Chuong 4 Tam ly trong hoat dong QT

thể  Trongưhoạtưđộngưquảnưtrị,ưkhiưtìnhưhuốngưcóưnhữngưthayưđổiưlớn,ưnhàưquảnưtrịưnênưxemưxétưlạiưkiểuưlãnhưđạoưcủaưmình.ư  Nhữngư tìnhư huốngư bấtư trắc:ư Nhữngư tìnhư huốngư đòiư hỏi

Tâm lý trong hoạt động quản trị

Những nội dung chính

1 Nhà quản trị

2 Những yêu cầu cần thiết của nhà quản trị

3 Những khía cạnh tâm lý về uy tín của nhà quản trị

4 Nhà quản trị và các kiểu lãnh đạo

4.1 Nhà quản trị

4.1.1ưChânưdungưnhàưquảnưtrịưthếưkỷư22

-ưCóưtầmưnhìnưquốcưtế,ưcóưkhảưnăngưgiaoưdịchưởưtầmưmứcưquốcưtếư nờn thànhưthạoưngo iưng ưvàưcácưthiếtưbịưtinưhọc;ư ại ngữ và các thiết bị tin học; ữ và các thiết bị tin học;

-ưCóưtráchưnhiệmưcaoưđốiưvớiưxãưhội,ưcóưtàiưquanưhệ,ưgiaoưdịchưvớiư cácưcơưquanưNhàưnướcưcóưliênưquan.

-ư Cóư tầmư nhìnư chiếnư lượcư dàiư hạn,ư nhữngư quanư điểmư nàyư đượcư thểư hiệnư nhấtư quánư trongư cácư quyếtư địnhư kinhư doanh.ư Cóư phongư cáchư mềmưdẻo,ưlinhưhoạtưthíchưứngưvớiưmôiưtrườngưkinhưdoanh.

-ưCóưkhảưnăngưsángưtạoưmộtưhệưthốngưquảnưtrị,ưcơưcấuưtổưchứcưhoạtư

độngưhữuưhiệuưđểưduyưtrìưcácưhoạtưđộngưcủaưdoanhưnghiệp.ư

Chân dung nhà quản trị thế kỷ 22

-ưTheoưđuổiưđườngưlốiưphátưhuyưnhânưtốưconưngười,ưquanưtâmưđếnư việcưđàoưtạoưcácưtàiưnăngưchuyênưmôn,ưnhìnưnhậnưconưngườiưlàư tàiưnguyênưchiếnưlượcưcủaưdoanhưnghiệp.

-ưNhạyưcảmưvớiưcácưkhíaưcạnhưvănưhóaưcủaưưnghềưquảnưtrị,ưvớiư cácưđặcưđiểmưưđaưvănưhóa,ưdânưtộcưcủaưđịaưphương,ưquốcưgiaưvàư khuưvực.ư

-ưLàưnhàưquảnưtrịưcóưócưcanhưtân,ưđổiưmới.

-ưKhôngưngừngưhọcưhỏiưđểưtựưhoànưthiện,ưtựưđổiưmớiưkiếnưthức.ư -ưLiênưkếtưchặtưchẽưvớiưmạngưlướiưhoạtưđộngưcủaưdoanhưnghiệpư trênưtoànưquốcưvàưcácưđồngưnghiệpưtạiưcácưquốcưgiaưtrongưkhuư vựcư.

• Nhàư quảnư trịư làưngườiư vạchư raư mụcư tiêu,ưchiếnưlược,ư chínhư sách,ư quyếtư

địnhư trongư sảnư xuấtư kinhư doanh,ư tổư chứcư thựcư hiệnư cácư quyếtư địnhưtrongưthựcưtiễn

• Nhàưquảnưtrịưlàưngườiưcóưchứcưnăngưtổưchức,ưliênưkếtưcácưbộưphậnưriêngưrẽư củaư hệư thốngư quảnư trịư thànhư mộtư chínhư thểư thốngư nhất,ư điềuư hoàưphốiư hợpư hànhư độngưgiữaư cácư cáư nhân,ư cácư tậpư thểư laoư động,ưnhằmư

đảmưbảoưchoưcôngưtyưphátưtriển,ưđạtưhiệuưquảưcao.ư

• Nhàưquảnưtrịưlàưcầuưnốiưgiữaưcơưquanưquảnưlýưcấpưtrênưvớiưtậpưthểưlaoư

động,ưmọiưchỉưthị,ưnghịưquyếtưcủaưNhàưnướcưbanưhànhưđềuưthôngưquaưhọưđểưđếnưvớiưtậpưthể

• Nhàưquảnưtrịưcóưvaiưtròưquanưtrọngưtrongưviệcưnhậnưthức,ưvậnưdungưcácưquyưluậtưkháchưquanưvàoưthựcưtiễnưquảnưtrịưnhằmưđịnhưraưcácưđườngưlối,ưchiếnưlược,ưchínhưsách,ưnguyênưtắc,ưphươngưphápưquảnưtrịưthíchưhợp,ưbảoư

đảmưđạtưđượcưcácưmụcưđặtưraưvàưgiúpưchoưcácưcôngưtyưngàyưvcàngưphátưtriểnưvữngưmạnh.ưư

4.2­Nh÷ng­yêu cầu­cÇn­thiÕt­cña­nhµ­qu¶n­trÞ

Yêu cầu

- Yêu cầu về chính trị

- Yêu cầu về khả năng chuyên môn

- Yêu cầu về năng lực tổ chức

-Thanh -Tài

-Tầm -Tín -Tửu

4.3 Những khía cạnh tâm lý về uy tín

của nhà quản trị

4.3.1ưBảnưchấtưcủaưuyưtínưnhàưquảnưtrị

ưưưưưUyưtínưnhàưquảnưtrịưđượcưcoiưlàưkhảưnăngưtácưđộngưđếnưngườiư khác,ư làư sựư ảnhư hưởngư đếnư ngườiư khác,ư cảmư hoáư ngườiư khác,ư làmưchoưhọưtinưcậy,ưphụcưtùngưtuânưtheoưmộtưcáchưtựưgiác Uyưtínưcóưtínhưhaiưmặtư

 Uyưtínưdoưchứcưvụ

 Uyưtínưdoưnhânưcáchưcáưnhân

Uy tín thực chất

- Mọi thông tin được chuyển đầy đủ, kịp thời

- Quần chúng cấp dưới quan tâm, cung cấp thông tin cần thiết cho nhà quản trị

- Thái độ tiếp nhận thông tin và cách xử lý nhanh chóng, chính xác

- Mọi quyết định đều được chấp hành nghiêm chỉnh

- Nhà quản trị vắng mặt, công việc vẫn tiến hành bình thường

- Nhân viên đánh giá cao và tỏ lòng khâm phục

- Việc riêng của nhà quản trị được quan tâm đúng mức, thiện chí

- Nhà quản trị thôi giữ chức vụ, mọi người khâm phục và

tỏ ra luyến tiếc, vẫn gần gũi, giúp đỡ

Uy tín có vai trò như thế nào đối

với nhà quản trị?

- Xây dựng được lòng tin của tập thể và xã hội,

đây là cơ sở của sự tín nhiệm

- Là động lực bên trong khiến nhà quản trị dám

nghĩ, dám làm, tự tin, sáng tạo

- Giúp tăng cường nhịp điệu hoạt động của tập

thể, nâng cao tinh thần và hiệu quả công tác của người thừa hành.

- Nhà quản trị có uy tín thì mới tổ chức, quản lý

được tập thể, mới có thể giáo dục được con

người.

4.4ưCác phong cáchưlãnhưđạo

4.4.1 Giới thiệu vờ̀ các phong cách lãnh đạo

• Kiểuưlãnhưđạoưđộcưđoán

• Kiểuưlãnhưđạoưdânưchủ

• Kiểuưlãnhưđạoưtựưdo

Chọnư mộtư kiểuư lãnhư đạoư phùư hợpư vớiư từngư cáư nhânư dướiư quyềnư

Chọnưkiểuưlãnhưđạoưphùưhợpưvớiưmứcưđộưphátưtriểnưcủaưtậpư thể

Lựaưchọnưkiểuưlãnhưđạoưphùưhợpưvớiưtìnhưhuốngưcụưthể

Chọnưkiểuưlãnhưđạoưphùưhợpưvớiưtínhưcáchưcủaưmìnhưư

4.4.2ưCácưyếuưtốưảnhưhưởngưđếnưlựaưchọnưcácưkiểuư

lãnhưđạo

Đểưquyếtưđịnhưmộtưkiểuưlãnhưđạoưphùưhợpưvớiưtừngưưnhânưviên,ưưnhàưquảnưtrịưcầnưchúưýưtớiưnhữngưđặcưđiểmưcủaưmỗiưcáưnhân

 Tuổiưtác:ưnhàưquảnưtrịưnênưápưdụngưkiểuưlãnhưđạoưtựưdoưvớiưngườiưcaoưtuổiưhoặcưkinhưnghiệmưhơnưmình

 Giớiưtính:ưnhânưviênưlàưphụưnữưthườngưcóưthểưlàmưviệcưtốtưhơnưdướiưsựưlãnhư

đạoưđộcưđoánưcủaưnhàưquảnưtrị

 Kinhưnghiệm:ưnếuưnhânưviênưđãưcóưnhiềuưkinhưnghiệm,ưtốtưhơnưlàưsửưdụngưkiểuưdânưchủưvàưtựưdo

Cầnưđộcưđoán:ưápưdụngưvớiưnhữngưngườiưhayưcóưtháiưđộưchốngưđối,ưthiếuưtựưchủ,ưthiếuưnghịưlựcưvàưkémưtínhưsángưtạo

Cầnưphảiưdânưchủ:ưápưdụngưvớiưưnhữngưngườiưcóưtinhưthầnưhợpưtác,ưthíchưlốiưsốngưtậpưthể

Cầnưlãnhưđạoưtựưdo:ưápưdụngưvớiưnhữngưngườiưkhôngưthíchưgiaoưthiệpưvớiưxãưhội,ưcóưđầuưócưcáưnhân

ở giaiưđoạnưmớiưhìnhưthành:ư

Nhàưquảnưtrịưnênưápưdụngưkiểuưlãnhưđạoưđộcưđoán,ưthiếtư lậpưkỷưluậtưchặtưchẽ,ưđưaưraưcácưyêuưcầuưcụưthể,ưkiểmưtraư kịpưthời.ư

ởưgiaiưđoạnưthứưhaiưcủaưtậpưthể:ư

Nhàưquảnưtrịưphảiưápưdụngưkiểuưlãnhưđạoưmềmưdẻo,ưlinhư hoạtưnhưngưcươngưquyết.

Khiưtậpưthểưđãưphátưtriểnưưởưmứcưđộưcao:

Trongưgiaiưđoạnưnàyưtậpưthểưđãưcóưbầuưkhôngưkhíưtâmưlýư tậpưthểưtốt,ưtậpưthểưcóưtinhưthầnưđoànưkết,ưcóưkhảưnăngưtựư quảnư cóưthểưápưdụngưkiểuưdânưchủưhoặcưtựưdoưđểưphátư huyưtínhưsángưtạoưcủaưmỗiưcáưnhânưtrongưtậpưthể.

Chọnưkiểuưlãnhưđạoưphùưhợpưvớiưmứcưđộưphátưtriểnư

củaưtậpưthể

thể

 Trongưhoạtưđộngưquảnưtrị,ưkhiưtìnhưhuốngưcóưnhữngưthayưđổiưlớn,ưnhàưquảnưtrịưnênưxemưxétưlạiưkiểuưlãnhưđạoưcủaưmình.ư

 Nhữngư tìnhư huốngư bấtư trắc:ư Nhữngư tìnhư huốngư đòiư hỏiư phảiư hànhư

độngưkhẩnưtrương,ưnhanhưnhạyưvàưkịpưthời.ưMọiưnỗưlựcưcầnưphảiưđượcưdốcưhết,ưcácưýưkiếnưcầnưphảiưđượcưtraoưđổiưnhanhưchóngưvàưcôngưviệcư

đòiưhỏiưmọiưcáưnhânưphảiưtậpưtrungưcaoưđộ.ưChínhưnhữngưtrườngưhợpưcấpưbáchưnhưưvậyưcầnưcóưmộtưsựưlãnhưđạoưcứngưrắnưvàưđầyưuyưquyềnưhơnưbaoưgiờưhết

 Bấtưđồngưtrongưtậpưthể:ưthôngưthườngưnhàưquảnưtrịưápưdụngưkiểuưlãnhư

đạoưđộcưđoán,ưsửưdụngưtốiưđaưquyềnưlựcưcủaưmìnhưđểưtrấnưápưnhữngưmốiưbấtưđồng,ưsựưthùưđịch,ưngờưvựcưgâyưchiaưrẽưtrongưưnộiưbộ,ưgâyưbấtưlợiưchoưtậpưthể

 Tìnhư huốngư gâyư hoangư mang:ư nhàư quảnư trịư cầnư tỏư raư gầnư gũiư vớiưnhânưviên,ưthườngưxuyênưgặpưgỡưtraoưđổiưvớiưhọ,ưsựưtrấnưanưcủaưnhàưquảnưtrịưsẽưđemưlạiưkếtưquảưhơnưbấtưkỳưthôngưđiệpưnào.ưư

ưưưưưTuỳưthuộcưvàoưcáưtính,ưmỗiưnhàưquảnưtrịưsẽưthíchưmộtưkiểuưlãnhưđạoưnàoư đóư thíchư hợpư vớiư mìnhư vàư hiệuư quảư vớiư kiểuư lãnhư đạoư đó.ư Tuyưnhiênưnhàưquảnưtrịưcũngưưcầnưchúưý:ư

 Mộtưđườngưlốiưlãnhưđạoưtàiưtìnhưđôiưkhiưđòiưhỏiưnhàưquảnưtrịưphảiưlàmưngượcưlạiưvớiưsởưthích,ưcáưtínhưcủaưmình;ưbiếtưsửưdụngưnhiềuưthủưthuậtưvàưnhiềuưphươngưphápưkhácưnhauưphùưhợpưvớiưnhữngưtìnhưhuốngưthựcưtếưkhácưnhau

 Nênưcoiưtrọngưđúngưmứcưcáưtínhưcủaưmìnhưvìưtrongưđiềuưkiệnưbìnhưthường,ưcáưtínhưcóưthểưgiúpưnhàưquảnưtrịưquyếtưđịnhưkiểuưlãnhưđạoưdùngưtrongư nhữngư điềuư kiệnư “bìnhư thường”.ư Nhưngư vớiư nhữngư điềuư kiệnư đặcưbiệt,ư nhữngư tìnhư huốngư đặcư biệtư xảyư raư cóư thểư buộcư taư phảiư chuyểnưquaưsửưdụngưnhữngưkiểuưlãnhưđạoưkhácư

 Nhàưquảnưtrịưcầnưcóưmộtưtầmưnhìnưrộngưđểưcóưthểưưnhậnưbiếtưvàoưthờiư

điểmưnàoưápưdụngưkiểuưưlãnhưđạoưnàoưlàưhữuưhiệuưnhất

• Quyết định quản trị có ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp

• Về mặt tâm lý, việc ra quyết định là một trong những giai đoạn hành

động ý chí của nhà quản trị, kết quả là hình thành một mục đích và đưa ra những biện pháp nhằm đạt được chúng.

• Quá trình ra quyết định đòi hỏi nhà quản trị phải thực hiện một quá trình tư duy phức tạp: từ phát hiện vấn đề, hình thành các liên tưởng cho đến việc đưa ra các giả thuyết và giải quyết vấn đề.

• Quyết định quản trị đó là một trong những hoạt động trí tuệ nhất, sáng tạo nhất của nhà quản trị

• Phươngưphápưđịnhưtính:ưthôngưquaưtổưchức,ưmờiưcácưchuyênư giaưkinhưtế,ưtâmưlýưhọc,ưx ưhộiưhọc…đếnưtraoưđổi,ưphátưhuyư ã hội học…đến trao đổi, phát huy

tríưtuệưvàưkinhưnghiệmưcủaưtậpưthểưđểưraưquyếtưđịnh.ư

• Phươngưphápưđịnhưlượng:ưthôngưquaưtoánưhọc,ưmáyưtínhưđiệnưtửư

đểưraưquyếtưđịnh.

• Phươngưphápưtổngưhợp:ưtứcưlàưkếtưhợpưhaiưphươngưphápưđịnhư tínhưvàưđịnhưlượng.

5.3 Các giai đoạn của quá trình ra quyết định

• Phát hiện vấn đề và nhận thức vấn đề

• Xuất hiện các liên tưởng

• Đưa ra các phương án quyết định có thể có

• Lựa chọn phương án quyết định

• Việc lựa chọn phương án này hay phương án khác đó là kết quả của sự tác động lẫn nhau giữa các yếu tố chủ quan và khách quan.

Cácưnhânưtốưảnhưhưởngưđếnưlựaưchọnưquyếtưđịnh ư

Nhân tố khách quan

Nhân tố chủ quan

Đặc điểm của nhiệm vụ, tính

bất định cao hay thấp, khối l

5.4 Những yêu cầu tâm lý trong tổ chức thực hiện quyết định

Để quyết định có hiệu quả cần tổ chức thực hiện tốt quyết định Trong quá trình tổ chức thực hiện quyết định, nhà quản trị cần khắc phục một số những yếu tố tâm lý cản trở sau:

Sức ỳ về thói quen

Sức ỳ về tư tưởng

Những khiếm khuyết trong việc truyền đạt quyết định

Chú ý khi phân công nhiệm vụ thực hiện quyết định cho những người dưới quyền

5.5 Phương pháp kiểm tra, đánh giá việc thực hiện quyết định.

• Kiểm tra thực hiện quyết định có ý nghĩa quan trọng trong quản trị kinh doanh.

• Để kiểm tra mang tính tích cực và hiệu quả cần phải bảo đảm những yêu cầu trong kiểm tra.

• Phải đánh giá kết quả thực hiện quyết định.

Luyện tậpÔng Hòa công ty Y cho rằng cách quản lý tốt nhất đối với các nhân viên cấp dưới là ông cho phép họ vận hành doanh nghiệp không cần có sự giám sát trực tiếp Ông tin họ sẽ tiến hành công việc một cách suôn sẻ mà không cần phải có sự giám sát chặt chẽ Ông thường sử dụng thời gian của mình trên sân gofl hay sân quần vợt.

Đến một ngày, ông Hòa nhận được điện thoại của chủ ngân hàng và biết tài khoản của công ty Y đã bị rút tiền quá 11.000USD Xem xét kỹ lại thì trong hai năm qua, ông phát hiện

ra đã bị lừa gạt mất 73.000USD Điều này làm công ty ông lâm vào cảnh khó khăn

Luyện tập

Ông Đại là Giám đốc một công ty TNHH, ông nghĩ mình là chủ nên lúc nào cũng gây sức ép với các phòng ban, bỏ ngoài tai ý tưởng của nhân viên Vì vậy, nhân viên công

ty ngày càng thụ động và cứ ỳ ra, tình hình sản xuất kinh doanh của công ty ngày càng trở nên xấu

Trước tình hình đó, ông quyết định mời ông Trung (có tài lãnh đạo) về làm phó Giám đốc điều hành nhằm khắc phục tình hình công ty

Yêu cầu:

1 Anh/chị nhận xét về phong cách lãnh đạo của ông Đại Nêu ưu, nhược điểm của phong cách lãnh đạo này, các trường hợp khi sử dụng phong cách lãnh đạo này?

2 Nếu Anh/chị là ông Trung, anh/ chị làm gì để khắc phục tình hình của công ty?