Giải Dấu hiệu: Đề bài yêu cầu tính max của một mô đun ta sử dụng bất đẳng thức chứa dấu giá trị tuyệt đôi... Mô đun của số phức z là độ dài đoạn thẳng OM với O là gốc tọa độ.
Trang 11 Truy cập trang http://tuyensinh247.com/ để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Văn – Anh – Sử - Địa – GDCD tốt nhất!
CHUYÊN ĐỀ: SỐ PHỨC
BÀI GIẢNG: MIN MAX SỐ PHỨC
* Phương pháp chung
+) Phương pháp đại số:
Dùng bất đẳng thức chứa dấu giá trị tuyệt đối A B A B A B
Thế ẩn rồi sử dụng đạo hàm
Sử dụng bất đẳng thức Bunhiacopxki 2 2 2 2 2
(ac bd ) (a b )(c d ) +) Phương pháp hình học
Ví dụ 1: Cho z thỏa mãn z 2 4i 5 Tìm max z
Giải
Dấu hiệu: Đề bài yêu cầu tính max của một mô đun ta sử dụng bất đẳng thức chứa dấu giá trị tuyệt đôi
Ta có: z 2 4i z 2 4i z 20 5 z 20 53 5
max z 3 5
Đáp án A
Ví dụ 2: Cho z 3 4i 2 Tìm max z1
Giải
Ta có:
z
max z 1 4 22
Đáp án D
Ví dụ 3: Cho (1i z) 1 7i 2 Tìm max z
Giải
Ta có: (1i z) 1 7i 2
Trang 22 Truy cập trang http://tuyensinh247.com/ để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Văn – Anh – Sử - Địa – GDCD tốt nhất!
1 7
1
i
i
Mà z 3 4i z ( 3 4 )i 1 z 3 4i 1
5 1 6
z
max z 6
Ví dụ 4: Cho z 1 2i z 2 i Đặt w z 2 3i tìm min w
Giải
Đặt z x yi ( ;x y ) Điều kiện đã cho trở thành
+) x yi 1 2i x yi 2 i (x1)2 (y 2)2 (x2)2 (y 1)2
3
+) w x yi 2 3i (x2)2(y3)2 (1)
Thế x3y vào (1) ta được w (3y2)2 (y 3)2 10y26y13
2
10
y
Nhận thấy 3
10
y thì w min
Vậy min 11 10
10
Ví dụ 5: Cho 2
2 5 ( 1 2 )( 3 1)
z z z i z i Tìm min w với w z 2 2 i
A 3
2
Giải
Ta có 2
2
(z1) 4i (z 1 2 )(i z 3i 1)
Trang 33 Truy cập trang http://tuyensinh247.com/ để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Văn – Anh – Sử - Địa – GDCD tốt nhất!
( 1 2 )( 1 2 ) ( 1 2 )( 3 1)
+) z 1 2i 0 z 1 2i w 1 w 1
+) z 1 2i z 3i 1 (x1)2(y2)2 (x1)2(y3)2 (Đặt z x yi ( ;x y ))
2
2
y
2 2
Vậy min w 1
Đáp án C
Ví dụ 6: Cho z z1; 2 thỏa mãn z1z2 1; z1z2 3 Tính maxT z1 z2
Giải
Đặt z1 x1 y i z1; 2 x2y i2 ( ,x y x y1 1, 2, 2 ) Điều kiện đã cho trở thành
1 1 2 2 1 ( 1 2) ( 1 2) 1
1 2 1 2 2 1 2 2 1 2 1
+) z1z2 3 x1y i1 x2 y i2 3
1 2 1 2 2 1 2 2 1 2 9
Cộng vế với vế của (1) và (2) ta được x12x22y12y22 5
+) T z1 z2 x12y12 x22y22
Áp dụng bất đẳng thức Bunhiacopxki ta được
maxT 10
Đáp án D
Ví dụ 7: Cho z 1 2.Tìm maxT z i z 2 i
Trang 44 Truy cập trang http://tuyensinh247.com/ để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Văn – Anh – Sử - Địa – GDCD tốt nhất!
Giải
Đặt z x yi ( ;x y )
(x1) y 2(x1) y 2 +) T x2(y1)2 (x2)2(y1)2
Áp dụng bất đẳng thức Bunhiacopxki ta được
2 2
2 2
Thay (x1)2y2 2 ta được
4.(2 2) 4
Vậy maxT 4
Ví dụ 8: Cho z 2 3i 1 Tìm giá trị lớn nhất của z 1 i là:
Giải
Đặt z x yi ( ;x y ) Điều kiện đã cho trở thành
+) x 2 (y3)i 1
(x 2) (y 3) 1 x y 4x 6y 12 0
+) z 1 i (x1)2(y1)2 = x2y22x2y2 (1)
Thay x2y2 4x6y12 vào (1) ta được
1
z i = 4x6y 12 2x2y 2 6x4y10
Xét 6x4y106(x 2) 4(y 3) 14
Áp dụng bất đẳng thức Bunhiacopxki ta được
6(x 2) 4(y 3) (6 4 ) ( x2) (y3) 52.1 52
6(x 2) 4(y 3) 14 52 14 6x 4y 10 52 14
Trang 55 Truy cập trang http://tuyensinh247.com/ để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Văn – Anh – Sử - Địa – GDCD tốt nhất!
= 13 1
+) Phương pháp hình học
Bước 1: Tìm tập hợp điểm biểu diễn của số phức Có 4 tập hợp điểm thường gặp
+) Đường thẳng
+) Đường tròn
+) Đường elip
+) Parabol
Gọi z x yi ( ,x y ) có điểm biểu diễn là M x y( , )
Bước 2: Vẽ tập hợp điểm biểu diễn của số phức Từ đó tìm max, min của mô đun
Chú ý: Số phức z x yi ( ,x y ) có điểm biểu diễn là M x y( , ) Mô đun của số phức z là độ dài
đoạn thẳng OM với O là gốc tọa độ
Ví dụ 1: Cho số phức z x yi thỏa mãn z 2 4i z 2i đồng thời có mô đun nhỏ nhất Tính
2 2
A N8 B N10 C N16 D N26
Giải
Gọi M x y( , ) là điểm biểu diễn của số phức z x yi
(x 2) (y 4) x (y 2) 4x 4 8y 16 4y 4
4x 4y 16 x y 4 0
Suy ra tập hợp điểm biểu diễn của z là một đường thẳng x y 4 0
+) N x2y2 z2
N
min z minOM min OM d x: y 4 0
(2, 2)
M
N 2222 8
Đáp án A
Trang 66 Truy cập trang http://tuyensinh247.com/ để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Văn – Anh – Sử - Địa – GDCD tốt nhất!
Ví dụ 10: Cho z (2 4 )i 2 Tìm max, min của z 2i 1
Giải
Gọi M x y( , ) là điểm biểu diễn của số phức z x yi
+) z (2 4 )i 2 (x 2)2 (y 4)2 4
( , )
M x y
nằm trên đường tròn tâm I(2, 4), bán kính R2
z i x y MA (với A(1, 2) )
2 1
min MAmin M C
2 1
z i max MAmax.M D
(1, 6)
Phương trình đường thẳng AI là:
6x y 8 0
Tọa độ của C D, là nghiệm của hệ
Từ hệ trên ta tính được MC MD,
Ví dụ 11: Cho số phức z thỏa mãn z 4 z 4 10. Giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất của z là:
Giải
Đặt z x yi ( ;x y ) Điều kiện đã cho trở thành
(x4) y (x4) y 10 (1)
Gọi M x y( , ) là điểm biểu diễn của số phức z x yi
Từ (1) MA MB 10 (với A(4, 0), ( 4, 0)B )
Trang 77 Truy cập trang http://tuyensinh247.com/ để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Văn – Anh – Sử - Địa – GDCD tốt nhất!
Suy ra tập hợp điểm M nằm trên elip có:
+) a5
+) b3, c4
Vì M nằm trên elip nên z minOM min M A ; z max OM maxM B
Vậy giá trị lớn nhất của z là 5
Vậy giá trị nhỏ nhất của z là 3
Đáp án D