Bước 3: Xử lý HLSO Mục đích: loại bỏ phần đầu và nội tạng của tôm Chuẩn bị: • 23 thau nước sạch để xử lý, to nước < 10oC. • 13 thau nước đấ để bảo quản bán thành phẩm. • Dao Inox Thao tác: • Tay cầm tôm sao cho thân tôm úp xuống lòng bàn tay, đầu tôm hướng về phía trước, cố định thân tôm. • Tay thuận cầm dao, đưa mũi dao vào vị trí liên kết giữa đầu và thân tôm. Tách phần đầu ra bằng cách đưa dao về phía trước, cạo sạch phần nội tạng • Lật ngược thân tôm lại, đưa dao vào vị trí ức tôm tách chan bò của tôm ra • Bán thành phẩm được ướp đá, bảo quản trong thau đá bảo quản • Đầu tôm và nội tạng cho vào thau nước xử lý Yêu cầu: duy trì nhiệt độ thau nước đá, tránh để phần nội tạng tôm rơi vào thau đá bảo quản tôm sau khi xử lý HLSO, không được ngắt bỏ hết luôn phần đầu từ nốt vỏ đầu tiên của vỏ tôm (vì phần đầu vẫn còn thịt nếu ngắt bỏ hết thì năng suất sẽ giảm)
Trang 1BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP.HCM
KHOA CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM
BÁO CÁO THỰC HÀNH CÔNG NGHỆ CHẾ BIẾN 2
BÀI 4: SẢN XUẤT TÔM PTO ĐÔNG LẠNH
Lớp T3: 1-5 Nhóm 1:
Nguyễn Quang Huy Nguyễn Thị Hồng Phương Huỳnh Thị Ngọc Linh
Võ Thị Tuyết Hoa
TP.HCM, 9/9/2019
Trang 21 Qui trình sản xuất tôm PTO đông lạnh
Trang 3Bã
Nước Cholorine thải
Sản phẩm
Bao gói Cấp đông Xếp vỉ Cân
Xử lý PTO
Nước Chlorine 10ppm
t O nước <10 O C Rửa 3 (30s)
Nước Chlorine 10ppm
t O nước <10 O C Rửa 2 (30s)
Xử lý HLSO Rửa 1 (30s)
Nguyên liệu
Nước Chlorine 50ppm
t O nước <10 O C
Trang 42 Các bước tiến hành sản xuất tôm PTO đông lạnh
Bước 1: Đánh giá nguyên liệu
- Mục đích: Nhằm phân loại tôm nguyên liệu, chất lượng tươi sống của tôm
- Chuẩn bị: Tôm nguyên liệu
- Thao tác:
Đổ tôm ra bàn, phân biệt tôm sú và tôm thẻ, tôm he
Phân loại tôm hạng 1 , 2
Phân cỡ tôm
- Yêu cầu: phân loại nhanh và chính xác để tránh thời gian phân loại quá lâu
làm tôm ươn
Bước 2: Rửa 1
- Mục đích: Loại bỏ các tạp chất dính trên tôm, nhớt
- Chuẩn bị: 2 thau nước, mỗi thau chứu 2/3 thể tích nước và có các thông số
kỹ thuật lần lượt là
Thau 1: Nước Chlorine 50ppm, to nước < 10oC
Thau 2: Nước đá sạch, to nước < 10oC
Trang 5- Thao tác:
Cho tôm vào rổ
Nhúng rổ vào thau, dùng tay khuấy nhẹ để loại bỏ tạp chất, nhớt
- Yêu cầu: Thời gian rửa nhỏ hơn 30 giây
Bước 3: Xử lý HLSO
- Mục đích: loại bỏ phần đầu và nội tạng của tôm
- Chuẩn bị:
2/3 thau nước sạch để xử lý, to nước < 10oC
1/3 thau nước đấ để bảo quản bán thành phẩm
Dao Inox
- Thao tác:
Tay cầm tôm sao cho thân tôm úp xuống lòng bàn tay, đầu tôm hướng về phía trước, cố định thân tôm
Trang 6 Tay thuận cầm dao, đưa mũi dao vào vị trí liên kết giữa đầu và thân tôm Tách phần đầu ra bằng cách đưa dao về phía trước, cạo sạch phần nội tạng
Lật ngược thân tôm lại, đưa dao vào vị trí ức tôm tách chan bò của tôm ra
Bán thành phẩm được ướp đá, bảo quản trong thau đá bảo quản
Đầu tôm và nội tạng cho vào thau nước xử lý
- Yêu cầu: duy trì nhiệt độ thau nước đá, tránh để phần nội tạng tôm rơi vào
thau đá bảo quản tôm sau khi xử lý HLSO, không được ngắt bỏ hết luôn phần đầu từ nốt vỏ đầu tiên của vỏ tôm (vì phần đầu vẫn còn thịt nếu ngắt
bỏ hết thì năng suất sẽ giảm)
Trang 7Bước 4: Rửa 2
- Mục đích: làm sạch phần nội tạng còn sót trên phần thịt đầu của tôm
- Chuản bị: 2 thau nước, mỗi thau chứa 2/3 thể tích nước và có các thông số
kỹ thuật lần lượt là
Thau 1: Nước Chlorine 10ppm, to nước < 10oC
Trang 8 Thau 2: Nước đá sạch, to nước < 10oC.
- Thao tác:
Cho tôm vào rổ
Nhúng rổ vào thau, dùng tay khuấy nhẹ loại bỏ tạp chất và nhớt
- Yêu cầu: thời gian rửa nhỏ hơn 30 giây
Bước 5: Xử lý PTO
- Mục đích: Loại bỏ phần bỏ tôm, chân tôm, chỉ tôm
- Chuẩn bị:
2/3 thau nước sạch để xử lý, to nước < 10oC
1/3 thau nước đá để bảo quản bán thành phẩm
Dao Inox
- Thao tác:
Tay nghịch cầm tôm sao cho đầu tôm hướng về phía tay thuận, cố định thân tôm
Trang 9 Tay thuận cầm dao, đưa mũi dao vào phần vỏ mềm dưới chân bụng Kết hợp với ngón tay trỏ, kẹp và giữ phàn vỏ Đưa tay và dao vòng quanh thân tôm để lột bỏ 3 đốt đầu tiên ra Tiếp theo tiến hành lột 2 đốt tiếp theo với các thao tác tương tự
Lật ngược thân tôm lại dùng dao cạo bỏ phẩn chân tôm còn sót lại
Nếu trên thân tôm còn đường chỉ màu đen thì dùng dao rạch từ đốt thứ 2 đến đốt thứ 3 hoặc 4 rồi sau đó dùng mũi dao rút chỉ tôm ra
Bán thành phẩm được bảo quản trong nước đá
Vỏ và chân tôm được cho vào trong thau nước xử lý
Cắt đuôi: Đặt thân tôm trên thớt sau đó dùng dao cắt 1/3 chiều dài đuôi
- Yêu cầu: loại bỏ hết các phần vỏ và chân tôm theo yêu cầu, sau khi xử lý
xong phải bảo quản nhanh trong thau nước đá, thao tác nhanh gọn để tránh thân nhiệt tôm cao lên sẽ làm cho tôm hư
Bước 6: Rửa 3
- Mục đích: loại bỏ tạp chất, nhớt, phẩn vỏ dính đã lấy nhưng còn dính trên
tôm
Trang 10- Chuẩn bị: 2 thau nước, mỗi thau chứa2/3 thể tích nước và có các thông số
kỹ thuật lần lượt là
Thau 1: Nước Chlorine 10ppm, to nước < 10oC
Thau 2: Nước đá sạch, to nước < 10oC
- Thao tác:
Cho tôm vào rổ
Nhúng rổ vào thau, dùng tay khuấy nhẹ loại bỏ tạp chất và nhớt
- Yêu cầu: Thời gian rửa nhỏ hơn 30 giây.
Bước 7: Cân
- Mục đích: xác định khối lượng cho vào vĩ
- Chuẩn bị: Cân
- Thao tác: Cho tôm lên giá cân đến 250g.
- Yêu cầu: giá cân phải sạch sẽ, thao tác nhanh gọn.
Bước 8: Xếp vỉ
- Mục đích: dễ dàng bảo quản tôm
- Chuẩn bị: Vỉ
- Thao tác:
Xếp úp lưng tôm
Xếp về 2 biên
- Yêu cầu: đuôi tôm phải xòe ra, chú ý màu sắc tôm phải đồng đều
Trang 11Bước 9: Cấp đông
- Mục đích: bảo quản sản phẩm để tránh thân nhiệt tôm lên cao
- Chuẩn bị: Tủ cấp đông
- Thao tác:
Khởi động tủ
Chờ nhiệt độ tủ ≤ -38oC đến -40oC
Cho vỉ tôm vào tủ cấp đông
- Yêu cầu: thời gian 1 giờ 30 phút cho một mẻ
Bước 10: Bao gói
- Mục đích: bao phủ kín sản phẩm để tránh tạp nhiễm với các mùi lạ, tránh
hiện tượng đóng đá trên sản phẩm tôm trong quá trình xử lý
- Chuẩn bị: Túi PE
- Thao tác: Cho vỉ tôm vào túi sau đó hàn kín miệng túi.
- Yêu cầu: Bảo quản sản phẩm trong kho đông, nhiệt độ bảo quản ≤ -18oC
3 Nhận xét sản phẩm
Trang 12Sản phẩm được thực hiện đầy đủ theo qui trình, màu sắc đồng đều, kích thước đồng đều
4 Phân tích những sai sót và đề ra biện pháp khắc phục
- Thao tác chậm
- Không duy trì được nhiệt độ cần thiết trong quá trình xử lý
- Kỹ thuật xếp vỉ chưa tốt
Biện pháp khắc phục: Làm quen với thao tác nhiều lần, chuẩn bị đầy đủ đá và nước đá để bảo quản
5 Trả lời câu hỏi
Câu 1: Anh (chị) hãy cho biết khi chế các sản phẩm tôm trên thường gặp phải những khó khăn gì? Nếu cách khắc phục?
- Trong quá trình chế biến tôm cần đòi hỏi phải có kỹ thuật cao để khi chế
biến tôm không làm mất và nát phần thịt tôm hay là mất giá trị cảm quan hay giá trị sử dụng của sản phẩm tôm
- Trong quá trình chế biến sản phẩm có thể bị lây nhiễm các nguồn sinh vật
có hại do điều kiện xưởng chế biến hoặc do vi khuẩn có trong phần nội tạng của tôm gây nên
Biện pháp khắc phục: Thường xuyên tổ chức kiểm tra, giám sát cũng như là đào tạo nâng cao tay nghề cho công nhân để quá trình chế biến đạt hiệu quả cao nhất Trong suốt quá trình chế biến phải giữ nguyên liệu hay bán thành phẩm ở mức nhiệt đột thích hợp là < 5oC để tránh vi sinh vật có hại lây nhiễm vào thực phẩm gây ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm
Câu 2: Tại sao trong suốt quá trình chế biến tôm luôn phải giữ ở nhiệt độ <
5 o C?
Vì sau khi tôm chết, cơ chế tự bảo vệ của tôm ngừng hoạt động, các enzyme nội tạng, các vi sinh vật, các phản ứng hóa học có điều kiện phát triển và làm cho tôm nhanh chóng bị hư hỏng, ở nhiệt độ này thì gần như là mọi vi sinh vật hay
Trang 13enzyme bị bất hoạt, ức chế Nên quá trình tự thủy phân của sản phẩm không được hoạt động do đó không gây ảnh hưởng để sản phẩm Nên đây là mức nhiệt
độ an toàn trong quá trình chế biến tôm PTO