Giáo trình luật dân sự việt nam tập 2

ihuật ngữ n ày cần phải được x em xéi theo các phưcTng diện sau đáv;Thuật ngữ nghĩa vụ được dùng irong đời sỗng hàng ngày à sự xử sự m à mót người phái thực hiện vì mội hoặc nhiều người

G I Á O T R l N H

L U Ậ T D Â N S ự V l Ệ T N A M

T ^ n

4 5 4 - 2 0 0 9 / C X B / 5 2 - 15 2 /C A N D

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

( hu bién

PGS TS ĐINH VAN THANH

TS NGI YỄN MINH TUẤN

Đó hiếu m ội cách đầy đủ về nghĩa vu ihuật ngữ n ày cần phải được x em xéi theo các phưcTng diện sau đáv;

Thuật ngữ nghĩa vụ được dùng irong đời sỗng hàng ngày

à sự xử sự m à mót người phái thực hiện vì mội hoặc nhiều người khác nhưng sự thực hiện đó khóng được đặt dưới sự bảo đam c ú a N h à nước băng pháp luật Pháp luậi k hông buộc

Mgươi đ ó phái Ihực h i ệ n , h ọ ihực h iện ngỉiTa vụ h o à n to àn

theo lưímg tâm của mình đế làm iròn bổn phận làm người, ơ phưcmg diện này nghĩa vụ dược điéu chính bời các quy phạm đạo đức

\ I (lu: Pháp luái mrov la kh('iii: cám nhưng cũng khóiiii

hiHK mõi ĩiịiưiíi phai ih('r cuiii: lo Iicn Việc ih ờ cúng này là

mdi Ĩiiihĩa vu luán lí \'ì \ ’í\\ nóLi Iiịíin^i (!(' k h ỏ n g i h ờ c ú n g sẽ

hi MI c h c t rach c u a g i a đì nỉ i cloĩiị! ho.

Nghĩa vụ irong quan liẹ phitỊi luạl dán sự dược hiôu là niDl ho phận kliórig lách iò'i ircmg nội d u n g cùa mọi q u a n

họ pháp luậi dân sự Nỏ bao oỏm những hành vi mà chú thế mói hcn phái ihưc hiện vì hri ích của chủ ihc hên kia n h ư

c h u y ên giao m ội lài sán ihực hiện một c ó n g việc hdặc

k h ỏ n g dược ihực hiện mội còng \ iộc đã được xác định V.V Bẽn có nghĩa vụ phai thực hién các nghĩa vụ trước q u v ẽ n véu cầu cứa phía bén kia

Tlieo quy định trong các hộ dán luậi đã lừng tổn lại ớ Việt Nam nghĩa vụ dân sự là một quan hệ pháp luật dân sự trong

dó các chứ ihế có các quvén dân sự và các nghĩa vụ dán sự phát sinh từ quan hệ đó được pháp luật xác định và báo đam ihực hiện Điéu 644 Bộ dân luậi Bãc kì năm 1931 quv định:

' N ị ị h ĩ u v u i l á i i s ư ì à m o i h ơ n l ạ c v é l i i ậ í l l ì ự c t ạ i lìc iy ỉ u ậ ì

I hi é II Iiliien bó hiióí m ọt hay II hiên ní>ưừi pluii lủm hay cỉừiiíỊ lùm s ự i>i lỉổi với một h a \ nliiẽii Hí>ií(yị nủo iíó.

Níịười hi há huộc vào lìíiliĩii vụ íỊọi lủ lìgười nuH nọ

Điéu 675 Bộ dán luậi Trung kì nãm 1936 q u y định:

"Níịliĩa vụ lủ cúi I>i(ĩy liéiì ỉạc liiậl lliực lại hay lỉiậl

tliicn nhn ii há ìniội niặl In4\ Iiliiéii IHỊKỚÌ pluii luin liu \ (lưiHỊ làm s ự ÍỊÌ doi V(fi mọt lia\' nhiêu n\>ười nùo iỉó, ni>ifừi bị hó buộc lù Iiíịười nuu n ợ hay trái lìộ, nsịườì dược liưàini lủ cỉiù

nợ hay írái cìiủ".

I h c o dinh nghĩa cìut hai bõ ciân luât nĩi Irén ihì ngồi nghĩa vu Ihuĩc vẽ luậl thực K)1 con bad gổm nghĩa vụ ihuộc

\õ ■■kúii ihiĩn nhiõn" Thưt ra nehĩa VII thuộc vc “ luật ihiẽn nhion" chi dược đưa vào khái niẽm ch(i hợp với truyen ihốnịi

\ a phong luc cua người Á Dõng inà hồn tồn khơng cĩ sự

c uữnịi chê cúa pháp iuậi Điõu 642 Bộ dán luật Bắc kì lại quy

dinh: "Nụliĩa '■// vé luật iliiéii nhiên ilìi kliĩiìii thê lĩ tụniỊ

ìì ưiH ỉó án dược" và Điéu 677 Bộ dán luật Trung kì cũng

q u v dinh; "Niỉliĩu vu lliiiộí vé luật lliiẽii lìliiéii lủ iiỊỉhĩa vụ

Llioiií^ ilic cưữiii’ háclì ilìi liủnh" Vì vậv dù đã được tỊuy

tỉinh Irong bộ luậi nhưng nghĩa vụ thuộc về “ luậl ihiên nhién" (nghĩa vụ tự nhiẽn) vần chi là một nghĩa vụ luán lí

T rong BLDS của nước la nghĩa vụ dân sự được dịnh

nghĩa tại Điếu 280: "Niỉliĩa vụ ilàii s ự lù việt' nìà theo lỉĩ, nìọl h o ặ c Iiliiềií ( liíi í l i é (m u ( í íá \ iỊọi ( liiíiì^ là h ê n cĩ lìỊỉlìĩu

VIIi p h ả i cliiiyểii iỉiao vạt, I liiiyêii giao cỊUxêu trá liéii hoặc iỉuix lờ cĩ ilìực liiẹii ( ƠIIÍ> việc kììác hoặc kliĩng íliựí hiẹii ( õiìi> việt' Iiliủl (ỉịiili vi lơi í( lì ( líu mộ! hoặc lìlìiéii ( hú

\ ụ d á n sự):

- Nghĩa vụ dân sự là một quan hệ pháp luậl dân sự

Nghĩa vụ dân sự bao giừ cũng được phái sinh lừ một sự kiện mà đã được luậi dự liệu lới m ội hậu quà pháp lí nhất

dinh i)('i là những sự kiện lam hình ihanh 111(11 quan hệ \ a quan họ này dược sự lác d ộ n e cua phap luái trong dó quyên

\’ìt nehĩa \ u của các bên chu thô đư(iíc pli.íp luậi iliira nliặn và ha<i đám thưc hicMi Vì ihẽ nchĩa \'U dán sư là mói t Lian hệ pháp luậi Đặc irưng này cho c húne la ihãy nghĩa vụ dán sựi.ũng dãy đủ ba thành phần: chu ihé khách ihê nội dung như hát kì mội quan hệ pháp luậl nào khác

- Các bẽn chủ thể trong nghĩa \'Ụ luón được xác dinh cụ lỉiếNghĩa vụ dán sự lổn tại ớ irang ihái là m ộl quan hệ pháp luậi nên bao giờ cũng là mói liẽn hé eiữa hai bôn chủ thế

Đ ặc điếm này cho thấv nghĩa \'Ụ dán sự hoàn toàn khác với giao dịch dân sự bởi trong nhicu irường hợp g iao dịch dán sir khổng phái là một quan hệ pháp luậl va i m n g những irưừng h(Tp đó ihì 2 Ìao dịch dân sự chi có mội hẽn chủ ihế

Chú thê irong quan hệ nghla vụ ỉà những người đã được xác định cụ ihể, có ihế họ là người có nghĩa vụ cổ thê họ là người có quyén Đặc trưng này cho la ihâv q u a n hệ nghĩa \ ụ dán sự khác với quan hệ sớ hữu ớ chồ irong q u a n hệ sớ hữu chi xác định được một bén chú thế

- Ọuvén và nghĩa vụ dán sự cua hai bén chú thế đối lập nhauTrong nghĩa vụ dán sự quvén của bẽn nàv sẽ là nghĩa vụ của bén kia và ngược lại Bén này có hao nghiẽu q u y é n thì bén kia sẽ cỏ bấy nhiêu nghĩa vụ tương ứng T h ò n g ihường các chủ ihế phải thưc hiên đúng quyền, n ^ h u i vu của mình Tuy nhién, có những trưcTng hợp pháp luật q u y dinh người

thứ ba phái Ihực hiện nghĩa vu dó V’/ (In: C h a mẹ phải hôi

ihưctng Ihav cho con chưa thành niên gây thiẽt hại

ỌuyxMi dán sư cua các ben chú ihế là inộl quyén dói nhân.Néu iHMig quan hệ pháp luật vc S(’í hCai quyên của chủ

ilié maiiịi q u y é n (c h u S('i' hĩru) được ihực hicn b áng hành vi

cua chinh họ thì irong quan hẽ nghĩa vu dân sự quycn của tx'ii nay lai đươc thưc hiẹn ihỏng qua hành vi cua chủ thể phía hén kia Mật khác, nêu việc ihưc hiện quyền irong quan

hc só' hữu là việc người có quvên lác động trực liếp đến vậi (\ái quyên) ihì irong quan hệ nghĩa vụ người m ang quyén khóng lác động trực liếp dên tài sán cùa người m a n a nghĩa

vu Khi người m a n g nghĩa vu khóng ihưc hiên nghĩa vụ đó ntíười m a n g q u ỵ é n dược sứ dụng các phương ihức mà pháp liiậi cho phép đế lác động và yéu cầu người đó ihực hiện nghía \'Ị1 dòi VỚI m ìn h (trái quyên)

Nghĩa vụ là m ội quan hệ pháp luậi dán sự, irong đó mội hòn chu ihê là mội hoặc nhiéu người phái làm hoậc không

được làm inỏi h o ặ c m ộ t s ố c ó n g v iệ c nhấi định VI lợi ích c ủ a

chú ihé bén kia Bên phai làm hoặc không được làm những cóng \'iéc được gọi là nmrời cổ n s h la vụ (ihụ trái) Bén được hươne lợi ích có q u y ế n véu cáu bén kia thực hiện hoặc không được thực hiện một cóng việc nào đó vì quyến lợi của mình dược gọi là người c ó quyén (irái chú)

2 Đơi lượng c ủ a nghía vu dán sư

Trong quan hệ nghĩa vụ hành vi cúa các chù thế sẽ tác đỏng vàn một tài sản, mội cõng việc t ụ ihê nào đó Những tài san cong việc nãy chính là đối iưẹtng cúa việc ihực hiện nghia vụ dan sự rùy thuộc vào lính chát và nội dung cúa

ùm « quan hệ nghĩa vụ cụ iliể rnà dối lượng cúa nó có thể là mội lai sán inội c ô n g \'iệc phải làm hoặc một cổng việc khống được làm

Đicu 282 B L D S q u y dmh:

'7 D(>i iượìiiị ( lia iiỊiliĩd VII (I(/II s ự c ó íhé là fừi yiii ( Õiií;

2 D o i tii'Ợiii> c ủ a I i i > l ì ĩ a VII p l i t i i CỈIÍƠ( \ ú c l í ị ì ì l i ( u ĩ h ê

( OIIÌỊ VÌỢ( c ó i h ể ì h i ử liiẹii ÍỈIÚĨÍ nià plicíp luật khóii^ cãni klióinị irá i líạo Jừ( x J hội nuỉi lủ iỉoi lifỢiìi> vua lìịịlìĩư vụ daii sự "

Theo quv định trẽn ihì dõi tinmg cứa nghĩa vụ dán sự hao

g ô m ba loại sau đáv;

a D oi iượii^ cùa lìíịlìĩa MI là lủi sàn

Đa phần các nghĩa vụ dán sự đều có đỏi tưcỊTig là lài san Tài sán trong luật dán sự đươc hiéu theo n g h ĩa rộng, khỏnịi chi là những vật có thực mà còn hao gốm cá liến, các giáy lờ irị giá được hằng tién và các quyến lài sản Tài sán là \'ậi có thế là vậi chia được hoặc là \ âi không chia được, có ihế là vái

c ù n g loại hoặc vật đặc dịnh Ngoài ra vật có ihé được xác định theo chủng loại hay dược xác định là vậi đổng bộ Tùv iheo tính chái của lừng loại lài sán cụ ihể trong quan hệ nghĩa vụ dân sự m à các bén ihoá ihuận đê xác định nội dung của quan hộ nghĩa vụ

h Doi liử/Hí> í lìa Iií^lìĩa vu là ( õiii’ việc ph d i ihực liiện

C óng việc phải làm được coi là đói tượng cúa nghĩa vu nêu từ mội công việc được nhiếu người xác lập với nhau mot quan hệ nghĩa vụ m à Iheo do ngươi có n g h ia vụ phai Ihưc hiện cóng việc iheo đún g nội dung đã được xác định

Công việc phải làm có thể được hoàn thành với một kêì

q u á nhâì định nhưng cũng có ihể k hông gắn liền với một kéi

t]ua (clo các hén ihoa thuán hoạc dii lính châi c ú a công việc) Mai khác, kéi quá cua cóng \ ’iệc' phai làm có ihé được biếu hicn (lưíVi dạng mội vâi cụ ihô nhimg cũng có thế k hông biếu hion ilưiVi dạnịỉ niộl vậi cu ihê nào (các loại dịch vụ).

< , ỉ ) ( ) i i ư ợ i i i ị c i i u I i i ỉ l ũ d VII ( l ú i i sự l à c ó n g v i ệ c k l i ó i i ; i

ihùu lliiù liiẹii

( 'ó n g \iộ c không dưực làin là đối iượng cúa n g h ĩa vụ irong những irưcĩng hợp các bén ihoá ihuận m à theo đó nịiưcri có nghĩa vụ không được thực hiện công việc th e o nội (iuriịi m à các bên dã xác định Nêu các bén đã thoả ihuận mội hen không ihực hiện inôi cóng việc đã xác định m à bẽn (.('■) nghĩa vụ lại ihực hiẹn cóng việc đó thi được coi là vi pham nghĩa vụ

V i dụ: Hai người có đấl ơ liền ké nhau, mộl bén n h ậ n cua

hón kia mộl khoản lién và cam kêì k hông xáv dựng nhà ớ dối diẹn với nhà ớ cúa người hàng xóm đế không che lấp n h à ờ cua hén kia

Đỏi lượng c ú a nghĩa vụ có nhĩmg đặc điểm sau:

- Phai đáp ứiig dược một Uri ích nào đó cho chu ihê có quyén;

T hông thường, lợi ích m à chứ thé có quyén hướng lới là mội lợi ích vật chái {mội vậi cụ ihế, mội khoản tién v v ) nhưng cũng có thế là mộl lợi ích tinh ihán

Đó chú ihê có quycn đạt đươc lợi ích vậi chái nếu đỗi tưíTTig cúa nghĩa \'L1 dán sư là mõi vát cu thê thì vât đó phái

m a n g đ á \ đú các thuộc lính của một hàng hóa (giá irị và giá irị sứ dụng) Nêu đôi lưímg cứa nghĩa vụ là công việc thì việc phải làm hoặc việc khổng đirực làm phải hưcViig tới lợi ích cúa người có quyén

- Phai dươc xác đinh cụ thê.

Khi các bén giad kél lnTp đống đế xác lập quan hc nghĩa

vụ đỏi với nhau, phái xác dinh rõ dõi tưựníi của nghĩa vụ là còng việc hay vậi eì Tron^ IrưíTng luTp nghĩa vụ được thicl lập iheo quy định cua pháp luậi ihì đỏi iưtmg đã đượe pháp

uộl quv định rõ Irong nội dung cúa quan hộ nghĩa vụ dó Ví (lii: Bổi ihường thiệt hại do hành \’i gáy ihiệt hại ih'i đỏi tưcmg

của nghĩa vụ là mỏl khoán tién iheo quy định

Dôi iưcmg cỏ Ihê là mội vậi được xác đ ịn h cụ thc như loại vậi, số lượng, chái lưựng Néu đối tượng là vật chưa

có vào thời điểm nghĩa vụ dán sự được x á c lập ihl phái là

những vạt được xác định trong iươna lai V í dụ: Hợp đổng

gia c ồ n g hàng hoá,

Trong trường hợp khỏng xác dinh rõ đỏi tưcỊTng cùa nghĩa

vụ ihì đối tượng của nghla vụ do pháp luật q u y định Điéu

289 BLl^S quv định;

"N ếu klióiìiỊ có ĩlioứ íliuáiì \'ê (iiáì lượiii> thi phái iỊiao vậl

dó V('rị chát lượiìíị rriíiiị’ bình."

- Đổi tưẹmg của nghĩa vụ phải thực hiện được

T ro n g quan hệ nghĩa vụ, m ục đích m à các bên m uôn đạt đươc là mộl lợi ích vậi chái hoặc lợl ích linh thán, do vậy nếu đỏi tưcỊíng cúa nghĩa không thực hiện được sẽ ảnh hướng đến quvén lợi của các bên Trường hc;p đối iưcmg cúa nghĩa vụ dân sự là mội cóng việc thì công việc đó phải thực hiện được

T io n g ihực lế t ỏ iihữiig cóng việc kViOng lìic ihực liiện đưtx

hoặc hiện tại chưa cỏ điéu kiện dc ihực hiện Vi dụ: Làm

mưa nhân lạo làm tan những cctn b ã o N ếu đối tưmig của nghĩa vụ là mội tài sản thì phải đem giao dịch được Ngược

ai doi iưcmg của nghĩa vu là vật cấni lưu ihỏng ihì khõiiị’

ihé c h u y ế n giao dươc cld \'í\\ nghĩa vụ dán sự này không

đươc phép lổn tại

Những tài sán inà pháp luãt cấĩĩi giao dịch, những công

\ iẽc m à ph á p luậi câm làm hoặc những việc nếu làm sẽ trái

\ớ i đạo đức xã hội cũng là những đối iưc;ng không thế ihực ỉiiện dược Vì vậy nó không bao giờ được coi là đối iưcmg

cua n g h ĩa vụ dân sự V i dụ: Thuốc phiện là mộl vật có ihực

nhinig k h ô n g ihể dem giao dịch được vì đã bị pháp luật cấm

!iai thông

N h ư vậv đối Iircmg cúd nghĩa vụ dán sự là những cóng việc được xác định và thưc hiện dược irong ihực lế hoặc là những vật được phép giao dịch mà bên có nghĩa vụ phải lạo

ra hoặc phải chuyển g iao

II C Á C Y Ế U TỐ C Ủ A Q U A N H Ệ P H Á P LUÂT DÂN

có n h ữ n g q uyể n và nghĩa vụ dán sự phát sinh từ quan hệ

n ghĩa vụ mà ho tham gia

C ác chủ Ihể khi tham gia quan hệ nghĩa vụ sẽ thiêì lập mối liên hệ pháp lí vé quvển và nghĩa vụ giữa hai bên Trong

đó, rnột bên được gọi !à người có quyển, một bên được gọi là người có nghĩa vụ

Sự da dạng cúa các quan hệ irimg giao lưu dán sư lam cho các quan hệ ve nghĩa vụ phái sinh irong đời sóng ihực

lế cũng hếl sức đa lỉạng \'à phong phú, Có n hữ ng quan hé nghĩa vụ m à irong đó niội bén chi cỏ qu v é n yêu cầu nhưiiịi

k hổng phái gánh Vik' một nghía vụ nào, c ò n mộl bén có nghĩa vụ thực hiện cho bên kia mội công việc nhát dinh mà không có q u y c n yêu cầu

Phần lớn các quan hệ nghla vụ mỗi bén chú thế dóu có quyền yêu cầu bén kia ihực hiện những hành vi nhât định nhăm đem lại lợi ích cho mình iNgược lại, họ c ũ n g phái thực hiện những nghĩa vụ nhất định nhãm đáp ứng lợi ích cho phía bên kia Nghĩa ]à irong những quan hệ nghĩa vụ, mỏi bén chủ ihế vừa là người cổ quycn vừa là người có n g h ĩa vụ V'i \ậ y điếu cần thiết và quan irọng là phái xem xét để xác định mối chủ thể có những quvén nàn và phải thực hiện những hành vi

gì Từ đó, xác định phư(íng thức ihực hiện n g h ĩa vụ và irách nhiệm dán sự của các chủ thế

\ ’/ Jụ: N ghĩa vụ phái sinh từ hợp đổng m u a bán lài san bén bán có q u y é n véu cầu bên m ua irả tién và có nghía vụ giao vật bán Ngược lại bẽn m ua lại là người có nghĩa vu trả lién và có quyền yêu cẩu bên bán chuvển v ậ t

Vậy chủ thể của nghĩa vụ là những người được phép tham gia (cả hai bên) vào một quan hệ nghĩa vụ và họ có các quyén, nghĩa vụ do pháp luật quy định đồng ihời phải chịu irách nhiệm dân sự về việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ đó

cua m ình đế ihiiií m ãn \ c u câu cứa bén kia M uốn ihực hiện toi nghĩa vụ cứa các bon thì phai xác dinh rõ các quyén và L';ic nghĩa vụ của các hên iham gia quan hé nghĩa vụ Vì vậy cac q u y é n dân sự và các nghía vu dán sư là yếu lô cấu ihành

Iini d u n g c ủ a q u a n hẹ n g h la vụ dán sự.

Nội d u n g cúa quan hệ pháp luạt dân sự về nghĩa vụ là lóng tnTp các q u v é n và nghĩa vụ cứa các bên chú ihế trong quan hệ n g h ĩa vu Các quyến và nghĩa vụ của chủ ihc phụ ihuộc vàf) các q u v định cua pháp luật và các điêu kiện do các

bón ihoá thuận đc ihực hiện quyén và nghĩa vụ V / (ìụ: Trong

quan hệ m u a bán, các bén sẽ có các quycn và nghĩa vụ do pháp luật quy định và đế ihực hiện các nghĩa vụ đổ ihi họ có thè thoá ihuận vé phư(ĩng thức ihực hiện nghĩa vụ, ihoá thuận

vé các điéu kiện ihav đổi dối iượng Trcn cơ sớ đó xác dịnh người có nghĩa vụ phải chuyên giao cho bén kia vật gì với chấi lưc;ng, số lượng, chung loại, lình irạng như thế nào Nịioài ra các bén còn ihoá ihuận đê xác định phương thức ihực hiện, ihời gian, dịa điếm thực hiện nghĩa v ụ Tổng hợp các' q u y é n và nghĩa vụ cứa bẽn bán và bẽn m ua tạo thành nội dung c ú a nghĩa vụ m u a bán

Q u v ề n dân sự và nghĩa vụ dân sự Irong nội dung của

q u a n hệ nghĩa vụ được ihể hiện dưới dạng sau đây:

- Q u y é n yêu cầu; Bén có quyền được phép yêu cầu bén

co n g h ĩa vụ phải thực hiện một sỏ hành vi nhấl định hoặc yêu cáu bén có nghĩa \ại không được thưc hiên môl sô hành vi nhất định vì 1(TÌ ích của mình Trong trưcTng h(Tp đã yêu cáu irực liếp nhưng bên có nghĩa vụ vần không Ihực hiện nghía vụ đó thì bôn cổ quyền c ó ihể yêu cầu cư quan nhà nước có thẩm quyén buộc bên c ó nghĩa vụ phải thực hiện nghĩa vụ đó

- Nghĩa vụ đáp ứne yêu cáu:

Bón cổ nghĩa vu phái ihưc hiện hoặc khóna được ihực hiện những hành \'i nhái dinh ihcH) vcu cầu của hcn có quycn

hoạc iheo quyct định cua cơ quan nhà nước có ihâm quyen \']

lợi ích cúa bẽn có quyên

3 K h á ch thể cùa quan hệ nghĩa vụ

Khách thế của quan hệ pháp luậi là cái mù các chu ihẽ uỏn hưtVng lới \ ’à nhăm đai dược N ghĩa \'Ị1 là một quan hệ pháp luậl dân sự cho nén khách thế c ú a nổ là cách xư sư của các chủ thế nhằm lác dộng lẫn nhau đế đại dược inục đích của mình Tuy nhién quan hệ nghĩa vụ có đậc irimg cư bàn

là quyền và nghĩa vụ của các bẽn luôn đỏi láp nhau mội cách iươrig ưng Vì vậv, irong các quan hệ nghĩa vụ chú thê có quyén luôn hướng tới hành vi ihực hiện nghĩa vụ của chu ihé bén kia Nếu các bên đéu thực hiện lốt nghĩa vụ cúa m ình thì lợi ích của các chú ihê đéu được ihoá mãn

Khách thê của quan hệ nghĩa vụ là những xứ sự của các bén chủ thế m à chi thõng qua dó q u v ề n vêu cầu c ũ n g như nghĩa vụ của các chú ihế mới đưực thực hiện

H ành vi thực hiện nghĩa vụ là một phưctiig tiện inà ihõng qua đó, quyền lợi của các chú ihê được đáp ứng Vì vậv trong các quan hệ nghĩa vụ hành vi là cái m à các chủ the đều hưtmg tứi, là khách ihê của ưiọi q u a n hệ nghĩa vụ H ành

vi của chủ thể bao giờ cũng lác động vào mộl lài sán hoãc là hành vi thực hiện một cóng việc n ào đ ó Nói c ách khác, hành vi của các chủ ihế gán liốn với một vậi nhâi đ Ị i i h inà

nếu k h ô n g có vật dó sẽ khỏng có hành vi V’/ dụ: Nếu k hỏng

có vật bán sẽ không có hành vi giao vật bán

Vát đudV can lici) \o i lì.inh \ 1 irdiiiĩ quan họ Iii^hìa \u

i U i \ v iioi hi d o i uriíĩii: c u a Iiiiỉiia \ u Đ o i i ư ợ n ị i c u a n g h u i vụ

O) IIHU > nehĩa quan 111)1112 Khi iham Liia mól quan hc nghía

\ u c á c ch u líú’ khoiii: chi quan lãm \'à lá c đónti dón hanh \ i

^ua nhau ma C('n quan uìni IIỈIICU liũn dói lượng cua nehki vu

1 / ilii: T r o n e cỊuan hc Iiiihìa \ u phái sinh lừ m ọ i hơp đ ô n ^

i m u i h a n t a i s a n n i i i a t i t n u a k h o n g c h i q u a n l á n i d ẽ n \ ' i ẹ c

Ii.iiuoi hán Cii chuxciì \ai h.iii cht) mình ha\ khoiiii ma còn» c.

quaii lam đen \ ạ i m a ni:tr<'ì haii chuNôii e i a o c ó dúng yờì so

uoìiii chái ludii.i: lirutL Iinli iran.t: nhu'dã ihoa ihuán ha\' khonii..V .1 ,CV) nhCrnii quan hc lìiihìa \ u niu irong đó hành \ 1 cua chu

ihc k h o n « ean liòn \ 1'Ì m m \ a i nhưnii hành vi đ ó vủii niciní:

đen clio chu ihé ben kia nioi loi ích \ật chã! Imậc lợi ích tinh ilian nha! dịnh nhir hanh \ 1 iliưc hiện dịch \'Ụ tư \ ã n pháp lí

\ a c a c loai dịch \'L1 khac.

Hành \'i (sự \u su (.líci cac chu ihế) CI) ilié đươc ihé hién ơ

danii hành dun^ (lác \ I) n h ư n e cũnịi C() ihé đưưc ih ê h ién k. • ỈT ^ ơ

daiie khoim hành dõiii: ihái uic \ i) Néu hãnh \'i là mõ! hành dông \'à kêi qua dược um ra lừ hành \’i dó ỉà một \ậi cụ ihí' itiì hánli vi nà\ đưov la hanh \'i đưực \ ậ i chái h(')a Trái

ai néu kẽl qua đ('ì khonu phai là mội \ ’ậi cụ ihê thi hành \'i nay là hành \ 1 khõiiii duiV \á i chát hóa, Ngoái ra iroHii nhicu iriiừne h(ĩp liành \ 1 con lòn lại (í daiig khonii hành

đv)nu (klii đui iư ơ iie < ua n tiiì.i \'U là IIIÓI CỎIIU \'1CC khóiii:

lUroc làiiì) Troiii:: nhũìie uuờni: hợp này người la qium làm đcn sự "hái d ó n g ” cua nhau \ ì chính sự "bá’i động" đ(í sẽ hao dam lơi ích cl

Đ A Ì H Ọ C Q U Ô C G iA HA NỘI

111 CA N ( I 1 AM P H A I S l N i ỉ ( llẤM l)l"l \ ( i l l Ĩ A

\ ' U DÂ N s r

N g h ĩ a \ ụ dan sư la inoi hicMi iư ợ n g xuál ỉiion ironu iliưc 10

c u ộ c s ó n g \ a diiục pháp luậi đ i ẽ u c h i n h V'i \ ạ \ MỌC ph.ii

s i n h , thav dói h a \ ’ c h à m q u a n hệ n c h l a vụ khi XLiai hicn c a c

can cứ do pháp luật quy định

1 Càn cứ làm phái sinh ngh ĩa vụ dán SII

ư ỉ i ơ p ( Ỉ o i i i ỉ (1(111 \u'

N ghĩa \ ụ dán sự được phát sinh khi các chu ihẽ ihiéi lập

với n hau mót hợp đ ó n g dán sự V'/' cỉii: n<ii h én g i a o kéi inoi

hơp đổn g mua hán lài sán ihì tại ihời điéin hợp dóiig ốó được'

c o i là c ó hiẽu lưc pháp luậi s ẽ là m hinh th anh g)ữa hai hén ciíc n g h ĩ a \ ụ g i a o \ ậi tra l ié n V.V T u y n h i ẽ n hợp d ỏ n g dán

sự c h i làm phát sinh n g h ĩa \ ụ n êu là m ộ i h ợ p d õ n g CH) hiệu

lực (các hC’n giao kci hơp d ồ n g phái tuán ihco các điõLi kiẹn

m à pháp luậl quy dịnh doi với mõt hợp dónịi)

h H à n ì i VI p h á p l i c h r n p l i i ủ n n i

H à n h VI pháp lí đcni phưcmg là hành VI ihê hiện Ý c h í cua

lĩiột hên chu ihế nhàm qua đó làm phát sinh, ihay dổi hoặc

c h âm dứi quvến nshĩa vụ dân sự Đ áv là mội loại giao dịch dán sự irong d() là sự biêu hiện ý chí ckni phiRĩng cua mói bén

Vì vậy giao dịch này có làm phát sinh mộl quan hẹ nghla vu dân sự VuiN khóng cùn ])l)ụ llmỘL VÌU) V chí Lua nhữiiị; Iigưùikhác (những người sẽ là chủ thể bẽn kia cua giao dịch) và họ phái đ á p ứng Cík vêu cầu cúa bén đã thê hiẹn ý chí

H àn h vi pháp lí đcTn phưtTng chi làm phát sinh n c h ĩa vu

khi ý c h í đã ihé h)Cii iroĩiịi cl<) k h ó n g irái pháp luật và tlao

liưc xã họi Đỏnịi líiiíi ncu sư ihê hiẹn ý chí đó có kèm ihco inoi só dicu kión nhái dinh Iliì chi khi nào những Iiịiười khác ihưc hiẹn dúiig L.ic dióu kiọn dó mới làm phái sinh nghĩa vu ịiiCra các bcĩi,

( Clìiciìì liữti SI I (liinv lủi At/// ílư Ợ( lơi i r lùi S i i i i klioiìỊỉ ( 1 ) căn ( n plìúp liidl

Viẹc chiêm hữu su dụng lài sán cứa mội người chi dươc

cua lài san hoặc la niiười dươc chu sớ hữu chiivên giao quyén chiếm hữu sir (lunii thong qua giao dịch dán sự phừ h(tp với ý

clií cu a ch u sơ hữu h a \ người đ ó là người được phép c h i ê m

hĩru sư dụng lài san irong các trường hcrp do pháp luậl quv định Vì vậy ngoai những người nói irén việc chiêĩn hữu sư cỉung lài sán sẽ hị Cdi là khóng có cản cứ pháp luậl và do đó sẽ

hữu sử duiiịi lài san có nghĩa vụ phái irá lại lài san hổi ihiK ^g ihiệi hai chd chu sứ hữu hiiậc người chiếm hữu h<tp pháp

Nghla vụ hoàn ira do đươc lợi vế lài sán khổng có cãn cứ

irone lay Từ thời đié m người đỏ biét hoặc phái biết việc được lợi ih'i phái hoàn li á khoán lợi m à mình đã thu được

í/ ( ì á \ íh ieỉ lìiii díì h à n h vi írá i plìú p liiậl

Khi niội ngư ời ih ự c h i ệ n m ộ l hành \ i trái p háp liiậl x á m

pham đcn tính mạng, sức khóc, danh sự nhân phàm, uy lín lài sản ciut người khác sc lãm phát sinh mội quan hệ luật dân

sự tronu dó người có những hành vi nổi Irén có nghĩa vụ phái bổi thưmig ihÌLi hại do mình gâv ra cho phía bên kia

Ntihĩa vu nay còn iioi la Iiach nhicni boi ihiroTii: ỉhiei hai neíxu hợp done.

Vé mại Iioi clunii cỊuan họ hoi iliuừni: thiộl hai đươc \;ic

địĩih là Iiioi n e h ĩ a \'L1 dán sir \ ì i]'onc (!(í c ó ilió hioii cỊiiá irìnli

dich chuvcn mõl K'h \'ái châi lừ chu ihé na\ sany chu thẽ

khác Khtìun lợi ich m à n eư ờ i c ó hànli \ i irái pháp luậi phai hoi ih ư ờ n g ban iiiờ c ũ n g đ ư ơc x ác đ in h thánh niọi khoa n \ ậi

chát (liên h(v)c l(ti ích \'âl chái khác)

VC' hlnh ihức quan hệ hói thưcĩni! ihiẽi hại là mọt irách nliiệrn dân sự một daiii: cu ihé cua irách nhiọm pháp lí nói chung Vì \'ậy khi viộc hói ihường thiội hại đươc thưc hiọn

dưới dạng niói irách nhiém dán sự phái do cíUỊuan nhii nưỚL'

c ó th á m q u v e n áp dunịi h ã n c sức m ạ n h cưỡnti chó cu a N h à

chịu một hạu q uá bái lợi \'C lai san.

í/ I Itiíi lìiẹn CdiìỊ’ viet klìoiiỊ> ( ó ii\ C/Iiycii

Mỏt tiiỉười iư V thưc ỉiicn cônịi viẽc cùa tmười khác \'i 1(1'Ì

ich c u a người C() c ó n e \ iệc đ ó lam phái sinh n e h ĩ a \'U c u a

người đã ihưc hien cóng \ iệc đó là phai thực hiện đcMi cùiiị:

\'à có gây ihiệi hại iliì phai bôi ihưmig Nếu nhìn \ ’à(' IVinh

thức thì ihực hiẹn cõng \ iẹ c khóng có LIV quyén e iổng như

hành \ i pháp lí dcm pluRTniỉ Tuv n h i é n dồi với hành \ ’i pháp

lí dơn phưíTng iliì ch ư a x á c dịnh d ư ợc chứ ihế béii kia và CC)

ihế khõng hiiih ihành quan hộ nghĩa vụ Nhimg ihirc hicii

cong việc cua Iigươi khác h;u) m ờ cu n g phai sinh qiian hc nghĩa xụ đôi với các chú lỉic dirợc xác (.lịnh.

Sự kiện ircn ỉà cán cứ làm phát sinh quan hộ nghĩa \ ụ dán

sự giữa người thực hiẹn cõiig việc với ngirừi tlược thực hiẹn

con;: MCC Ngưííi ih ư c hioii c o i i ẹ \'iéc d ó phai đ cni lại két qua

c h o nguừi dươc lỉiirc ỉiicn Iiiihĩa \ u N g ư ơ c lại iigười đươc ihuv h icn c o n i2 vioc C(i nuỉiTa \'L1 thanh Idán c á c chi phi h ợ p lí

ma Iiiiưin iliưc h icn coiis: \'icc k h o n g c ó uy q u y ê n đã bó ra đê ihưc h ién c ó n g \'1ỌC đ ó n g ihời phai ira thù lao c h o neười thưc ỉiicn Cdiiịi \ iệc T u y n h i e n nêu người đã ihực h iện c ò n g VIÕC khõiiịi y ẽ u cáu thanh loán cũníi như k h ô n g y é u câu Ira thù

a o thì ngirời (lươc th ư c h ién c ó n g \'iệc k h ỏ n g phái ihực hiẹn

cac nghĩa vu n à \

Nou mọi nuười ihực hien một cõng việc \'i lựi ích cua niỉirời khác nhưng c ó n g \ iec đ(') khỏng phù hợp với m ong muón cua naười điroc ihưc hiẹn cóng viéc sẽ k h ố n a làm phái

sinh nghĩa vụ thanh loán ira ihù lao ớ người được thưc hièn

Ldiig \ lẹc

NllữllỊỈ củii cư khái do pháp liuii CỊU\ cÍỊIlll

Đ a phán, n g h ĩa \ ’ụ dãn sự đ ư ợ c phai sinh lừ m ộ i liành vi pháp lí (h ơp pháp h d ặ c k h ó n g hợp pháp) c ú a c á c c h ủ ihé

T u y n h ie n đê hao \'ệ nhữiig q u y é n 'và lợi ích hợp pháp c h o

các chú ihe ngliĩa \'U của Iigười nàý đỏi với người khác còn được hinh thành ilieo q u y dịnh cúa pháp luậi như nghĩa vu phái sinh từ quvéi d in h cứa cơ quan nha nước có thấm quyên, quvẽt đ ịnh củ a loà á n

2 ('ãii cứ làm c h a m dứt nghĩa vụ dãn sự

a Nt^liĩa VII dược lioủiì ilìủiili

N g h ĩ a vụ dán sự đ ư ợ c c o i là h oà n thành khi hén c ỏ n g h ĩa

vụ dã ihực hiẹii toàn b ộ n g h ia vu Ilico y e u cáu c u a b en c o

quycn hoặc tlico sự xác định của pháp luậi Tại ihời diểm

n g h ĩa vu đ ược Cdi là hiiàn ihàiih sẽ ch â ìn dứt quan h ệ n g h ĩ a

vu giữ a c á c béĩi.

Trone irưoìii! ho'p dói urợng cúa nghla \ u la nioi \a i mit người C'ii quyón chani liêp nhận vặi đó ihì ngưni CI) Iiiihĩa vu

phái b a o lỊu.tiì giĩr g ìn vật h o ặ c cửi vậi v à o iKíi nlián ịiưi giữ

Nghĩa vu giao \ậ t được coi là hoàn thành lai ihời điếm \ ã i đã đưực gưi giữ an loàn và báo dám vế chái lưtrng sõ kumịĩ cũng như các điéu kiên khác m à các bẽn đã ihíia ihuận

Nêu đỏi iương I ua nghĩa vụ là mội khoan liõn hoac giấv

lừ trị giá đươc hãng licn m à người có q u y ê n c h àm tiép nhận đối tượng thi người có nghĩa vụ có thế gửi vào Iiưi nhặn gửi giữ nhimg phai ihõng báo ngav cho bẽn có quvên Tù' thời điéin gứi giữ nghĩa \ ụ được xem là đã hoàn ihành

h 'ỉ lieo ll (hi liìiiạiì của cức hen

Xuất phát lừ ngiiyén tắc lự do lự n g u y ệ n cam kci ih(ia thuận irong việi thiếl lập và thực hiện các q u v ề n nehĩa vu dân sự cúa các chù ihê pháp luật cho phép các bén có ihc thoả thuận dé chấm dứt nghía vụ dán sự T u y nhién việc thíia thuận đó khóng được gây thiệt hại đến lợi ích cua N hà nước, lợi ích cóng cộng, quyền, lợi ích h(tp pháp của người khác (Đ iéu 377 à D S )

Việc thoa ihuận c h ấm dún nghĩa vụ thường được áp dụng trong những quan hệ nghĩa vụ m à Irong đỏ các hôn chú thế đều có nghĩa vụ đỏi V(7Ì nhau Toàn bộ mối liên hệ về quvền và nghĩa vụ giữa các bén được coi là chấm dứl lại ihcTÌ điếm mà các bén đã thoá ihuặn xong việc không thực hiện nghĩa vụ

<• B ẽn có iỊUxén m iễn việc ĩliựr lỉiệiì fií>liĩii vụ

Căn cứ nàv thiàm g được áp dụn g irong n h ữ n g quan hệ nghĩa vụ m à một bcn chủ thể chi có q u v ề n c òn b è n kia có

U ! : h ì a \ u Do cl (i \ ICC n i i c n h a \ không, t r ư ớ c l i c n l à ( i o \ c h i

(.ua Iiiiuíti C(i q u > ẽ n Tu>' n h ic n ý c h í đ ó phai đ ược sự l ié p

Iihán cua phía hcn kia Ụuan hó nghĩa vụ sẽ chủni tiứi tại iliòi điéni ncưiíi C() t|u \ õ n mién việc ihưc hién niihĩa \ u

[nrờnị! h ợ p Hiihut \'LI C(5 htio tlam thì b i ệ n pháp h a o dam

ihuv hién n g h la \ u cũng đươc chỏm dứl khi nịiười có quyên

dã miền viéc thưc hión nghĩa vụ dó Nếu việc m iẻn ihưc hién nghĩa vu làm anh hiiơng dèn lợi ích cúa người khác thì

k hõnu dược coi ia Ccin cứ lam c h ấm dứl nghĩa vụ dãn sư \ ì lỉu: Nguửi hi ihiệi hai \ ẽ siic khỏe k h ỏ n c còn kha náng hu)

đóHii miỏn việc hỏi ihirờiiị; cho người gây ihiệi hai nhưng ilián bỏi ihư ờng đè nuoi dưỡng con chưa ihành nien cuaníiười hi ihiéi hai khõnii dươc miẻn.. . . <.

(J N í > l i ĩ c i VII i i ú ơ i l l i i i x ỉ h i ' b ò n g n ự l i ĩ a VII d á n s ự k h á (

Các hon có the ihna thuàn đé c h ấm dứt nghĩa vụ dãn sự

han dầu \'à ih ư c h ièn n g h ĩa \ ụ dán sự m ớ i th e o ih o á ihuán,

C'ãn cứ này còn (lươc goi lá sư thay th ế nghĩa vu

T h ò n g q u a sự ihoa thuụn c á c bén c ò thè làm hình ihành

niội nghla vụ dán sự hoàn tinui mới so với nghĩa \ ụ trước' đó

ỈKtỊi đỏng m u a bán và ngỉiĩa \'Ị1 đó được thay ihé bãng nghĩa

\'U cua người vav ironti hợp dõiig cho vay) Mạt khác, có ihê các bẽn chi ihoá ihuán vo viẹc ihay ih ế dôi iưmig cúa nghĩa

\'L1 (.tã đirợc xác định iruức hane mói dôi tương khác Vì vậy neu ngirưi co q u y e n da đong ý và liếp Iiliận inọi lai sán huạc

m õl cóng viẹc kliiíc tliav ihê cho tài sàn hoặc cóng việc đã ihoá ihuận trước thì lai ih(ti diêm tiếp nhận, nghĩa vụ được coi là chám clih (khoan 2 Điêu 379 BLDS)

(ỉ A'\, '/// í/ M í (ỉí fo' ( h u lì l í

ỉ^u irừ nìihìíi \u là can cứ tlô dv.\m diri lìLiliĩa \u inMii! < • V

-n h ữ -n e irirdìii: lidp ca hai hcii cuiii: CII Iiiihĩ.i \ u do! \ o ì -nliaii

\'à c a c Iiiihĩii \ u ciíí C(> đô! lư ơn g CÌHỈ;: loai \ a đóu (ỉã đ c n lho'i han ih ư c hieii.

Nỉnr \ a \ \'1L'C hù Irừ Hiỉhĩa \ ’U chi du'(VL tỉiLiv h icn klii co

đu y e u ló:

- ('.ic chu ihé irong quan họ nghĩa \ ụ c o VCLI cáu đoi nhau

H a y noi c á c h khác, inỏi bên đ éu C(í Iiiihla \ ’U đ o i \'Ớ1 hcn kia.

- Nịihĩa \'U cua hai hên phai cù n a loại Vicc hu irừ chi

đ ư ợ c ilụrc h i ẹ n iroiiii irirừnịi hỢịi đõi tư ợ ng c u a n g h ĩ a MI là lài

san ciiiiii hiai Tuv nhién cá>: hen C(') ihé th o a i h u á n đó đinh

e iá m o i \ á l thành liên đ ế hù irừ V(Vi n a h la \'U liii liê n Troiii:

truxvnii liợp eiá irỊ cua đối iưcĩnị! khong iLRtnii đưciíng V(')'1 nhau ih'i s a u khi hù irừ c á c bẽ n phái i h a n h loán clio n h a u p h â n giá ITỊ chónh lẹch Tai ihời điếm ihanh Uián x o n e khoan chenh

l ẹ c h n<ihĩa \'L1 m ới đ ươc c o i là c h â m (U'n. <L

- V i ệ c bù trừ n g h ĩa vụ chi d u ợ c thực h icn khi ihơi han

ih ư c hiẹ'11 n g h ĩa vụ đ ếu đã đẽìi Thời điô ni na\' c á c b é n phai ihụv h i ệ n n g h ĩa vụ c u a m ì n h c h o bén kia K h o iiii đưmc hù irù

n g h ĩ a \ ’Ị1 dán s ự i m n g n hữ n g U Lámg hợp sau d ã \ :

- Nghĩa vụ đang có iranh chấp;

- Nghĩa vụ bổi ihường ihiệt hại vé lính m a n g , sức kh(ie

d a n h dự nhân phám uy tín;

- N g h ĩ a vụ c ấ p dưững;

- T r o n g n h ữ n g irường hợp k h á c m à pliáp luậl d ã t]UV dịnh

là k h ố n g được bù Irừ

( I^CII ( ( ) ( / I I \ < ’ II v u I ) ( ' I Ì i ' o Ii<^liĩii VII l i ò í i n l i Ị i ị ì Ì i n ì ì i n o ỉ

'1 ìoiiii iliuv :é Cíì nhũìiii Iiiiừng hợp khi \ u à i hicn inõi SU'

ICII sò lam c h d m oi nịíưới đaiiiỉ C(') n g h ía \ LI tnt tliaiih người

dari.i.’ Cd n e h ì a \ u ira 11(1' inól ktn)an lién nhim.i: ho hi! trơ ihành

Iiiiuoi (lược hiiíTni: kli<nin liên d(í d o Iiịỉudi chu nn' chêl mà neuííi C(1 nơ lai la ĩiịiười thừa ké d uy nhái cu a ngưòi c h ó t

1 líMiii quan iiẹ Iiiihĩa \'U giữa pháp nhãn \'ứi nhau, trường

Idp tren ,\a\' ra khi C('1 sư ho'p nhâl ha\' Siip nhãp iiiữa p h á p

Iihán có ntihìa \'U \'ới pháp nhán có qu\'én (khoan 2 Điéu 96

\ a khoan 2 i:>icu 97 Bl.DS)

V, .\\iỉliũi MI cliiii u f ( ÌIŨHI difí khi ĩỊìời l u n khoi kiựn d ã héi

'ĩ r o i i a ih(TÌ hvtn d o p h á p luậi q u y đ ị n h , người C(í q u y ê n shoHii khííi k i c n véu c ấ u Uià á n giái q u y é t ihì khi liết thừi

h a n d ( í I i ị i h ĩ a \ u d á n s ư đ ư t ĩ i i g n h i ê n c h à m d í n d ù n g ư ờ i c ó

n d i ĩ a \ ụ chư a ih ự c hicn n g h ĩa vụ đó.

// N í ;I i Ĩ ìj VII iìiUì sự cliunì dửỉ khi DÌOI Ììén íroiìíỉ íỊnnn liợ ir^lìĩd vu ('liứl

T l iõ n g i h u ừ n g niội hên irong quan hé n g h ĩa vụ là cá Iilián ch ôi ihì nhữiiii q u y c n \'à n e h ĩ a xụ dân s ự c u a h ọ đ ư ợ c

c lu iy ế ii g i a o c h o người ihừa kế N g ư ờ i thừa kê đ ư ợ c hư<’m g

c á c q u y é n (.ỉủn s ự m à người này đ ế lại đ ô n g ihừi phái th a v h ọ ihực hiỌn c á c n g h ĩ a vụ \'é lài sán d ố i với n hữ n g người k h á c 'ĩiKrne iư n h ư v ậ y néii m ộ i bẽn trong q u a n hệ n g h ĩ a vụ là Ịiliap Iiliáii cliáin dứt sự Uui lai ihì ciic ĩiyliui vụ eh a in dưi va giai q u y ẽ t hậu (.Ịiui của \ ’iệc c h â m dín đ ó H o ặ c khi cải tổ pháp nhân, q u ỵ é n và n g h ĩa vụ dân sự c ủ a n ó được c h u v ế n

g i a o e h o pháp nliân niới hợp nhất ht)ặc iriới sáp n h ậ p

T u y n h iẽ n khi cá nhàn irong m ó i quan ho Iishĩa \ ’U d ú i

l o a c pháp nháii c h â m dứi ihì riiihĩa vụ dán sư cỉiám tiin irong

các Irường hợp sau đây;

- N ế u c á c ben c ó ihDii ihuận n g h ĩa vụ phai do LÌiíiih bén

có nghĩii vụ ihực hiện thì khi cá nhân đỏ chẽt hoac phap nháii

đ ó c h ấ m dứl sự lổ n lại n g h ĩ a vu dân sư sẽ ch ani di'n.

- Khi pháp luãl quy định vé việc nghĩa vu phai do chính

người c ó n g h ĩa vụ ihực hiện \ ’/ <///: N g h ĩ a \ u cấ p d ư ỡn g

ch á in dứi khi người phái Cấp d ư ỡn g ch ết.

- Khi các bén ihoá ihuân \ ’ế viẽc ihưc h iên n eh ĩa c. vu chi •dành cho chính ngưừi cỏ quyên mà người có quvẽn dã chêì hoặc pháp nhân chấm diìl tổn lai

/ N ỷ ị l i ĩ u VII d a n s ự ( h á m í l ứ í k l ì i c ỉ o i ln'(Hìi> l a v ụ l d ÌH i Í Ị i ì l i

klìoiiíỉ CÒII

Trong ihực tế khi đối tưcíng được xác định trong nội dung cùa quan hệ nghĩa vụ là mội vậl đ ạ t định th'i người có nghĩa vụ giao vậi phải giao đúntí vậi d(') Vì vậy klii \ á l d(í không còn ihì nghĩa vụ phái giao vậi đăc dịnh châm dứi Tuy nhiên, các bén có ihế ihoá ihuận để ihay ihé vậl khác hoậc bôi ihư(Tfng thiệi hại

Như vậy, ihực chất khi vậi đặc định khong còn chi là căn

cứ làm chấm dứi nghĩa vụ giao dúng vậi Nó không phai là cân

cứ làm chấm dứl hoàn loàn nội dung của nghĩa vụ dán sự

Ấ r i ì i í n i i l ử i I i ị ’ l ì ĩ í i V I I t r o i i ọ , I n r ừ i i y ^ l ì í r p p h ú S t h ì

Pháp nhân châm dúi d(i bi tuyên bó phá san t)â y là 1 z ^ I V itkM.cãn c ứ m à iheo đó pháp nhân hoàn toàn chấm dứt sự lổn tại của mình (chấm ciirt tuyệl đối) Do vậy, nó cnng là cãn cứ

ani châm din nghía vu dan sư irong những trưítng hợp mà pliap luậi vé phá sán quy định.

1\’ P H Ả N LOẠI NCillĨA v i ; DÂ N s u ’

Như đã xác định O’ phấn irirớc chu ihê cua nghĩa vụ là những nuười Iham gia quan hẽ nghĩa vụ Ho dứng vé hai phía

\ a c o (ỊLivcn n g h ĩa vu dán sự đỏi láp nhau n iộ l c á c h iưcmg

ứng Mội quan hệ nghĩa vụ dược hình ihành làm phái sinh niỏi lión hệ vc quvén và nghĩa vu giữa ít nhất là hai người ủứiii; ớ hai phía đói lập nhau (mội người có quycn mội người

có nehĩa \ ụ) nhưim cũng có ihế mỏi liên hệ dó là giữa nhiéu

tiịiuừi đối với nhau (nhiéu người có quyền, nhiéu người có nghla vụ) Đ ồng thời cũng C(í nhiéu quan hệ nghía vụ mà quyén nịihĩa vụ dân sư licn quan đôn cá người ihứ ha, Trong những trưítng hợp này cẩn phái xác định rõ phạm vi quyền véu cầu của mồi mội người có quyén dối với người có nghĩa

vụ cũng như phạm \i nghĩa vụ dán sự m à lừng người có nuhĩa \ ụ phái thực hiện irước người có quyén Mài khác, cần phái xác định giữa những người có nghĩa vụ hoặc giữa những người cổ quycn có mối liên quan như th ế nào trong quá irình cùng nhau ihực hiện nghĩa vu hoặc cùng nhau hướng quyén

T ù v i h u ộ c v à o lính chất, đ ặ c đ i ế m và nội d u n g c ủ a m ỗ i q uan

hé nghĩa vụ m à các vấn dé trẽn được xem xél iheo tìmg

irường h ợ p cụ ihé khác nhau sau dây:

p l i d i ì i r ^ l i ỉ d VU CI UI n i i i i h " ' 1 ÌICI) q u y d ị n l i n à \ n t i i é u iiiiU'(íi

ih ư c h icn n e h ĩ a vu đirơc hiéu nhu' sau:

- N h ió u Iiiiirời C (1 niỉhĩa \ L1 ddi \'(ýi nioi n'zưo'i u iT c o c u \ c n ;

NhiOu nị!iròi eiì q u > c n đói \ (ti m ọ t n g ư ó i Cií nulila \ u;

N h iỏ u n eư ờ i C(í q u > ẽ n đỏi \(Vi nhiêu níỉirời C(1 Iiiihut \ u.

Nịihĩa \'U dân sự l ic iiu rõ là kìai n g h ĩa vu nhicu người,

irong tló mỏi mội imười iroiig sô những neười C(') neliìa \ ụ

(.'hi phai thực h iẹn phần n ghĩa vụ củ a m i n h h oac m oi ngu'(yi

tr ong s ỏ những người C() q u y ê n chi c ó thé \'êu cau Hịiười co

n g h ĩ a vu ihực hiẹn n g h ĩ a '.'Ụ c h o rióng phán q u \ é i i cua m ình.

F^an chất cù a loai n g h ĩa vụ nàv là k h ỏ n g C(í sư liOĩi quan lẫn nhau giữa những niiirời c ù n g ihực hiọn n ghla \ u cũriii

n h ư k lió n g c ó sự lien q uan troiig v i ệ c thực lìién qu>'én you

c a u cu a những ngưtn c ó q u y ê n N è u nhiéu iigiRíi c o Iiiihia \ ụ ih'i n g h la vụ dirơc \ á c (linh ihanh lừng phán \'à m ỏ i IIÌÍUƯI thực liiẹn Iigliĩa vụ i h e o phán cu a m ìn h m ộ t c á c h ricn g rõ

N g ư ờ i nao ihưc h ien x o n g n g h ĩa vụ c u a in ìn h ifiì q u a n hệ

nghia \'U giữa người đó với người có quyén sẽ chàm din (họ

k h ô n g phai c h ị u irách n hiẹin dôi vứi phân n ghĩa \'ự mà

n h ữ n g người c ó n g h ĩ a vụ khác chư a ihực h iẹn ) N ế u C() nhiéu

n gư ời C(í q u y ê n thi m ồ i Iigười chí c ó q u v ề n y é u cáu ngưừi c ó

n g h ĩ a vụ ihực h iẹn n g h ĩ a vụ c h o riên g phán q u y é n c u a m ìn h ( k h ô n g được p h é p y ó u cá u người c ó n g h ĩa \ ụ phai ihực hiẽn

lo à n b ộ n g h ĩa vụ) Khi m ộ i i n m g s ỏ n h ữ n g ngưín c ó q u y ê n

đó nhân dược sự ihực hiện nghĩa vụ đỏi VỚI phãn q u \ é n cua

m ìn h thì quan hệ nghĩa vụ giữa người đó với người có nghĩa

vụ được coi là châm ciiíi Q uan hệ nghĩa \ ụ giữa người C(S

nghĩa vu \’ới những ngưừi có quyén khác vần tổn tại

2 N ịih ĩii MI tlaii s ư lii-ii d o i

N.iilũa \ u cì; n su licn tin'i la loai n « h la vu má Iihữnii niiưcti

c o iiLihla \'U luon luoii licn lỊiutn V(VÌ nhau iron*! ca eịua trinh ihuv hión toan ho !ii:hìa \ u c ũ n g như qu>'ón y cu câu cu a nliừn.í: I C(1 t u \ c i i hion đưítc c o i là m ội thẽ thõriii nhát. ^

\ ' i \ ' i i \ loại Iiịiliì.i \ 11 Iia_\ LU ilié định n g h ĩa nliLi sau:

Niihìa \ u ilán sư iicn d<ìì la liiại n g h ĩa vu nhióii ĩiiiư(íi irọiiii dií niỏi ironi: so Iihữni: neười C(í n g h ĩa \ u Ịiliai ihuv

I i c n U i a n h o n o i d u n i : cLUi n u h ĩ a \ LI h n a c m o i i n m ị i s ó n t i ữ n i i

ĩTíiuừi C(1 q u y c n dóu Ci' ihc \ ê u cáu há'i c ứ ai iroiig s o nhữnii

n e i r ò i C() n e l i ĩ a \'U p h a i i h u v h i c n l o à n b ỏ n g h ĩ a \'U.

ỉ)é q i ụ ó n dán MI' cua các chu ihê đươc hao dani irdiiịi

mot s õ Irưíínịi hivp tiiihìa \ u nhióu noirời sẽ được \ a c đinh là

ni2Ỉiĩa \ u tỉán sir lión d(íì nóu cac bcn C(1 ihoa ihuán hoac phiip luãi C(í qu\ định

M ụ c đ ích c u a \ i c c \ á e dinh m ó l n e h ĩ a \'Ị1 dán sư licn dời

\h i c ó nhicLi níiuời iliaiĩi iiia quan hc n g h ĩa MI là b u ộ c nhữni!

nuưò'i C(1 nghĩa \'U phai cùiig nhau ganh \'ác loàn hó Hiihìa \ ụ

n h a m b a o dam qu>õn lọ'i c h o chu ihé c ó quNcn đươc IHMI

\ v n kc ca khi C(1 m o i iroiig s ô những ngirời c ó Iiiihĩa \'U khotii! L'ó klia naiiii ihuv liicn n g h ía \'Ị1 N ó i d u n g cua n e h ĩa

\ u liẽn d(Vi hiéu hién như sau:

\ ụ \ à ho C(' m òi licn h c ĩiliãt định \'ới nhau Irone \ iéc phát sinh n g h ia \ ’Ị1 dan sư thi nhừni: người đ(i d ược e ọ i là ngưoì c ó Ĩiiihĩa vụ lion dói Vì \ á \ ni!ưòi c ó q i iy é n c ó thó y êu cáu hát

c ứ ui Uíìiig sõ h(i pỉiai thưc hiẹn toàn hộ n g h ĩa vụ N ê u niội Irone s ỏ những Iiịiưoi C('ì n ghĩa vụ ihực hiộn phán n ghĩa \ ụ

c u a h o niii nhrm‘1 nuười khác c h ư a ihưc hion ihi qUcin hó

n g h í a \ u e i ữ a ni2ư(Ti d ã i h ự c h i é n VỚI n g i ù r i Ci) CỊUNÕII \ ẵ n

.hoHị: những phai ihưc hicn phán c u a m ì n h nià cò n pliai ihưc lié n i h a \ c h o nịiưò'1 c ó n g h ĩa vu k h á c khi Iigiùíi d(i k h u n g C() kha n a ng ihưc hiọn n g h la vụ.

I liứ hdi néu một người dã ihực hiện loàn bo Iiiihĩa vụ ihì

qiuin hệ niihĩa vụ dán sự liên dới g i ữ a nlũrnii ngưừi c ó n e h ĩ a

vụ (kô ca những người chưa ihực h i ệ n ) với người c ó q u v ê n

dươc châm di'n Dổng Ihời sẽ phái sinh mội nghĩa \ u hoàn

lại t m n g d ó người đã ihưc h ién n g h ĩ a vụ c ó q u v ó n y é u càu

n s ư ờ ị chưa ihực h iện n g h ĩa vu phai th anh toán phán n c h ì a \'U

m à người n ỳ y dã thưc h ién ihay c h o họ.

'ỉ liiì h(i néu ngirời có quvén dán s ự dã chi định mội irong

só nhữnịi người có nghĩa vụ dân sự ihực hiện loàn hỏ nọi

d u n g cu a n g h ĩa vụ m à sau đ ó lại m i ễ n \ ’i ệ c thực h iện c h o

n gư ời dó thì n ghĩa vu dán sư d ư ợ c c h ấ m di'n Uiàn bộ Mặi

k h á c , nêu níiười c ó q u y c n chi m i ề n v iộ c ih ự c h ién n g h ĩa \'U dán sự c h o m ộ t irong s ò n hữ n g ngư ời c ó n e h ĩ a vu liên đ(ti \'ới

r iê n g phán cứa họ thi những người k h á c v ầ n phai liẽn dới

i h ư c h iện phán n g h ĩa vụ c ò n lại.

'] h íi' ì ư Ironc quan hệ nghĩa vụ d â n s ự c ó n h ic u người c ó

q u v é n ihì h ọ dược g o i là người c ó q u y ể n liên đới V ì vậv

n i ộ i trong s ổ những người d ó đ c u c ó ih è y ê u cáu bén c ó

n g h í a v ụ d á n s ự p h á i t h ự c h i ệ n t o à n h ô n g h l i i V’1I m ỉ i k h ô n ị ’

c á n c ó sự uv q u v c n củ a n h ĩ m g người c ó q u v ê n lién d(Vi khác

N g h ĩ a là ntiười c ó quỴcn k h ô n g n h ữ n g c ó q u v ề n v é u c ầ u bôn

c ỏ n g h ĩ a vụ phải thực h iện n g h ĩa vụ đ ô i với phán q u y é n c ú a

m ì n h m à c ò n c ó q u y ế n y ê u cầu bcMi đ ó phái ihực h iện trước

ininli Ịiìian nuhĩa \'U tloi \('ri những nịĩirỉti C(ì cỊuyén khác.

I Im I KI I I Ì iiịiLioi C(í Iiehĩ.i vu c ó ihõ ihưc hiẹn Iiị:!!!.! \'U

th i) lirng Iiiiưcii có q u ỵ é n nhirng c ũ n g c ó ihc ihưc hiọn loitn h<i Iii^hĩa MI c h o m ọ i ironp s ó n hữ n g nguừi c ó q u y ẽ n liên díVi, Khi ĩiehut \ u íluơc thưc hién \ ( i n g dù rang v i ẹ c Ihực h iẹn d('i chi LỈiíì m o i n g ư ò '1 cỏ q u\'cn ilii n g h ĩ a vụ dán sư liẽn dới vần chani dín loàn hò, i3oni: thời phát sinh m ộ i n g h ĩa \ ụ h o à n lại tix)!iii d ỏ niiưòi c ó q u v é n nào dã lié p nhặn sự ihưc hicn n g h ĩ a

\ LI phai ihanh loán chd những người có quyén khác phán

q u x c n m a n i m h dã nhãn ihay ho.

I liii' néu moi in t n s so những người có q u y c n liên

đ(Ti m i ề n c h d ngirời c ó n g h ĩ a vụ v i ệ c thực h iẹn n g h ĩ a vụ d ô i

\cVi phán qu_\ón L'ua m in h ihì ngưừi c ó n g h ía vụ chí phai thực

h iên phần n e h l a \'Ụ C(')n lại đối với n h ữ n g ngư ời c ó q u y é n lién đới k há c.

T h ử lhj\ nêii nioi iroiiií sõ những neười có quven lión dới

m i ẻ n c h d riẽnii m ọ i n eu d i ironii s ô n h ữ n g người c ó n g h ĩ a vụ đôi \ớ] riên g phán q u y c n cu a inìiih thì rióng ngirời c ó n g h ĩ a

\ u dươc m i ề n k h ô n g phiti ihưc h iện phán n g h ĩa vụ c u a m ì n h đói vói phán q u y ê n c u a nịíười đã m iền

3 Nghĩa vụ dán sự đirọc phán chia theo phân

Ỉ)Õ1 iư ơ n g c u a nghTa vu dân sự héi sức đa d ạ n g , m ỗ i m o i oai dôi tương cu thô C(í những đ ặ c đ icin và lính chất k h á c nhau D o do liiv i l i u õ c đoi urirng như ih ê n à o mìì n g h ĩ a vụ cìán sự đ o c o ih é là n g h ĩa \'L1 phân c h i a đ ư ơ c th e o phần h o ậ c

là n ghla vụ k h ô n g pliân ch ia được i h e o phần.

Nêu đói Iưimg của nghĩa vu là rnột vậi được xác định và

vậi d ó là m ột vặi k h õ n g c h ia đ ược h o ặ c đối tưcTíng là m ộ t

c o i i l 4 ; \ k ' c n i a i h o i t t í n l i c t i a i COI I Í \ ICI (Ỉ(1 ì h a i ( l u o v i l i u v h i o n Ì, - CUII!:; IIKÌI lúc ihi hẽn co riiihi.i \ u ph.ii ihuc liiciỉ untn ho

nyhia \'U cùiiii incU lúc 'ỉu\ nliicn tlc Uio dicu kicn lỉiuan lo'i~ - V . . .

i r o n e c Ị u a i n n h i h ụ v h i ọ n n i i h ì a \ u \ a n c u k l n m i i a n l i h ư ơ n u

ui đ èn quNón lọi cu a hen C(1 q u \ c n ihi iiiiLini C(1 ỉii:liui \'U c o ihc thực hiọn lừng phân n e h ĩ a \ u.

\ ' o n.iĩu\'cn Uk' nóu c á c hen khoHi: c o tlioa iliuan i:ì k h á c

i h ì n e h ì a \'U d á n s ự chrơc' COI i a nL’ h ì a \'U p l i ; n i c h u đ i n y c i h c d

p h a n \ à miirời C(í niihĩa MI dirơc phcỊi ihưc liicn Iii!h]a \ ụ d(i lhc(^ lừne phán nôu doi urơHii la mói \ại chia dưiK hiiac là nioi con*! \iẹ c C(í thó chia ihanh nhióLi phan t!c iliuv hion ( i)ióu 3(){) ÍÍI.D S )

4 N ị i h ì a \ II h o à n lai

T n r ớ c hẽi c á n phai Xiíc d i n h ranii Iiiihĩa \ u h('an ỉai k h o n y đu(V mót cìiéu luái nàci qu\ đinh cư ilỉc Tu_\ \a\ Iidnii Iihiéu iruivnii h(íp Ịiháp luật dã q u \ dịnh nioi Iiiihĩa \ u nìiiíi phai

\ ' ị Ị h ĩ a \'II Ỉ K ì à n h ú lii m õ l t Ị u a n i ú ’ Ĩiị;.'hĩa \11 l n ' n j 2 m ó l

tx‘n c o q iiy é n y c u cáu hen kia (neirời C() n a lũ a '.'1 1) ihaiìh lo a n lai k h o a n lién h oãc lợi ích vậi chái k h á c niá Iiiduới Cíí q u y ê n i-tâ iha> imười c ó n e h ĩ a vụ ihưc h icn clm nuưò'1 k h a c lioạc

m o t h è n c ó n g l i ĩ a \ ụ p h a i h o à n I r a c h d h c n C(i i Ị U \ ' é n k h o a n

iién hay một lợi ích vâi chái mà ho dã nhận dược lừ người khác ircMi cư sớ quyên ycu cáu cua bón có quycn Thõng ihườne từ một nghĩa \ ụ dãn sự licn đới có ihế làm phái sinh nịihìa vụ hoàn lại theo moi irong hai irưcmg hợp sau đáy:

Khi mội irong sỏ Iihữno người có nghĩa vụ lién dới đã

ihưc h iẹn loàn bó nghĩa \'U ihì người đ ó irớ thành n g ư ờ i có

q u y ê n iro n g quan hẽ n g h ĩa vu h oà n lại c ó q u y é n v é u cáu Iihĩmg ngưừi c ó n g h ĩa \ ’U liên đới k h á c phai ihanh l o á n c h o niinh k h o a n licn hdãc lợi ích vâi c h á i m à người đ ó đã b o ra

đé ihay h ọ ihưc h iện ch(i niiười c ó q u y é n trong quan hệ n g h ĩ a

vu dân s ự liên dới Irước đó.

Khi mội trong sò những người có quvén lién đới đã nhận

\'iẹc ihực hiện toàn hỏ nghĩa vụ của người có nghĩa vụ ihì nguừi dó irớ ihành nuười có nghĩu vụ tiong quan hệ nghĩa vụ hoàn lai Người đã nhận việc ihực hiện loàn hộ nghĩa vụ cổ nghĩa vụ hoàn lại chd mỗi neười có quvền liên đới khác khoan lợi ích vại châi mà người này đã ihav họ đế nhận lừ người cỏ nghĩa vụ trong nghĩa vụ dân sự liên đới irước đó.Nghĩa vụ hoàn lại không những chi phái sinh lừ một nghĩa vụ liên đới m à có thế còn phát sinh trong một sỗ

u ưcmg hơp khác như:

Nghĩa vụ hoàn lại phái sinh lừ mội nghĩa vụ khác có biện pháp háo lãnh Trường hơp này được quy định tại Đ iều 367

RLDS' "Kììi Iìị>ưifi h á o l ã n h (í(7 l ì o à i i i h ủ i ỉ l ì H ị ị í i ĩ a VII t l ì ì c ó

(ịiiyén yeit cần Iii>ưừi (lifỢ( háo lãnh thực hiện nghĩa vụ doi với inìiili lr()iií> plìạni 17 (íã hảo lãnh, nếu kliâiig c ó ílìoá thuận khái'" Ngoài ra nghĩa vụ hoàn lại còn được phát sinh

Irong quan hệ giữa người gây thiệt hại với pháp nhân, được

q u y định lại Đ i é u 6 1 8 B LDS; " P h á p Iiluiii p l i ù i 1)01 iliifờììỊ>

t h i ệ t h ụ i ( l o I I Ì Ị I I Ờ I í l i u n i i i i h í i i i y r a I I O I Ì Ị Ỉ k ì ì i t h i Ị ì l i i c n l ì l ì i ệ n i

VII d ư ợ c p ì i á p I i l i ã i ì í ỉ i u o ; n é n p ì i ú p n l u i i i d ã h ỏ i lìtKỊiisị l l ì i ẹ i

hại ílìì cĩ i/iivếii \éii cầu iiíỊưừi cĩ loi II<>IIÍ> việ( í>ã\ lliu’1 hại pìuii hồn trá niọl kìión tiên iheo i/ti\ ilịiili ( 11(1 p h á p inạĩ."

N ghĩa vụ hồn lại m a n g một sị đặc diếm sau dàv:

T h ứ I i l ì ấ í , n g h ĩ a vụ hồn lại bao g i ờ c ũ n g phái sinh lừ m ộ i

ng h ĩa \'IỊ khác Nĩ khống ihể phát sinh với ý nghĩa là mĩi

ng h ĩa vụ đầu tiên

T h ứ Ììíìi, trong nghĩa vụ hồn lại bao g iờ c ũng cĩ niĩi

người lién quan đến cá hai quan liẹ nghĩa vụ Ngưừi đ(S nếu

là người cĩ nghla vụ irong quan hệ trước thì iRine quan hẽ

n ghĩa vụ hồn lại họ là ngirời cỏ quyển N gược lại nêu irong

q ua n hệ trước đĩ họ là ngưíM cĩ quyén thì ớ nghĩa vu hồn lại họ là người cĩ nghĩa vụ

T h ứ ha, nếu nghĩa vụ hồn lại là nghĩa vụ nhiéu người ihì

iheo n g uyên tãc n e h ĩa vụ đĩ được xác định là n e h ĩa vụ riéng

rẽ Người cĩ quyên trong quan hệ nghĩa vụ h o à n lại chí cĩ ihể vêu cáu từng người cĩ nghĩa vụ hồn lại c h o m ình phán

m à m ìn h đã ihực hiện thay cho người đỏ

T h ứ tư, nếu mội ngư(M đã véu cẩu tỉiay c h o nhiêu người

ihì c ĩ nghĩa vụ hồn lại cho mổi I i g u ừ i phần c u a họ m à mình

đã y é u cầu Ihay

5 N g h ĩa vụ bổ su n g

C h ứ c n ă n g c ủ a n g h ĩ a VỊ' s u n g là n h â m h o à n th iẹn phan

nội d u n g của nghĩa vụ chính trước đỏ khi đ ê n thời hạn mà

n g h ĩa vụ chính khơng được thực hiện hoặc thực hiện khơng

tliinii khóiiịi d á \ (Ui \ h t r \á v n e h ĩa \'Lt w - • c 1 bổ sun.ii bao t:ió'• ^

c ũ i i ị ! CO m ò ) l i é n q u c t n d o ) \11'I n i ộ l n g h ĩ a v ụ c h i n h N p h l a l a

I i i : h ĩ a v u b õ s u i i ị i l i n n c h i i q u y ê n v à n g h u i v u d â n s ự k h o i i ị :

L'hi là m ò i lién hõ ;:iữa hcti hen Irong m ộ l quan hc n^hla vu

ma c ò n lién q uan clón ca niiirời thứ ha.

N u h ìa \ ’U b ỏ sLiHii dirơc (lùng In in g khda h o c Ịih.ip ì) đó

LỈII n g h ĩ a v ụ r u a n i i ư ò i i h ứ h a d ố i v ớ i n g ư ờ i c ó ' Ị U x ê i i t r o n g

m nl quan hẹ n g h ĩa \ u VjiU'iíi ih ứ ba chỉ c ó nghĩa \ L1 khi C(í

s u i h c u i i h u â n g i ữ a h ọ \(Vi n g ư ờ i c ó quyên h c i ậ c i r o n i ’ I i h ữ n ị i

u ư ờ n e h ợ p m à p h á p l i KU t Ị u y đ m h

Sư ih(ia ihuặn giữa các hòn Irong quan hệ bao lãnh là can

cứ làin xuát hién mót nghĩa \ u hỏ sung Trong irưting hirỊt nay tx'n canh quan hẹ nghui \ 11 iiiữa người có quỵcn với ngưíti có

n ghĩa vụ ( 1:01 1,1 nghla \ ụ chinh) cò n c ỏ m ói quan hé nghla vu

giữa người có quvẽn \(í'i niiuửi háo lãnh (gọi là nghĩa \’Ụ bổ sung) Xél vé mói lién quan giũa nó vứi nghĩa vụ chiiih ihì Iighia \'LI này còn dươc goi la nghĩa vụ phụ Vì rãng nghTa vụ

íiiCra người báo lãnli Vdi lìgười c ó q u y ề n chi XLiái hiện nêu đôn

ihời !iạn mà người có nghĩa vụ chính không ihưc hiệ.i lìDậc ihưc hiộn không dũng, khònịi đáy đủ nghĩa vụ Mạt khác, hiệu lực cua loại nghĩa vụ nàv phu thuộc vào hiệu lực cua iighTií vụ

chính \ / (iii: Nêu h<rp dõng cho vav bị coi là vó hiệu thi vân

dé há(' lãnli cũng hị coi ìii vỏ hiệu.

\ ’ T ỉ ỉ ụ r HIỆN NCìllĨA VU DÂN s ự

1 K liáí Iiiẽiii

Một irong những đạc trưng c ơ bán của nghía vụ dân sự là

Iinli chát tiumiỉ ứng và đoi lập n hau vc q u y é n và n g h ĩ a vụ d ân

sư giữ a CÍÍC hèn v á y , q u v c n lơi c ủ a b ê n nà y ch i dạl đ ư ợ c

khi bên kia ihưc hiõn các hành vi m a n g tính nghĩa vu dã được hai hèn xác dịnh hoặc pháp luặi q u y đmti ironu nỏi dun g của quan h ệ nghĩa vụ ấv.

Kế lừ khi mội quan hệ nghĩa vụ được ihiéi lập (lừ hợp

đ ổn g dán sự hoặc từ các căn cứ khác), các hon có nghĩa vụ đối với nhau Nghĩa vụ này có ihế là niộl hành vi có ihé gổin nhiều hành vi khác nhau Các hành vi đó có ihế phái liên hành cùng mội lúc vào cùng mội Ihừi điêin hoặc có ihê được tiến hành Iheo mội quá irình trong mộl Ihời han nhái định.Việc ihực hiện nghĩa vụ diễn ra như th ế nào diêu đó phụ Ihuộc vào nội dun g và tính chất của từng q u a n hệ nghĩa vụ cụ thể Tuv nhiên, có thê khái quái việc ihực hiẹn nghĩa vụ dán

sự như sau:

Thực hiện nghĩa vụ dân sự là việc ngưííi có nghĩa vụ phai làm hoặc không được làm một cóng việc Iheo mội thcTi hạn nhát định đã được xác định irong nội dung của quan hệ nghĩa MI dân

sự, qua đổ thoá m ãn q u v é n dân sự tưcmg img c ú a hên kia

2 N g u y ê n tác thực hiện nghĩa vụ d â n sự

Việc thực hiện nghĩa vụ dân sự của các bén Irong một

q u a n hệ nghĩa vụ k hông những nhằm th o ả m ã n n hữ ng nhu cầu về vật chất, vãn h óa linh thần của mỗi b én m à còn phai hướng tới lợi ích c h u n g của toàn xã hội Đ ổ n g ihời c òn thê hiện việc chấp hành pháp luật, thê hiện tinh th ầ n lôn trọng

tr u y ề n t h ố n g đạo đvtc x ã hội c ủ a c á c c h ủ i h ê t r o n g q u á t n n h

ihực hiện các giao dịch dân sự Điều 283 B L D S q u y định;

" N g ư ờ i c ó n ^ l i ĩ a VII d â n s ự p h ả i t h ự c h i ệ n l ì g h ĩ a V I I ( ủ a m i n h

m ộ t c á c h í r u i n > í Ị i ự c , í ỉ i e o t i n h t h ầ n h ợ p l á c ÍỈÚHÌ> c a m k ế ĩ

klioiis; n ái p h á p liiai, (ìạo lỉừc \ã h ộ i " Theo nguvén tăc này

ccic hen phai ihực hiọii đung, đáy đú các điéu khoán đã được xac định mộl cách ihậl ihà ngay iháng

Như vậy khi thưc hiện nghĩa vụ, các bên phái luân ihco cac quy định sau đây:

C ác hen pììài tìiựi litẹn Ii:^liui VII mội cách Iriiiií’ thực

Trung ihực irong nghĩa vụ là việc các bén không lừa dối nhau, thực irạng cua nghĩa vu thô nào ihì các bên phái thực hién như vậv Các ben phai nói rõ cho nhau biết vé lình irạng

va đãc lính cua đỏi tương, nếu che giấu khuyét lật cua vật là doi tưcme cứa nghĩa vụ nham m ục đích iư lợi m à gây thiệt hai cho hèn kia ihì phái bổi ihưìnig

ì) Pluii thực liiệii ìiịỉhĩci VIÍ lìieo íinli thần các héii lìựp lác lan Iiluỉii

Trong quá trình ihực hiện nghĩa vụ các bén hcTp lác đê’ tương trợ giúp đ ỡ và Ihỏng Ún cho nhau là một việc làm cần thiết đế đáp ứng nhu cầu và báo đảm lợi ích cho các bên irong quan hệ nghĩa vụ Theo nguyên lãc này, các bên phải luôn luôn quan lâm đến nhau, lạo điều kiện giúp nhau khắc phục khó khàn trong quá trình ihực hiện nghĩa vụ Người có qitvcn khổng được ihờ ư bàng quan trước những k h ó khãn cúa người có nghla vu inà phái lạo điếu kiện ihuận lợi c h o người dỏ vưm được khó khãn đc ihực hiện đầy đú và n g h iê m

không được ý lại vin vào những khó khăn khách q uan, lấy đc3 làm nguyên cớ đê không ihực hiện nghĩa vụ m à phải thi hành các biện p h á p Irong kha nãng cho phép dể khắc phục

Iiliững k h o khan k hach q u a n d<) Ng(ìài ra n e u y é n Uìc nàv

i-ón doi lidị ca hai bcn phái c ù n y nh;ui lìm moi hiện pháp và ilii hanh cac biọn pháp cán ihicl đe Iiịian chãn hạn chê những ihici hại Néu ben nào có đicu kiẹn m a khỏiig thực

h ien I ác hicn pháp n g ă n c h ặ n s ẽ bị c o i la c ó lõi và phái g án h

chịu ihiọi hại

( Flkii íhưc liiẹii Iitịliũì vụ CỈÍIIIÍ> canì kcỉ

N guyên lãc nàv dòi hỏi các ben phai ihực hiẹn đúng nhữnỉi dieu khoán rnà m ìn h đã c a m kêi đ ổ n g ihời cho phép mỏi hèn có quyén yéu cẩu bén kia ihưc hien đáv đú các nghĩa vụ cúa họ

T hực hiọn dúng nghĩa vu là việc bÌMi có nghĩa vụ phiii thực hién một cách đầy đủ toàn bộ nội duiiịi cúa nghĩa vụ

N ghĩa là, các hên phái thực hiện đ ú n g vế đổi tượng, thời gian, dịa điếm, ihời hạn n h ư hai bén đã xác định hoặc pháp luậi quy định Vì vậy người cổ nghía vụ thực hiện các điéu khdiín nói irên khổng đún g với nội d u n g dã cam kêì phai chịu trách nhiệm dán sự do vi phạm n g h ĩ a \'Ị1.

í / \ ỉ ệ i í l ì ự í l ì i ệ i i I i í ị h ĩ a v ụ k l ì ó i i Ỷ ị d ư ợ c trái p h á p l i i ụ l

Bón cạnh mục đích báo đ am sự thoá thuận vc lợi ích của các bên irong quan hệ n g h ĩa vụ, việc thực hiện nghĩa vụ còn phái hướng tới lợi ích c ủ a toàn xã hội với n g uyê n lác chung;

"T óiì II ọiii> lợi ịch c u a N h à I ì i f à ( lợi icli cóiiỊị i ộiìi>, (/Iixêiì, ì(fi u // hoỊ) I>liủi) I lia iiiỊio/i kì líu ' ( Đ i é u 10 B L D S )

N g u v ê n tãc nàv đòi hỏi người ihực hiện nghĩa vụ ngoài việc phải lòn trọng những n g h ĩa vụ đã c a m kéi hoặc pháp luộ <iuy định còn phải lổn trong và tuân ihú những quy