bai 5: HINH CHIEU TRUC DO

- Biết cách vẽ HCTĐ vuông góc đều và xiên góc cân của vật thể đơn giản.. Đặt vấn đề: 1 phút Các em đã được làm quen với các khối đa diện, một số vật thể được hình thành từ các khối đa di

Tuần: 5

Tiết: 5 Bài 5: HÌNH CHIẾU TRỤC ĐO Ngày soạn: 28/08/2010

Ngày dạy: 08/09/2010

I Mục tiêu:

1 Kiến thức:

- Hiểu được khái niệm về hình chiếu trục đo (HCTĐ)

- Biết cách vẽ HCTĐ của vật thể đơn giản

- Biết cách vẽ HCTĐ vuông góc đều và xiên góc cân của vật thể đơn giản

2 Kỷ năng: rèn luyện tính tư duy, sáng tạo.

3 Thái độ: giáo dục học sinh ý thúc tự giác, nghiêm túc, trung thực.

II Chuẩn bị:

1 Chuẩn bị của giáo viên:

- Nghiên cứu nội dung bài 5 SGK

- Tham khảo những tài liệu có liên quan

- Tranh vẽ hình 5.1SGK

2 Chuẩn bị của học sinh:

- Đọc trước bài 5

- Quan sát liên hệ thực tế

III Tổ chức hoạt động dạy học:

1 Ổn định lớp, kiểm tra sỉ số: 1 phút

2 Kiểm tra bài cũ: 4 phút

Câu 1: Phân biệt hình cắt, mặt cắt?

Câu 2: Có mấy loại hình cắt ? Phân biệt từng loại?

3 Nội dung bài mới:

a Đặt vấn đề: 1 phút

Các em đã được làm quen với các khối đa diện, một số vật thể được hình thành từ các khối đa diện đó – đó chính là HCTĐ của vật thể Để hiểu rõ hơn về HCTĐ và cách vẽ HCTĐ của một số vật thể đơn giản ta nghiên cứu bài 5

b Triển khai bài:

 Hoạt động I: Tìm hiểu khái quát về hình chiếu trục đo.

TG Trợ giúp của Giáoviên Hoạt động của họcsinh Nội dung

-GV yêu cầu HS - HS quan sát hình và

Bài8: HÌNH CHIẾU TRỤC ĐO

I Khái niệm:

1 Thế nào là HCTĐ:

a Cách xây dựng HCTĐ:

15’ quan sát lại hình 3.9

trong SGK và đặt

câu hỏi

? Trên hình 3.9 có

đặc điểm gì?

+ Các hình này có

phải là hình chiếu

không?

-GV treo hình vẽ

lên bảng(hình 5.1

SGK)

- GV dùng tranh vẽ

hình 5.1 để trình

bày nội dung

phương pháp

HCTĐ từ các gợi ý,

dẫn dắt để HS xây

dựng bài như sau:

+ Một vật thể V gắn

vào hệ trục toạ độ

vuông góc OXYZ

với các trục toạ độ

đặt theo ba chiều

dài, rộng, cao của

vật thể

+ Chiếu vật thể

cùng hệ trục toạ độ

vuông góc lên mặt

phắng hình chiếu P’

theo phương chiếu l

(l không song song

với P’ và bất cứ

trục toạ độ nào)

Kết quả thu được

V’ trên P’ đó chính

là HCTĐ của V

? HCTĐ vẽ trên

một hay nhiều mặt

phẳng hình chiếu?

? Vì sao phương

trả lời câu hỏi

+ Đây là HCTĐ của các vật thể

- HS quan sát hình vẽ

- HS lắng nghe

- Trên một mặt phẳng (P’)

- Vì nếu song song

-Gắn vào vật thẻ cần biểu diễn

hệ trục tọa độ OXYZ

- Lấy mặt phẳng P làm mặt phẳng HCTĐ

- Lấy hướng l làm hướng chiếu(l không // với P, OX,

OY, Oz)

- Chiếu vật thể cùng với hệ tọa

độ lên mặt phẳng P, ta được hình chiếu trục đo của vật thể

b Khái niệm HCTĐ

chiếu l không được

song song với trục

toạ độ nào?

? GV yêu càu HS

định nghĩa HCTĐ

- GV nhận xét và

yêu cầu HS khác

nhắc lại

- GV sử dụng hình

5.1 giải thích trục

đo và góc trục đo

- GV yêu cầu HS

nhận xét độ dài

O’A’ với OA? Độ

dài O’B’ với OB?

Độ dài O’C’ với

OC?

- Yêu cầu HS định

nghĩa HSBD

+ Dựa vào sự thay

đổi độ dài hình

chiếu và độ dài thực

- GV nhấn mạnh:

góc trục đo và hệ số

biến dạng là 2

thông số cơ bản của

thì không xác định được điểm trên mặt phẳng chiếu

- Là hình biểu diễn

ba chiều của vật thể được xây dựng trên

cơ sở của phép chiếu song song

- HS nhắc lại và ghi bài

- Khác với hệ tọa độ ban đầu

- Là tỉ số độ dài hình chiếu của một đoạn thẳng nằm trên trục tọa độ và độ dài thực trên đoạn thẳng đó

- HS lắng nghe

Là hình biểu diễn ba chiều của vật thể được xây dựng trên cơ

sở của phép chiếu song song

2 Thông số cơ bản của HCTĐ

a Góc trục đo :

· ' ' '

X O Y

,

· ' ' '

Y O Z

, · ' ' 'X O Z

b Hệ số biến dạng:

' '

O A

p

: HSBD theo trục

HCTĐ O’X’

' '

O B

q

: HSBD theo trục O’Y’

' '

O C

r

: HSBD theo trục O’Z’

 Hoạt động II: Tìm hiểu HCTĐ vuông góc đều.

Trong vẽ kĩ thuật có nhiều loại HCTĐ nhưng thường dùng loại HCTĐvuông góc đều và HCTĐ xiên góc cân

5’

- GV nói rõ,để

thuận tiện cho việc

dựng hình người ta

lấy p = q = r = 1

- GV trình bày

HCTĐ của hình

tròn là elip, và nói

rõ: thường dung

loại HCTĐ vuông

góc đều để vẽ các

vật thể có đường

tròn

- HS quan sát hình 5.3 SGK

II HCTĐ vuông góc đều

1 Các thông số cơ bản:

- Góc trục đo:

· ' ' ' · ' ' ' · ' ' ' 120 0

X O Y =Y O Z =X O Z =

- Hệ số biến dạng: p = q = r = 1

2- HCTĐ của hình tròn:

Hình chiếu trục đo vuông góc đều của hình tròn nằm trong mặt phẳng song song với mặt phẳng tọa độ là các hình elip Nếu vẽ theo HSBD quy ước (p=q=r=1) thì các elip co trục dài bằng 1.22d và trục ngắn bằng 0.71d (d là đường kính hình tròn)

Hoạt động III: Tìm hiểu HCTĐ xiên góc cân.

4’

- GV nói rõ mặt - HS quan sát hình

III HCTĐ xiên góc cân

1- Góc trục đo:

phẳng toạ độ XOZ

được đặt song song

với (P’), trục O’Z’

được đặt thẳng

đứng

- Căn cứ hình 5.5

HS nhận xét về góc

giữa các trục đo và

HSBD quy định khi

vẽ HCTĐ xiên góc

cân

5.5 SGK

-· ' ' ' · ' ' ' 135 0

X O Y =Y O Z =

· ' ' ' 90 0

X O Z =

p = r = 1

q = 0,5

· ' ' ' · ' ' ' 135 0

X O Y =Y O Z =

·X O Z' ' ' 90 = 0

2- Hệ số biến dạng:

p = r = 1

q = 0,5

Hoạt động IV: Tìm hiểu cách vẽ HCTĐ.

4’

- GV yêu cầu HS

quan sát bảng 5.1

SGK

- GV cho HS trình

bày cách vẽ HCTĐ

- GV nhận xét

- HS quan sat bảng 5.1

- HS trình bày

IV Cách vẽ HCTĐ

- Chọn mặt phẳng O’X’Z’ làm

mặt phẳng cơ sở thứ nhất để vẽ một mặt của vật thể theo các kích thước đã cho

- Dựng mặt phẳng cơ sở thứ hai O1X1Z1 song song và cách

mặt thứ nhất một khoảng để vẽ

mặt còn lại của vật thể

- Nối các đỉnh còn lại của hai mặt vật thể và xoá các đường thừa, đường khuất ta thu được hình chiếu trục đo của vật thể

 Cho HS làm bài tập SGK: 10 phút

+ Giải bài tập 1 SGK trang 31

 Hoạt động V: Tổng kết, đánh giá: 2 phút

- Cũng cố:

+ HSBD của hai loại hình chiếu trục đo?

+ HCTĐ xiên góc cân có đặc điểm gì?

- Dặn dò: học bài 5, trả lời câu hỏi SGK

+ Đọc trước bài thực hành 6 và chuẩn bị dụng cụ, vật liệu vẽ

III Rút kinh nghiệm:

………

………

………