Một số bệnh đỏ da bong vảy

Phân biệt được tổn thương cơ bản của vảy nến với một số bệnh đỏ da bong vảy khác 3.. Đặc điểm của dát, mảng: màu đỏ hoặc hồng, ấn kính mất màu, hình tròn hoặc bầu dục, đa cung, số lượng

Một số bệnh đỏ da bong vảy

BS Trần Thị Huyền

1. Mô tả được các triệu chứng lâm sàng của vảy nến.

2. Phân biệt được tổn thương cơ bản của vảy nến với một số bệnh đỏ da bong vảy khác

3. Trình bày được các phương pháp điều trị, phòng bệnh vảy nến.

MỤC TIÊU HỌC TẬP

Vảy nến

Đại cương

• Hypocrates đã mô tả nhóm bệnh da khô, bong vảy và mụn mủ

• Năm 1801, Robert Willan tổng hợp những nét đặc trưng của một bệnh được đặt tên “psoriasis”

• Ở Việt Nam, giáo sư Đặng Vũ Hỷ là người đầu tiên gọi bệnh này là vảy nến

Đại cương

• Bệnh da mạn tính, tiến triển từng đợt, dai dẳng suốt đời

• Tỷ lệ bệnh trên thế giới khoảng 2-3%

• Căn nguyên của bệnh chưa rõ: rối loạn miễn dịch và có yếu tố di truyền

• Hình thái lâm sàng đa dạng: thương tổn, niêm mạc, móng và khớp xương

Căn sinh bệnh học

• Yếu tố di truyền: HLA-B13, B17, BW57 và CW6

HLA-B17: thể giọt, đỏ da toàn thân

HLA-B27: vảy nến thể khớp

HLA-B8, BW35, CW7 và DR3, không có HLA-B13, B17: vảy nến thể mủ

Căn sinh bệnh học

• Cơ chế miễn dịch

Có sự thay đổi miễn dịch ở bệnh vảy nến

Các tế bào miễn dịch được hoạt hóa tiết các hoạt chất sinh học có tác dụng thúc đẩy tăng sinh, làm rối loạn quá trình biệt hóa tế bào sừng

CƠ CHẾ BỆNH SINH

Becher B , Pantelyushin S Nat Med 2012 Dec;18(12):1748-50

Lâm sàng

Thương tổn da

Dát đỏ, mảng đỏ, ranh giới rõ, trên phủ vảy da trắng, dễ bong

Hay gặp ở vùng tỳ đè, vùng bị cọ xát (dấu hiệu Kobner)

Đặc điểm của dát, mảng: màu đỏ hoặc hồng, ấn kính mất màu, hình tròn hoặc bầu dục, đa cung, số lượng, kích thước khác nhau

THỂ LÂM SÀNG

Lâm sàng

• Đặc điểm của vảy da: khô, gồm nhiều lớp xếp chồng lên nhau, độ dày không đều, dễ bong, màu trắng đục như xà cừ hay màu xỉn, phủ kín toàn bộ dát đỏ hoặc phù một phần, thường để lại vùng ngoại vi

• Cạo vảy theo phương pháp Brocq: vảy da bong thành lát mỏng có màu trắng đục, màng bong, hạt sương máu (dấu hiệu Auspitz)

Lâm sàng

• Thương tổn móng

 Thương tổn móng đơn thuần

 Thương tổn móng cùng với thương tổn da

1 Rỗ móng, 2 dấu hiệu giọt dầu, 3 tách móng, 4 dày sừng dưới móng, 5 bất thường mặt móng (đường vân ngang), 6 chảy máu

Thương tổn móng

Lâm sàng

Thương tổn khớp

• Đau các khớp, hạn chế và viêm một khớp, viêm đa khớp vảy nến (giống viêm đa khớp dạng thấp), viêm khớp cột sống vảy nến, khó phân biệt với viêm cột sống dính khớp

• XQ thấy hiện tượng mất vôi ở đầu xương, hủy hoại sụn, xương, dính khớp

Lâm sàng

Thương tổn niêm mạc

• Thường gặp ở niêm mạc quy đầu là những vết màu hồng, không thâm nhiễm, giới hạn rõ, ít hoặc không có vảy, tiến triển mạn tính

• Ở lưỡi giống viêm lưỡi hình bản đồ hoặc viêm lưỡi phì đại tróc vảy

• Ở mắt hình ảnh viêm kết mạc, viêm giác mạc, viêm mí mắt

Các thể lâm sàng

Thể thông thường

Theo kích thước và số lượng thương tổn

• Vảy nến thể giọt: kích thước < 1 cm

• Vảy nến thể đồng tiền: 1-3 cm

• Vảy nến thể mảng: 5-10 cm

Theo vị trí giải phẫu

• Vảy nến thể đảo ngược

• Vảy nến ở da đầu và ở mặt

• Vảy nến lòng bàn tay, bàn chân

• Vảy nến của các móng

Vảy nến thể mảng

Nấm da

Vảy nến thể mảng

Vảy nến thể mảng

THỂ LÂM SÀNG

• Thể giọt

THỂ LÂM SÀNG

• Thể đảo ngược

THỂ LÂM SÀNG

Các thể lâm sàng

Thể đặc biệt

Vảy nến thể mủ

• Lòng bàn tay, lòng bàn chân (Barber)

• Các đầu ngón tay, ngón chân (viêm da đầu chi liên tục của Hallopeau)

THỂ LÂM SÀNG

• Thể mủ toàn thân

Vảy nến thể mủ toàn thân

Vảy nến thể mủ

Các thể lâm sàng

• Trên những mảng dát đỏ xuất hiện mụn mủ nhỏ bằng đầu đinh ghim, trắng đục, nằm ở nông dưới lớp sừng, dẹt, thường nhóm lại tạo hồ mủ, hiếm khi đứng riêng

rẽ Xét nghiệm mủ không tìm thấy vi khuẩn

• Ba giai đoạno dát đỏ, mụn mủ và bong vảy da xuất hiện xen kẽ trên cùng một bệnh nhân do các đợt phát bệnh xảy ra liên tiếp

Các thể lâm sàng

Vảy nến thể đỏ da toàn thân

• Biến chứng của vảy nến thể thông thường, đặc biệt là do dùng corticoid toàn

thân, đôi khi là biểu hiện đầu tiên của bệnh vảy nến

• Có hai hình thái: dạng khô, không thâm nhiễjm thể hiện với thể vảy nến toàn thân hoặc vảy nến lan tỏa; dạng ướt và phù nề gọi là đỏ da toàn thân vảy nến

Lê Văn Hợi-Nam-55t-x303D3 CĐ: Đỏ da toàn thân vảy nến

THỂ LÂM SÀNG

Các thể lâm sàng

• Vảy nến trẻ em

• Vảy nến cấp thể giọt: nhiễm trùng mũi họng, tiêm vaccin

• Vảy nến ở trẻ sơ sinh

Tiến triển và biến chứng

Munro trong lớp gai.

• Lớp đáy: tăng sinh, bình thường chỉ có một hàng tế bào, bệnh vảy nến có thể đến

3 hàng

Chẩn đoán phân biệt

• Giang mai II : các sẩn màu hồng, thâm

nhiễm, xung quanh có vảy trắng Xét

nghiệm tìm xoắn trùng tại thương tổn,

phản ứng huyết thanh dương tính.

Chẩn đoán phân biệt

• Giang mai II : các sẩn màu hồng, thâm

nhiễm, xung quanh có vảy trắng Xét

nghiệm tìm xoắn trùng tại thương tổn,

phản ứng huyết thanh dương tính.

Chẩn đoán phân biệt

• Lupus đỏ kinh : dát đỏ, có teo da, vảy da

dính khó bong.

• Vảy phấn hồng Gibert : mảng da đỏ hình tròn hoặc hình bầu dục, có vảy phấn nổi cao so với trung tâm Vị trí rải rác toàn thân, các vùng đầu mặt và bàn tay, bàn chân thường không có thương tổn Bệnh khỏi trong 4-8 tuần.

• Vảy phấn đỏ nang lông : sẩn hình chóp màu hồng có vảy phấn, khu trú ở nang lông Vị trí hay gặp nhất là ở mặt duỗi đốt

2, đốt 3 ngón tay và ngón chân, bụng, chi dưới.

Điều trị

MỤC TIÊU ĐIỀU TRỊ

• Giảm hoặc hết tổn thương

• Nâng cao chất lượng cuộc sống

• Kiểm soát bệnh lâu dài

• An toàn

• Tiện lợi cho bệnh nhân (dễ chấp nhận phương pháp điều trị)

Điều trị

Điều trị toàn thân

• Vitamin A acid (Soriatane): 25-50 mg/ngày

• Methotrexat: 10-25 mg/tuần

• Cyclosporin: 2-5 mg/kg/ngày

• Corticoid: chống chỉ định

• Điều trị sinh học:

Các thuốc sinh học

2015

Secukinumab

17A

Á vảy nến

Vảy phấn dạng lichen mạn tính

• Là sẩn chắc, hơi nổi cao, màu đỏ hồng

hoặc nâu xám, lúc đầu nhỏ bằng hạt đỗ,

sau lớn dần, trên sẩn xuất hiện vảy da

màu trắng xám, khô và dính.

Vảy phấn dạng lichen mạn tính

• Cạo vảy (Brocq): vảy bong cả mảng nhưng còn dính một bên (dấu hiệu gắn xi)

• Ngoài sẩn còn có dát đỏ có vảy da, đôi khi chỉ có vảy da hoặc vảy hơi hồng như vảy tiết màu xám

• Cơ năng: không ngứa, toàn trạng ổn định

• Tiến triển: bệnh lành tính, tiến triển thất thường, dai dẳng, tái phát liên tục

Vảy phấn dạng lichen và

đậu mùa cấp tính

• Thương tổn cơ bản: đầu tiên ở thân mình, những dát đỏ và sẩn phù, trung tâm có thể thấy mụn nước và xuất huyết Mụn nước nằm sâu, có dạng đậu mùa Các sẩn này sau loét, hoại tử và đóng vảy tiết; khi lành để lại sẹo lõm, màu thâm, dạng đậu mùa, có thể tăng hoặc giảm sắc tố da

• Ở mặt, lòng bàn tay, lòng bàn chân không bị tổn thương Niêm mạc hiếm khi bị tổn thương

Á vảy nến thể mảng nhỏ

• Chủ yếu gặp ở nam giới trưởng thành: những đám màu hồng nâu hoặc đỏ, hình ovan, số lượng nhiều, giới hạn rõ, phẳng với mặt da lành, 2-5 cm, trên có vảy da mỏng, đôi khi trông giống như các hình ngón tay, sắp xếp theo cùng một hướng ở mạng sườn, ngực hoặc mặt trong các chi

• Cơ năng: có thể ngứa hoặc không

Á vảy nến thể mảng lớn

• TTCB: là những mảng có kích thước 10-20 cm, màu đỏ hoặc nâu, giới hạn rõ, trên có vảy nhỏ, số lượng ít Hay gặp ở thân mình, gốc chi, đặc biệt là ở vùng mông đùi, ngực (phụ nữ)

• Có poikiloderma: dát giảm sắc tố, giãn mạch, teo da

• Cơ năng: ngứa nhẹ

• Tiến triển kéo dài nhiều năm (MF)

Vảy phấn đỏ nang lông

• Là một bệnh do mắc phải hoặc di truyền

Vảy phấn đỏ nang lông

• Biểu hiện sớm là vảy ở da đầu

• Thương tổn là sẩn hình chóp, màu nâu đỏ hoặc vàng đỏ, kích thước bằng đầu đinh ghim, trên đỉnh là nút sừng, ở giữa nút sừng có gắn sợi lông Các sẩn tập trung thành mảng, có hiện tượng bong vảy và lan tỏa làm các sẩn nang lông mờ

đi rồi biến mất để lại nền da đỏ, bong vảy khô

• Phân bố thương tổn đối xứng và lan tỏa, vẫn còn đảo da lành ở giữa thương tổn

Vảy phấn đỏ nang lông

• Dày sừng lòng bàn tay, lòng bàn chân điển hình, có xu hướng lan ra rìa và rất cứng, có vết nứt lòng bàn tay, lòng bàn chân

• Móng đục, dày, xù xì, mủn, có khía, có nứt, gãy móng

• Ngứa nhẹ, ít bị ảnh hưởng

XIN CẢM ƠN !