bài 24: Tự Cảm

Phát biểu định nghĩa: -Suất điện động cảm ứng -Tốc độ biến thiên của từ thơng... KIỂM TRA BÀI CŨDấu - trong cơng thức phù hợp với định luật len-xơ ∆Φ : là độ biến thiên từ thơng qua mạc

Đ1

C A

KIỂM TRA BÀI CŨ

1 Khái niệm từ thơng?

Viết biểu thức và nêu đơn vị của các đại lượng trong biểu thức.

KIỂM TRA BÀI CŨ

TRẢ LỜI

- Từ thơng đặc trưng cho số đường

cảm ứng từ xuyên qua diện tích giới

hạn bởi vịng dây.

B: Cảm ứng từ (T) S: Diện tích (m2)

B 

α

n 

KIỂM TRA BÀI CŨ

2 Phát biểu định nghĩa:

-Suất điện động cảm ứng -Tốc độ biến thiên của từ

thơng.

KIỂM TRA BÀI CŨ

Dấu (-) trong cơng thức phù hợp với định luật len-xơ

∆Φ : là độ biến thiên từ thơng qua mạch ( C ) trong thời gian ∆ t

Tốc độ biến thiên của từ thơng:

Trong thí nghiệm Faraday, dòng điện cảm ứng xuất hiện là do

sự biến đổi từ thông gửi qua diện tích của mạch gây ra Từ thông

đó do từ trường bên ngoài tạo nên.

Bây giờ, nếu ta làm thay đổi cường độ dòng điện sẵn có trong mạch để từ thông do chính dòng điện đó sinh ra và gửi qua diện tích của mạch thay đổi, thì trong mạch cũng xuất hiện một dòng điện cảm ứng, phụ thêm vào dòng điện chính sẵn có của mạch Dòng điện cảm ứng này gọi là dòng điện tự cảm Hiện tượng đó được gọi là hiện tượng tự cảm

I TỪ THÔNG RIÊNG CỦA MỘT MẠCH KÍN

I TỪ THÔNG RIÊNG CỦA

Cho biết quan hệ giữa Φ với B?

Φ = N.B.S.cos α

Nghĩa là Φ tỉ lệ với B

Mặt khác: Cảm ứng từ

B của dòng điện có hình dạng khác nhau được tính bằng biểu thức khác nhau và B tỉ

lệ với i Nên ta viết:

I TỪ THÔNG RIÊNG CỦA MỘT MẠCH KÍN

Một mạch kín (C) có dòng điện i Dòng điện i gây ra một từ trường, từ trường này gây ra một từ thông Φ qua ( C) gọi là từ thông riêng của mạch.

I TỪ THÔNG RIÊNG CỦA

I TỪ THÔNG RIÊNG CỦA MỘT MẠCH KÍN Một ống dây chiều dài l, tiết diện S, gồm N vòng dây, có cường độ i chạy qua, độ tự cảm của ống dây là:

I TỪ THÔNG RIÊNG CỦA

II HiỆN TƯỢNG TỰ CẢM

1 Định nghĩa: Là hiện tượng cảm ứng điện từ xảy ra trong một mạch có dòng điện mà sự biến thiên của từ thông qua mạch được gây bởi sự biến thiên cường

VÍ D 1: Quan sát hiện tượng khi đóng khóa K ụ

R

Đ1

C A

- Đ1, Đ2: 2 đèn giống nhau

- Ống dây L có điện trở thuần R

+ Khi đóng K : dòng điện ICD qua ống dây L tăng → B

tăng → từ thông qua L tăng → xuất hiện IC chống lại sự tăng của ICD → ICD tăng chậm → Đ2 sáng lên từ từ.

+ Còn I tăng nhanh vì không có I cản trở → Đ

R

Đ1

C A

K

B D

Đ2

L , R

* Giải thích : Khi ngắt K : dòng điện I qua L giảm → B giảm → Φ

qua L giảm → xuất hiện IC khá lớn chống lai sự giảm của I → Ic phóng qua đèn → Đ sáng bừng lên rồi tắt.

VÍ Dụ 2: quan sát hiện tượng

khi ngắt khóa K

III SUẤT ĐIỆN ĐỘNG TỰ CẢM

I TỪ THÔNG RIÊNG CỦA

III SUẤT ĐIỆN ĐỘNG TỰ CẢM

I TỪ THÔNG RIÊNG CỦA

- Dấu trừ ( - ) phù hợp với định luật Len xơ

Suy ra

III SUẤT ĐIỆN ĐỘNG TỰ CẢM

I TỪ THÔNG RIÊNG CỦA

trữ năng lượng

III SUẤT ĐIỆN ĐỘNG TỰ CẢM

I TỪ THÔNG RIÊNG CỦA

qua.

III SUẤT ĐIỆN ĐỘNG TỰ CẢM

I TỪ THÔNG RIÊNG CỦA

W = L.i1 2

2

E r

Đ

+ K

-MỞ KĐÓNG K

E r

Đ

+ K

-L

1 Chọn câu đúng

Phát biểu nào dưới đây là sai?

Suất điện động tự cảm của cuộn dây lớn khi:

A Dòng điện qua cuộn dây tăng nhanh.

B Dòng điện qua cuộn dây giảm nhanh.

C Dòng điện qua cuộn dây có giá trị lớn

D.Dòng điện biến thiên nhanh