a Bài 9 : KHÁIQUÁT VỀ NHÓM NITƠ I/ Vi trí của nhóm NITƠ trong bảng tuân hoàn II/ Tính chất chung của các nguyên tổ nhóm NITƠ... Sau đó, từ P đến Bi, bán kính nguyên tử tăng dân và
Trang 2a
Kiểm tra bài cũ
Câu 1 : dung dịch nào sau đây có môi trường kêm ?
Câu 2 : dung dịch nào sau đây có môi trường axIt
Trang 3a
Bài 9 : KHÁIQUÁT VỀ NHÓM
NITƠ
I/ Vi trí của nhóm NITƠ trong bảng
tuân hoàn
II/ Tính chất chung của các nguyên
tổ nhóm NITƠ
Trang 4a
Vi tri cua nhom Nito trong bang tuan hoan :
? Nhom NITO’ gom cac nguyén to nao ?
- Nhóm NITƠ gôm 5 nguyên to:
NITO’ (N) , photpho (P) , asen (As) , antimon
(Sb) va bitmut (Bi)
* Một số tính chất của các nguyên tổ nhóm NITƠ
Trang 5Mo dau
Phân nhóm chính nhóm V gồm năm nguyên tô ghi trong bang đưới đây :
Ténnguyénts | Kihệuhóa | Z Các lớp electron Bản kinh Độ âm
Nito N 7 1/25 078 3
(Ànhtmon)
Bitmut Bi 83 1281832185 1464 1.8
N có bán kính nguyên tử nhỏ nhật và có độ âm điện lớn nhất Sau đó, từ P đến Bi, bán kính
nguyên tử tăng dân và độ âm điện nhỏ dân N là nguyên tô có tính phi kưm rễ rệt, sau đó đền P
Tiệp theo từ asen đền bitmut tính phí kứn giam dan, tinh kim loat tang dân
Ta sẽ chỉ nghiên cứu hai nguyên tô quan trọng là ntơ và photpho.
Trang 6/ mn Cneé
nhóm NITƠ
1/ Cầu hình electron nguyên tử
>=
* Trạng thái cơ bản :
+ 60RRl@t6anBgs0tp0hpBŒ60a809ygônddtfa ns?np?
là-baodib@ibd)
lÌ
np?
ns?
CS6 ec O vO (de dit tthan 7?
=> Do đó trong một số hợp chất các nguyên tô nhóm
Nitơ có hoa tri 3
NH,; PH,; AsH,
Trang 7k Trạng thái kích thích :
Ddi voi P , As , Sb va Bi a electron trong cap electron
cua phan lớp ns có thê chuyên sang obitan d trông của
phân lớp nd
np?
— q1
CCS eađônHfô&e độc thân ?
= Trong 1 số hợp chất các nguyên tô này có hóa trị 5
Trang 8a
* Trong hợp chất Na,HPO, : P có số OXH +3 nhưng có
hoa tri V
O
"42
Tox
2 ! Sự biên đỗi tính chất của các đơn chất :
a) Tính OXH - khử :
? Xác định số OXH của các nguyên tô trong các hợp chất sau :
NH ;PH, ; N,O, ; K.PO,; NaNO, ; K.PO,
? Nhận xét số OXH đặc trưng trong hợp chất 2?
- Số OXH đặc trưng trong hợp chất : -3 : +3 ; +5
- Riêng Nitơ còn có thêm số OXH là : +1 ; +2 ; +4
Trang 9a
-Do có khả năng tăng và giảm số OXH nên nguyên tử các
nguyên tô nhóm Nitơ thê hiện (ính oxi hóa và tinh khw
-Tính OXH giảm dân từ N đến Bi
b) Tính kim loại — phi kim :
- Đi từ Nitơ đến bitmut, tính phi kim của các nguyên tô
giảm dân, đông thời tính kim loại tăng dân
Trang 103 / Sự biên đối tính chất của các hợp chất :
a) Hợp chât với hidro :
- Công thức tống quát : RH,
- Độ bên nhiệt của các hidrua giảm dân từ NH, — BiH,
- Dung dịch của chúng không có tính axit
- Tính chất khử tăng dân
b) Oxit va hidroxit :
- Số OXH cao nhất đối với oxi là +5
Công thức của oxit và hdroxit quan trọng :
H,AsO, As(OH), Sb(OH), Bi(OH),
Sw Từ Nitơ đến Bitmut, tính axit của các hidroxit tương ứng giảm
Trang 11? Nn’
Cung co
® Câu1: Nitơ có hóa trỊ tối đa là bao nhiêu?
Bố sung : nito khác với những nguyên tố khác của nhóm
VA là nó chỉ có hóa trỊ 4
vì nó không thể ở trạng thái kích thích hay nói cách khác nó không có phân lớp d ở lớp ngoài cùng để khi nếu được kích thích thì e có thể nhảy vào nên nito có số oxh cao nhất là +5 nhưng hóa tri thi chi có
hóa tri 4
Trang 12° Câu 2 : từ nitơ' đến bitmut, độ bên của các hợp
chất với số oxi hóa +3 tăng còn độ bên của các hợp
chất với số ôxi hóa +s giảm ?
=> C số oxi hóa +5 thì tức là khi tham gia liên kết cộng
hóa trị phân cực, nitơ đã góp chung với các nguyên tử
của các nguyên tổ khác se thì có nghĩa lúc bây giờ
trong nitơ có 1oe Mà theo qui tắc bát tử thì lớp ngoài
có 8e thì bên vững Vì vậy để đảm bảo nguyên tắc bát
tử, nitơ sẽ có 1 liên kết phối trí Chính liên kết phối trí
này là nguyên nhân làm cho nito +5 kém bên hơn
nItơ +3 Vì ở nitơ +3, với 3e góp chung, trong lớp
ngoài e của nó đủ 8e bên vững