Hoạt động 2: tìm hiểu khái niệm về hệ điều hành máy tính phút HS biết được khái niệm ban đầu về hệ Cột đèn xanh – đèn đỏ ở ngã tư đường phố có ý nghĩa gì?. GV tổng hợp ý kiến phát bi
Trang 1Ngày soạn: / / 2007 Ngày dạy: / / 2007 Tiết 19, 20 – Tuần X
Bài 9: VÌ SAO C N CÓ H I U HÀNH ?VÌ SAO C N CÓ H I U HÀNH ?ẦẦ Ệ Đ ỀỆ Đ Ề
MỤC TIÊU:
- Hiểu được sự cần thiết máy tính cần phải có hệ điều hành
- Nắm được những vấn đề cơ bản cách quản lý của hệ điều hành đối vớiphần cứng, phần mềm trong máy tính
Không kiểm tra (vì bài đầu chương mới)
GV chỉ nên nhắc lại một số kiến thức ở
chương trước để dẫn vào bài mới
Hoạt động 2: tìm hiểu khái niệm về hệ điều hành máy tính (phút)
HS biết được khái niệm ban đầu về hệ
Cột đèn xanh – đèn đỏ ở ngã tư đường
phố có ý nghĩa gì? Nếu không có nó thì sẽ
có chuyện gì xảy ra?
Trong trường học, thời khóa biểu có vai
trò gì? Nếu một ngày đó mất thời khóa
biểu thì hiện tượng gì xảy ra?
HS thực hiện theo yêu cầu của GV
HS thảo luận nhóm, trả lời câu hỏi
Cột đèn xanh – đèn đỏ là phương tiện điều khiển giao thông Nếu không có nó thì xe và người đi bộ đi lại không có trật tự.
HS thảo luận nhóm, trả lời câu hỏi
Thời khóa biểu sắp xếp môn học, phân chia giờ học hợp lý Nếu không có thời khóa biểu thì HS
HỆ ĐIỀU HÀNH
Trang 2GV tổng hợp ý kiến phát biểu của HS.
Nhận xét: Cột đèn xanh – đèn đỏ có vai
trò quan trọng trong giao thông; cũng như
thời khóa biểu có vai trò quan trọng trong
Hoạt động 3: tìm hiểu cái gì điều khiển máy tính (phút)
HS biết hệ điều hành điều khiển cái gì
Đặt câu hỏi để HS trả lời, GV rút ra kết
luận
Tại sao phải có hệ điều hành máy tính?
Hãy kể tên một số thiết bị phần cứng mà
em thấy khi nhìn vào máy tính?
Kể tên một số thiết bị phần cứng ở bên
Hệ điều hành có vai trò quan trọng, nó
điều khiển mọi hoạt động của phần cứng
và phần mềm tham gia vào quá trình xử lý
Trang 3
và các biểu tượng phần mềm:
GV có thể yêu cầu HS tự khám phá thêm
và trình bày kết quả của nhóm
HS tự khám phá
RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 4Ngày soạn: / / 2007 Ngày dạy: / / 2007 Tiết 21, 22 – Tuần XI Bài 10: H I U HÀNH LÀM NH NG VI C GÌ?H I U HÀNH LÀM NH NG VI C GÌ?Ệ Đ ỀỆ Đ Ề ỮỮ ỆỆ
- Giáo viên: sách Tin học THCS (quyển 1), giáo án, phòng máy.
- Học sinh: sách Tin học THCS (quyển 1).
PHƯƠNG PHÁP:
- Đặt vấn đề, thảo luận nhóm
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
Nội dung - Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hoạt động 1: kiểm tra bài cũ ( phút)
Hệ điều hành điều khiển các thiết bị nào
Hoạt động 2: tìm hiểu hệ điều hành là gì (phút)
HS hiểu được HĐH là phần mềm được
cài đặt đầu tiên trên máy tính và chạy đầu
tiên khi máy tính khởi động
Đặt vấn đề để HS thảo luận nhóm
HĐH có phải là thiết bị được lắp ráp
trong máy tính không?
HĐH do con người thiết kế và HĐH
được cài đặt đầu tiên trong máy tính.
Trang 5khi đã cài đặt HĐH.
GV giới thiệu thêm về các HĐH
MS-DOS, Linux, Windows,… và lịch sử của
chúng để HS có thêm thông tin
Yêu cầu HS mở máy tính và GV hướng
dẫn HS quan sát về HĐH Windows XP
HS lắng nghe
HS lắng nghe và quan sát HĐH Windows XP
Hoạt động 3: tìm hiểu nhiệm vụ chính của hệ điều hành (phút)
HS biết được nhiệm vụ chính của HĐH
Đặt câu hỏi, HS thảo luận nhóm
Qua khái niệm về HĐH, chúng ta có thể
biết được nhiệm vụ chính của HĐH là gì
không?
GV có thể gợi ý: khi máy tính hoạt động
thì cái gì sẽ quản lý phần cứng, phần
mềm?
GV cũng có thể liên tưởng hoàn cảnh thực
tế để HS liên hệ trả lời câu hỏi như vấn đề
điều khiển giao thông, điều khiển chào
cờ,
GV tổng hợp ý kiến của HS và kết luận:
HĐH điều khiển phần cứng và tổ chức
thực hiện các chương trình phần mềm.
GV yêu cầu HS thực hiện một vài thao tác
nào đó trên máy tính và đặt câu hỏi:
Khi ta thao tác như vậy máy tính có biết
không?
Vì sao máy tính lại đưa ra những thông
báo như vậy?
HĐH đóng vai trò gì trong các thao tác
và các thông báo vừa rồi của chúng ta với
máy tính?
GV kết luận:
HĐH tạo môi trường giao tiếp giữa
người dùng với máy tính.
HS thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi
HS lắng nghe, thảo luận, phát biểu,
Cho HS quan sát HĐH Windows và các
chương trình ứng dụng trên đó và đặt câu
HS làm theo yêu cầu của GV
HS trả lời câu hỏi
HS trả lời câu hỏi
RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 6
Ngày soạn: / / 2007 Ngày dạy: / / 2007 Tiết 23, 24 – Tuần XII Bài 11: T CH C THÔNG TIN TRONG MÁY TÍNHT CH C THÔNG TIN TRONG MÁY TÍNHỔỔ ỨỨ
+ Hiểu và chỉ ra được quan hệ mẹ - con của thư mục
+ Liệt kê được các thao tác chính của tệp tin và thư mục
CHUẨN BỊ:
- Giáo viên: sách Tin học THCS (quyển 1), giáo án, phòng máy tính.
- Học sinh: sách Tin học THCS (quyển 1).
PHƯƠNG PHÁP:
- Giới thiệu, hướng dẫn, đặt vấn đề
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
Nội dung - Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hoạt động 1: kiểm tra bài cũ (5 phút)
Vì sao nói hệ điều hành là một chương
trình đặc biệt?
Nhiệm vụ chính của hệ điều hành là gì?
HS trả lời
HS nhận xét và cho điểm
Hoạt động 2: tìm hiểu cách tổ chức thông tin trên máy tính (10 phút)
Biết được cách tổ chức thông tin trên
máy tính của hệ điều hành
Giới thiệu
Thông tin được lưu trữ trên các thiết bị
lưu trữ (đĩa cứng, đĩa mềm, đĩa CD,…), để
cho việc xử lý thông tin diễn ra nhanh, hệ
điều hành tổ chức thông tin thành cấu trúc
hình cây gồm các tệp tin và thư mục.
GV giới thiệu cấu trúc hình cây
HS lắng nghe và có thể ghi
HS quan sát
Hoạt động 3: tìm hiểu tệp tin (20 phút)
HS biết được khái niệm cơ bản về tệp
tin
Đặt vấn đề, giới thiệu khái niệm, liên
tưởng đến những vật dụng thực tế để HS
nắm khái niệm
Trang 7 Tệp tin là đơn vị cơ bản để lưu trữ
thông tin trên thiết bị lưu trữ.
Tệp tin có một hay nhiều dạng khác
nhau?
Tệp tin có nhiều dạng khác nhau: tệp
hình ảnh, tệp âm thanh, tệp văn bản, tệp
chương trình,…
- Các tệp tin phân biệt với nhau bằng tên
tệp tin.
- Tên tệp tin gồm phần tên và phần mở
rộng (phần đuôi) đặt cách nhau bởi dấu
Hoạt động 4: tìm hiểu thư mục và cấu trúc cây thư mục (30 phút)
HS biết được khái niệm cơ bản về thư
mục, hiểu và chỉ ra được quan hệ mẹ - con
của thư mục
GV giới thiệu, đặt vấn đề, HS thảo luận
GV có thể liên tưởng thực tế: quyển vở,
quyển sách là các tệp tin; quyển vở, quyển
sách được đựng trong cặp sách và cặp
sách được xem như là thư mục; vậy:
Thư mục là gì?
- Thư mục là các không gian trên đĩa
được hệ điều hành tổ chức để chứa các tệp
- Thư mục được chứa trong thư mục khác
gọi là thư mục con.
- Thư mục không có thư mục mẹ là thư
mục gốc Thư mục gốc được tạo ra đầu
tiên trong đĩa.
Ví dụ: Cấu trúc cây thư mục và quan hệ
Trang 8 Dựa vào khái niệm hãy cho biết đâu là
tệp tin, đâu là thư mục?
Quan hệ thư mục mẹ - con? Thư mục
nào là thư mục gốc?
HS thảo luận nhóm và trả lời
Tệp tin: Lythuyet.txt, Baitap.doc Thư mục: LOP6A, LOP6B, TINHOC, TOAN
HS thảo luận nhóm và trả lời
TINHOC là thư mục con của LOP6A; LOP6A là thư mục mẹ của TINHOC.
TOAN là thư mục con của LOP6B; LOP6B là thư mục mẹ của TOAN LOP6A và LOP6B là các thư mục con của C:; C: là thư mục mẹ của LOP6A và LOP6B
C: là thư mục gốc Hoạt động 5: tìm hiểu về đường dẫn (15 phút)
HS biết được cách tìm đến một thư
mục hoặc tệp tin
GV giới thiệu, HS thảo luận
GV giới thiệu khái niệm đơn giản về
đường dẫn, chú ý nhấn mạnh đến dấu \ đặt
giữa các thư mục lồng nhau
Ví du: đường dẫn từ thư mục gốc C: đến
thư mục LOP6B là C:\LOP6B, trong đó C:
là thư mục xuất phát, LOP6B là thư mục
kết thúc.
Hãy viết đường dẫn đến các thư mục và
tệp tin còn lại
GV cần chú ý vấn đề:
Trong cùng một thư mục không thể tồn tại
hai tệp tin trùng tên, hai thư mục giống
Trang 9Hoạt động 6: tìm hiểu các thao tác chính với tệp tin và thư mục (5 phút)
HS biết được các thao tác chính với thư
HS thấy cấu trúc quan hệ thư mục mẹ -
con trên Windows
GV hướng dẫn HS thao tác và quan sát
GV có thể đặt câu hỏi để HS trả lời
HS là theo hướng dẫn
Mở My Computer, kích hoạt nút lệnh Folders và quan sát.
RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 10Ngày soạn: / / 2007 Ngày dạy: / / 2007 Tiết 25 – Tuần XIII Bài 12: H I U HÀNH WINDOWSH I U HÀNH WINDOWSỆ Đ ỀỆ Đ Ề
MỤC TIÊU:
- Nhận biết được và chỉ đúng tên các biểu tượng chính trên giao diện khởiđộng của hệ điều hành Windows
- Hiểu ý nghĩa của các khái niệm quan trọng như màn hình nền, thanh công
việc, nút Start, bảng chọn Start, biểu tượng chương trình, cửa sổ của hệ điều hành Windows.
- Biết và hiểu được các thành phần chính của một cửa sổ trong Windows
CHUẨN BỊ:
- Giáo viên: sách Tin học THCS (quyển 1), giáo án, phòng máy tính.
- Học sinh: sách Tin học THCS (quyển 1).
PHƯƠNG PHÁP:
- Hướng dẫn trực tiếp trên máy tính
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
Nội dung - Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hoạt động 1: kiểm tra bài cũ (5 phút)
Yêu cầu HS mở máy và chỉ ra cấu trúc cây
thư mục, quan hệ thư mục mẹ - con và
đường dẫn đến một thư mục hay tệp tin
nào đó
HS nhận xét câu trả lời và cho điểm
Hoạt động 2: tìm hiểu màn hình làm việc chính của Windows (15 phút)
HS nhận biết được các thành phần trên
màn hình làm việc chính của Windows
GV hướng dẫn trực tiếp trên máy, HS
Trang 11GV hướng dẫn HS kích hoạt (nháy đúp
chuột) các biểu tượng trên để quan sát.
c) Các biểu tượng chương trình:
GV giới thiệu một vài biểu tượng chương
e) Thanh công việc (Taskbar):
GV hướng dẫn HS quan sát và nhận biết
thanh công việc
HS làm theo hướng dẫn
HS quan sát và nhận biết
HS làm theo yêu cầu
HS làm theo hướng dẫn và ghi nhớ
HS làm theo hướng dẫn và ghi nhớ
Hoạt động 3: tìm hiểu cửa sổ làm việc và các thành phần trên cửa sổ (15 phút)
HS biết khái niệm về cửa sổ và hiểu
được các thành phần trên cửa sổ
GV giới thiệu, HS nhận biết và liên hệ
GV yêu cầu HS kích hoạt My Computer và
giới thiệu để HS biết được đấy là hình ảnh
của một cửa sổ làm việc trên hệ điều hành
GV yêu cầu HS mở chương trình
Microsoft Word và nhận biết các thanh
vừa giới thiệu
GV tiếp tục giới thiệu:
- Thanh cuộn dọc.
- Thanh cuộn ngang.
GV giới thiệu các nút điều khiển:
- Nút dùng để thu nhỏ cửa sổ xuống
thanh công việc.
- Nút dùng để phóng to cửa sổ trên
màn hình nền.
- Nút dùng để thu nhỏ kích thước cửa
sổ (theo một kích thước mặc định nào đó).
Trang 12chương trình hiện thời.
Hoạt động 4: củng cố (10 phút)
Yêu cầu HS mở thêm một vài chương
trình và nhận biết các thành phần của cửa
sổ vừa giới thiệu
GV hướng dẫn HS quan sát thanh công
việc và nêu ý nghĩa
GV hướng dẫn HS chuyển đổi qua lại giữa
các chương trình đang mở
HS làm theo yêu cầu
HS quan sát và nêu ý nghĩa
Thanh công việc cho chúng ta biết hiện thời có bao nhiêu chương trình đang được mở.
HS làm theo hướng dẫn và ghi nhớ
RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 13Ngày soạn: / / 2007 Ngày dạy: / / 2007 Tiết 26, 27–Tuần XIII,XIV
Th c hành 2:ựLÀM QUEN V I WINDOWSỚLÀM QUEN V I WINDOWSỚ
MỤC TIÊU:
- Củng cố các thao tác chuột cơ bản
- Thực hiện các thao tác vào/ra hệ thống
- Làm quen với bảng chọn Start.
- Làm quen với biểu tượng, cửa sổ,… trong môi trường Windows XP
CHUẨN BỊ:
- Giáo viên: sách Tin học THCS (quyển 1), giáo án, phòng máy tính cài đặt
Windows XP, các máy tính cài đặt sẵn một vài tài khoản (Account)
- Học sinh: sách Tin học THCS (quyển 1).
PHƯƠNG PHÁP:
- Trực quan, thực hành
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
Nội dung - Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hoạt động 1: kiểm tra bài cũ (5 phút)
Yêu cầu HS mở máy chỉ ra thanh công
việc, nút Start, bảng chọn Start và kích
hoạt My Computer chỉ ra thanh tiêu đề,
thanh công cụ, thanh bảng chọn, thanh
cuộn ngang, thanh cuộn dọc
HS nhận xét câu trả lời và cho điểm
Hoạt động 2: tìm hiểu các thao tác vào/ra hệ thống (15 phút)
HS biết cách vào/ra hệ thống
GV hướng dẫn trực tiếp trên máy
! Phần này GV cài đặt sẵn một vài tài
khoản (Account) trên máy tính
GV giới thiệu sơ lược ích lợi của việc sử
dụng tài khoản (account) người sử dụng
GV thực hiện mẫu cách vào/ra hệ thống
Sau đó hướng dẫn HS thực hiện thao tác
GV quan sát và hướng dẫn thêm (nếu cần)
HS thực hiện chính xác tên đăng nhập và
Hoạt động 3: làm quen với bảng chọn Start (30 phút)
HS được làm quen với bảng chọn Start
GV hướng dẫn, HS thực hành
! Phần này GV có thể để bảng chọn Start
Trang 14ở dạng chuẩn của Windows XP (Style) và
điều chỉnh về dạng truyền thống (Classic)
GV giới thiệu các khu vực trên bảng chọn
- Nháy phải chuột lên thanh công việc.
- Chọn Properties → Start Menu.
- Lựa chọn giao diện Start Menu (chuẩn
của Windows XP) hoặc Classic Start Menu
(truyền thống của Windows).
HS quan sát và ghi nhớ
HS thực hành
HS quan sát và làm theo
Hoạt động 4: làm quen với các biểu tượng và cửa sổ (30 phút)
HS được ôn lại các thao tác với chuột,
các thao tác với cửa sổ và biểu tượng
GV hướng dẫn HS thực hành
GV hỏi lại một số kiến thức về các thao
tác chuột
GV yêu cầu HS thao tác chọn, kích hoạt,
di chuyển với các biểu tượng.
GV yêu cầu HS kích hoạt My Computer,
My Documents và thực hiện các thao tác
phóng to/thu nhỏ kích thước, thu nhỏ
xuống thanh công việc và đóng cửa sổ.
Chú ý hướng dẫn HS thực hiện thao tác
phóng to/thu nhỏ kích thước cửa sổ bằng
cách nháy đúp chuột trên thanh tiêu đề.
HS trả lời và thực hiện
Di chuyển chuột, nháy chuột, nháy đúp chuột, nháy phải chuột, kéo rê chuột.
HS làm theo yêu cầu
Chọn: nháy chuột Kích hoạt: nháy đúp
Di chuyển: kéo rê
HS làm theo yêu cầu
HS quan sát và nêu ý nghĩa
Trang 15Ngày soạn: / / 2007 Ngày dạy: / / 2007 Tiết 28 – Tuần XIV
BÀI T PẬBÀI T PẬ
MỤC TIÊU:
- Rèn luyện thêm kỹ năng về tệp tin và thư mục cho HS
- Kiểm tra kiến thức cơ bản của HS về Windows
CHUẨN BỊ:
- Giáo viên: giáo án, bài kiểm tra (số lượng đủ cho mỗi HS một bản).
- Học sinh: sách Tin học THCS (quyển 1).
HS làm bài dưới sự hướng dẫn của GV
Cho cây thư mục:
Hãy cho biết:
- Thư mục gốc.
- Thư mục con của thư mục GIAOVIEN,
TUNHIEN, HOCSINH.
- Thư mục mẹ của thư mục TINHOC,
XAHOI, HOCSINH, GIAOVIEN.
- Đường dẫn từ thư mục gốc đến thư mục
HOCSINH, XAHOI, TUNHIEN, TINHOC,
đường dẫn đến tệp tin Lop6A.doc,
Lop6A.doc XAHOI
Lop6B.xls
Trang 16Hoạt động 2: kiểm tra 15’ (phút)
Kiểm tra kiến thức cơ bản của HS về Windows
MA TRẬN ĐỀ:
Nội dung Mức độ Tên gọi
Biểu tượng Nút điềukhiển Tổng cộngBiết
Chọn phương án trả lời đúng nhất bằng cách khoanh tròn vào trước A,B,C hoặc D.
(Từ câu 10 – 14, mỗi câu 1 điểm; các câu còn lại, mỗi câu 0,5 điểm)
1) Bình thường, bảng chọn Start nằm ở đâu trên màn hình Windows?
A Góc dưới bên phải B Góc dưới bên trái
C Góc trên bên trái D Góc trên bên phải
5) Đây là thanh gì?
6) Trong Windows, nút điều khiển nào sau đây dùng để đóng cửa sổ làm việc?
7) Trong Windows, nút điều khiển nào sau đây dùng để thu nhỏ kích thước cửa
sổ làm việc?
Trang 178) Trong Windows, nút điều khiển nào sau đây dùng để phóng to cửa sổ làm việc bằng màn hình nền?
9) Trong Windows, nút điều khiển nào sau đây dùng để thu nhỏ cửa sổ xuống thanh công việc?
10) Biểu tượng sau đây chứa:
A biểu tượng các ổ đĩa B tài liệu người sử dụng
C tệp tin và thư mục bị xoá D không chứa gì cả11) Biểu tượng sau đây chứa:
A biểu tượng các ổ đĩa B tài liệu người sử dụng
C tệp tin và thư mục bị xoá D không chứa gì cả12) Biểu tượng sau đây chứa:
A biểu tượng các ổ đĩa B tài liệu người sử dụng
C tệp tin và thư mục bị xoá D không chứa gì cả
A Cuộn dọc
B Cuộn ngang
C Công cụ
D Công việc
15) Với Windows XP, lệnh nào sau đây dùng để tắt máy tính an toàn?
A Start → Turn Off Computer…
B Start → Turn Off Computer… → Stand By
C Start → Turn Off Computer… → Turn Off
D Start → Turn Off Computer… → Restart