TIẾT 42: PHONG CÁCH NGÔN NGỮ SINH HOẠT

-Dạng lời no ïi tái hiện mô p ho íng lời thoại tư û nhiên, đư ợc cải biên theo tư ìng thể lo ại văn chư ơng và ý đồ của ng ư ời s áng tác.. -Dạng lời no ïi s áng tạo the o hình thư ïc

SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO ĐAK LAK

TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG VIỆT -

ĐỨC

GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ

Ngư ời s oạn : Nguyễn Vịnh

Giáo viên bộ môn : Ngư î văn

CHƯƠNG TRÌNH LỚP 10 PHỔ THÔNG

(BAN CƠ BẢN)

TIẾT : 42

PHONG CÁCH NGÔN NGỮ S INH HOẠT

(tiếp the o)

Kiể m tra bài cũ :

-Các dạng biểu hiện của phong cách ngôn ngư î s inh

ho üat ?

-Dạng no ïi (độc thoại, đối tho ại ).

-Dạng viết (thư tư ì, nhật kí ).

-Dạng lời no ïi tái hiện (mô p ho íng lời thoại tư û nhiên,

đư ợc cải biên

theo tư ìng thể lo ại văn chư ơng và ý đồ của ng ư ời

s áng tác.

-Dạng lời no ïi s áng tạo (the o hình thư ïc lặp đi lặp lại, g ắn liề n v ới

m ột phong cách, nhân vật cụ thể, trở thành câu nói

Bài mới : (tiếp theo )

PHẦN II

ĐẶC TRƯNG CỦA PHONG CÁCH

NGÔN NGỮ SINH HOẠT

1.Tính cụ thể :

-Như îng b iể u hiện c ủa tí nh c ụ thể ?

Biểu hiện ở các mặt s au :

-Về ho àn cảnh : c o ï thời g ian, đị a điể m c ụ thể -Về con ng ư ời : c o ï ng ư ời no ïi v à ng ư ời ng he c ụ thể

-Về mục đích : đí c h hư ớng tới c ủa lời no ïi.

-Về cách diễn đạt : g ồ m tư ì ng ư î, c ác h no ïi

năng

*Dấu hiệu đặc trư ng thư ï nhất là tính cụ thể : cụ thể về hoàn cảnh, về con ng ư ời và về

cách no ïi năng , tư ì ng ư î diễn đạt.

2.Tính cảm xúc :

-Như îng b iể u hiện c ủa tí nh c ảm xúc ?

Biểu hiện ở các mặt s au :

-Qua g iọng điệu : g io üng thân m ật nhe û nhàng ,

g io üng q uát

nạt b ư ûc b ội, g io üng khuy ên b ảo , g io üng đay

ng hiến, g io üng g iục g iã

-Qua tư ì ng ư î : lớp tư ì khẩ u ng ư î b iể u c ảm

-Qua kiểu câu : như îng kiể u c âu như c ầ u khiến,

c ảm thán, g o üi đáp , hô ư ïng

*Dấu hiệu đặc trư ng thư ï hai là tính biểu cảm Không co ï lời no ïi nào nói ra lại không mang tính cảm xúc.

3.Tính cá thể :

-Như îng b iể u hiện c ủa tí nh c á thể ?

Biể u hiện ở c ác m ặt s au :

-Giọng no ïi : m ang m àu s ắ c âm thanh c ủa tư ìng

ng ư ời.

-Tư ì ng ư î : là v ốn tư ì ng ư î ư a d ùng q ue n thuộc -Câu văn : là c ác h no ïi năng riêng c ủa tư ìng

ng ư ời.

Qua đo ï ta c o ï thể p hân b iệt đư ợc lời no ïi c ủa ai, thậm c hí

c o ï thể đo án b iết đư ợc tuổ i tác , g iới tí nh, c á

tí nh, đị a p hư ơng .c ủa ho ü.

Lời no ïi là v e í m ặt thư ï hai c ủa c o n ng ư ời.

*Dấu hiệu đặc trư ng thư ï ba là tính cá thể

Ghi nhớ :

*Pho ng c ác h ng ôn ng ư î s inh ho ạt là p ho ng c ác h mang như îng d ấu hiệu đặc trư ng c ủa ng ôn ng ư î

d ùng tro ng g iao tiếp s inh ho ạt hàng ng ày

*Đặc trư ng c ơ b ản c ủa p ho ng c ác h ng ôn ng ư î

s inh ho ạt là : tí nh c ụ thể , tí nh c ảm xúc , tí nh

c á thể

PHẦN III

LUYỆN TẬP

1.Pho ng cách ng ôn ng ư î s inh họat trong đoạn nhật ký của Đặng Thùy Trâm

Ho üc s inh đo üc đo ạn v ăn v à trả lời.

-Như îng tư ì ng ư î nào thể hiện tí nh c ụ thể ? -Tư ì ng ư î thể hiện tí nh c ụ thể : thăm bệnh

nhân, g iư îa đêm khuya trở về, về pho ìng thao

thư ïc không ng ủ, không g ian rư ìng im lặng , đôi mắt nhìn qua bóng đêm

-Như îng tư ì ng ư î nào thể hiện tí nh c ảm xúc ? -Tư ì ng ư î thể hiện tí nh c ảm xúc : thấy viễn

cảnh tư ơi đẹp, s ống g iư îa tình thư ơng trên đất

Đư ïc Phổ, cảnh chia ly, cảnh đau buồ n

-Như îng tư ì ng ư î nào thể hiện tí nh c á thể ?

-Tư ì ng ư î thể hiện tí nh c á thể : với tư ì ng ư î,

cách diễn đạt có hoàn cảnh, công việc và s uy

ng hĩ riêng của Đặng Thùy Trâm.

-Như îng kiể u c âu, kiể u d iễn đạt nào thể hiện

p ho ng c ác h

ng ôn ng ư î s inh ho ạt ?

-Câu v ăn thể hiện c ác h g hi nhật kí : câu tĩnh

lư ợc, câu biể u cảm.

-Kiể u d iễn đạt : no ïi riêng với mình.

2.Dấu hiệu pho ng cách ng ôn ng ư î s inh họat qua

2 câu ca dao :

-Mình v ề có nhớ ta c hăng,

Ta v ề ta nhớ hàm răng mì nh c ư ời.

-Hỡi c ô y ếm trắ ng lo ìa xo ìa,

Lại đây đập đất trồ ng c à v ới anh.

Hãy c hỉ ra d ấu hiệu c ủa p ho ng c ác h ng ôn ng ư î

s inh ho ạt ?

-Tí nh c ụ thể : nhớ hàm răng , cô yếm trắ ng ,

đập đất trồng cà

-Tí nh c ảm xúc : nhớ, cư ời, lại đây.

-Tí nh c á thể : ta, mình, hỡi cô, lại đây với anh.

3.Phong cách ngôn ngư î s inh họat biểu hiện qua đọan

đối thoại giư îa Đăm San và dân làng.

-Ngư ời nói là Đăm San.

-Ngư ời nghe là tôi tớ và dân làng.

Hãy chỉ ra dạng biểu hiện của đoạn đối thoại này ?

Đây là lời kêu gọi của Đăm San với dân làng, đã đư ợc

chuyển s ang lời nói tái hiện, có s ư í dụng dấu câu.

CỦNG CỐ :

*Phong c ác h ng ôn ngư î s inh họat là

p hong c ác h ng ôn ng ư î d ùng tro ng giao tiếp hàng ngày

Co ï 3 đặc trư ng c ơ b ản : tí nh c ụ thể ,

tí nh c ảm xúc , tí nh c á thể

HƯỚNG DẪN HỌC - S OẠN BÀI MỚI :

*Luyện tập thêm c ác h phân b iệt p ho ng

c ách ng ôn ngư î s inh ho ạt.

*Ôn lại kiến thư ïc v ề c ác p hép tu tư ì đã học ở c ấp hai để ho üc b ài :

Thư ûc hành p hép tu tư ì ẩn dụ v à

hoán d ụ.

Mong cacï đồng nghiệp góp ý để bài s oạn đư ợc hoàn

chỉnh.

Giáo viên : Nguyễn Vịnh

Trư ờng THPT Việt -

Đư ïc.