Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự

Tìm hiểu yếu tố nội tâm trong văn bản Tự sự Đọc đoạn trích và trả lời câu hỏi?. Tìm trong đoạn trích những câu thơ chủ yếu tả cảnh và những câu thơ chủ yếu miêu tả tâm trạng của Thúy Kiề

Bài 8: Tiết 39 + 40

Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự

I Tìm hiểu yếu tố nội tâm trong văn bản Tự sự

Đọc đoạn trích và trả lời câu hỏi?

TrướcưlầuưNgưngưBíchưkhoáưxuân

Vẻưnonưxaưtấmưtrăngưgầnưởưchung

Bốnưbềưbátưngátưxaưtrông, Cátưvàngưcồnưnọưbụiưhồngưdặmưkia.

Bẽưbàngưmâyưsớmưđènưkhuya,

Nửaưtìnhưnửaưcảnhưnhưưchiaưtấmưlòng.

Tưởngưngườiưdướiưnguyệtưchénưđồng,

Tinưsươngưluốngưnhữngưràyưtrôngưmaiưchờ.

Bênưtrờiưgócưbểưbơưvơ, Tấmưsonưgộtưrửaưbaoưgiờưchoưphai.

Xótưngườiưtựaưcửaưhômưmaiư, Quạtưnồngưấpưlạnhưnhữngưaiưđóưgiờ?

Sânưlaiưcáchưmấyưnắngưmưa, Cóưkhiưgốcưtửưđãưvừaưngườiưôm.

Tìm trong đoạn trích những câu thơ chủ yếu tả cảnh và những câu thơ chủ yếu miêu tả tâm trạng của Thúy Kiều Em hãy gọi tên đối t ợng đ ợc Miêu tả ở đây là gì?

1 Bài tập 1-a:

- Những câu thơ tả cảnh :

TrướcưlầuưNgưngưBíchưkhoáưxuân Vẻưnonưxaưtấmưtrăngưgầnưởưchung Bốnưbềưbátưngátưxaưtrông, Cátưvàngưcồnưnọưbụiưhồngưdặmưkia.

-Đối t ợng tả: Cảnh sắc thiên nhiên

- Những câu thơ tả tâm trạng :

Bênưtrờiưgócưbểưbơưvơ,

Tấmưsonưgộtưrửaưbaoưgiờưchoưphai.

Xótưngườiưtựaưcửaưhômưmaiư,

Quạtưnồngưấpưlạnhưnhữngưaiưđóưgiờ?

Sânưlaiưcáchưmấyưnắngưmưa,

Cóưkhiưgốcưtửưđ ưvừaưngườiưôm.ã vừa người ôm

-Đối t ợng tả: Những suy nghĩ của

Kiều về thân phận và cha mẹ

Dâú hiệu nào cho thấy đoạn đầu là tả cảnh

và đoạn sau là miêu tả nội tâm ?

=>Đoạn đầu dùng những từ ngữ gợi lên những hình ảnh trực tiếp ; đoạn sau dừng từ ngữ tập trung miêu tả những suy nghĩ của nàng Kiều: Thân phận cô đơn , bơ vơ nơi đất khách , nghĩ

về cha mẹ chốn quê nhà không ai chăm sóc , phụng d ỡng lúctuổi già,…

Ví dụ: Choưcácưđoạnưvăn,ưđoạnưthơưsauư:

1.ưưưưưưư ư“ưBuồnưtrôngưcửaưbểưchiềuưhôm,

ưưưưưưưưưưThuyềnưaiưthấpưthoángưcánhưbuồmưxaưxa?

ưưưưưưưưBuồnưtrôngưngọnưnướcưmớiưsa,

ưưưưưưưưưưưưHoaưtrôiưmanưmácưbiếtưlàưvềưđâu?

ưưưưưưưưBuồnưtrôngưnộiưcỏưrầuưrầu,

ưưưưưưưưưưChânưmâyưmặtưđấtưmộtưmàuưxanhưxanh.

ưưưBuồnưtrôngưgióưcuốnưmặtưduềnh,

ầmưầmưtiếngưsóngưkêuưquanhưghếưngồi.”

ưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưư ưưưưưưưư( Truyện Kiều Nguyễn Du Ngữ văn 9, tập 1 ) – Nguyễn Du – Ngữ văn 9, tập 1 ) – Nguyễn Du – Ngữ văn 9, tập 1 )

2.ư “ ưMặtưl oưđộtưnhiênưcoưrúmưlại.ưNhữngưnếpưnhănưxôưlạiưvớiưnhau,ưépưchoưnướcưã vừa người ôm

mắtư chảyư ra.ư Cáiư đầuưl oưngoẹoư ưvềư mộtư bênư vàư cáiư miệngư mómưmémư củaưã vừa người ôm

l oưmếuưnhưưconưnítư.”ã vừa người ôm

ưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưư( Lã vừa người ôm.o Hạc – Nam Cao – Ngữ văn 8, tập 1 )

3.ư “ư ưTôiưgiậtưsữngưngười.ưChẳngưhiểuưsaoưtôiưphảiưbámưchặtưlấyưtayưmẹ.ưThoạtư tiênưlàưsựưngỡưngàng,ưrồiưđếnưh nhưdiện,ưsauưđóưlàưxấuưhổ.ưDướiưmắtưemưtôi,ưã vừa người ôm

tôiư hoànư hảoư đếnư thếư kiaư ư?ư Tôiư nhìnư nhưư thôiư miênư dòngư chữư đềư trênư bứcư tranhư:ư“ưAnhưtraiưtôiư.” ưưưưưưưưư( Bức tranh của em gái tôi

– Tạ Duy Anh – Ngữ văn 6, tập 2 )ưưưưưưưưư

Qua tìm hiểu các ví dụ trên em hãy cho biết : Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự là gì

Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự là sự tái hiện

những ý nghĩ , cảm xúc và diễn biến tâm trạng của

nhân vật Đó là biện pháp quan trọng để xây dựng

nhân vật.

Bài 8: Tiết 39 + 40

Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự

I Tìm hiểu yếu tố nội tâm trong văn bản Tự sự

1 Bài tập1-a:

1 Bài tập1-b:

Những câu thơ tả cảnh có mối quan hệ nh

Thế nào với việc thể hiện nội tâm nhân vật?

-Miêu tả Hoàn cảnh , ngoại hình và miêu tả nội Tâm có mối quan hệ với nhau

+Từ việc miêu tả hoàn cảnh , ngoại hình mà ng ời viết cho ta thấy tâm trạng bên trong của nhân vật +Ng ợc lại từ miêu tả tâm trạng mà ng ời đọc

hiểu đ ợc hình thức bên ngoài

* L u ý:

Miêu tả nội tâm nhân vật là một b ớc tiến

của nghệ thuật Những tác phẩm VHDG

th ờng không miêu tả tâm trạng nội tâm

, nhân vật th ờng bộc lộ mình qua hành

động, sự việc ,…Phải đến giai đoạn sau

này của văn học viết mới có miêu tả nội

tâm, miêu tả tâm trạng

Bài tập 1 :

ưưưChoưcácưđốiưtượngưmiêuưtảư:ư cảnhưvật ư,ư tâmưtrạng ,ư hìnhưdáng ,ư

lờiưnói ,ư suyưnghĩ ,ư tìnhưcảm , cửưchỉ , cảmưxúc ưEmưh yưsắpưxếpư ã vừa người ôm.

cácưđốiưtượngưmiêuưtảưvàoưbảngưphânưloạiưsau

Đốiưtượngưcủaưmiêuưtảư

bênưngoài Đốiưtượngưcủaưmiêuưtảư nộiưtâm

Cảnh vật, hình dáng,

lời nói,cử chỉ

Tâm trạng, suy nghĩ, tình cảm, cảm xúc

Có mấy cách miêu tả nội tâm trong văn bản Tự sự ?

Có hai cách miêu tả nội tâm nhân vật trong văn bản Tự sự :

- Miêu tả nội tâm trực tiếp : Miêu tả những ý nghĩ , cảm xúc ,

tình cảm của nhân vật

- Miêu tả nội tâm gián tiếp : Miêu tả cảnh vật , nét mặt cử chỉ ,

trang phục của nhân vật

Kể tên một số văn bản đã vừa người ôm đ ợc học, đ ợc

đọc thêm thuộc văn học Trung đại đã vừa người ôm sử

hệ giữa tình và cảnh.

Bài tập 1

Miêu tả nội tâm có tác dụng nh thế nào đối với việc khắc hoạ nhân vật?

Tác dụng :

-Xây dựng nhân vật (Khắc hoạ rõ hơn đặc điểm , tính cách nhân vật).

-Tác động tới nhận thức tình cảm của ng ời đọc đối

với nhân vật.

Kết luận ư

• Miêuư tảư Nộiư tâmư trongư vănư bảnư Tựư sựư làư táiư hiệnư nhữngư ýư nghĩư,ưcmảưxúcưvàưdiễnưbiếnưtâmưtrạngưcủaưnhânưvậtư.ưĐóưlàư biệnưphápưquanưtrọngưđểưxâyưdựngưnhânưvậtư,ưlàmưchoưnhânư vậtưsinhưđộng

* Các cách miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự :

ư+ưMiêuưtảưnộiưtâmư trực tiếp ư:ưMiêuưtảưnhữngưýư nghĩ,ưcảmưxúc,ư

+ưMiêuưtảưnộiưtâmư gián tiếp ư:ưMiêuưtảư cảnhưvật ,ư nétưmặt,ưcửưchỉ,ư

* Tác dụng ư:

ư +ư Xâyư dựngư nhânư vậtư (khắcư hoạư rõư hơnư đặcư điểm,ư tínhư cáchư nhânưvật)

ư+ưTácưđộngưtớiưnhậnưthức,ưtìnhưcảmưcủaưngườiưđọcưđốiưvớiưnhânư vật.

Bài tập 2 :

Bàiư tậpư trắcư nghiệmư (khoanhư trònư vàoư đápư ánư

đúngưnhấtư)

1.ưĐiềuưnàoưkhôngưphảiưlàưđốiưtượngưcủaưmiêuưtảư bênưngoàiư?

2.ưĐiềuưnàoưkhôngưphảiưlàưđốiưtượngưmiêuưtảưtrựcư tiếpưnộiưtâm?

3.ưNhậnưđịnhưnàoưđúngưvềưcácưphươngưthứcưbiểuưđạtưtrongưđoạnư vănưsau:

“Đ ư baoư lầnư tôiư từư nhữngư chốnư xaư xôiư trởư vềư Ku-ku-rêu,ư ã vừa người ôm.

vàưlầnưnàoưtôiưcũngưnghĩưthầmưvớiưmộtưnỗiưbuồn:ư“Taưsắpưđượcư thấyưchúngưchưa,ưhaiưcâyưphongưsinhưđôiưấy?ưMongưsaoưchóngư vềưtớiưlàng,ưchóngưlênưđồiưmàưđếnưvớiưhaiưcâyưphong!ưRồiưsauư

đóưcứưđứngưdướiưgốcưcâyưđểưngheưm iưtiếngưláưreoưchoưđếnưkhiư ã vừa người ôm.

sayưsưa,ưngâyưngất”

(Hai cây phong Ai-ma-tốp)– Nguyễn Du – Ngữ văn 9, tập 1 )

ưưưưư Aư-ưTựưsựưkếtưhợpưvớiưmiêuưtảưngoạiưhình

Bư-ưLậpưluậnưkếtưhợpưvớiưmiêuưtảưnộiưtâm Cư-ưTựưsựưkếtưhợpưvớiưlậpưluận

Bài tập3 :

NhữngưcâuưthơưmiêuưtảưchânưdungưcủaưM ưGiámưSinh: ã vừa người ôm.

Hỏiưtênưrằng:ư“M ưGiámưSinh” ã vừa người ôm.

Hỏiưquêưrằng:ư“HuyệnưLâmưThanhưcũngưgần”

Quáưniênưtrạcưngoạiưtứưtuần Màyưrâuưnhẵnưnhụiưáoưquầnưbảnhưbao

NhữngưcâuưthơưmiêuưtảưnộiưtâmưcủaưThuýưKiềuư:

Nỗiưmìnhưthêmưtứcưnỗiưnhà, Thềmưhoaưmộtưbướcưlệưhoaưmấyưhàng!

Ngạiưngùngưdợnưgióưeưsương, Ngừngưhoaưbóngưthẹnưtrôngưgươngưmặtưdày.

Mốiưcàngưvénưtócưbắtưtay Nétưbuồnưnhưưcúcưđiệuưgầyưnhưưmai.

Kiềuư “ư nhữngư câuư thơư miêuư tảư chânư dungư

tảưnộiưtâmưcủaưThuýưKiều.

Bµi tËp4 :

­­­ViÕt­®o¹n­v¨n­ng¾n­miªu­t¶­néi­t©m­nh©n­

Sinh­mua­KiÒu”(®o¹n­v¨n­kho¶ng­6­c©u).