bài 3:giới thiệu về máy tính

Kiến thức: - Biết khái niệm hệ thống tin học và các thành phần của nó; - Biết chức năng các thiết bị chính của máy tính.. Kỹ năng: Nhận biết được các bộ phận chính của máy tính 3.. * Hệ

Trang 1

Ngày giảng Lớp Sĩ số

Tiết 5 § 3: GIỚI THIỆU VỀ MÁY TÍNH (Tiết 1)

I Mục tiêu:

1 Kiến thức:

- Biết khái niệm hệ thống tin học và các thành phần của nó;

- Biết chức năng các thiết bị chính của máy tính

2 Kỹ năng: Nhận biết được các bộ phận chính của máy tính

3 Thái độ: HS ý thức được việc muốn sử dụng tốt máy tính cần có

hiểu biết về nó và phải rèn luyện tác phong làm việc khoa học, chuẩn xác

II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh.

1 Chuẩn bị của GV : SGK, SGV, giáo án, đồ dùng dạy học: một máy

tính (nếu có)

2 Chuẩn bị của HS: học bài cũ, đọc trước bài mới.

III Hoạt động dạy - học:

1 Ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ: không

3 Nội dung bài mới:

Hoạt động 1: Tìm hiểu hệ thống

tin học

GV: Theo hiểu biết của em kết

hợp với SGK (Tr.19) em hãy cho

biết hệ thống tin học gồm có các

thành phần nào? Thành phần nào

là quan trọng nhất? Tại sao?

HS: Trả lời câu hỏi

GV: Kết luận

1 Khái niệm hệ thống tin học.

* Hệ thống tin học gồm ba thành phần:

 Phần cứng (Hardware) gồm máy tính và một số thiết bị liên quan

 Phần mềm (Software) gồm các chương trình Chương trình là một dãy lệnh, mỗi lệnh là một chỉ dẫn cho máy tính biết thao tác cần thực hiện

 Sự quản lí và điều khiển của con người

Trang 2

GV: Vậy hệ thống tin học dùng

để làm gì?

* Hệ thống tin học dùng để nhập, xuất, xử lí, truyền và lưu trữ thông tin

Hoạt động 2: Tìm hiểu sơ đồ cấu

trúc một máy tính

GV: Máy tính là thiết bị dùng để

tự động hoá quá trình thu thập,

lưu trữ và xử lý thông tin Có

nhiều loại máy tính khác nhau

nhưng chúng đều có chung một

sơ đồ cấu trúc bao gồm một số

bộ phận Em hãy cho biết đó là

các bộ phận nào?

HS: Nghiên cứu, trả lời câu hỏi

GV: Gọi hs khác bổ sung và ghi

lại tất cả các câu trả lời lên bảng

GV: Vẽ sơ đồ cấu trúc của một

máy tính

2 Sơ đồ cấu trúc một máy tính:

Có nhiều loại máy tính khác nhau nhưng chúng đều có chung một sơ đồ cấu trúc gồm các bộ phận như sau:

1 Bộ xử lý trung tâm;

2 Bộ nhớ trong;

3 Bộ nhớ ngoài;

4 Thiết bị vào;

5 Thiết bị ra

Hoạt động 3:Tìm hiểu về bộ xử

lý trung tâm

GV: Chúng ta đều biết con người

muốn vận động, suy nghĩ, làm

việc được thì cần đến một bộ

phận rất quan trọng, đó là não

bộ Não điều khiển mọi hoạt

động của con người Đối với

máy tính thì CPU cũng có tầm

quan trọng tương tự như vậy

3 Bộ xử lý trung tâm.

Trang 3

GV: Vậy em có thể cho biết CPU

là thành phần như thế nào của

máy tính?

HS: Nghiên cứu SGK

HS1: Trả lời câu hỏi

HS2: Bổ sung

GV: Kết luận

GV: CPU gồm những bộ phận

nào?

HS: Trả lời

GV: Kết luận và giải thích chức

năng của từng bộ phận

HS: Ghi bài

CPU là thành phần quan trọng nhất của máy tính.Đó là thiết bị chính thực hiện và điều khiển việc thực hiện chương trình.

- Chất lượng của máy tính phụ thuộc nhiều vào chất lượng của CPU

- CPU gồm 2 bộ phận chính:

+ Bộ số học/logic

+ Bộ điều khiển

- Ngoài ra CPU còn có thêm một số bộ phận khác

+ Thanh ghi (Register)

+ Bộ nhớ truy cập nhanh (Cache)

IV Củng cố:

Các thành phần của hệ thống tin học

- Phần cứng

- Phần mềm

- Sự quản lý và điều khiển của con người

Các thành phần chính của máy tính

- Bộ xử lý trung tâm

V Bài về nhà:

- Học bài cũ và chuẩn bị bài cho tiết học sau

Trang 4

Tiết 6 § 3: GIỚI THIỆU VỀ MÁY TÍNH (Tiếp)

I Mục tiêu:

1 Kiến thức: Biết chức năng các thiết bị chính của máy tính.

2 Kỹ năng: Nhận biết được các bộ phận chính của máy tính.

1 Chuẩn bị của GV: SGK, SGV, giáo án, đồ dùng dạy học: một máy

tính (nếu có)

2 Kiểm tra bài cũ:

? Hãy giới thiệu và vẽ sơ đồ cấu trúc tổng quát của máy tính

3 Nội dung bài mới:

Hoạt động 1: Tìm hiểu về bộ

nhớ trong của máy tính

GV: Em hãy đọc SGK (Tr.20)

và cho biết bộ nhớ trong có

nhiệm vụ gì? và được cấu tạo

bởi những bộ nhớ nào?

HS: Đọc SGK Trả lời câu hỏi

GV: ROM và RAM khác nhau

như thế nào?

4 Bộ nhớ trong.

Bộ nhớ trong là nơi chương trình được đưa vào

để thực hiện và là nơi lưu trữ dữ liệu đang được

xử lí.

- Bộ nhớ trong của máy tính gồm hai phần: ROM và RAM

+ ROM chứa một số chương trình hệ thống được hãng sản xuất nạp sẵn Dữ liệu trong ROM không xoá được Khi tắt máy, dữ liệu trong

Trang 5

HS: Đọc SGK Trả lời câu hỏi.

GV: Tổng hợp cho học sinh ghi

GV: Giải thích thêm:Bộ nhớ

trong gồm các ô nhớ được đánh

số thứ tự bắt đầu từ 0 Số thứ tự

của một ô nhớ được gọi là địa

chỉ của ô nhớ đó Các địa chỉ

thường được viết trong hệ hexa

Khi thực hiện chương trình,

máy tính truy cập dữ liệu ghi

trong ô nhớ thông qua địa chỉ

của nó Với phần lớn các máy

tính, mỗi ô nhớ có dung lượng 1

byte

Hiện nay, mỗi máy tính thường

được trang bị bộ nhớ RAM có

dung lượng từ 128 MB trở lên

Một số máy tính chuyên dụng

có thể có bộ nhớ trong cỡ hàng

Gi-ga-bai

ROM không bị mất đi

+ RAM là phần nhớ có thể đọc, ghi dữ liệu trong lúc làm việc Khi tắt máy, dữ liệu trong RAM sẽ bị mất đi

Hoạt động 2: Tìm hiểu bộ nhớ

ngoài

GV: Cho HS quan sát một số

loại thiết bị thuộc bộ nhớ ngoài

(như Đĩa CD, đĩa mềm, thiết bị

nhớ flash)

HS: Quan sát

GV: Qua quan sát và bằng

5 Bộ nhớ ngoài.

Bộ nhớ ngoài dùng để lưu trữ lâu dài dữ liệu và

hỗ trợ cho bộ nhớ trong.

Bộ nhớ ngoài của máy tính thường là đĩa cứng, đĩa mềm, đĩa CD, thiết bị nhớ flash (thường gọi

là USB)

Trang 6

những hiểu biết của mình em

hãy cho biết bộ nhớ ngoài có vai

trò như thế nào?

HS1: Trả lời câu hỏi

GV: Để truy cập dữ liệu trên

đĩa, máy tính có các ổ đĩa với

các tên thường gọi là ổ đĩa A, ổ

đĩa B, ổ đĩa C, Trong quá trình

làm việc, ta có thể đưa các đĩa

mềm hoặc đĩa CD khác nhau

vào ổ đĩa tương ứng Để ngắn

gọn, ta sẽ đồng nhất ổ đĩa với

đĩa đặt trong đó

- Đĩa cứng thường được gắn sẵn

trong ổ đĩa cứng Đĩa cứng có

dung lượng rất lớn và tốc độ

đọc/ghi rất nhanh

- Máy tính thường có một ổ đĩa

mềm dùng để đọc/ghi đĩa mềm

có đường kính 3,5 inch (8,75

cm) với dung lượng 1,44 MB

Ngoài các đĩa CD (h 14c) có

mật độ ghi dữ liệu rất cao, hiện

nay còn có thiết bị nhớ flash

kích thước nhỏ gọn, lưu trữ dữ

liệu có dung lượng lớn

Hoạt động 3: Tìm hiểu thiết bị

vào

GV: Cho HS quan sát một số

thiết bị vào (như: bàn phím,

chuột) và cho biết đó là các thiết

bị vào

GV: Vậy em cho biết thiết bị

vào có vai trò như thế nào?

6 Thiết bị vào.

Thiết bị vào dùng để đưa thông tin vào máy tính

Có nhiều loại thiết bị vào như bàn phím, chuột, máy quét, micrô, webcam,

a) Bàn phím (Keyboard):

Trang 7

HS: - Quan sát.

- Trả lời câu hỏi

GV: Bàn phím có tác dụng gì?

GV: Khi gõ phím kí tự, kí hiệu

trên mặt phím xuất hiện trên

màn hình Trong nhóm phím

chức năng, một số phím có

chức năng đã được mặc định,

chức năng của một số phím

khác được quy định tuỳ phần

mềm cụ thể

GV: Chuột là thiết bị rất tiện lợi

trong khi làm việc với máy tính

Em hãy cho biết khi sử dụng

chuột ta dùng những thao tác

nào?

HS: Trả lời

GV: Em hãy cho biết máy quét

dùng để làm gì?

GV: Trong thực tế các em đã

được sử dụng Webcam, vậy em

hãy cho biết Webcam dùng để

làm gì?

GV: Kết luận

Các phím được chia thành hai nhóm: nhóm phím kí tự và nhóm phím chức năng Khi ta gõ một phím nào đó, mã tương ứng của nó được truyền vào máy

b) Chuột (Mouse).

Bằng các thao tác nháy nút chuột, ta có thể thực hiện một lựa chọn nào đó trong bảng chọn (menu) đang hiển thị trên màn hình Dùng chuột cũng có thể thay thế cho một số thao tác bàn phím

c) Máy quét.

Máy quét là thiết bị cho phép đưa thông tin dạng văn bản và hình ảnh vào máy tính

d) Webcam.

Webcam là một camera kĩ thuật số Khi gắn vào máy tính, nó có thể thu và truyền trực tuyến hình ảnh qua mạng đến những máy tính đang kết nối với máy đó

Trang 8

GV: Với sự phát triển của công

nghệ, các thiết bị vào ngày càng

đa dạng Ta có thể sử dụng máy

ảnh số, máy ghi hình, máy ghi

âm số để đưa thông tin vào máy

tính

IV Củng cố:

Các thành phần chính của máy tính

- Bộ xử lý trung tâm

- Bộ nhớ trong

- Bộ nhớ ngoài

- Học bài cũ

Trang 9

Tiết 7 § 3: GIỚI THIỆU VỀ MÁY TÍNH (Tiếp)

I Mục tiêu:

1 Kiến thức:

- Biết chức năng các thiết bị chính của máy tính;

- Biết máy tính làm việc theo nguyên lý J Von Neumann

2 Kỹ năng:

- Nhận biết được các bộ phận chính của máy tính

1 Chuẩn bị của GV: SGK, SGV, giáo án, đồ dùng dạy học: một máy

tính (nếu có)

2 Kiểm tra bài cũ:

? Trình bày chức năng từng bộ phận: Bộ nhớ trong, bộ nhớ ngoài,

thiết bị vào

3 Nội dung bài mới:

Hoạt động 1: Tìm hiểu thiết bị ra

GV: Thiết bị ra là thiết bị có

nhiệm vụ ngược lại với thiết bị

vào? Vậy theo em thiết bị ra

dùng để làm gì?

HS: Nghiên cứu, trả lời câu hỏi

7 Thiết bị ra.

Thiết bị ra: dùng để đưa dữ liệu ra từ máy tính

Có nhiều loại thiết bị ra như màn hình, máy

Trang 10

GV: Kết luận.

GV: Em hãy kể tên một số thiết

bị ra mà em biết?

GV: (giới thiệu) màn hình máy

tính có cấu tạo tương tự như màn

hình tivi

GV: Em hãy cho biết máy in có

chức năng như thế nào?

GV: Em hãy cho biết máy chiếu

có chức năng như thế nào?

GV: Em hãy cho biết loa và tai

nghe đưa loại dữ liệu nào ra

ngoài?

GV: Có thể xem môđem là một

thiết bị hỗ trợ cho cả việc đưa dữ

liệu vào và lấy dữ liệu ra từ máy

tính

in,

a) Màn hình (Monitor).

Chất lượng của màn hình được quyết định bởi các tham số sau:

 Độ phân giải: Mật độ các điểm ảnh trên màn

hình Độ phân giải càng cao thì hình ảnh hiển thị trên màn hình càng mịn và sắc nét

 Chế độ màu: Các màn hình màu có thể có 16

hay 256 màu, thậm chí có hàng triệu màu khác nhau

b) Máy in (Printer).

Máy in có nhiều loại như máy in kim, in phun, in laser , dùng để in dữ liệu ra giấy Máy in có thể là đen/trắng hoặc màu

c) Máy chiếu.

Máy chiếu là thiết bị dùng để hiển thị nội dung màn hình máy tính lên màn ảnh rộng

d) Loa và tai nghe.

Loa và tai nghe là các thiết bị để đưa dữ liệu âm thanh ra môi trường ngoài

e) Modem.

Môđem là thiết bị dùng để truyền thông giữa các

hệ thống máy thông qua đường truyền

Hoạt động 2: Tìm hiểu hoạt

động của máy tính

GV: Em hãy đọc SGK (Tr 25 –

26) và cho biết máy tính hoạt

động theo những nguyên lý nào?

HS: Trả lời

8 Hoạt động của máy tính.

* Nguyên lí Điều khiển bằng chương trình

Máy tính hoạt động theo chương trình.

Trang 11

GV: Kết luận.

GV: Khác với các công cụ tính

toán khác, máy tính điện tử có

thể thực hiện được một dãy lệnh

cho trước (chương trình) mà

không cần sự tham gia trực tiếp

của con người Tại mỗi thời điểm

máy tính chỉ thực hiện được một

lệnh, tuy nhiên nó thực hiện rất

nhanh hàng trăm triệu lệnh thậm

trí siêu máy tính có thể thực hiện

hàng tỉ lệnh trong một giây

GV: Địa chỉ của các ô nhớ là cố

định nhưng nội dung ghi ở đó có

thể thay đổi trong quá trình máy

làm việc

GV: Khi xử lý dữ liệu, máy tính

xử lý đồng thời một dãy bit chữ

không xử lý từng bit Dãy bit

như vậy được gọi là từ máy

Các bộ phận của máy tính được

nối với nhau bởi các dây dẫn gọi

là các tuyến

GV: Nguyên lí trên do nhà toán

học người Mĩ gốc Hung-ga-ri

Phôn Nôi-man (J Von Neumann)

phát biểu khi tham gia thiết kế

một trong các máy tính điện tử

đầu tiên nên người ta lấy tên ông

đặt tên cho nguyên lí Cho đến

nay, tuy các đặc tính của máy

tính thay đổi nhanh chóng và ưu

* Nguyên lí Lưu trữ chương trình

Lệnh được đưa vào máy tính dưới dạng mã nhị phân để lưu trữ, xử lí như những dữ liệu khác.

* Nguyên lí Truy cập theo địa chỉ

Việc truy cập dữ liệu trong máy tính được thực hiện thông qua địa chỉ nơi lưu trữ dữ liệu đó.

* Nguyên lí Phôn Nôi-man

Mã hoá nhị phân, Điều khiển bằng chương trình, Lưu trữ chương trình và Truy cập theo địa chỉ tạo thành một nguyên lí chung gọi là nguyên lí Phôn Nôi-man.

Trang 12

việt hơn nhiều nhưng sơ đồ cấu

trúc chính và nguyên lí hoạt

động của chúng về căn bản vẫn

dựa trên nguyên lí Phôn Nôi-man

V Củng cố:

- Thiết bị ra

- Nguyên lý hoạt động của máy tính

- Học bài cũ

- Đọc trước Bài thực hành 2

Tiêu đề	Giới thiệu về máy tính
Trường học	Trường Đại học Công nghệ Thông tin và Truyền thông
Chuyên ngành	Khoa học Máy tính
Thể loại	Bài giảng
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	13
Dung lượng	113 KB