TÌM HIỂU HÌNH ẢNH THỎ TRONG VĂN HÓA TRUNG HOA

Văn hóa Trung Hoa là một trong những nền văn hóa lâu đời và phức tạp trên thế giới. Lãnh thổ Trung Quốc rộng lớn cũng đồng nghĩa với việc văn hóa cũng trải dài và có nhiều khác biệt. Nhắc đến biểu tượng của văn hóa Trung Hoa, người ta luôn nghĩ đến rồng, rồng đại diện cho sức mạnh của giai cấp thống trị, đại diện cho sự may mắn trong văn hóa cát tường. Bên cạnh đó, sự may mắn trong nền văn hóa Trung Hoa không chỉ có hình ảnh rồng đại diện mà người dân còn nhắc đến hình ảnh thỏ. Thỏ trong văn hóa Trung Hoa biểu trưng cho sự may mắn, trường sinh bất tử. Nhiều câu truyện dân gian liên quan đến thỏ đã được người dân lưu truyền từ người này qua người khác nhưng nghiên cứu về thỏ thì vẫn chưa có bài nghiên cứu nào rõ ràng.

ĐAI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

NIÊN LUẬN

Tên đề tài

TÌM HIỂU HÌNH ẢNH THỎ TRONG VĂN HÓA TRUNG HOA

Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 6 năm 2016

i

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 1

3 Tổng quan tình hình nghiên cứu 2

4 Đối tượng phạm vi nghiên cứu 3

5 Phương pháp nghiên cứu 3

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn 3

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN HÌNH ẢNH THỎ TRONG LĨNH VỰC VĂN HÓA VÀ TRUYỀN THÔNG 5

1.1 Hình ảnh thỏ trong lĩnh vực văn hóa 5

a Trong văn hóa Khmer 5

b Trong văn hóa phương Tây 6

1.2 Sự xuất hiện của thỏ trong lĩnh vực truyền thông 8

CHƯƠNG 2: HÌNH ẢNH THỎ TRONG VĂN HÓA TRUNG HOA 10

2.1 Phân loại tính chất thỏ 10

a Thỏ mang tính chất trần thế 10

b Thỏ mang tính chất thần thánh 12

2.2 Ảnh hưởng của thỏ trong văn hóa Trung Hoa 15

a Sự xuất hiện của thỏ trong 12 con giáp 15

b Trong phong tục, lễ tết 18

c Thông qua phục sức 19

d Trong hội họa 21

2.3 Ý nghĩa của thỏ trong văn hóa Trung Hoa 24

a Thỏ mang ý nghĩa phồn thực 24

b Thỏ đại diện cho sự trường sinh bất tử 27

KẾT LUẬN 30

TÀI LIỆU THAM KHẢO 31

2 Hình ảnh loài thỏ có sừng trong những cuốn sách xưa

tại châu Âu

8

4 Tác phẩm cắt giấy 12 con giáp Trung Hoa 17

8 Bức họa Song Hy đồ của Thôi Bạch thời nhà Tống 22

sự may mắn trong văn hóa cát tường Bên cạnh đó, sự may mắn trong nền văn hóa Trung Hoa không chỉ có hình ảnh rồng đại diện mà người dân còn nhắc đến hình ảnh thỏ

Thỏ trong văn hóa Trung Hoa biểu trưng cho sự may mắn, trường sinh bất tử Nhiều câu truyện dân gian liên quan đến thỏ đã được người dân lưu truyền từ người này qua người khác nhưng nghiên cứu về thỏ thì vẫn chưa có bài nghiên cứu nào rõ ràng

Từ những lý do trên nên tôi quyết định chọn đề tài ―Tìm hiểu hình ảnh thỏ trong văn hóa Trung Hoa‖ để mong có thể góp phần công sức nhỏ trong việc tìm nghiên cứu nền văn hóa to lớn và lâu đời này

2

3 Tổng quan tình hình nghiên cứu

Đề tài tìm hiểu hình ảnh thỏ trong văn hóa Trung Hoa đã từng được đề cập đến trong một số đề tài nghiên cứu nhưng theo chúng tôi nhận xét mức độ về các công trình nghiên cứu đó chưa có mức độ bao quát và chỉ nêu trọng tâm về một vấn

đề Trong đó có hai bài viết nổi bật như:

Bài viết 中国古代兔文化 của Triệu Kiến Long đăng trên Tạp chí nuôi thỏ Trung Quốc2 số 3 năm 2014 từ trang 38 đến trang 47 Bài viết chỉ nêu sự xuất hiện của thỏ trong đời sống người dân Trung Hoa như hình ảnh thỏ được khắc trong đồ trang sức hay được sử dụng cho mục đích quảng cảo từ thời cổ đại, cũng như thông qua bài viết này tác giả cũng đã nên lên được một số ý nghĩa của thỏ trong nền văn hóa Trung Hoa

Bài luận văn thạc sĩ Nguồn gốc và nghĩa biểu trưng của từ chỉ 12 con giáp trong thành ngữ Việt (so sánh với tiếng Hoa) của học viên Nguyễn Thị Ngọc

Thanh năm 2011 tại trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân Văn – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh Trong bài viết này tác giả nghiên cứu sâu về vấn đề 12 con giáp trong văn hóa Việt Nam bên cạnh đó tác giả có sơ lược về giá trị thỏ trong 12 con giáp Trung Quốc

1 民俗研究 - Folklore Studies

2 中国养兔杂志 - Chinese Journal of Rabbit Farming

3

4 Đối tượng phạm vi nghiên cứu

Bài niên luận nghiên cứu hình ảnh thỏ trong nền văn hóa của Trung Quốc trong thời gian xưa và nay Cụ thể chúng tôi muốn nghiên cứu hình ảnh thỏ trong văn hóa truyền thống Trung Hoa sau đó mở rộng thêm về hình ảnh thỏ trong cuộc sống hiện đại của người dân Trung Hoa

5 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình thực hiện đề tài niên luận này, chúng tôi đã sử dụng chủ yếu một số phương pháp nghiên cứu sau:

Phương pháp tổng hợp tư liệu: các thông tin đóng góp trong đề tài được thu thập các sách, báo tư liệu từ thư viện của trường và một số hệ thống thư viện khác cũng như tư liệu từ những luận văn, công trình nghiên cứu khác có liên quan đến đề tài Bên cạnh đó vì đây không phải là đề tài nghiên cứu mới hoàn toàn nên chúng tôi cũng sử dụng phương tiện tra thông tin trên Internet trong quá trình nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu liên ngành: các thông tin có trong bài có sự gắn kết

với các ngành nghiên cứu khác như, Văn hóa học, Sử học, Xã hội học…Các chuyên ngành này góp phần làm cho bài niên luận có thể đi sâu hơn về các phương diện nhỏ trong một bài và giúp bài niên luận có chiều sâu về mặt logic và tăng thêm tính hoàn thiện cho bài

Bên cạnh đó bài niên luận còn được sử dụng một số phương pháp nghiên cứu như phương pháp phân loại cũng như phương pháp quy nạp

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

Với bài niên luận sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn hình tượng con thỏ Trung Hoa

từ đó làm cơ sở để để so sánh với hình ảnh con thỏ trong các nền văn hóa khác Với những cố gắng nhất định trong quá trình thực hiện, bài niên luận sẽ là tài liệu tham

5

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN HÌNH ẢNH THỎ TRONG LĨNH VỰC

VĂN HÓA VÀ TRUYỀN THÔNG

Thỏ cũng giống như biểu tượng rồng xuất hiện cả ở văn hóa của phương Đông cũng như của phương Tây Hình ảnh thỏ ngoài xuất hiện trong nền văn hóa Trung Hoa nó còn xuất hiện ở nền văn hóa Khmer, văn hóa phương Tây và trong lĩnh vực truyền thông thông qua các bộ phim hoạt hình Tuy nhiên mỗi hình ảnh xuất hiện lại mang một ý nghĩa khác nhau và mỗi hình ảnh đều mang một nét đặc sắc riêng

1.1 Hình ảnh thỏ trong lĩnh vực văn hóa

a Trong văn hóa Khmer

Trong nghi lễ vòng đời (Hôn - Quan - Tang - Tế) và cách tính tuổi của người Miên thì thỏ được dùng làm con giáp tính tuổi vì con thỏ vốn thông minh, lanh lợi, mưu trí, khôn ngoan Bên cạnh đó người Miên còn xem con thỏ là tiền kiếp của Phật Thích Ca Mâu Ni lúc còn tại thế Các câu truyện trong kho tàng truyện cổ của người Khmer Nam Bộ cũng đã được họ đưa ra để chứng mình cho lý luận này Câu truyện đó được kể lại như sau: ―Lúc chưa đắc đạo, ở một kiếp nọ, đức Phật đầu thai thành con thỏ Vì nóng lòng muốn cho đức Phật sớm đắc đạo, Ngọc Hoàng bèn hóa thành kẻ ăn mày đói khát Gặp con thỏ, người ăn mày năn nỉ xin thỏ bố thí cho cái xác của mình để ăn Thỏ lúc đó bảo rằng: ―người hãy đốt lửa lên đi‖ Khi lửa đang cháy cao lên, con thỏ giủ lông mình cho thật sạch vì sợ nhảy vào lửa, các con vật đeo trên mình của thỏ như chí, rận đang bám vào lông bị chết theo, thỏ sẽ phạm phải tội sát sinh Giũ lông xong, con thỏ bèn nhảy vào đống lửa đang cháy ngùn ngụt ấy Khi thỏ nhảy vào lửa thì lửa bèn tắt hết cả Ngọc Hoàng thấy vậy bèn vắt lấy nước từ bảy ngọn núi vẽ lên mặt trăng hình con thỏ Nên hiện nay, khi nhìn lên mặt trăng vào đêm trăng tròn sẽ thấy hình con thỏ rất rõ trên mặt trăng‖

6

Trong những câu chuyện dân gian khác của người Miên như thỏ và cọp, thỏ khôn ngoan, thỏ xử kiện cũng từ đó nó còn mang theo biểu tượng là nhân vật hay thực hiện công bình, phân xử, bằng chính sự thông minh, mưu mẹo của mình trong rất nhiều trường hợp đã thể hiện được tài năng xử kiện, ứng phó với hoàn cảnh, giải thoát cho các con vật, tự cứu mình, cứu con người cho nên người Khmer đã khắc hình còn thỏ trong con dấu ở tòa án

Bên cạnh đó thỏ cũng xuất hiện trong các phong tục truyền thống khác của người Khmer như trong ngày cưới người Miên thiêu hình ảnh con thỏ trên gối áo cưới của cô dâu và chủ rể với mong muốn hành động này sẽ đem đến may mắn và hạnh phúc cho đôi vợ chồng

b Trong văn hóa phương Tây

Trong văn hóa phương Tây, hình ảnh con thỏ được biết nhiều nhất và lưu

truyền rộng rãi nhất thông qua câu chuyện ngụ ngôn thỏ và rùa của Aesop, theo đó

cuộc đua giữa thỏ và rùa kết thúc với sự thất bại của thỏ do quá chủ quan Câu chuyện được kể lại như sau ―Có một con rùa và một con thỏ cãi nhau xem ai nhanh hơn Chúng quyết định giải quyết việc tranh luận bằng một cuộc thi chạy đua Chúng đồng ý lộ trình và bắt đầu cuộc đua Thỏ xuất phát nhanh như tên bắn và chạy thục mạng rất nhanh, khi thấy rằng mình đã khá xa rùa, thỏ nghĩ nên nghỉ cho

đỡ mệt dưới một bóng cây xum xê lá bên vệ đường và nghỉ thư giãn trước khi tiếp tục cuộc đua Vì quá tự tin vào khả năng của mình, thỏ ngồi dưới bóng cây và nhanh chóng ngủ thiếp đi trên đường đua Rùa từ từ vượt qua thỏ và sớm kết thúc đường đua Khi thỏ thức dậy thì rùa đã đến đích và trở thành người chiến thắng Thỏ giật mình tỉnh giấc và nhận ra rằng nó đã thua‖

Trong Thiên Chúa giáo có hình tượng thỏ Phục Sinh là con thỏ đem lại trứng phục sinh Bắt đầu từ những tín hữu của giáo hội Luther ở Đức, thỏ Phục Sinh ban đầu đóng vai trò một người phân xử, đánh giá xem liệu những đứa trẻ đã cư xử

7

ngoan ngoãn hay là không vâng lời vào lúc bắt đầu mùa Phục Sinh Thỉnh thoảng, thỏ Phục Sinh được mô tả là có mặc quần áo Theo truyền thuyết, nhân vật này mang những quả trứng có màu trong giỏ của mình, kẹo và đôi khi cả đồ chơi đến nhà của trẻ nhỏ Cũng tương tự như ông già Noel, cả hai đều mang quà đến cho trẻ

em vào buổi tối trước ngày lễ tương ứng của họ (thỏ Phục Sinh vào Lễ Phục Sinh còn ông già Noel vào Lễ Giáng Sinh)

Hình 1: Thỏ Phục Sinh bằng sô – cô – la và trứng Phục Sinh nhiều màu sắc

(Ảnh: vi.wikipedia.org)

Ngoài ra trong truyền thuyết phương Tây có mô tả về quái vật thỏ có sừng, quái vật thỏ có sừng nổi tiếng ở châu Âu Những hình ảnh đầu tiên về loài thú đặc biệt này xuất hiện trong cuốn sách khoa học với những hình ảnh miêu tả từ năm

1789 Loài động vật này thường được biết đến với hình ảnh một con thỏ có đôi sừng trên đầu Nhiều khả năng loài động vật trong truyền thuyết bí ẩn chính là những con thỏ bị mắc căn bệnh nhiễm vi rút u nhú hay còn gọi là vi rút Shope khiến các khối u phát triển phía trên hoặc gần đầu trông như những chiếc sừng của loài quái vật Những khối u này có thể phát triển lớn khiến để cản trở con thỏ không may mắn trong việc ăn uống và khiến chúng chết vì đói

8

Hình 2: Hình ảnh loài thỏ có sừng trong những cuốn sách xưa tại châu Âu

(Ảnh: vi.wikipedia.org)

1.2 Sự xuất hiện của thỏ trong lĩnh vực truyền thông

Từ lâu các nhà làm truyền thông đặc biệt các nhà làm phim hoạt hình thường dùng hình ảnh thỏ để phác họa cho nhân vật của mình Trong đó được dùng tương đối nhiều là con thỏ với đặc điểm trong mỗi tác phẩm sẽ khắc họa nên những tính cách khác nhau

Chú thỏ gan dạ là một bộ phim hoạt hình của đạo diễn Ivan Ivanov-Vano,

trình chiếu lần đầu năm 1955 Truyện phim dựa theo một câu chuyện cổ tích của nhà văn Dmitry Mamin-Sibiryak, kể về một chú thỏ tinh khôn biết tập hợp các bạn lại để đánh bại lão sói già gian ác, trả lại bình yên cho khu rừng

Câu chuyện Thỏ và Sói là một bộ phim hoạt hình dài tập của Hãng phim hoạt

hình Việt Nam Bộ phim gồm có 3 phần, bao gồm những câu chuyện hài hước, thú

vị của hai nhân vật thỏ và sói Mặc dù chịu ảnh hưởng từ tạo hình nhân vật của bộ

9

phim ―Hãy đợi đấy!‖, nhưng Thỏ và Sói có nhiều biến đổi cho phù hợp với bối

cảnh Việt Nam, ví dụ như: nhà cửa, phố xá, phục trang nhân vật

Cũng như có thể kể đến câu chuyện thỏ trong tác phẩm Thỏ và Rùa Đây là

một bộ phim hoạt hình 3D phỏng theo câu chuyện ngụ ngôn cùng tên, bộ phim hướng tới những sắc màu vui nhộn, hiện đại Chuyện kể rằng thỏ và rùa cùng sống trong thành phố Rau Muống, 500 năm đã trôi qua, giờ đây hai chú quyết định trở lại cuộc tranh tài, việc này được xem là sự kiện trọng đại nhất của cư dân thành phố Nhưng mà, điều khác biệt là cuộc thi không hề có kẻ thắng, người thua, tuy rằng đã

có nhiều tình tiết gay cấn xảy ra Ở đích đến cuối cùng, thỏ tai dài đã từ bỏ chiến thắng khi trông thấy rùa mắt trố gặp nạn, để cùng nhau về đích và cùng chiến thắng Hình ảnh thỏ trong các nền văn hóa khác nhau ẩn chứa những ý nghĩa khác nhau Ngoài ra trong ngôn ngữ, thỏ trắng (bạch thỏ) là một tiếng lóng trong ngành điêu khắc chỉ những người non nớt, ít kinh nghiệm, bắt nguồn từ một câu chuyện

đã thành giai thoại khi Trưởng kiến trúc sư Daniel Burham trả lời với một câu nói trở thành kinh điển: Thuê bất cứ ai, kể cả thỏ trắng nếu họ làm được công việc Một

cú đánh vào gáy có thể giết chết thỏ, từ đó mà có thuật ngữ rabbit punch (cú đấm

vào gáy) Hay là thỏ trở thành nhân vật chính trong tác phẩm Madonna of the Rabbit của họa sĩ Titian (hiện đang được trưng bày tại Bảo tàng Lourve, Paris) Nó

được coi là một trong những hình ảnh cảm động nhất, kết nối với thời thơ ấu của mỗi con người và những con thú cưng, đồng thời cũng là một biểu tượng thần bí của sự chuyển kiếp Trong nghệ thuật thời Phục hưng, hình ảnh Chúa Jesus từng xuất hiện với các loại động vật khác nhau, từ chim đến mèo, nhưng thỏ của Titian

có lẽ là một trong những cảnh vui nhộn, tự nhiên nhất của lịch sử hội hoạ tôn giáo

10

CHƯƠNG 2: HÌNH ẢNH THỎ TRONG VĂN HÓA TRUNG HOA

Trong văn hóa Trung Hoa có lẽ thỏ là loài động vật gần gũi với con người nhất vì chúng thuộc hai loại tính chất Tính chất trần thế thể hiện rằng thỏ có mối quan hệ mật thế và gắn bó với đời sống hằng ngày của người dân Trung Hoa Tính chất thần thánh của thỏ đã làm tăng giá trị của thỏ lên một tầng cao mới, lúc này thỏ được người dân tôn sùng tin tưởng rằng có thể mang đến điều tốt lành cho họ

2.1 Phân loại tính chất thỏ

a Thỏ mang tính chất trần thế

Trong tự nhiên thỏ là một loài động vật hoang dã nhỏ vì chúng sống trong rừng và trên các thảo nguyên, người Trung Quốc gọi nó là thỏ hoang Vào thời Minh một số loài thỏ được nhập vào Trung Quốc và từ đó họ gọi nó là thỏ nhà Trong cuộc sống hàng ngày của người dân Trung Quốc cổ xưa, thỏ được xem như một loài thực phẩm thông thường Trong tác phẩm ―Thư Kinh‖ của Chu Nam

Vũ phu dáng điệu anh hào,

Ấy là tâm phúc của bao công hầu

Hay trong một tác phẩm của Mạnh Tử bài ―Lương Huệ Vương hạ‖ có phần:

―文王之囿方七十里，刍荛者往焉，雉兔者往焉，与民同‖ Triệu Kỳ chú:

――雉兔，猎人取雉兔者‖ Có nghĩa là Chu Văn Vương có một hoa viên nhưng ông không dùng làm vật sở hữu riêng của bản thân mà ông cho phép bách tính vào khu vực hoa viên đó để tìm kiếm thực phẩm và săn bắt thỏ hoang, gà rừng3

Trong nhiều tác phẩm của những nhà văn ngày xưa của Trung Quốc cũng đề

cập đến vấn đề chế biến thịt thỏ Trong tác phẩm Thi kinh có đoạn ―有兔斯首，炮

3 Trần Liên Sơn, 2011, 世俗的兔子与神圣的兔子 —对 中国传统文化 中兔子形 象 的考察 đăng trên

Nghiên c ứu dân tộc số 2 nă m 2011 trang 24.

12

之燔之……有兔斯首，燔之炙之…… ― Đề cập rất nhiều đến phương pháp nấu thịt thỏ trong đó nướng được xem là phương pháp phổ biến nhất Thỏ chỉ là loài động vật bình thường nhưng nó lại được đưa vào trong thơ ca, như vậy ta có thể kết luận rằng thỏ là một nguyên liệu phổ biến trong đời sống của người cổ đại

Bên cạnh xem thỏ như là một nguồn thực phẩm, người cổ đại còn xem thỏ như

là một tế phẩm Những con thỏ khỏe mạnh, mập mạp được người dân lựa chọn đem

đi tế ở các đình thần Trong tác phẩm Lễ kí có đoạn: ―牛曰‗一元大武‘，……兔曰

‗明视‘。‖孔疏云：―兔曰明视者，兔肥则目开而视明也‖ Tuy là một con vật tế thần nhưng không phải vì thế mà thỏ được xem như là con vật của linh thiêng hay chúa trời 4 Dân gian chỉ hiểu theo một cách thông thường nhất chính là con vật được dùng để hy sinh hoàn toàn không có sự tôn sùng nào dành cho nó

b Thỏ mang tính chất thần thánh

Đối với những con thỏ thường hay còn gọi là thỏ hoang (những con thỏ này thường có lông màu vàng), người ta xem như là một loài thực phẩm cung cấp cho con người Riêng đối với các loại thỏ trắng ngược lại người dân rất coi trọng và tôn sùng nó bởi vì thỏ là loài động vật rất phổ biến ở Trung Quốc nhưng thỏ trắng chỉ được du nhập vào Trung Quốc vào đời vua nhà Minh là Sùng Trinh Chính vì người dân ít nhìn thấy nó, thỏ trở thành loài vật quý hiếm vì vậy dễ dàng nhận được

sự sùng bái từ mọi người

Có nhiều giả thiết giải thích vì sao những con thỏ được du nhập vào lông của

nó khác biệt với những con thỏ trong nước, vấn đề này đã được đề cập vào thời xưa

Đầu tiên, Cát Hồng có nêu lên giả thuyết trong quyển Bão Phác tử - Nội thiên

có câu: “虎及鹿、兔皆寿千岁，满五百岁者其毛色白，能寿五百岁者则能变

cứu dân tộc số 2 nă m 2011 trang 24

13

化。”nghĩa là những con thỏ sống đủ năm trăm tuổi thì lông của chúng

sẽ biến đổi thành màu trắng5 Hay như một ý kiến được dựa vào lý thuyết của hiện tượng tự nhiên người già tóc sẽ biến thành màu trắng, vì vậy thỏ hoang nếu sống năm trăm tuổi sẽ biến thành thỏ trắng Văn đế Lương Giản có nói thỏ trắng "千岁变采" — có nghĩa là thỏ sống tới ngàn tuổi lông trên người sẽ biến hóa Dựa vào cách nói của Cát Hồng và Văn Đế Lương Giản thỏ trắng tự nhiên sở hữu tập tính thần thánh có thể vì đặc tính sống lâu của nó Cho nên cũng từ đó thỏ trắng là động vật thần thánh trong lòng người cổ đại

Riêng từ góc độ của các nhà khoa học học, các nhà chuyên nghiên cứu về động vật học, họ cho rằng các quan điểm được đưa ra như trên không chính xác vì

họ tin rẳng như thế không phù hợp với quy luật tự nhiên Theo quan điểm riêng của

họ thì lông thỏ chuyển sang màu trắng do thỏ bị bệnh bạch tạng cũng giống như trong tự nhiên cũng đã có nhiều loài vật đã tự biến thành màu trắng

Nhưng cho dù có nói sao đi nữa nhưng chuyện thỏ được xem là loài động vật linh thiêng trong cuộc sống của người cổ đại đặc biệt là trước thời Hán là điều không thể phủ nhận

Trước thời Hán tính linh thiêng của thỏ đã được người dân xem trọng, thỏ là loài động vật dành cho trời hay thiên tử cho nên khi dân hay một ai đó bắt được thỏ trắng đều dâng tặng cho hoàng thượng, chỉ có hoàng thượng mới có thể sở hữu được những chú thỏ trắng đó Từ đời Hán trở về sau tính linh thiêng của thỏ chỉ được đặt ở mức hạng trung bình Khi chuyển qua đời Bắc Tống, tính linh thiêng của thỏ trắng cũng giảm thêm một tầng, thế cho nên những quan lại có chức tước cao trong triều đình cũng có thể dùng thỏ trắng để làm đồ chơi quý giá Âu Dương

cứu dân tộc số 2 nă m 2011 trang 25

14

Tu là một nhà văn nổi tiếng, một nhà thơ lớn, một nhà sử học và chính trị gia Ông

đỗ đầu khoa thi tiến sĩ; từng giữ các chức quan trong triều đình, trong đó có một thời gian ông giữ chức quan của huyện Trừ Châu Sau khi Âu Dương Tu rời khỏi Trừ Châu, người dân ở đây bắt được một con thỏ trắng, ngàn dặm xa xôi đem đến

cho Âu Dương Tu vì vậy Âu Dương Tu viết bài thơ Thỏ trắng Nhà thơ đã dùng vật

để nói lên ý chí, mượn hình dáng tính cách thỏ trắng để nói lên sự thanh bạch nhưng nhiều phiền lụy của mình, muốn cống hiến nhưng lại ràng buộc, nên chỉ còn cách phiêu bạt giang hồ trở về cuộc sống dân dã bình thường để tự an ủi mình Nhìn đến đây chúng ta có thể thấy rõ hình ảnh thỏ trắng đã không còn được xem

như là loài động vật bất khả xâm phạm Ngoài ra Tần Quan đời Tống có bài Phóng thỏ hành miêu tả sự tiếc thương đối với thỏ để nói lên vận mệnh của tác giả sống

giữa trời đất mà cảm thấy không nơi dung thân, chỉ còn biết xa rời cõi trần tục, lên cung trăng để nương nhờ Lời thơ thương cảm ai oán vô cùng và cũng là lời tâm sự

về thân thế trôi dạt vô định của tác giả

Thật ra trong lịch sử những con thỏ trắng cũng sẽ tình cờ xuất hiện nhưng cho đến bây giờ có thể thấy những con thỏ đó đều do thỏ hoang mắc bệnh bạch tạng cũng giống như hổ và sư tử biến đổi màu lông Do người cổ đại không hiểu thỏ trắng có bệnh bạch tạng cho nên ngộ nhận thỏ trắng là loại động vật đặc biệt cho nên đã phó thác cho nó mang tính thần thánh Và cho đến tận bây giờ khi khoa học ngày càng phát triển thì người Trung Hoa cũng không xem trọng hình ảnh chú thỏ trắng như người cổ đại và nếu có thì họ cũng chỉ bị ảnh hưởng bởi yếu tố tâm linh được truyền lại