượng (nhiều – ít) của sự vật hiện tượng

2 Lượng

Là thuộc tính của sự vật hiện tượng, biểu thị trình độ (cao thấp), quy mô (to – nhỏ), tốc độ (nhanh- chậm), số lượng (nhiều – ít) của sự vật hiện tượng

4 Củng cố

Chất là gì? Lượng là gì ? lấy ví dụ ?

Nêu quan hệ lượng - chất ?

5 Dặn dò : Học sinh về học bài và đọc trước mục 2 bài 5

6 Rút kinh nghiệm

………

………

………

………

Tuần 9

Tiết 9

Ngày soạn : 14/10/2013

Ngày giảng : 15/10/2013

Bài 5: CÁCH THỨC VẬN ĐỘNG , PHÁT TRIỂN

CỦA SỰ VẬT VÀ HIỆN TƯỢNG

< tiết 2>

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức : Giúp cho Học sinh hiểu mối quan hệ lượng – chất

2 Kỹ năng :

a.Kĩ năng bài học

Chỉ ra được sự khác nhau giữa lượng và chất, sự biến đổi của lượng, chất

b Kĩ năng sống

Kỹ năng hợp tác, kỹ năng lắng nghe,Kĩ năng phản hồi

3 Thái độ : Có ý thức kiên trì trong học tập và rèn luyện, không coi thường việc nhỏ, tránh biểu hiện

nôn nóng trong cuộc sống

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

- SGK, SGV, Chuẩn kiến thức

III PHƯƠNG PHÁP, KỸ THUẬT DẠY HỌC

Thảo Luận, Vấn Đáp, Nêu vấn đề , Kỹ thuật chia nhóm,

IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1 Bài cũ :

- Tại sao nói mâu thuẫn là nguồn gốc vận động, phát triển của sự vật hiện tượng?

2 Giới thiệu bài mới :

Trong mỗi sự vật, hiện tượng bao giờ cũng có chất, để phân biệt sự vật, hiện tượng này với sự vật hiện tượng khác Vậy, mối quan hệ giữa chất và lượng như thế nào?

3 Hoạt động dạy học

Hoạt động 1: Thảo luận

* Mục tiêu : Học sinh hiểu mối quan hệ lượng chất

Rèn luyện cho học sinh kỹ năng phân

tích, so sánh

* Cách tiến hành :

- GV : Thể hiện biểu diễn nước bằng đường

thẳng:

00 1000

->Nước từ 00 -> 1000 : Độ của nước

Vậy Độ là gì ?

TL : sgk

- GV : Nước dưới 00 tồn tại ở dạng nào ?

TL : dạng rắn Tại 00 gọi là điểm nút Vậy điểm

- Sự biến đổi từ từ về lượng sẽ dẫn đến sự biến đổi về chất

+ Giới hạn mà trong đó sự biến đổi về lượng làm thay đổi chất của sự vật hiện tượng gọi là độ

- Khi sự biến đồi về lượng đạt đến một giới hạn nhất định, phá vỡ sự thống nhất giữa chất và lượng thì chất mới ra đời thay thế chất cũ, sự vật mới ra đời thay thế sự vật cũ

+ Điểm nút là điểm mà tại đó sự thay đổi về lượng dẫn đến sự thay

T L : SGK

- GV : Cho Học sinh thảo luận chỉ ra độ và điểm

nút của Đồng ?

TL : + 10830 ;28800

+ <1083; 1083-2880

- GV : Sự biến đổi về lượng và sự biến đổi về

chất khác nhau như thế nào?

TL : Sự biến đổi về lượng trong giới hạn thì sự

vật, hiện tượng vẫn là nó Còn sự biến đổi về chất

làm cho sự vật không còn là nó

* Kết luận :

- Lượng đổi -> chất đổi

- Chất đổi sự vật hiện tượng mới ra đời

đổi chất của sự vật, hiện tượng

Hoạt động 2: Vấn đáp

* Mục tiêu : Học sinh hiểu sự thống nhất giữa

chất-lượng, chất mới ra đời quy định lượng mới ?

Kỹ năng phản hồi,

* Cách tiến hành :

- GV : Cho học sinh lấy ví dụ chất mới ra đời quy

định lượng mới?

T L : dựa vào kiến thức hiểu biết ( Hóa học …

- GV : Cho học sinh nêu ý nghĩa bài học ?

TL : SGK

- GV : Kể cho học sinh nghe 1 số câu chuyện diễn

tả quá sự thống nhất giữa chất và lượng:

+ Một cây gạo cao đến nỗi quả trứng rơi từ ngọn

cây xuống chưa chạm đất đã nở thành con chim rồi …

- Tìm những câu tục ngữ, ca dao nói về mối quan

hệ về sự thay đổi về lượng -> thay đổi về chất?

Năng nhặt, chặt bị

Kiến tha lâu đầy tổ

Đi một ngày đàng học 1 sàng khôn …

mới ra đời bao hàm một lượng mới

tạo nên sự thống nhất mới giữa chất và lượng

* Ý nghĩa bài học :

- Trong cuộc sống muốn có sự thay đổi về chất phải tích cực tích lũy về lượng, Không nôn nóng, đốt cháy

Nêu quan hệ lượng - chất ? VD

5 Dặn dò : Học sinh về học bài và đọc trước bài 6

6 Rút kinh nghiệm

………

………

………

………

Tuần 10

Tiết 10

Ngày soạn : 20/10/2013

Ngày giảng : 21/10/2013

Bài 6: KHUYNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN

CỦA SỰ VẬT HIỆN TƯỢNG

< tiết 1>

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức : Giúp cho Học sinh hiểu khái niệm phủ định, phủ định biện chứng, phủ định siêu hình

2 Kỹ năng :

a Kĩ năng bài học

Phân biệt được sự khác nhau giữa phủ định biện chứng, phủ định siêu hình

b Kĩ năng sống

Rèn luyện kỹ năng phê phán, kỹ năng hợp tác, lắng nghe……

3 Thái độ : Phê phán thái độ phủ định sạch trơn qua khứ, hoặc kế thừa thiếu chọn lọc đối với cái cũ,

ửng hộ cái mới – tiến bộ

II PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

Thảo Luận, Vấn Đáp ,Nêu vấn đề , Kỹ thuật chia nhóm,

III PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

SGK,SGV.Chuẩn kiến thức

IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1 Bài cũ :

- Nêu quan hệ lượng – chất

2 Giới thiệu bài mới :

Lượng đổi, chất đổi Chất mới ra đời thay thế chất cũ, sự vật hiện tượng lặp lại quá trình phát triển

ở một giai đoạn mới triết học gọi đó là gì?

3 Hoạt động dạy học:

Hoạt động 1: Thảo luận

* Mục tiêu : Học sinh hiểu khái niệm phủ định, phủ

định siêu hình

Kỹ năng hợp tác, lắng nghe, Phê phán,

tìm kiếm sự hợp tác

* Cách tiến hành :

- GV : Liên hệ sự phủ định trong văn học : A ăn

cơm ?

VD : A không ăn cơm -> phủ định

Trong triết học ?

VD : + Con người già -> chết

+ Tre già -> chết

1 Phủ định biện chứng và phủ định siêu hình

* Phủ định : là xóa bỏ sự tồn tại của một sự vật hiện tượng

+ Cây phượng nhỏ bị cháy -> chết

=> Chấm dứt sự tồn tại của một sự vật , triết học gọi

đó là sự phủ định

- GV : Vậy phủ định là gì?

TL : sgk

- GV : Cho học sinh phát hiện sự khác nhau giữa 3

ví dụ phủ định trên ?

TL : 2 ví dụ đầu chấm dứt một sự vật hiện tượng

theo quy luật tự nhiên, có thế hệ nối tiếp; còn ví dụ 3

do sự tác động của ngoại cảnh, ngăn cản sự phát

triển của một sự vật, hiện tượng

VD 3 – phủ định siêu hình Vậy phủ định siêu hình

là gì?

TL : SGK

- GV : Hành vi đốt rừng làm nương rẫy của đồng

bào dân tộc thiểu số tại sao không được mọi người

Hoạt động 2 : Vấn đáp

* Mục tiêu : Học sinh hiểu thế nào là phủ định biện

chứng

Kỹ năng hợp tác

* Cách tiến hành :

- GV : liên hệ ví dụ 1,2 -> phủ định biện chứng là

TL : Vì cái mới ra đời là kết quả của qua trình giải

quyết mâu thuẫn bên trong sự vật hiện tượng

- GV : Xã hội ta – XHCN ra đời từ xã hội PK : kế

thừa những yếu tố tích cực nào của xã hội phong

kiến?

TL : tinh thần đoàn kết, kiên cường bất khuất

b phủ định biện chứng

- Khái niệm: là phủ định diễn

ra do sự phát triển bên trong của sự vật hiện tượng Kế thừa yếu tố tích cực của sự vật hiện tượng cũ để phát triển sự vật hiện tượng mới

- Đặc điểm của phủ định biện chứng:

+ Tồn tại khách quan: nguyên

nhân của sự phủ định nằm ngay trong bản thân của sự vật hiện tượng + Tính kế thừa: Cái mới gạt bỏ những yếu tố tiêu cực lỗi thời của cái cũ, đồng thời giữ lại những yết tố tích cực còn thích hợp để phát triển

cái mới

chống giặc ngoại xâm, sự cần cù trong lao động, kinh

nghiệm trong sản xuất…

4 Củng cố :

Phủ định là gì Phủ định siêu hình ? lấy ví dụ ? Phủ định biện chứng ?

5 Dặn dò: Học sinh về học bài

6 Rút kinh nghiệm

Bài 6: KHUYNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN

CỦA SỰ VẬT HIỆN TƯỢNG

< tiết 2>

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức : Giúp cho Học sinh hiểu khuynh hướng phát triển của sự vật hiện tượng

2 Kỹ năng :

a Kĩ năng bài học

Mô tả được hình xoắn ốc của sự phát triển

b Kĩ năng sống

Rèn luyện kỹ năng phê phán, kỹ năng hợp tác, lắng nghe……

3 Thái độ : Phê phán thái độ phủ định sạch trơn qua khứ, hoặc kế thừa thiếu chọn lọc đối với cái cũ,

ửng hộ cái mới – tiến bộ

II PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

Thảo Luận, Vấn Đáp ,Nêu vấn đề , Kỹ thuật chia nhóm,

III PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

SGK,SGV.Chuẩn kiến thức

IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1 Bài cũ :

- Nêu quan hệ lượng – chất

2 Giới thiệu bài mới :

Lượng đổi, chất đổi Chất mới ra đời thay thế chất cũ, sự vật hiện tượng lặp lại quá trình phát triển

ở một giai đoạn mới triết học gọi đó là phủ định biện chứng Vậy khuynh hướng phát triển của sự vật hiện tượng là gì?

3 Hoạt động dạy học:

Hoạt động 1: Thảo luận

* Mục tiêu : Học sinh hiểu đầy đủ khuynh hướng

phát triển của sự vật, hiện tượng

Kỹ năng tư duy phê phán thái độ phủ định sạch

trơn hoặc kế thừa thiếu chọn lọc

* Cách tiến hành :

2 Khuynh hương phát triển của sự vật hiện tượng

- Cái mới ra đời thay thế cái cũ, nhưng nó lại bị cái mới hơn phủ định

-> phủ định của phủ định

- GV : Thế nào là phủ định của phủ định?

TL : sgk

- GV : Cho học sinh lấy ví dụ về phủ định của

phủ định ?

TL : con tằm, hạt thóc …

- GV : Khuynh hướng phát triển của sự vật hiện

tượng là gì?

TL : SGK

- GV : Có phải mọi cái mới ra đời đều tiến bộ

hơn cái trước đó ?Ví dụ?

* Ý nghĩa bài học :

- Cái mới ra đời không đơn giản, thậm chí còn bị cái cũ, lạc hậu lấn át -> biết phát hiện, ủng hộ cái mới, cái tiến bộ

- Phê phán đấu tranh những tư tưởng lỗi thời, kìm hãm sự phát triển, gạt bỏ những cái mới không tiến bộ

4 Củng cố :

Khuynh hướng phát triển của sự vật hiện tượng?

5 Dặn dò: Học sinh về học bài

6 Rút kinh nghiệm

………

………

………

………

1 Kiến thức : Giúp cho Học sinh hệ thống lại kiến thức đã học từ bài 1 đến bài 6

2 Kỹ năng : Học sinh xâu chuỗi hệ thống quan điểm cơ bản của chủ nghĩa duy vật biện chứng về

giới tự nhiên

Rèn luyện kỹ năng thể hiện sự tự tin

3 Thái độ : Hình thành niềm tin về thế giới quan, phương pháp luận khoa học, cố gắng trau dồi đạo

đức, không ngừng học tập nâng cao kiến thức

II PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

Vấn Đáp, Nêu vấn đề , Kỹ thuật chia nhóm,

III PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

SGK,SGV.Chuẩn kiến thức

IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1 Ôn tập:

* Mục tiêu : Học sinh hệ thống lại hệ thống kiến

thức ở bài 1

Rèn luyện kỹ năng thể hiện sự tự tin

* Cách tiến hành :

- GV : Triết học là gì? Triết học có vai trò như

thế nào?

- GV : Dựa vào đâu để người ta phân chia thế

giới quan duy vật và thế giới quan duy tâm?

- GV : Nêu quan điểm của phương pháp luận biện

chứng ? sưu tầm những câu tục ngữ ca dao nói về

tính biện chứng của sử vật hiện tượng

- GV : Nêu quan điểm của phương pháp luận

siêu hình ?

- GV : CNDVBC là sự thống nhất hữu cơ giữa:

a phương pháp luận siêu hình và thế giới quan duy

vật

b thế giới quan duy vật và thế giới quan duy tâm

c thế giới quan duy vật và phương pháp luận biện

- Triết học có vai trò là thế giới quan, phương pháp luận chung cho mọi hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn của con người

- Dựa vào việc trả lời câu hỏi giữa vật chất và ý thức cái nào có trước, cái nào có sau

- Thế giới quan duy tâm: Giữa vật chất và ý thức, ý thức có trước và là cái sản sinh ra giới tự nhiên

Ví dụ: quan điểm duy tâm của Khổng Tử: sống chết có mệnh, giàu sang do trời

- Thế giới quan duy vật: Giữa vật chất và ý thức thì vật chất có trước, quyết địmh ý thức Thế giới vật chất tồn tại khách quan, độc lập với ý thức của con người, không do ai sáng tạo ra và không ai có thể tiêu diệt được

- Là xem xét sự vật hiện tượng trong sự ràng buộc lẫn nhau giữa chúng, trong sự vận động, phát triển không ngừng của chúng

- Là xem xét sự vật, hiện tượng một cách phiến diện, trong trạng thái cô lập, không vận động, không phát triển, áp dụng máy móc đặc tính sự vật hiện tượng này lên đặc tính sự vật hiện tượng khác

- Chủ nghĩa duy vật biện chứng là sự thống nhất hữu cơ giữa thế giới quan duy vật và phương pháp luận biện chứng

Hoạt động 2 :

* Mục tiêu : Học sinh nhớ lại quan điểm về vận

động, phát triển của sự vật hiện tượng

Rèn luyện kỹ năng thể hiện sự tự tin

* Cách tiến hành :

- GV : Học sinh nêu khái niệm vận động là gì

?Cho ví dụ?

- GV : Có mấy hình tức vận động, đó là hình

thức nào?Nêu ví dụ cụ thể ?

- GV : Tại sao nói vận động là phương thức tồn

tại của thế giới vật chất?

- GV : Phát triển là gì ? Cho ví dụ về phát triển

của sự vật hiện tượng?

2 Thế giới vật chất luôn vận động

và phát triển

- Vận động là mọi sự biến đổi(biến hoá) nói chung của sự vật hiện tượng trong giới tự nhiên và đời sống xã hội

- Các hình thức vận động:

Vận động cơ học:

Vận động vật lý:

Vận động hoá học:

Vận động sinh học:

Vận động xã hội:

- Vì mọi sự vật vận động thì tồn tại, không vận động thì không tồn tại Cho nên vận động là thuộc tính vốn có là phương thức tồn tại của thế giới vật chất

- Phát triển là khái niệm chỉ vận động theo chiều hướng tiến lên từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ chưa hoàn thiện đến hoàn thiện Cái mới ra đời thay thế cái cũ, cái tiến bộ ra đời thay thế cái lạc hậu

Hoạt động 3:

* Mục tiêu : Học sinh hiểu đầy đủ khuynh hướng

phát triển của sự vật, hiện tượng

Rèn luyện kỹ năng thể hiện sự tự tin

* Cách tiến hành :

- GV : Nguồn gốc vận động, phát triển của sự

vật hiện tượng là do đâu?

- GV : Mâu thuẫn là gì?cho ví dụ?

- GV : Thế nào là hai mặt đối lập của mâu thuẫn

?cho ví dụ?

- GV : Thế nào là sự thống nhất giữa hai mặt đối

lập ? Thế nào là sự đấu tranh giữa hai mặt đối lập

- GV : Tại sao mâu thuẫn chỉ được giải quyết

bằng sự đấu tranh giữa hai mặt đối lập, không phải

bằng con đường điều hoà mâu thuẫn ?

3 Nguồn gốc vận động, phát triển của sự vật, hiện tượng

- Mâu thuẫn là một chỉnh thể trong đó hai mặt đối lập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau

- Hai mặt đối lập của mâu thuẫn là những khuynh hướng, tính chất, đặc điểm của sự vật, hiện tượng mà trong quá trình vận động, phát triển của sự vật hiện tượng chúng phát triển theo chiều hướng trái ngược nhau

- Nếu điều hoà mâu thuẫn thì mâu thuẫn chỉ tạm thời lắng xuống, còn không giải quyết triệt để

Hoạt động 4: 4 Cách thức vận động, phát

* Mục tiêu : Học sinh hiểu đầy đủ khuynh hướng

phát triển của sự vật, hiện tượng

Rèn luyện kỹ năng thể hiện sự tự tin

* Cách tiến hành :

- GV : Lượng là gì? Lấy ví dụ về lượng của sự

vật hiện tượng ?

- GV : Chất là gì? Cho ví dụ?

- GV : Nêu quan hệ sự biến đổi về lượng dẫn

đến sự biến đổi về chất ?

( Sự vật hiện tượng vận động, phát triển theo cách

triển của sự vật, hiện tượng

- Lượng là khái niệm chỉ những thuộc tính cơ bản vốn có của sự vật, tiêu biểu cho sự vật, hiện tượng, phân biệt nó với sự vật hiện tượng khác

- Chất là khái niệm chỉ những thuộc tính vốn có của sự vật, biểu thị cho trình độ(cao, thấp); quy mô(to, nhỏ); tốc độ(nhanh, chậm); số lượng(

ít, nhiều) của sự vật hiện tượng

- Quan hệ sự biến đổi về lượng dẫn đến sự biến đổi về chất:

+ Sự biến đổi lượng, dẫn đến sự biến đổi chất

Sự biến đổi về chất bắt đều từ sự biến đổi từ từ về lượng

Giới hạn mà trong đó sự thay đổi về lượng chưa làm thay đổi chất của sự vật, hiện tượng gọ là Độ

Sự biến đổi lượng đến một giới hạn nhất định, phá vỡ sự thống nhất giữa chất và lượng, chất cũ mất đi chất mới ra đời, sự vật hiện tượng mới thay thế sự vật hiện tượng cũ Điểm nút là điểm mà tại đó sự thay đổi về lượng làm thay đổi chất của sự vật hiện tượng

+ Chất mới ……bao hàm một lượng mới tương ứng

Trong mỗi sự vật hiện tượng …… tạo nên sự thống nhất mới giữa chất và lượng

Hoạt động 3: Thảo luận

* Mục tiêu : Học sinh hiểu đầy đủ khuynh hướng

phát triển của sự vật, hiện tượng

Rèn luyện kỹ năng thể hiện sự tự tin

* Cách tiến hành :

- GV : Phủ định là gì? Phủ định biện chứng, Phủ

định siêu hình ?

- GV : Khuynh hường phát triển của sự vật hiện

5 Khuynh hương phát triển của sự vật hiện tượng

KIỂM TRA 45 PHÚT

I Mục tiêu bài học

1 Về kiến thức

Giúp học sinh nhận thức lại những kiến thức về thế giới quan và phương pháp luận , xác định được thế giới quan và phương pháp luận của bản thân đối với tự nhiên , xã hội và tư duy…

2 Về kĩ năng

Giúp học sinh có được những hiểu biết về vai trò thế giới quan và PPL khoa học, hiểu được thế giới tự nhiên, sự vận động, nguồn gốc phát triển……

Vận dụng kiến thức đã học lí giải được một số vấn đề trong cuộc sống phù hợp với khả năng của

HS

3 Về thái độ

Có ý thức thái độ cảm nhận được học Triết học là cần thiết , bổ ích và hỗ trợ cho các môn khoa học khác

II Nội dung

Phần 1 : Công dân với việc hình thành thế giới quan phương pháp luận khoa học

III Trọng tâm

Thế giới quan, thế giới quan duy vật và thế giới quan duy tâm

1

3

30%

2 Sự vận

động và phát

triển của thế

giới vật chất

Học sinh nêu được khái niệm phát triển

Học sinh hiểu

và lấy được 3

ví dụ về sự phát triển của sự vật, hiện tượng trong tự nhiên, xã hội

¾

3 30%

1

4 40%

1

3 30%

0,75

3 30%

1

3 30%

3

10 100%

và phương pháp luận siêu hình

Số điểm

Tỉ lệ

3 30%

3

30%

2 Sự vận

động và phát

triển của thế

giới vật chất

HS hiểu và lấy được 2

ví dụ về mâu thuẫn triết học và chỉ ra mặt đối lập,sự thống nhất, mặt đấu tranh giữa các mâu

thuẫn đĩ

Học sinh biết nhận ra

và góp phần tham gia giải quyết mâu thuẫn trong

¾

3 30%

1

3 30%

2

7 70%

1,75

3 30%

1

3 30%

3

10 100%

Câu 3 : Nếu trong lớp ,trong trường em cĩ biểu hiện lệch lạc, sai trái về học tập về rèn luyện

đạo đức , em sẽ làm gì để gĩp phần hạn chế , dẫn đến khơng cịn các biểu hiện này nữa ? ( 3 đ)

Đềà II

Câu 1: Phương pháp luận là gì ? Trình bày các phương pháp luận cơ bản trong lịch sử triết

học ( 3 đ )

Câu 2 : Mâu thuẫn triết học là gì ? Lấy 2 ví dụ về mâu thuẫn triết học và phân tích các mặt

mâu thuẫn của mâu thuẫn triết học đĩ (4 đ)

Câu 3 : Nếu trong lớp ,trong trường em cĩ biểu hiện lệch lạc, sai trái về học tập về rèn luyện

đạo đức , em sẽ làm gì để gĩp phần hạn chế , dẫn đến khơng cịn các biểu hiện này nữa ? ( 3đ)

ĐÁP ÁN- THANG ĐIỂM

ĐỀ 1: