ĐIỀU hòa THÂN NHIỆT 2015

 Định nghĩa thân nhiệt – Mục đích điều hòa thân nhiệt Các yếu tố ảnh hưởng thân nhiệt bình thường  Quá trình sinh nhiệt – thải nhiệt  Cơ chế điều nhiệt  Những bất thường của điều nh

BS Bùi Diễm Khuê

 Định nghĩa thân nhiệt – Mục đích điều hòa thân nhiệt

 Các yếu tố ảnh hưởng thân nhiệt bình thường

 Quá trình sinh nhiệt – thải nhiệt

 Cơ chế điều nhiệt

 Những bất thường của điều nhiệt

 Thân nhiệt trung tâm

mục đích của hoạt động điều nhiệt, thường được giữ

cố định

 Thân nhiệt ngoại vi: thay đổi theo môi trường

 Điều hòa thân nhiệt: giữ cho thân nhiệt dao động ở 1 khoảng rất hẹp

nhằm bảo đảm tính hằng định nội môi

 Kết quả của 2 quá trình đối lập: sinh nhiệt – thải nhiệt

 36,3 – 37,1oC

 Nhiệt độ ở hậu môn: đúng nhất

Guyton

 Chuyển hóa cơ sở

 Tác dụng động lực đặc hiệu của thức ăn

 Sự co cơ

 Kích tố:

 Mỡ nâu

 Mạch máu dưới da

 Hệ thần kinh giao cảm: chi phối độ co mạch

 2 cách thải nhiệt: truyền nhiệt, bốc hơi nước

 Truyền nhiệt:

 Bốc hơi nước:

không khí

 vd: động vật có lông, da không có tuyến mồ hôi  phải thở nhanh, cạn

 Giới hạn điều nhiệt

 Cung phản xạ điều nhiệt

 Phản xạ điều nhiệt

 Điều nhiệt bởi hành vi

 «Mức quy định» (set-point) ở vùng dưới đồi

 Nhiệt độ môi trường: -60oC đến +50oC

 Ngoài khoảng đó: thân nhiệt không giữ được mức

ổn định

 Trung tâm điều nhiệt: vùng dưới đồi

đồi

đồi

Cảm giác nhiệt độ và đau

 Cơ chế chống nóng:

dưới đồi sau)

 Quan trọng ở người

 Hành vi chống nóng?

 Hành vi chống lạnh?

Demystified Physiology

 Sốt

 Choáng nóng

 Tiếp xúc môi trường cực lạnh

 Tác động của chất gây sốt trên trung tâm điều

nhiệt

(phẫu thuật, u não,…)

 Đặc tính:

 54oC, khô, đối lưu tốt  chịu được vài giờ

 Ẩm 100%: 34oC  thân nhiệt tăng

 Làm việc nặng: 30oC  thân nhiệt tăng

 Thân nhiệt 41oC  choáng nóng: choáng váng, khó chịu ở bụng, mê sảng, mất ý thức, sốc tuần hoàn nhẹ

 Thân nhiệt < 29oC  mất khả năng điều nhiệt

 Tốc độ sinh nhiệt giảm ½ khi thân nhiệt giảm

3,6oC

 Ngủ, hôn mê: giảm hoạt động điều nhiệt

 Hạ nhiệt nhân tạo: <32oC, vài ngày đến 1 tuần

31