Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên - Ghi câu hỏi và bài tập về nhà - Ghi những chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà.. tiến hành dạy - học Hoạt động 1: Tìm hiể
Trang 1- ĐN đợc xung lợng của lực; nêu đợc bản chất và đơn vị đo xung lợng của lực
- ĐN đợc động lợng, nêu đợc bản chất và đơn vị đo của động lợng
- Từ định luật Niutơn suy ra đợc định lý biến thiên động lợng
2 Kĩ năng:
- Vận dụng đợc định luật bảo toàn động lợng để giải bài toán va chạm mềm
- Giải thích đợc nguyên tắc chuyển động bằng phản lực
Ôn lại các định luật Niutơn
iii tiến hành dạy - học
Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm xung lợng của lực
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Nhận xét về lực tác dụng và thời gian tác dụng lực
trong các ví dụ của giáo viên
- Nhận xét về tác dụng của các lực đó đối với trạng thái
chuyển động của vật
- Nêu các ví dụ các vật chịu tác dụng của lực lớn trong thời gian ngắn
- Nêu và phân tich khái niệm xung lợng của lực
Hoạt động 2: Tìm hiểu khái niệm động lợng
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Giới thiệu khái niệm động lợng
Hoạt động 3: Xây dựng và vận dụng phơng trình 23 3a
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Xây dựng phơng trình 23 3a
- Phát biểu ý nghĩa của các đại lợng co trong phơng
trình 23 3a
- Vận dụng làm bài tập ví dụ
- Hớng dẫn: Viết lại biểu thức 23 1 bằng cách sử dụng biểu thức động lợng
- Mở rộng: phơng trình 23 3b là một cách diễn đạt khác của định luật II Niutơn
Hoạt động 4: Giao nhiệm vụ về nhà
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Ghi những chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà - Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
Trang 2- Phát biểu đợc định luật bảo toàn động lợng
2 Kĩ năng:
- Vận dụng đợc định luật bảo toàn động lợng để giải bài toán va chạm mềm
- Giải thích đợc nguyên tắc chuyển động bằng phản lực
Ôn lại các định luật Niutơn
iii tiến hành dạy - học
Hoạt động 1: Tìm hiểu định luật bảo toàn động lợng
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Nhận xét về lực tơng tác giữa hai vật trong hệ
- Tính độ biến thiên đ lợng của từng vật
- Tính độ biến thiên động lợng của hệ hai vật Từ đó
nhận xét về động lợng của hệ cô lập gồm hai vật
- Nêu và phân tích khái niệm hệ cô lập
- Nêu và phân tích bài toán xét hệ cô lập gồm hai vật
- Gợi ý: Sử dụng phơng trình 23 3b
- Phát biểu định luật bảo toàn động lợng
Hoạt động 2: Xét bài toán va chạm mềm
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Đọc SGK
- Xác định tính chất của hệ vật
- Xác định vận tốc của hai vật sau va chạm
- Nêu và phân tích bài toán va chạm mềm
- Gợi ý: áp dụng định luật bảo toàn động lợng cho
hệ cô lập
Hoạt động 3: Tìm hiểu chuyển động bằng phản lực
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Viết biểu thức động lợng của hệ tên lửa và khí trớc và
sau khi phụt khí
- Xác định vận tốc của tên lửa sau khi phụt khí (xây
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Làm bài tập 6, 7 SGK - Hớng dẫn: Xác định tính chất của hệ vật rồi áp
dụng biểu thức 23 3 hoặc định luật bảo toàn động ợng
Hoạt động 5: Giao nhiệm vụ về nhà
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Ghi những chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà - Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
Trang 3Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Nhớ lại khái niệm và công thức tính công đã học ở
THCS
- Lấy ví dụ về lực sinh công
- Nêu câu hỏi và nhận xét câu trả lời
- Nhắc lại hai trờng hợp học sinh đã đợc học: lực cùng hớng và vuông góc với dịch chuyển
Hoạt động 2: Xây dựng biểu thức tính công và tổng quát
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Đọc SGK
- Phân tích lực tác dụng lên vật thành hai thành phần:
cùng hớng và vuông góc với hớng dịch chuyển của vật
- Nhận xét khả năng thực hiện công của hai lực thành
phần
- Tính công của lực thành phần cùng hớng với dịch
chuyển của vật Viết công thức tính công tổng quát
- Nêu và phân tích bài toán tính công trong trờng hợp tổng quát
- Hớng dẫn: Thành phần nào tạo ra chuyển động không mong muốn ?
- Hớng dẫn: Sử dụng công thức đã biết:
A = F s
- Nhận xét công thức tính công tổng quát
Hoạt động 3: Vận dụng công thức tính công
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Làm bài tập 6 SGK - Lu ý cách sử dụng thuật ngữ về công
- Nêu và phân tích định nghĩa đơn vị của công (Jun)
Hoạt động 4: Giao nhiệm vụ về nhà
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Ghi những chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà - Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
- Khái niệm công ở lớp 8 THCS Vấn đề phân tích lực
iii tiến trình dạy - học
Hoạt động 1: Tìm hiểu trờng hợp cộng cản
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Trờng hợp nào lực sẻ sinh công âm?
- Nhận xét về tác dụng của các thành phần của trọng
đối với chuyển động của vật
Trang 4Hoạt động 2: Tìm hiểu khái niệm công suất
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Đọc SGK và trình bày về khái niệm đơn vị của công
suất
- Trả lời C3
- Cho HS đọc SGK Nêu câu hỏi C3
- Nhận xét trình bày của học sinh
Hoạt động 4: Giao nhiệm vụ về nhà
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Ghi những chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà - Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
- Biên soạn các câu hỏi SGK dới dạng trắc nghiệm
- Câu hỏi liên quan
2 Học sinh
Xem lại những vấn đề đã đợc học, làm trớc bài tập ở nhà.
iii tiến trình dạy - học
Hoạt động 1: Lí thuyết
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
Viết công thức, trả lời câu hỏi và lập luận tại sao? Nêu câu hỏi 1, 2 SGK
Hoạt động 2: Bài tập 6 (trang 133 SGK)
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
Tóm tắt đề đa ra các phơng án làm và tính toán cụ
thể Yêu cầu học sinh đọc, tóm tắt và phân tích đề bài => đa ra phơng án làm.
J
2
3.20
150 =
=
Hoạt động 3 : Bài tập 7 (trang 133 SGK)
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
Đọc phân tích đề, thảo luận để đa ra phơng án giải.
Yêu cầu 1 em lên đại diện trình bày kết quả tmin =100015..10103.30 =20s
Hoạt động 4: Bài 9 (trang 127 SGK)
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
Học sinh thảo luận nhóm và lên trình bày kết quả Cho học sinh thảo luận và gọi lên bảng làm giáo
viên có thể hỏi thêm các vấn đề có liên quan.
Hoạt động 5: Vận dụng, củng cố.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
HS ghi nhận có phản hồi Nhấn mạnh lại các ý chính: Cách tính công, công
suất, động lợng, ĐL bảo toàn động lợng
Trang 5Hoạt động 6: Hớng dẫn về nhà.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Những sự chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà. - Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
- Vận dụng đợc định luật biến thiên động năng để giải các bài toán tơng tự nh các bài toán trong SGK
- Nêu đợc nhiều ví dụ về những vật có động năng sinh công
- Ôn lại biểu thức công của một lực
- Ôn lại các công thức về chuyển động thẳng biến đổi đều
iii tiến trình dạy - học
Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm động năng
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Trả lời C1
- Trả lời C2 - Nhắc lại khái niệm năng lợng - Nêu và phân tích khái niệm động năng
Hoạt động 2: Xây dựng công thức tính động năng
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Tính gia tốc của vật theo hai cách: động học và động
Hoạt động 3: Tìm hiểu quan hệ giữa công của lực t d và độ biến thiên động năng
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Viết lại phơng trình 25 4 sử dụng biểu thức động
năng
- Nhận xét ý nghĩa của các vế trong phơng trình
- Trình bày về quan hệ giữa công của lực td và độ biến
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Làm bài tập ví dụ - Hớng dẫn: Xét độ biến thiên động năng của ôtô
Hoạt động 5: Giao nhiệm vụ về nhà
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Ghi những chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà - Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
Trang 6Ngày soạn : 21 - 02 - 2009
Tiết : 43 Bài 26 Thế năng
i mục tiêu
1 Kiến thức:
- Phát biểu đợc định nghĩa trọng trờng, trọng trờng đều
- Viết đợc biểu thức trọng lực của một vật: P = m g , trong đó g là gia tốc của một vật chuyển động tự do trong trọng trờng đều
- Phát biểu đợc định nghĩa và viết đợc biểu thức của thế năng trọng trờng (hay thế năng hấp dẫn) Định nghĩa đợc khái niệm mốc thế năng
-Nắm đợc mối liên hệ giữa độgiãm thế năng vàcông của trọng lực,
iii tiến trình dạy - học
Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm trọng trờng
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Nhắc lại các đặc điểm của trọng lực
- Trả lời C1 - Giới thiệu khái niệm trọng trờng và trọng trờng đều
Hoạt động 2Xây dựng biểu thức thế năng trọng trờng:
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Nhận xét về khả năng sinh công của vật ở độ cao z so
với mặt đất
- Lấy ví dụ vật có thế năng có thể sinh công
- Tính công của trọng lực khi vật rơi từ độ cao z xuống
Hoạt động 3: Xác định liên hệ giữa biến thiên thế năng và công của trọng lực
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Tính công của trọng lực theo độ cao so với mốc thế
năng của vị trí đầu và cuối một quá trình khi vật rơi
Hoạt động 4: Giao nhiệm vụ về nhà
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Ghi những chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà - Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
Trang 7Ngày soạn : 21 - 02 - 2009
Tiết : 44 Bài 26 Thế năng
i mục tiêu
1 Kiến thức:
- Phát biểu đợc định nghĩa và viết đợc biểu thức của thế năng đàn hồi
- Hiểu đợc mối liên hệgiữa thế năng đàn hồi và công của lực đàn hồi
Ôn lại những kiến thức sau:
- Biểu thức địng luật Huc.
iii tiến trình dạy - học
Hoạt động 1: Tính công của lực đàn hồi
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Nhớ lại về lực đàn hồi của lò xo
- Đọc phần chứng minh công thức 26 6 SGK
- Yêu cầu tính công lực đàn hồi của lò xo khi đa lò
xo từ trạng thái biến dạng về trạng thái không biến dạng
- Yêu cầu trình bày và nhận xét
Hoạt động 2: Tìm hiểu thế năng đàn hồi
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Nhận xét về mốc và độ lớn của thế năng đàn hồi - Giới thiệu khái niệm và biểu thức tính thế năng đàn
hồi
Hoạt động 3: Vận dụng, củng cố
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Làm bài tập 2, 4, 5 SGK - Hớng dẫn: chỉ rỏ mốc thế năng của bài toán
Hoạt động 4: Giao nhiệm vụ về nhà
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Ghi những chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà - Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
Ngày soạn : 25 - 02 - 2009
Tiết : 45 Bài 27 Cơ năng
i mục tiêu
1 Kiến thức:
- Viết đợc công thức tính cơ năng của một vật chuyển động trong trọng trờng
- Phát biểu đợc định luật bảo toàn cơ năng của một vật chuyển động trong trọng trờng
- Viết đợc công thức tính cơ năng của vật chuyển động dới tác dụng lực đàn hồi của lò xo
- Phát biểu đợc định luật bảo toàn cơ năng của vật chuyển động dới tác dụng lực đàn hồi của lò xo
2 Kĩ năng:
- Thiết lập đợc công thức tính cơ năng của một vật chuyển động trong trọng trờng
- Vận dụng định luật bảo toàn cơ năng của một vật chuuyển động trong trọng trờng để giải một số bài toán
iii tiến trình dạy - học
Hoạt động 1: Viết biểu thức cơ năng của vật chuyển động trong trọng trờng
Trang 8Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Nhớ lại khái niệm cơ năng ở THCS
- Viết biểu thức cơ năng của vật chuyển động trong
trọng trờng
- Nêu và phân tích định nghĩa cơ năng trọng trờng
Hoạt động 2: Tìm hiểu sự bảo toàn cơ năng của vật cđ trong trọng trờng
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Đọc SGK
- Tính công của trọng lực theo hai cách
- Xây dựng công thức liên hệ giữa cơ năng của vật tại
hai vị trí (công thức 27 4)
- Phát biểu định luật bảo toàn cơ năng
- Nêu quan hệ giữa động năng và thế năng của vật
chuyển động trong trọng trờng
- Trả lời C1
- Trình bày bài toán xét một vật chuyển động từ vị trí M đến vị trí N bất kì trong trọng trờng
- Gợi ý: áp dụng quan hệ về biến thiên thế năng
- Xét trờng hợp vật chỉ chịu tác dụng của trọng lực
- Gợi ý: M, N là hai vị trí bất kì và vật chỉ chịu tác dụng của trọng lực
- Gợi ý: Lực căng dây không sinh công nên có thể xem con lắc đơn chỉ chịu tác dụng của trọng lực
Hoạt động 3: Tìm hiểu về định luật bảo toàn cơ năng đàn hồi
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Viết biểu thức cơ năng đàn hồi
- Ghi nhận định luật bảo toàn cơ năng đàn hồi - Nêu định nghĩa cơ năng đàn hồi - Nêu và phân tích đ/l bảo toàn c/n cho vật chỉ chịu
tác dụng của lực đàn hồi
Hoạt động 4: Xét trờng hợp cơ năng không bảo toàn
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Trả lời C1
- Tìm quan hệ cơ năng của vật tại hai vị trí
- Rút ra quan hệ giữa độ biến thiên cơ năng và công
của các lực cản
- Hớng dẫn: Tính cơ năng của vật tại đỉnh và chân dốc
- Hớng dẫn: Sử dụng quan hệ về độ biến thiên động năng
Hoạt động 5: Vận dụng, củng cố
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Làm bài tập 5, 6 SGK - Giới thiệu trờng hợp vật chịu tác dụng của cả trọng
lực và lực đàn hồi
Hoạt động 6: Giao nhiệm vụ về nhà
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Ghi những chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà - Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
- Biên soạn các câu hỏi SGK dới dạng trắc nghiệm
- Câu hỏi liên quan
2 Học sinh
Trang 9Xem lại những vấn đề đã đợc học, làm trớc bài tập ở nhà
III các hoạt động dạy-học
Hoạt động 1: Lí thuyết
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
Viết công thức, trả lời câu hỏi và lập luận tại sao? Nêu câu hỏi 1, 2, 3 SGK
Hoạt động 2: Bài tập 5 (trang 141 SGK)
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
Trả lời câu hỏi và giải thích tại sao? Nêu câu hỏi nh sgk
Trên hình vẽ vì MN nằm ngang nên đối với cùng một mốc thế năng, thế năng của vật tại M và tại N
là nh nhau.
Hoạt động 3 (.10.phút): Bài tập 6 (trang 141 SGK)
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
Đọc phân tích đề, thảo luận để đa ra phơng án giải.
Yêu cầu 1 em lên đại diện trình bày kết quả Yêu cầu học sinh đọc, tóm tắt và đa ra phơng án giải?
Thế năng này không phụ thuộc khối lợng của vật.
Hoạt động 4 (10phút): Bài 8 (trang 136 SGK)
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
Học sinh thảo luận nhóm và lên trình bày kết quả Cho học sinh thảo luận và gọi lên bảng làm giáo
viên có thể hỏi thêm các vấn đề có liên quan.
Hoạt động 5: Vận dụng, củng cố.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
HS ghi nhận có phản hồi Nhấn mạnh lại các ý chính: cách tính động năng,
thế năng, và sự vận dụng ĐL bảo toàn cơ năng vào giải BT
Hoạt động 6: Hớng dẫn về nhà.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Những sự chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà. - Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
- Hiểu đợc các nội dung về cấu tạo chất đã học ở lớp 8
- Nêu đợc các nội dung cơ bản về thuyết động học phân tử chất khí
- Nêu đợc định nghĩa của khí lí tởng
- Dụng cụ để làm thí nghiệm ở hình 28 4 SGK
- Mô ình mô tả sự tồn tại của lực hút và lực đẩy phân tử và hình 28 4 SGK
Trang 102 Học sinh:
- Ôn lại kiến thức đã học về cấu tạo chất đã học ở THCS
iii tiến trình dạy - học
Hoạt động 1: Ôn tập về cấu tạo chất
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Nhớ lại về những đặc điểm cấu tạo chất đã học ở
THCS
- Lấy ví dụ minh hoạ về các đặc điểm cấu tạo chất
- Nêu câu hỏi
- Nhận xét câu trả lời
Hoạt động 2: Tìm hiểu về lực tơng tác phân tử
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Thảo luận để tìm cách giải quyết vấn đề do giáo viên
- Giới thiệu về lực tơng tác phân tử
Nêu và phân tích về lực hút và lực đẩy phân tử trên mô hình
Hoạt động 3: Tìm hiểu đặc điểm của các trạng thái cấu tạo chất
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Nêu các đặc điểm về thể tích và hình dạng của vật
chất ở thể khí, lỏng và rắn
- Giải thích các đặc điểm trên
- Nêu và phân tích các đặc điểm về khoảng cách phân tử, chuyển động và tơng tác phân tử của các trạng thái cấu tạo chất
Hoạt động 4: Tìm hiểu các nội dung cơ bản của thuyết động học phân tử chất khí
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Đọc SGK, tìm hiểu nội dung cơ bản của thuyết động
Hoạt động 5: Tìm hiểu khái niệm khí lí tởng
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Nhận xét về những yếu tố bỏ qua khi xét bài toán khí
lí tởng - Nêu và phân tích khái niệm khí lí tởng
Hoạt động 6: Giao nhiệm vụ về nhà
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Ghi những chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà - Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
- Nhận biết đợc các khái niệm trạng thái và quá trình
- Nêu đợc định nghĩa quá trình đẳng nhiệt
- Phát biểu và nêu đợc biểu thức của định luật Bôi lơ- Ma ri ốt
- Nhận biết đợc dạng của đờng đẳng nhiệt trong hệ toạ độ p - V
2 Kĩ năng:
- Vận dụng đợc phơng pháp xử lí các số liệu thu đợc bằng thí nghiệm vào việc xác định mối liên hệ giữa p và
V trong quá trình đẳng nhiệt
- Vận dụng đợc định luật Bôi lơ- Ma ri ốt để giải các bài tập trong bài và các bài tập tơng tự
ii chuẩn bị
1 Giáo viên: