Ngoài ra môn tập đọc cũng chính là phân môn rất quan trọng.Nếu dạy tốt phân môn này, không những rèn luyện cho các em kỷ năng đọc mà còn giúp cho các em phát triển vốn từ phong phú để tạ
Trang 1MỤC LỤC A- PHẦN MỞ ĐẦU:
1-Lí do chọn đề tài Trang: 1,2
2-Mục đích nghiên cứu
3-Nhiệm vụ nghiên cứu 4-Đối tượng nghiên cứu B- PHẦN NỘI DUNG:
CHƯƠNG: I- Một số cơ sở lý luận của vấn đề Trang 3,4 CHƯƠNG: II- Thực trạng vấn đề nghiên cứu Trang 4,5 CHƯƠNG: III- Những giải pháp Trang 5 đến trang 16 C- KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT: Trang 16,17
Ý kiến đóng góp của thủ trưởng đơn vị Trang 18 Nhận xét của hội đồng chấm Trang 19
Trang 2MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 5 HỌC TỐT MÔN TẬP ĐỌC
A PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài :
Trong nhiều năm giảng dạy ở cấp tiểu học, đặc biệt là khối 4-5 Tôi đã nhận thấy học sinh lớp tôi, các em còn sai nhiều từ, phát âm chưa rõ ràng, phần lớn các em là học sinh nông thôn các em rất quen thuộc từ địa phương, cách sinh hoạt hằng ngày ở gia đình Khi vào lớp học mặc dù giáo viên hướng dẫn các em đọc diễn cảm, nhưng các em còn e ngại, cũng như việc phân vay cho các em đọc theo truyện Đây là việc làm hết sức quan trọng Trong việc đổi mới phương pháp dạy tập đọc để từng bước nâng cao có hiệu quả, tôi vẫn thấy chưa hài lòng lắm trong cacùh đọc của các em
Năm học 2009-2010 này, tôi được nhà trường phân công giảng dạy và chủ nhiệm lớp 5B Trường Tiểu học Mỹ Tú B Với tổng số học sinh là 30/9 nữ, học sinh thuộc hai địa bàn, ấp Mỹ lợi B và ấp Mỹ lợi C Các em em đều thuận tiện trong việc đến trường Hiện nay tổng số học sinh là 28/9 nữ, đã chuyển trường 2 học sinh Và qua thực tế khảo sát đầu năm với chất lượng cho thấy tôi chưa hài lòng lắm Vì thế tôi lựa chọn một số biện pháp nhằm giúp lớp tôi có một cách học tốt phân môn tập đọc.Nếu được thực hiện như mong muốn tôi sẽ tin tưởng là học sinh lớp tôi có cách học tốt hơn
Do vậy, tôi cần nâng cao và chú trọng đến công tác giảng dạy và hướng dẫn học sinh luyện đọc ngày càng cao hơn để đem lại niềm vui cho
Trang 3lớp tôi Bái viết này tôi xin đề cập đến một số biện pháp nhằm giúp các em học tốt môn này
2- Mục đích nghiên cứu:
Ở lớp tôi đã và đang giảng dạy Ngoài ra môn tập đọc cũng chính là phân môn rất quan trọng.Nếu dạy tốt phân môn này, không những rèn luyện cho các em kỷ năng đọc mà còn giúp cho các em phát triển vốn từ phong phú để tạo cho các em học thật tốt các môn học khác như: Tập làm văn, chính tả, luyện từ và câu Bên cạch đó còn giúp cho các em biết sử dụng để viết văn Cũng như trong giao tiếp thầy cô cùng bạn bè
Do vậy, tôi nghiên cứu đề tài này, nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy và hướng dẫn học sinh học tốt phân môn tập đọc, đó chính là góp phần giúp lớp tôi học thật tốt môn khác
3- Nhiệm vụ nghiên cứu:
Đây chính là nội dung nghiên cứu trong quá trình hướng dẫn các em học học tốt môn tập đọc Cũng chính là góp phần nâng cao chất lượng dạy và học của học sinh lớp 5B tôi đang chủ nhiệm trong năm học 2009-2010
4- Đối tượng nghiên cứu:
Cùng tất cả học sinh lớp 5 B tôi đang chủ nhiệm năm học 2009-2010
Qua thực tế giảng dạy hằng ngày trên lớp với kinh nghiệm cho thấy việc giáo dục và rèn luyện học sinh học thật tốt môn học này hiện nay là he6t`1 sức cần thiết Muốn làm tốt vấn đề này tôi phải sử dụng một số phương pháp như sau:
*Phương pháp đọc sách giáo khoa ( sách tham khảo)
*Phương pháp đọc nhẩm, trò chuyện ( giao tiếp)
Trang 4*Phương pháp liên hệ gia đình học sinh ( trò chuyện)
B- PHẦN NỘI DUNG
Chương I: Một số cơ sở và lý luận của vấn đề:
Phân môm tập đọc là một môn học được gắn liền cùng các môn học khác như: Môn tập làm văn, chính tả, luyện từ và câu ngoài ra việc hướng dẫn đọc cho học sinh một số kiến thức môn tiếng việt, cũng như trong đời sống và giáo dục cho học sinh về tình cảm Nói cách khác những môn học nào chúng
ta phải rèn luyện cho học sinh những kỷ năng: Nghe, nói, đọc và viết, đó chính là vấn đề mà tôi cần phải quan tâm chú trọng trong việc rèn luyện kỷ năng đọc cho học sinh
Trong những kỷ năng đọc cũng như kỷ năng nghe, nói, đọc và viết Trong đó về phâ môn tập đọc chúng có hai nhiệm vụ thật quan trọng:
- Rèn kỷ năng đọc cho học sinh
- Hướng dẫn cho học sinh rèn luyện kỷ năng cảm thụ bài văn
1- Rèn kỷ năng đọc cho học sinh:
1.1 Đọc thầm: Với cách đọc này tôi hướng dẫn cho các em đọc thầm, giúp học sinh có nhiều tác dụng như các em đỡ mệt mỏi
Vì thế tôi cần luyện đọc cho học sinh thật sớm để học sinh có từng bước thói quen đọc thầm lớp đỡ ồn ào, học sinh nắm được thông tin một cách dễ dàng hơn
1.2 Hướng dẫn các em phát âm đúng:
Thông thường tôi thấy có rất nhiều học sinh đều có thói quen phát âm theo ngôn ngữ địa phương, đó chính là nơi các em sinh ra và lớn lên Do vậy tôi
Trang 5cần sớm uốn nắn, sửa chữa kịp thời từng bước cho học sinh.Giúp các em phát âm gắn chặt với chính tả
1.3 Hướng dẫn đọc diễn cảm: đây chính là yêu cầu quan trọng tôi cần rèn luyện cho các em, vì các em là học sinh lớp 5 các em phải có nhiệm vụ đọc diễn cảm và phải đạt những yêu cầu sau: Đọc đúng ngữ âm, biết hạ giọng hoặc cao giọng theo câu kể, câu cảm, Biết nhấn giọng những câu gợi tả, gợi cảm Biết sử dụng giọng đọc phù hợp cho từng đối tượng, nhân vật.Trước tiên tôi đọc mẫu, sau đó tôi gọi vài em đọc lại, học sinh khác nhận xét Sau đó tôi uốn nắng sửa sai, gọi các em đọc lại nhiều lần
1.4 Giúp học sinh biết cảm thụ bài văn: Khi học xong bài các em cần nắm được ý chính của bài văn, nghệ thuật của bài văn
Chương II Thực trạng vấn đề nghiên cứu:
Là một giáo viên chủ nhiệm dạy lớp Do vậy, các môn học đó còn phải phụ thuộc vào sách giáo khoa và bài soạn những tiết đó đều diễn ra trong không khí khô khan gó bó, áp đặt, do thiếu kỷ năng thu nhận nghe, đọc Bên cạch môi trường học của các em còn hạn hẹp, vì đa số các em đều là những học sing vùng nông thôn, hoàn cảnh khó khăn Các em chủ yếu được học trên lớp, về nhà còn phải giúp cha mẹ, các em bị mất thời gian học ở nhà Các em chưa nắm được tri thức, lĩnh hội, tư tưởng và tình cảm chứa đựng trong văn bản các em vừa đọc
* Qua khảo sát đầu năm cho thấy:
Trang 6Số HS/
nữ
Môn ĐIỂM KIỂM TRA ĐẦU NĂM
Do đó việc đọc diễn cảm chưa đạt, bên cạch việc dạy tập đọc, tôi còn lúng túng Phải có giọng đọc như thế nào để thu hút học sinh và đọc đúng ngữ điệu bài văn? Cần làm như thế nào để sửa lỗi cách đọc cho học sinh? Làm thế nào để học sinh đọc nhanh hơn? Diễn cảm hơn? Làm cách nào để học sinh hiểu tốt nội dung bài học? Từ đó học sinh học môn tập đọc còn rất nhiều hạn chế, học sinh còn đóng vay thụ động trong học tập, thầy hỏi trò trả lời, thầy nói tró nghe
Điều ấy chứng tỏ khuôn gập, phụ thuộc vào giáo viên khi đọc hoặc trả lời câu hỏi Học sinh chưa làm việc độc lập, chưa dám đặt câu hỏi thắc mắc, chưa đánh giá được kết quả học tập của bản thân Từ đó ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng và hiệu quả trong việc dạy và học Từ những mặt hạn chế đó để giúp học sinh học tốt môn tập đọc tôi phải đặt vị trí luyện đọc lên hàng đầu để nhằm phát huy năng lực học tập của học sinh
Chương III Những giải pháp:
Trong công cuộc đổi mới đất nước hiện nay, đổi mới phương pháp giảng dạy là một công việc hết sức quan trọng Đó là khâu để nâng cao chất lượng dạy và học để đáp ứng cho nhu cầu giáo dục trong điều kiện đất nước tiến lên
Trang 7công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Cũng như trong giao tiếp chúng ta cũng phải nắm một số kỷ năng như: nghe, nói, đọ, viết Cũng nhằm đáp ứng nhu cầu trên, cùng với sự phát triển trí thức cho học sinh Tôi xin đưa ra một số biện pháp cũng nhằm góp phần nâng cao hiệu quả trong công tác dạy học hiện nay
1-Một số biện pháp như:
Cũng là việc hình thành cho các em học tốt ở môn tập đọc lớp 5 thường được thực hiện và hướng dẫn cho các em học cái đúng, sửa chửa những cái sai Việc này đòi hỏi tôi cùng học sinh phải cùng nhau giải quyết một số bước như sau:
2- Tôi xây dựng kế hoạch dạy học
Trước tiên tôi phải xem lại học sinh lớp tôi đang chủ nhiệm, xem xét từng đối tượng học sinh rồi mới xây dựng kế hoạch dạy học cho phù hợp Cũng như trong lớp có nhiều đối tượng (đa trình độ của học sinh) Vì vậy khio lập kế hoạch dạy học, tôi phải lựa chọn câu hỏi cho phù hợp Muốn có hiệu quả tốt trong tiết dạy tôi phải giải quyết hai vấn đề sau đây:
Một là: tôi phải thấu hiểu học sinh lớp tôi, phải biết các em định gì?
Do vậy, tôi soạn kế hoạch phải xem lại trình độ của học sinh, phải nhận ra các em đã biết đến đâu? Cái gì có thể dễ quên khó hiểu Từ những bước đótôi phải điều chỉnh lại phương pháp cho phù hợp đối tượng học sinh lớp tôi đang chủ nhiệm
Ví dụ 1: Tôi dạy bài “ Thư gửi các học sinh” ( Tiếng việt 5tuần 1)
Trang 8Trước khi dạy bài này, tôi sẽ xây dựng kế hoạch Nắm sơ l ược xem có bao nhiêu học sinh có thái độ kính trọng và yêu quý Bác Hồ, hiểu nội dung bức thư của Bác? Có bao nhiêu học sinh thuộc và nhớ đoạn “ Sau 80 năm công học tập của các em”? Có bao nhiêu học sinh có thái độ và hành vi tốt Từ những cơ sở đó, vốn hiếu biết của các em tôi sẽ cho lớp tôi trình bày ý kiến: Cũng như: các em đã gần gủi thầy cô giáo Còn những học sinh chưa dám mạnh dạng phát biểu ý kiến trong giao tiếp thấy cô tôi sẽ cho các em phát biểu về những thành ngữ , tục ngữ nói về công lao của thầy cô đã dạy mình
Từ những việc làm đó, sẽ giúp học sinh lẫn nhau những điều hay Để cac1em biết tự trính bày, đối với bài này tôi sẽ cho các em tranh luận nhau để các em rút ra kết luận bài học Biết tôn trọng và biết ơn thầy cô giáo đã dạy mình, để các em khắc sâu thêm bài học, và giáo dục nhân cách cho học sinh
Hai là: trong việc xây dựng bài học tôi chú ý trọng tâm của bài giảng Chú trọng đến mục tiêu bài dạy, chuẩn kiền thức, xác định kỉ khâu luyện đọc cho học sinh, cần gợi cho các em cảm thụ bài văn khio đọc xong Cần giáo dục thẫm mĩ, tình cảm cho các em Tôi tổ chức cho các em tự tìm tòi cái mới, cần tôn trọng những ý kiến hay của học sinh, bên cạch phải khen ngợi, khích lệ tin thần học tập của các em Tôi cần có những câu hỏi gợi ý để học sinh yếu trả lời và nêu được ý kiến của mình.Từ đó các em sẽ say mê hăng hái phát biểu và đóng góp bài học
Ví dụ 2: Trong khi tôi dạy bài “ Bài ca về trái đất” như các bước đã thực hiện, tôi giới thiệu bài, ghi tựa bài lên bảng, đọc mẫu, học sinh đọc lại bài, học sinh đọc thầm, giáo viên hướng dẫn tìm hiểu bài, luyện đọc, củng
Trang 9cố, dặn dò.Nếu như tiến hành bước dạy như vậy, học sinh chúng ta sẽ thụ động Các em chỉ ngồi nghe, nghe nhiều các em sẽ mệt mỏi mất sự tập trung theo dõi, thậm chí còn làm mất trật tự không chịu theo dõi bài Nếu như tôi có yêu cầu gọi học sinh đọc nối tiếp thì các em sẽ lúng túng, không thực hiện được yêu cầu của học sinh Theo tôi thì cứ để học sinh làm việc độc lập với sách giáo khoa Cũng không nên giảng từ khó quá nhiều mà để học sinh tự tìm tòi, tự khám phá, từ đó các em sẽ lĩnh hội được kiến thức
Cũng như trong quá trình hướng dẫn học sinh tìm hiểu bài, tôi sẽ tiến hành như sau: Qua bài các em vừa học, em cho biết bài văn thuộc thể loại gì? Kiểu bài gì? Tả cảnh gì? Tả vào những lúc nào? Và có những hoạt động gì? Sau đó tôi tiến hành đọc lại lần hai làm như vậy tôi thiết nghĩ, khi tôi đọc mẫu buộc học sinh phải đọc theo và suy nghĩ để trả lời câu hỏi của giáo viên nêu Trong thời gian đó học sinh không có thời gian làm việc riêng Trong tiết học tôi luôn lồng ghép câu hỏi trong quá trình hướng dẫn luyện đọc cho học sinh
3- Rèn một số kỉ năng cơ bản khi dạy môn tập đọc
3.1 Việc kiểm tra bài cũ:
Bước này cũng là khâu quan trọng cũng nhằm góp phần giúp học sinh khơi dậy lại kiến thức đã học Hầu như những thầy cô giáo nào cũng yêu cầu học sinh đọc lại bài, đọc một đoạn Sau đó giáo viên hỏi nội dung hoặc câu hỏi trong sách giáo khoa, nếu như chúng ta cứ tiến hành như vậy, thì bài kiểm tra khô khan, gò bó, áp đặt học sinh
Trang 10Theo tôi thấy muốn phần kiểm tra sinh động, học sinh hào hứng, tôi sẽ tiến hành như sau: Tôi gọi học sinh tự chọn đoạn văn mà em thích cho học sinh đọc
Ví dụ 1: Vì sau em thích đoạn văn đó? Đoạn em vừa chọn đọc nên có giọng đọc như thế nào? Tại sao em có giọng đọc như vậy? nếu như chúng
ta tiến hành như vậy học sinh dễ trả lời, từ đó các em nắm vững cách đọc, hiểu được thể loại văn, nắm được nội dung bài Từ đó học sinh tiến tới bài mới một cách sinhđộng hơn, các em tự tin hơn
3.2 Việc giới thiệu bài: Giới thiệu bài mặc dù gián tiếp hay trực tiếp cũng nhằm gây sự tập trung cho học sinh Nếu như các em có sự hứng thú hăng say, thì khâu bài mới cũng đem lại nhiều hiệu quả Tôi cần gây sự chú
ý để học sinh tạo sự tò mò, thắc mắc thì bước này sẽ thành công hơn
3.3 Việc hướng dẫn học sinh đọc hiểu: Sau khi việc tiến hành xong, tôi gọi hai học sinh khá giỏi đọc lại bài Sau đó cả lớp đọc thầm bài văn để các
em có sự suy nghĩ trước, các em định hướng được câu hỏi từ đó các em dễ dàng hăng hái phát biểu ý kiến riêng của mình
3.4 Việc tìm hiểu bài và luyện đọc:
Thông thường đối với bài tập đọc tôi thường hướng dẫn cho học sinh tìm hiểu bài xong mới cho học sinh luyện đọc Bước này, học sinh khó cảm thụ bài văn, hay nội dung của đoạn Các em không biết đọc như thế nào?
Trang 11Do vậy khi lên lớp, tôi tiến hành khâu tìm hiểu bài kết hợp cùng với việc luyện đọc Để gây sự hứng thú, ham học của học sinh và tiết dạy của giáo viên đạt kết quả cao tôi tiến hành như sau
3.5 Luyện đọc cá nhân:
Bước này tôi đọc mẫu và luyện đọc là cơ bản, để tránh áp đặt cho học sinh, tôi cần xây dựng kế hoạch luyện đọc cho các em để các em ham thích, các
em tự hiểu đó chính là quyền lợi đọc của các em Tôi cũng cần luyện giọng đọc của mình để cho phù hợp nội dung bài học Gây sự hứng thú cho học sinh bằng cách gợi ý, giáo dục cho các em biết ham đọc sách
Tôi đưa ra câu hỏi phù hợp đúng lúc, trong quá trình suốt buổi học, phải làm sao cho cả lớp được suy nghĩ, và được nói lên những suy nghĩ của mình Giáo viên phải chủ động gọi nhiều học sinh, từ học sinh khá đến học sinh yếu Cho các em đan xen với nhau suốt thời gian luyện đọc, trong khi tìm hiểu bài giáo viên cũng khen ngợi động viên khuyến khích học sinh yếu, giáo viên cũng tranh thủ những câu hỏi dành cho học sinh yếu
Có làm như vậy, các em tỏ ra sự ham thích, tiết học sôi động hơn Cần làm cho cả lớp được suy nghĩ đây cũng là quá trình hướng dẫn học sinh luyện đọc , tuy nhiên cũng có nhiều thầy cô giáo có cách dạy khác nhau, năng lực dạy khác nhau Tôi thiết nghĩ, bước này chính là làm cho học sinh hiểu và cảm thụ đước bài văn Đọc đượcdiễn cảm bài văn, vì vậy tôi luôn hướng dẫn học sinh tìm hiểu bài đến đâu tôi lồng ghép luyện đọc ngay đến đó,khâu này cũng là từng bước sửa chữa cách luyệnđọc cho học sinh
Trang 12Bất kỳ trong những bài văn nào cũng vậy, việc hướng dẫn từ khó và luyện đọc từ khó là quá trình quan trọng trong việc dạy tập đọc cho các em Nói chung là những cách dạy tập đọc trước đây, giáo viên thường tiến hành bước này sau khi học sinh đọc xong Nếu ta tiến hành như vậy cũng rất nhiều thành công, tuy nhiên nếu tiến hành như vậy theo tôi ngĩ là học sinh khó hiểu đầy đủ nghĩa của các từ cần giải nghĩa, giải thích Nếu có đọc ngay đến từ này thì học sinh ngỡ ngàng, các em thấy xa lạ, mất tự tin
Vì vậy, tôi phải xây dựng bài dạy sao cho học sinh hiểu từ ngữ trước khi đọc bài văn Bước hướng dẫn từ khó và luyện đọc từ khó, tôi đưa ngay vào quá trình luyện đọc cho học sinh, để các em đọc được những từ đó dễ hơn Có thể giáo viên dùng câu hỏi dẫn dắt, tạo điều kiện cho học sinh định hướng được cách trả lời
Trước tiên tôi tự cho học sinh tìm từ khó trong bài văn, bằng cách là các em đọc thầm, bởi vì đọc thầm cũng nhằm giúp các em có sự suy nghĩ định hướng trước Tôi chia lớp nhóm đôi cùng thảo luận, tìm cách giải nghĩa, yêu cầu lớp nhận xét, cuối cùng tôi nhận xét kết luận Học sinh hiểu đầy đủ nghĩa tôi cho các em luyện đọc, nếu làm như thế học sinh sẽ cảm nhận được nội dung bài, từ đó học sinh sẽ biết cách đọc đúng Việc này cũng dễ dàng đối với học sinh
3.7- Phối hợp nhiều cách luyện đọc:
Đọc mẫu: Việc đọc mẫu là rất cần thiết, vì trẻ em hay bắt chước người lớn, thầy cô giáo Vì vậy tôi cần hướng dẫn học sinh đọc theo trình độ học sinh, cũng như từ dễ đến khó.Việc này cũng đòi hỏi người giáo viên nên có kỷ