Kinh nghiern cu the ve thirc hien Luat Bao v~ M6i tnro g va cac van ban phap che kern theo Nguyen Nqoc Sinh , Nguyen fac Hy va Nguyen Tien DOng 3.. h i lap va dich chuyen cira pha..; co
Trang 1HANQI THANG 11/1996
SIDAlIUCN TRQ GlOP KY THU~ T CHO
BQ KHOA HQC CONG NGHe vA MOl TRUONG/CVC MOl TRUONG
Tuyln tcjp hili viet cua nhieu t al' gid
Trang 2Ml)C Ll)C
Tra g
Danh sach tac gi cac bai viet
Uti n i dau
1 Cac hoat do g d duoc tien hanh de thuc hien ke hoach hanh do g
qu6c gia va cac con iroc qu6c t€ve moi truo g bViet Nam
Le QuyAn
2 Kinh nghiern cu the ve thirc hien Luat Bao v~ M6i tnro g va cac van
ban phap che kern theo
Nguyen Nqoc Sinh , Nguyen f)ac Hy va Nguyen Tien DOng
3 Tang quyen chu do g cua nhan dan dia phircn trong quan ly khu
bao v~ thien nhien
Va Quy
4 Su c6 tran dau tai can Cat Lai va bai hQCkinh nghiem
Hua Chien TMng
5 Kinh n hiem quy hoach, xay dung, khai thac mot s6 khu con 55
n hiep bTP H6 Chi Minh va ca tinh phia Nam
Lam Minh Triet
6 Kinh nghiem quan l y con tac danh gia tac d n moi tnro g b Viet 69 Nam
Chu Thj Sang
7 M6 hinh tham canh t6 g hop bDo g bang son Ciru Lo g 77
Va Tong Xuan va Nguy{m Duy Can
8 Kinh n hiem kiem scat va xjr ly 6 nhiem co g n hiep tai cac xi 9
n hiep cua Co g ty Vedan bDo g Nai
Le Trinh va Tran Minh Chi
9 Bai hoc ve qu hoach v ng ven bien bp a Tam Giang 105
Nguyen Chu H6i , Tran f)uc Thenh va Nguyen Nh(it T hi
10 Danh gia viec tham dinh bao cao DGTDMT cua du an Nha may Xi 117 man Chinfo g
Le Thee Can , Tran Van NMn , f)/ftng Huy Huynh
I
IV
1
19
35
43
Trang 3BAI HOC VE QUY HOACH VUNG VEN BIEN
PHA TAM GIANG
Nguyen Chu us; Tran Due Thf!-nhva Nguyin Nhf;lt Thi
T o m Hi t
Pha Tam G i a g d T hua Thien - H ue' L m o t v u ng ven b a co dien tieh 216km 2, da i
6 k l ll Ng (J ' n l oi t u n hi en d~'ic b ie t v ' thu » s dn cu ph a nJt io Ph a con co toe dung
di e 'u li oa dong c h tl», vi khi h u la m 11O "i t rd n l gio b do c h n u dd n Vung p a va ven
p a la dia b n sinh song c u a k h odng 300.000 da , si n h song b ang n ong, ngu nghie
va cdc nga nn ki nh te' bi e n kha c, Do sue e p ve' kinh t( t va ddn so t ai n u yen c u a p h chua d u ac kha i th ac mot eac h h op l - y va h en l du N g u n 10 thuy sdn dd co biiu hien C~ 1J1 ki¢t m o l t r uang h6t ddu bi 0 nh ie m Du o tr e n k ef qu a n h ie n cuu, thu ng iem tro n cac nd m gdn day b i viet tri nh h ay 6 vd n de ' m oi truong ta i p a: p dn f a g
nu ac, chuven lap cua p ha, n ong h oa vu e nu ac, gia tan 0 nhi e m , n gd p lut va nhiem
111 9n suy thoai mo i truong nu oi tf l lY sd n B ai vi e t dex u t y kien v imo h inhkhai th c pha theo h u ang dn d i n cua p h a, d i e u h oa La va ddy m a , q u y h oac l l a i ddm nuo trong rang, b do v¢ t h dm co, lu a c h on co cd u cay con nu o i tr o n phu h op, di nh cu n u don va ngan ngua 0 nhi e m, ph d t t r i e n cac h oa t d o g h tr a xd h i tan g cuang cong tac gido d u e , dao tao, q u n I y ph d c h e.
P a Tam Gian , thuc chat la m()t vung ven h0 (coastal lagoon), an Ilg ' phan 1 1
chicu dai h0' hi6n Thira - Thie - Hue Day la m(t p a cO' 16n trcn th6 giC1ivoi di0
tfch 216km2 , dai 6Rkm va lieu bi6 cho vung nhiet d6i ~m TLr ban doi p a Tam Giang gtlI1 bo v6i cu c s6ng cua ng ai dan dia phuo g cung v6i su p at Lri6 , hung
thin.h cua d thi Hu. e
Ngu(~ loi ur nhicn, dac bict I~Ithuy san cua pha rat 16 , P a n u m(t h e, dicu hoa kh(')ng 1 chc n t! ng~p lut, dieu tiet vi khi hau va la n i tran gi6 bao ch uiu thuycn
Vo-i di6 kien rnoi sinh th an loi p a Tam Gian da tu 11C?pb n minh mOt c0ng lWng 'cu'dan n)n L6 va tru phii voi su phat trien cua,kinh te n n n hiep, kinh te darn p a
va kinh te bien
Do sire ep v kinh te va dan sO',p a Tam Gian chira duoc khai thac hop Iy va
rhie k a nan phat trien lau b n Ng on loi thuy san pha co n u co can kier do
k ai thac qua mire va huy oai moi sinh Moi twan pha bat d~u bi ()nhiern va k a
nan c ) nhiem ngay cang tang Dac bier cac tai bien tu nhien nhir ng~p lut, xam n ap
111 ( 1 h i lap va dich chuyen cira pha ; co xu huong tan lam ch dieu kien sinh thai
v; C l1 cau tai ng ycn luon bien d(lI1gva thie h n \\U'ng
Ri viet nay d6 c~p den d~c thu moi truan va tai ng ycn p a Tam Gian , xu th
p at tri0n va bien dOn tai n uye duoi lac d ng cua It! n ie va nhan luc, d6 xuar
105
Trang 4Mots 6 kinh nghiem cutheveqUE m Iy mo itw ang aV i~ t N a m
Gian do tac gia lam chu nhiern
drmg 1<.lI1hcung veri nhirng khac n hi¢t thai tiet eta anLi'hiro g sau sac den moi truo g
Pha co chieu dai 68km, ro g nhat 8k.m, hep nhat 0,6km, de) sau trung binh 1,5
diii c()n c t c.ao tir :')- (jOm ngan each pha vrri bi~n va chi duoc th n vci hi~n qua hai
IU<;1ngbun eat trursg binh 150g/m3, cue dai1.830g/m3 M(>t nam eo 3 - 6 tran lii, bat
Ph" T'1111Gian rn'lnh,th nh va pba: tri en tro g thai ky Holo cn tren n n cau true
dia d(lI1g kha nhau v6 nf.uc\n g6c va xu huan tien hoa Phan R5c pha Tam Gian
p {lt IL'lGnthen co cine mo: lagoon thuc 'Ihu, dam Thuy Tu a giira ke thira trcn iClI1g
S\)ng va d n so g doc b la ycu to'Ihu) I cl<)n 19cth n tri
Che d<)hai van ven b ngoai dam ph, a kha phirc tap Thuy trieu cua Th an An ban
v e mua d ng, son hua g Do g tr u the v i t~n sua't 67%, de)cao ph6 bien la 0,5
-1,5111.v« mua he, son thinh hanh huan Do g Nam, tfrnsua't 36%, de) cao ph6 bien
0,3 - 0,5m, thuo g co 1 - 4 can bao anh huan va song dat 3 - 4m S n tro g dfrm
p a kh()n Ian do gio tao nen, d<) cao thirong 5 - 1 el11,k i bao gio dat 30 - :'iOem
Trang 5D anh g i a qua f n ' nh tMm cl!nh baacaoDanh gia TaGclang MO i fJ1lr'mg dlf an Nha may X i m { mg C h i nfa n
Mire 11l1aCtro g p a bien d6i theo kho g gian va thai gian v « mua can mire ruroc
p a lu n thap h n dinh trieu 2 - 30cm adam Cau Hai 5 - 15cm aTam Gian Mira
Ii n iroc lai rrurc ruroc pha luo c o h n mire mroc bi~n 70cm a Cau Hai Bien d
Iieu pha n o h n ngoai bien
D())1g chay tro g pha ycu, nhung phirc tap phu IhU9C van d n chay trieu, gio,
sOll Then mo hinh so tri Vo sing e tro g dieu kicn hinh thiro g hoan luu rat ycu va
d d ng gio quyet dinh Khi co mua lii do g chay lu tan d(>1 ng91 Vao mua kho,
d ng chay tai cira Thuan An va Tu Hi6n dat 50 - 60 c m/ s va giam din van phia tro g
Toe d d ng gio 2 - l O c m/ s khi toc d(>gi6 S m/ s va hinh thanh hoan hru CI C b9 cung
hoac n iroc chieu kim d6 g h IUy theo huang gio th6
Do Irao dC;i nurc ycu, chc d9 khf hau va d true h nen cac ycu to thuy hoa p an
d! rat ro theo kho g gian Ih~ g dung, d c pha va theo mua 8(> man thay d i tLr nhat
dcn man tro g pham vi 0, 5 - 33% Tinh chat phan tlng cue manh a mot thuy vue
nuoc n ng chi] - 2m va xuat hien hien urcn phan tin ngiroc chua tLrng g~p ( j Vi~
am, chirn 16 che' d(>trao d i mroc than dung rat kern,
v « rnua k o, tai p a Tam Gian trung binh d(> man tin mat 9,6%, til g day 22,9%, chenh le h khoan 1 %, acira Thuan An chenh lech d(> man tin mat va day
8,4% Hien urcngphan til g n iroc keo dai 5 - 7 g i a / n ga y vai d man tin mat cao
11\111d g day 4,4% thay d oc 0 Narn Thuy Tu va phan Ra C a Hai co dinh IIU dtn
p fin ch m cua do g Iiu m~1I1hILrCau Hai lcn do g IriGu ILrTam Giang xu n
Rien d6i d9 man then ph trieu ngay dern ral Io , bien d(>20 - 28% (1Cira Thu~ I1,
.'),5- 5,9% (1Tam Gian va 1- 2% (1Thuy Tu Thco mira dao d(> g nay con Ian h(1I\
nh i e u
D(> pH k oan 7,2 - 7,'8 va tan din ve p ia Nam van rnua k o V0,rnu a mtra, pH
ha x o g 5,6 ( 0 UlU), 6,4 (Huan , Dai Giang) tro g khi Tir Hien dat 7,9 DC)pH
p tn l n manh me vt rnua mira LU9 g 0 xy hoa Ian Irung binh mira kho 4 - 4,5 mil
Ian lin mat cao hem day khoang 0,5 ml/l
V ( > d e co quan h den dinh dutng, d(>chieu san vue nuoc va sir h6i lan p a,
Thuan An, son Huan cao h n ca (50 - 100mm) Phan b6 d(>due t n mat can hen
lfin day, d(>due chu yeu anh huang cua mroc so g Viing rnroc dfim Cau Hai d()d e
Ihuang chi 20 - 5 ppm va co xu huan t n day cao h n tin mat
g 6n dinh duo g lro g kh6i rnroc cua h n i chun 1 n heo va p an bo kh6 g
d LI d trao dC;i mroc kern, phan Ifin manh P04 va N02Ihap va mua mir a lang gflp 2
Iillmua kho Silic tan (Si()~) ham IUQ'ng cao va hien d(> g manh (400 -4.(()Omg/m\
giau nhfll ('1 Tam Gian , ng co nhal i Cau Hai oi chung bien d(mf dinh dl1fllf
phirc I'.IPIh hien hO~1I1hru yeu, n u(')n dinh duo g chu ycu do song cung cap Kha
vai ruroc, dinh dufmg tro g nen day kha giau, Ham IU9'n cach n hiru co Irung binh
Trang 6Mots6k i nh nghi~m cu theVB qulm 19moi trtlcmgaVi~t Nam
0)\2%, thap nhat 0dftm OIU Hai Dinh duo g hiru CC1chu ycu tir n u n co bien, ro g
I ao
Dinh d fin h n i chun k o g 1 n, nhung chuoi thirc an ngan, it hao phi nan
Iu ng chuyen h6a nen nang suat dau ra cua h kho g thap Dac biet do hoan luu mroc
Ion tao nan sua't S(1 c p va CC1sa thirc an han c1ffucua he C6 bien co vai tro ten
p o g chuyen h a dinh dutn vo CCicua h thanh dinh dutrn hiru CC1an each tieu
Ih 1va chuyen hoa true lief dinh dutrn v CC1tir n6n day Nang sua; SC1cftp thuc v t
lHi tru g hinh 130mgC/m- /ngay
3 TINH HINH Sl I Dl)NG PHA TAM GIANG
3 1 T Al NGUYEN PHA TAM GIANG
* N O I S I N H CU '
c , COil ng 0i Khoan 5 c }'r J s6 hUY9 ve1i3 xfi co dai so g kinh te gan v 'i pha Vcn
I " la p a c6 1(1i22.000 ha liia d Ian pha ma thanh Khoang 30 V~lI1an, tuo g duo g
Dac bi~1 la co tren 1van ng ai s6n tren mat ruroc pha c6 mire s6n va trinh d van
* T 1 E M U / C (; I An T H aN ( ; - CAN (;
1(111d i v6i p at trien giao tho g - cang Truce hel la giao tho g n i thuy va vcn hien,
g,6 p an p at trien kinh Ie - xa h(i cua tnh Tiern nang can nho va hen ca cfin thuan loi de tang cuan giao luu thuy b0 cho do thi Hue, Can Tan M y nam 0 cira
sCmgHuo g co lu6 g di qua cira Thuan An co klul nang cho Iftu 500 t3"ncap hen, den
nam 2 1 Itu 3000 Ulnc~p hen Do la vue mroc g~n kin nen pha Tam Giang con !3
1)(1ineo dau, tranh gi6 hao ch tau thuyen
' " T 1 E M NAN (; D U U r H
N;'l111hen cti (h " ) Hue, di S,11lvan hoa Ihe giui va mot vung, dfll c(l s(lI1gHuong, nui
gtrBinh va lan Iim n6i tieng, pha Tam Gian la mOl be) phan kho g ta h n'1icua
du lch Vlll gHue Sap lui du lich d "m pha s~ Irb Ihanh m(1 tro g nhlin loai hinh du
lch ven hien dac sac Rieu hi~ a cac mat pho g canh yen binh nhu m{)1 hC;Io , ct"l
hai c t dcp, co rung ng~p man, chirn muo g, hai san tUC1isong, di tich lich SLr,1 hl)i
Trang 7EJ Em h gia q u a t n ' nh tM m d !n h baa c eo fJanh gia Te e dong MO i trutJng du an Nha m ay X i m an g Ch i n fang
dy-n,!'.(c t v~ vo so) co trir 1119 g 6'n
= ! N ( ;UON ui, S INH V~T
nhorn d(>n thuc ~~ t C O b n CI:I the duoc gi6'i thie (;b n 1:
S~) voi cac pha (; phia Nam thi 6 d y phong phu ve loai nhun sinh hro g tha ,
Tuy nhie , do thuy dien ro g n n tiern na g n urin loi k a Io , dac biet la nuoi tr~n
-3( (Yr ) san lu·q g n h~ c hi6n h~lI1g arn roan tinh D6n nay co khp,ln I.OOOha au I1U l) i
tr o s • ; dfim p a vai cac deli nro.n'- chu ycu: ron( hi6 , t(lm c a, c , nhunu( n nu s" uflt
c n,!' giil11 thco tht'rigia
thu dlrt1 ,cung b c Ie) nhirng (1 i kha g I(.ti ic gili'a c c nganh tro g khuo k (~p at
tri01lh n vLrngplui, ChLIycu Iii:
N i mg ng h iep : chicm vi trl h~n d~u (trcn 5() (Yr , nhirng con phan tan va chin unh
Trang 8M¢t s6kinh nghi~m cu th r iveqUEIn Ii ' m6i trLfongaVi~t Nam
Tlll l Y sa i l: chicrn vi tri quan tro g, luo g t~ thuycn tan han nam Den narn 1995
co 4300 chicc, Lao d n danh bat tan 1,5 Ian Mat d9 khai thac cao (4ha/1
thuyen) Nuoi va danh bat d~ giam nang suat 5 - ]3 Ian Chu yeu d danh bar
qua mire, suy giam n u n loi va phuong tien lac hau, danh huy diet tro g dieu
kien moi sinh khac nghiet
Giao t h ong - cdng : Mac du chiern vi tri quan tro g trong d i son kinh te'- xa h i a
ven pha, nhirn d cira Tu Hi~ d i khi bi Hipnen gay ach tac di lai ra bi~n Cac
din nh o muon tang con s u r phai tan na o vet sa h6i v a d dan anh hu o g de n
Dl I l ich : Nam hen canh thanh ph6 Hue co dan Ct1t~p trung va dich vu du lich phat tri6 sc g[IYanh huo g t6m tang ca c chat thai sinh hoat c huycn vao pha cung voi
vice mat g~n 1 van dan thuy dicn, van hoa thap, song va danh hat thuy an tai ch
pha sc phai ganh chiu hau qua moi tnro g Ian: gfly 0 nhicm va khai thac huy di~l SI! phan hoa lanh th6 th6 hicn su tuo g phan dia hinh gifra mot hen la ruii va bi~
thC)!)g Juaphi Cho ncn cac hoat d<)n tro g pham vi hru vue cling sc anh hl1b g dcn
plu\ v6 mat moi twang, dac bi e t la tan xoi mo d ma't lap phu rung athuo g Il1U
Tro g dam phi I1Uthe' la tram tich b t bun vai d~c di~m dia hoa khir (ty s6
FcJ/Fc2> I Cat p an bo quanh b o, dac biet la a ria tro g cua d i cat chan, chira
nhieu khoang vat nan nhu Inmenit, Ziarcon
g 6n cung dip b6i tich ch pha bao g6m: h i tich d cac son d vao pha, ur
bi6 d a vao pha qua hai cira Thuan An va Tl1 Hien Vat lieu do x i man, c t th6i
cat c ay tu cac hai ven pha man v o va v~t lieu ng o goc sinh v t Tinh roan sOh<)
ILf,1 gC)itich 1l1<;1 g i tich tir de n u n cung c a khac n au duoc trinh hay tro g
h ng 2
Bang 2 Llt<;1ngboi tich nguon khac nhau cung cap cho pha Tam Giang
Nguon boi tich Kh6i ILJ'CJng
(tan/nam)
Cling da uac tinh diroc t6 g IUQ'ngb i tich ra bi0 han nam khoan 329.000ta'n
Do d luo g h i tich tharn gia qua trinh tr~m tich tro g pha khoan 77.400ta'n/nam
110
Trang 9£)anh gia qua tdnh tham a!nh baa ceo f)anh gia TaG aQng MOi tnJtJngouan NM may Xi mang Chinfang
che Hlp dily dan Dtr bao kha nang lap dily den rrnrcmat chirc nang pha khoan 600
-1.500 nam toi
5 CAC VAN DE MOl TRUONG CHU YEU
H/~N TU(JNG PHAN TA'NG
Hien nrong phan tang manh the hien su trao d6i mroc kern Ia mot dac thu cua pha
Tinh chat phan tang the hien r5 amoi noi trong pha vao ca hai mua va the hien a moi
yeu t6 thuy hoa (S %0' pH, TOC cac mu6i dinh dirdng) va c a su phan b6 cua thtrc
v~l n6i Qua trinh phan tilng lam cho co sir khac biet v~ cac yeu t6 rnoi truo g s6n
tao nen su khac nghiet lam lap mat ngheo dinh dtrong nhat Ia mua kho Phan tang tao
n ay dira vao 47 trieu m3 va mot hrong Ian ruroc man bi hru gift gay man
Hien nro g phan tang rnanh do cau tnic h~kha kfn va nang hrong trieu yeu Hien
uro g phan tang n iroc co the do cung nhieu nguyen nhan: str d6n ep kh6i mroc chieu
tro g dam pha tir phia Tir Hi~n v~phia cira Thuan An, sircung c p rnroc ngarn nhat
tir day (lien quan d~n hoat do g dirt gay hien dai) vaco the mot phan b6c hoi ve miia
kho cua lap mroc mat
Q uA TRiNH LAp C U A, CHUYEN CUA
Qua trinh nay lam thay d6i cau tnic hoan hru, mire d d n kin, trao d6i mroc cua
pha, ca tinh chat sinh thai cua h~ va mot loat cac van de ve moi tnrong, kinh l~ va
Tu Hien tnroc khi la cira duy nhat cua dam pha, t r a thanh cira phu tir khi cira
Thuan An mo vao narn 1403 va 6n dinh vao diu th~ ky XVI Tir do cia Tir Hien co
xu Ih~tan voi nhip dieu lap va ma tan dan Tren 40 nam qua, cira bi lap 3 liln vao
c c nam 1953, 1979 va 1994 M8i khi cira lap, ngoai ach trac giao thong con xay ra
ngap lut va ngot hoa Tnroc lap cira thang 3/1979, d¢ man Cau Hai thtrong 9 - 33%°'
sau lap cira diroi 11°/00-ora me Ian cu6i vao nam 1989 va dong Hincu i vao than
11/1994 Hien nay cira vira bi lap nen gay ngot hoa giln 1.000ha pha, de d a 3 0 ha
nuoi torn va gay ng~p ring 1.000ha hia
kh6 g 6n dinh velu6 g, ben vac o sa ha tang khu vue Dilu nam 188 cira con nam a
cii bi lap han Tro g the' ky qua cira Thuan An di chuyen 40 m/narn len phia Bac
Hien nay su di chuyen cham lai, cira co nguy co bi lap va m a lai cia a Phti Thuan
Trang 10M(Jtsok i nh ngh i ~m elf the vequan Iym6i trtlong aVi~t Nam
Di~u nay de doa n hiern trong luong, cang My Thuan, diu Thuan An va thay d6i tinh
chat moi tnro g, sinh thai khu vue pha
Do g thai dich cira Thuan An chu yeu lien quan den dong lire dong chay song
Hiro g chay than ra bi~ , nhat la vao mua lfi Dong thai bdi lap cira Tu Hi~ chu
yeu lien quan den do g b i tich doc bed so g Tinh toan ban mo hinh CERC ch
thay d n b i tich di xu6ng phia Nam 2.012.000m3/nam, len phfa Bac
1.490.000m3/nam T6ng hrong di chuyen 3.502.000m3/nam va can bang b i tich
huo g v phia Nam Ia 522.000m3/nam
Cac qua trinh neu tren gop phan lam tan nhanh qua trinh dong kin va no g h a,
ngot hoa vue mroc Mac du nguon b6i tich tit luc dia khong Ion nhirng kha nang lan
d n b6i tich nhanh N guon b6i tich tit son dua ra, tit bien dira vao qua cac lach cira,
do gio va do cat chay dira tit con dun chan ngoai xu6ng va mot phan do cac san pham
da chirng minh sf!can hoa cua khu d~m To Ha akhu cira Dai Giang Sucan hoa ciing
d n den hru tho g mroc kern va tang su phan each, phan di giira cac khu k ac nhau
cua vue mroc
6 nhiem hiru co tro g pha chua cao, gia tri BOD thap, khoan 0,6 - 1,5 mg/l va
thap nhat aTam Giang Gia tri COD trung binh 1 - 3mg/l cao hon v~ mira kho va a
tan mat v « mua mira; COD giam tit Bac xu6ng Nam va thap hon a tang mat Tuy
nhien, a cac di~m dan cir ven pha, chat thai sinh heat d6 xu6 g pha co th~ gay 0
nhiern Bien hien 0 nhiem d u tren pha kha r5, ham hrong dau khoang 0,13 - 0,5
mg , virot qua gioi han cho phep voi nghe thuy san Do Ia.k t qua phat trien tran Ian
Duo g nhtr co hien tuong dan cir mac nhieu t~t b~m sinh (slit moi, slit mieng, kheo
chan) Tuo g lai su phat trien do thi Hue' co n uy co bien pha thanh h6 clnra thai
Ngap lut kep theo ngot hoa mua mira va nhiem man di cung han han tron mua
kho la nhirng van d~ cap bach d6i voi moi truo g pha Chung co quan he den dtien
hoa nr nhien va tac d n nhan sinh Thuong nhirng heat do g che n ir ngap lut lac
d ng xau den nhiern man, thieu ruroc ngot va ngiroc lai, che n ir man co th~ gay ng~p
luI
Ngap lut quan h den dac diem khi hau dia phuong, c u tnic thuy vue va tnh
tran b i lap cira Tir Hi~ Ngap lut gay huy hoai de dap, co sa ha tang, thiet hai ch
nuoi tro g thuy san, gay rrhiem b~n moi tnrong va anh huan doi s6n nhan dan Lii
ti u man vao than 5, 6 con anh huan n hiern trong den hia he thu
112