Tiết 67: Hưng Đạo Vương, Trần Quốc Tuấn

A.KIểM TRA BÀI CŨ Trong “ Bài kí đề danh tiến sĩ”, Thân Nhân Trung đã khảng định:” Hiền tài là nguyên khí của quốc gia”, hiền tài có vai trò quan trọng đối với đất nước như thế nà

TRÍCH “ĐẠI VIỆT SỬ KÍ TOÀN

THƯ” CỦA NGÔ SĨ LIÊN

Trường TTHPT EaHleo

Tiết 67

Ban: Cơ bản, khối 10

Người soạn: Trần Đức Phán

A.KIểM TRA BÀI CŨ

Trong “ Bài kí đề danh tiến

sĩ”, Thân Nhân Trung đã

khảng định:” Hiền tài là

nguyên khí của quốc gia”,

hiền tài có vai trò quan

trọng đối với đất nước như

thế nào ? Bằng những hiểu

biết về lịch sử dựng và giữ

nước của ông cha theo em

có thể xem Hưng Đạo Đại

Vương Trần Quốc Tuấn là

hiền tài không ? Vì Sao ?

Bia Tiến sĩ, Văn Miếu, Hà Nội

 Người có tài cao, học rộng là khí

chất ban đầu làm nên sự sống còn và

sự phát triển của đất nước ,xã hội

Hiền tài có quan hệ lớn đối với sự

thịnh suy của đất nước Trần Quốc

Tuấn là nguyên khí của quốc gia

Thượng quốc công tiết chế Hưng Đạo

Vương Trần Quốc Tuấn (?-1300) không chỉ

là hiền tài mà hơn thế, còn là một vị hiền tài đặc biệt, anh hùng dân tộc , một trong những danh tướng nổi tiếng thế giới, bởi hai lần chỉ huy quân đội nhà Trần chiến thắng quân

Mông – Nguyên xâm lược

ĐÁP ÁN

Trong bài “Tổ Quốc bao giờ đẹp như thế này

chăng” nhà thơ Chế Lan Viên có viết:

…”Khi Nguyễn Huệ cởi voi vào cửa Bắc

Hưng Đạo diệt quân Nguyên trên sóng Bạch Đằng”

Hưng Đạo diệt quân Nguyên là một những sự

kiện lịch sử lớn trong lịch sử dựmg nước và giữ

nước của ông cha ta Hưng Đạo là người như thế nào? Tài năng và đức độ ra sao? Hưng Đạo được

Ngô Sĩ Liên khắc họa trong Đại Việt sử ký toàn thư,

chúng ta cùng tìm hiểu

B GIỚI THIỆU BÀI:

I.Tìm hiểu chung:

(Học sinh đọc tiểu dẫn)

1 Tiểu dẫn:  Giới thiệu vài nét về cuộc

đời và sự nghiệp của Ngô

Phần tiểu dẫn

SGK trình bày những

nội dung gì ?

 Giới thiệu Đại Việt sử ký toàn

Hưu( thời Trần) và Sử kí tục biên

của phan Phu Tiên ( thời hậu Lê)

Tác phẩm thể hiện tinh thần dân tộc mạnh mẽ và có giá trị sử học vừa có giá trị văn học

2 “Quốc Tuấn …cho Quốc

Tuấn vào tiếp”.

3 “Mùa thu, tháng 8…Vạn

kiếp tông bí truyền thư”

 Đoạn 1: Quốc Tuấn trả lời vua

 Đoạn 2: Quốc Tuấn hỏi ý các gia nô và các con

 Đoạn 3: Tài và đức của Quốc Tuấn

 Sự kiện ứng xử thứ nhất của Quốc Tuấn là đối

 Điều kiện quan trọng nhất là

đoàn kết, đồng tâm, phải khoan

thư sức dân, (giảm thuế, bớt

hình phạt, chăm lo cho dân)

Là tướng tài năng

mưu lược, có lòng

trung quân thương

dân, trọng dân, lo cho

Qua câu trả lời của Trần

Quốc Tuấn đối với nhà vua

em thấy Trần Quốc Tuấn là

người thế nào ?

Lời cha dặn dò Trần

Quốc Tuấn ghi trong lòng

nhưng không cho là phải,

vậy Quốc Tuấn có phải là

người con hiếu thảo

không?

(Cho học sinh thảo luận lòng

hiếu thảo của Trần Quốc

Tuấn, giáo viên tóm tắt)

 Sự kiện ứng xử thứ hai của Quốc Tuấn là hỏi ý kiến Yết Kiêu và Dã

Tượng.

 Trần Quốc Tuấn vì quốc gia mà không nghe theo ý cha, vì quốc gia dân tộc mà quên tình riêng, vậy ta không thể nói Quốc Tuấn

là người bất hiếu

 Quốc Tuấn là người có lập trường vững vàng

Giọt nước

mắt của Quốc

Tuấn, lời khen

ngợi 2 gia nô đã

nói lên điều gì?

 Nhân cách cao thượng và tấm lòng trung nghĩa, thẳng thắn,cương trực của hai nô bộc vì chủ

 Mặt khác khảng định tư tưởng củaTrần Quốc Tuấn là hoàn toàn đúng, nên đã tìm được sự đồng cảm của mọi người , kể cả gia nhân

Quốc Tuấn đối

với 2 con nói lên

điều gì?

 Sự kiện ứng xử lần thứ 3 và lần thứ 4 là đối với 2 con của ông.

 Đồng ý với ý kiến của Hưng Vũ Vương Vì cho rằng Hưng Vũ Vương nói đúng

 Trước lời của Hưng Nhượng Vương Quốc Tảng ông nổi giận rút gươm định trị tội

Hết lòng tận trung với vua, nghiêm khắc trong việc giáo dục con cái.

III Nghệ thuật kể chuyện và

được đặt trong những mối quan

hệ như thế nào ? )

 Nhân vật Trần Quốc Tuấn được xây dựng trong nhiều mối quan hệ và đặt trong nhiều tình

huống có thử thách: Hiếu và Trung ; Giặc kéo sang và nhà vua thử lòng Làm nổi bật những phẩm chất cao quý của ông nhiều phương diện

 Đối với vua : hết lòng hết dạ

 Đối với dân: quan tâm lo lắng: sống

“khoan thư sức dân”, chết “hiển linh phò trợ dân”

 Đối với tướng sĩ: tận tâm dạy bảo tiến cử người tài

 Đối với con cái: nghiêm khắc giáo dục

 Đối với bản thân: khiêm tốn giữ đạo

trung nghĩa

cách giải quyết mối quan

hệ ấy của Trần Quốc Tuấn

có ý nghĩa gì ?

 Để lại trong người đọc những ấn tượng sâu sắc về tài và đức của Trần Quốc Tuấn

 Những trang sử của Ngô sĩ Liên không những chỉ có giá trị lịch

sử mà còn là những trang văn tràn đầy cảm xúc

2 Nghệ thuật kể chuyện:

Ngô Sĩ Liên đặt câu

chuyện vào sự kiện

 Không theo trình tự thời gian tạo nên câu chuyện không đơn điệu

 NGhệ thuật kể truyện trong đoạn trích điêu luyện và đạt hiệu quả cao giúp người đọc tiếp nhận một cách hứng thú những gì mà nhà viết sử

muốn truyền tải

2 Câu hỏi trắc nghiệm

 Qua cách kể chuyện hấp dẫn, chi tiết chọn lọc và xúc động, đoạn trích

khắc họa đậm nét hình ảnh Quốc Tuấn, một nhân cách vĩ đại, bất tử trong lòng dân tộc Qua

đó cũng ca ngợi lòng yêu nước và phẩm chất cao quý của người Việt Nam.

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM

a) Dựa vào Đại Việt sử ký của Lê Văn Hưu

b) Dựa vào Sử Ký tục biên của Phan Phu Tiên.

c) Cả a và b đều đúng

d) Mang tính độc lập của Ngô Sĩ Liên.

Câu 1: Đại Việt Sử Ký toàn thư của Ngô Sĩ Liên ghi chép:

Câu 2: Quốc Tuấn nêu lên cách giữ nước của nhà

Triệu, nhà Đinh-Lê, nhà Lý trước đây với mục

nhau, phải linh hoạt không rập khuôn.

d) Cả 3 câu trên đều đúng.

a) Ông là người không tham tư lợi.

b) Đặt quyền lợi quốc gia lên trên quyền lợi

gia đình.

c) Tận trung với vua.

d) Cả 3 ý trên đều đúng.

Câu 3: Chi tiết Trần Quốc Tuấn

đem lời cha dặn ra hỏi ý kiến 2

người gia nô cùng 2 người con và

phản ứng của ông khi nghe câu trả

lời của họ đã được thể hiện:

Câu 4: Quốc Tuấn có công lớn trong việc đánh quân xâm lược:

a) Minh.

b) Tống.

c) Nguyên.

d) Thanh.

Câu 5:Câu nói nổi tiếng của Trần

Quốc Tuấn khi giặc xâm lược là:

a) Thà làm quỷ nước Nam còn hơn làm vua

đất Bắc.

b) Đầu tôi chưa rơi xin bệ hạ chớ lo.

c) Bệ hạ chém đầu tôi trước rồi hãy hay.

d) Cả 3 câu trên đều đúng.

Sông Bạch Đằng

Cọc gỗ trên sông Bạch Đẳng

Tượng Hưng Đạo Đại Vương ở đền Kiếp Bạc

Đền thờ Trần Quốc Tuấn ở Kiếp Bạc

Đền thờ Trần Hưng Đạo ở Q1, TP Hồ Chí Minh

HẾT