II- Đọc – Hiểu văn bản Hiểu văn bản 1- Bố cục: 3 phần Phần 1: Kế sách giữ n ớc của Trần Quốc Tuấn Phần 2: T chất và tính cách của Trần Quốc Tuấn Phần 3: Long trung nghĩa của Trần Quốc
Trang 3I- Tìm hiểu chung 1- Tác giả
-Ngô Sĩ Liên chủa rõ năm sinh năm mất -Ng ời làng Chúc Lý, huyện Ch ơng Đức nay thuộc huyện Ch ơng Mĩ Hà Nội
-Ông đỗ Tiến sĩ vào năm 1442 d ới triều -Lê Thái Tông, đ ợc cử vào viện Hàn Lâm
- Ông giữ chức Hữu thi lang bộ lễ,Triều liệt đại Phu kiêm T Nghiệp Quốc Tử Giám, Tu soạn Quốc
Sử quán
- Ông đã vâng lệnh Lê Thánh Tông biên soạn bộ “ Đại Đại Việt sử ký toàn th ”
Trang 52- Đại Việt sử ký toàn th
-Là bộ chính sử lớn của Việt Nam ở thời trung đại
-Do Ngô Sĩ Liên biên soạn, hoàn tất năm 1479,
gồm 15 quyển, ghi chép lịch sử từ thời Hông Bàng cho
đến khi Lê Thái Tổ lên ngôi năm 1428
-Theo lời tựa của chính tác giả ở đầu tập sách thì “ Đại Đại Việt
sử ký toàn th ” đ ợc biên soạn dựa trên cơ sở sách
“ Đại Đại Việt sử ký” của Lê Văn H u ở thời Trần
và “ Đại Sử ký tục biên ” của Phan Phu Tiên ở thời hậu Lê
-Đại Việt sử ký toàn th vừa có giá trị sử học, vừa có giá trị văn học và thể hiện tinh thần dân tộc mạnh mẽ
Trang 6II- Đọc – Hiểu văn bản Hiểu văn bản 1- Bố cục: 3 phần
Phần 1: Kế sách giữ n ớc của Trần Quốc Tuấn Phần 2: T chất và tính cách của Trần Quốc Tuấn Phần 3: Long trung nghĩa của Trần Quốc Tuấn Phần 4: Những công trạng mà Trần Quốc Tuấn để lại cho đời
Trang 72- Chủ đề
Ca ngợi vị anh hùng dân tộc Trần Quốc Tuấn ở nhân cách cao đẹp Tài năng và đức độ sáng chói
3- Tìm hiểu chi tiết 3.1: Kế sáchgiữ n ớc của Trần Quốc Tuấn
Hỏi: Tại sao khi viết về TQT tác giả lại viết
Về lời trăng trối của ông tr ớc lúc đi xa?
-Đây là những lời vàng ngọc mà bậc Thánh nhân nói với vua Trần về kế giữ n ớc
-Tạo sức hấp dẫn trong lời kể khiến ng ời đọc phải chú ý tìm hiểu nhân vật là ng ời
nh thế nào
Trang 8+ Nhắc lại những kinh nghiệm lịch sử dùng kế đánh giặc
+ M u l ợc trong dụng binh Xây dựng quân đội
-> Lời dặn dò chân thành tỉ mỉ không chỉ thể hiện trí thông minh uyên bác
Mà còn thể hiện tầm nhìn xa rộng Tấm lòng tận tuỵ với dân với n ớc cho đến tận phỳt cuối của cuộc đời
-Bút pháp lịch sử đã rất thành công
trong việc ghi chép theo trình
tự thời gian năm tháng
Trang 93.2 Tư chất và tính cách của Trần Quốc Tuấn
-Khi mới sinh ra Trần Quốc Tuấn đã có tướng mạo khác người -Thái độ và việc làm trước lời di huấn của cha:
+ Ông không cho lời cha dạy là phải + Ông đã đặt quyền lợi của đất nước lên trên quyền lợi gia đình -Trong câu chuyện với Dã Tượng và Yết Kiêu, ông muốn
kiểm chứng một thái độ ứng xử Ông đã cảm động đến phát Khóc khi nghe lời giãi bày của người gia nô
-Câu chuyện ông thử thách hai con trai và thái độ giận dữ của ông Đối với Quốc Tảng đã khẳng định tấm lòng trung nghĩa của ông
Và sự nghiêm khắc khi giáo dục con
- Thành công lớn nhất về nghệ thuật ở đoạn này là gì?
-Tác dụng của lối kể này tập trung vào làm rõ tư tưởng của người viết một cách giản dị, thuyết phục mà hấp dẫn không phải chỉ bằng những lời nhận xét xuông mà bằng những bằng cứ về cuộc đời nhân vật
Trang 103.3 / Đức độ của Trần Quốc Tuấn
Hỏi: Em hãy cho biết, đức độ của Trần Quốc Tuấn được thể hiện như thế nào?
-Tuy chức trọng quyền cao được vua tin dùng nhưng Trần
Quốc Tuấn lại là người khiêm tốn giản dị, luôn kính cẩn giữ
lễ vua tôi
-Ông không chỉ được những người dân Đất Việt khâm phục
Và kính yêu mà tài thao lược của ông còn khiến kẻ thù
kính sợ đến mức không dám gọi tên
Trang 113.4/ Công lao của Trần Quốc Tuấn
-Tiến cử được nhiều người tài trong sự nghiệp bình Nguyên
Và xây dựng triều Trần
-Ông là chỗ dựa cho hai vua Trần lúc vận nước lâm nguy
- Ông là tác giả của nhiều cuốn sách huấn luyện binh pháp
-Khi ông mất được vua ban tước lớn
-Em hãy cho biết hình ảnh công lao ông để lại cho đời sau là gì?
-Hình ảnh Hưng Đạo Đại Vương đã được thần thánh hoá trong tâm thức dân gian Ông trở thành phúc thần- Đức Thánh Trần thiêng liêng trong lòng người dân đất Việt
Em hãy nhận xét cách kể chuyện của tác giả ở đoạn này?
-Cách kể linh hoạt xen kẽ những chi tiết hành động của nhân vật
cùng lời bình sử của tác giả khiến câu chuyện lịch sử không bị
khô khan cứng nhắc
Trang 12III- Kết luận
- Nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn,
với những chi tiết chọn lọc và xúc động
- Đoạn trích đã khắc hoạ đậm nét hình ảnh Trần Quốc Tuấn một nhân cách vĩ đại, bất tử trong lòng dân tộc
Trang 13IV- Luyện tập - củng cố
1- Từ những chi tiết trong đoạn trích em hãy thử tóm tắt lại
Câu chuyện về Trần Quốc Tuấn?
2- Sưu tầm những câu chuyện có liên quan đến Trần Quốc Tuấn hoặc các bài thơ viết về ông từ các nguồn tài liệu mà em có thể tra cứu được( Yêu cầu về nhà làm)
V- Dặn dò
- Tìm hiểu trước bài Thái sư Trần Thủ Độ