H2A-QTCS-Day 4 morning

Xác định nhiệm vụ Chiến lược tìm kiếm thông tin Định vị và truy cập Sử dụng thông tin Tổng hợp...  Kiểm tra xem bạn đọc đã tìm kiếm cái gì rồi  Hỏi bạn đọc xem thông tin cung cấp có

Xin chào buổi sáng!

Tìm kiếm thông tin trong

môi trường điện tử

Giảng viên: Kathleen Weibel Chương trình học bổng đào tạo cán bộ thư viện Việt Nam của

Simmons College/Atlantic Philanthropies

kweibel2@gmail.com

Chương trình Phát triển thư viện khu vực

Thụy Điển- Lào- Việt Nam

Thứ Năm, Ngày 1/5/2008

Chúc mừng 1/5!

Chúc mừng Ngày quốc

tế lao động

Hôm nay chúng ta sẽ tiếp tục xem

Xác định nhiệm vụ

Chiến lược tìm kiếm thông tin

Định vị và truy cập

Sử dụng thông tin Tổng hợp

Theo Eisenberg và Berkowitz (1996)

Kỹ năng Big6:

1 Xác định nhiệm vụ : Xác định yêu cầu, xác định

nhu cầu thông

2 Chiến lược tìm kiếm thông tin : Động não tìm ra tất

cả cácnguồn có thể tìm, chọn lọc nguồn có khả năng giải quyết vấn đề lớn nhất

2 Định vị và truy cập : Chọn nguồn, Tìm kiếm thông tin

trong nguồn lực đó

4 Sử dụng thông tin: Rà soát, truy xuất thông tin phù hợp extract relevant information

5 Tổng hợp: Tổ chức thông tin, trình bày kết quả

6 Đánh giá: Đánh giá kết quả và quy trình tìm kiếm

UNESCO EIPICT MODULE 3 LESSON 2

10

Lập thành nhóm

Thảo luận

Phỏng vấn tham khảo

Một cuộc hội thọai giữa một nhân viên

trong bộ phận Dịch vụ Tham khảo với một bạn đọc để làm rõ nhu cầu thông tin và hỗ trợ bạn đọc thỏa mãn được nhu cầu trên

– Richard E Bopp and Linda C Smith

 Kiểm tra xem bạn đọc đã

tìm kiếm cái gì rồi

 Hỏi bạn đọc xem thông tin

cung cấp có làm thỏa mãn yêu cầu của họ không

 Kiểm tra xem bạn đọc còn cần

gì khác nữa

 Khuyến khích bạn đọc trở lại

tìm kiếm thông tin

Chiến lược tìm kiếm thông tin

Một khi bạn đã xác định thông tin

mà bạn đọc cần làm sao để bạn quyết định bạn sẽ tìm thông tin này

ở đâu?

Thảo luận

Nguồn lực và công cụ thông tin

 Sau khi xác định yêu cầu, chọn CSDL

mà bạn nghĩ là có khả năng lớn nhất

để giải đáp câu hỏi đó.

o Nguồn lực thư mục (OPACs, and CD- ROMs và CSDL trực tuyến)

o Nguồn lực toàn văn

o Nguồn lực đồ họa

o Search engines and directories

 Chú ý là cũng có thể dùng cả nguồn in ấn

 Bạn cũng có thể hỏi chuyên gia hay đồng nghiệp

Một số tiêu chí để cân nhắc khi quyết định chọn nơi tìm thông tin trực tuyến

Định vị và truy cập

• Làm thế nào định vị được tài liệu trong thư viện của bạn?

• Làm thế nào tìm ra thông tin trong tài liệu của thư viện?

Thảo luận

Một số kỹ thuật định vị thông tin

hay Wild Cards

• Tiêu đề đề mục hay từ mô

tả

• Hiệu chỉnh phép tra cứu

Giải lao

hay Wild Cards

• Tiêu đề đề mục hay từ mô

tả

• Hiệu chỉnh phép tra cứu

Tìm kiếm theo cụm từ

• Một nhóm từ nào đó theo một trật tự nào

đó chứ không phải bất kỳ từ nào xuất

hiện trong cùng văn bản tài liệu

• Nhóm từ bắt buộc từ cạnh từ như trật tự

đã định sẵn

• Ví dụ như tên đầy đủ của một người, địa

danh, nhan đề sách, bài hát,…

Tìm kiếm theo cụm từ

• Các CSDL khác nhau diễn giải cách tra cứu khác nhau Một trong

số những điểm thường khác nhau đó là cách diễn dịch các từ bạn

gõ vào tìm kiếm như một nhóm từ/ ngữ.

• Một số CSDL cho là các từ đứng cạnh nhau phải được tra cứu như

theo cả nhóm từ

• Các CSDL khác tự động cho toán tử Boolean “AND” vào giữa

cáccthuật ngữ tìm , chỉ yêu cầu chúng hiện diện chứ không nhất thiết từ này phải đứng cạnh từ kia

• Những kiểu tìm như thế này có thể truy xuất rất nhềiu kết quả khác

nhau.

Dùng dấu ngoặc đơn( )hay

Tìm kiếm theo cụm từ

trật tự cụm từ.

cách thông dụng để tìm kiếm theo cụm từ nhưng không phải bất cứ CSDL hay bộ máy dò tìm thông tin nào

cũngc ó thể dùng chúng.

chức năng tìm kiếm nâng cao (Advanced/Guided

Searching) trong một CSDL Bạn có thể chỉ cần nhấp

vào một nút để xác nhận thông báo rằng bạn muốn các

từ tìm kiếm của bạn được xếp như là một cụm từ.

Thảo luận

Thảo luận

Trường

Khi ghi địa chỉ một lá thư, bạn đặt những

loại thông tin giống nhau như địa chỉ

đường trong cùng một nơi, những nhà

thiết kế CSDL ghi nhận những “trường” để các thông tin cùng loại xuất hiện cùng một

vị trí trên biểu ghi

 Bạn có thể sử dụng những trường này để giúp mình tìm kiếm một phần nào đó trong

số các biểu ghi của CSDL

 Đây gọi là kiểu tìm kiếm theo tên trường

 Một trong số các trường thông dụng nhất trong một biểu ghi là Nhan đề và Tác giả nhưng có thể có nhiều trường khác nữa

Hãy tra cứu

Thảo luận

Hãy tìm

LIBRA*

Thảo luận

Hiệu chỉnh phép tìm kiếm

 Đôi khi kết quả tra cứu trên 1 CSDL không đáp ứng được Lặp lại phép

nhiều trường hợp cho thấy nhiều tài liệu trong một CSDL không trùng lắp lại ở một CSDL khác

 Nếu kết quả vẫn chưa làm bạn thỏa mãn, xác định lại kiểu tìm kiếm của mình và đổi từ tra cứu khác Bạn có thể dùng các thuật ngữ hay từ mô tả

mà CSDL không xài đến Nên nhớ là máy tính chỉ dò tìm từ chứ nó không hiểu được ý nghĩa của từ đâu

hay không biết gì về nó Hai cách tiếp cận cơ bản để tìm kiếm thông tin

Hai cách tiếp cận cơ bản để tìm kiếm thông tin

Đánh gía nhiều hơn và hiệu chỉnh cách tra cứu cho phù hợp bởi vì bạn

Ăn trưa thôi nào!

Hẹn gặp lại đúng 14 giờ hôm nay.