Hàm ý là có chứa đựng một ý nào đó bên trong.. : Thông báo sự việc rõ ràng, không có ẩn ý bên trong Câu mang nghĩa tường minh... Phân biệt nghĩa tường minh và hàm ý:•Tình huống2: Biết
Trang 2T Ì N H T H Á I
1 2 3 4 5 6
H1
H2
H3
H4
H5
H6
B I Ệ T L Ậ P
K H Ở I N G Ữ
N À Y
C Ả M T H Á N
M Ộ T M Ì N H
Thành phần nằm ngoài nòng cốt câu không
tham gia tạo nghĩa của câu gọi là thành
phần gì?
Cụm từ hoặc từ đứng trước cụm C-V dùng để nêu đề tài được nói đến trong câu là thành phần gì?
Đây là một từ thường đi kèm với từ “vâng” để
tạo lập và duy trì cuộc giao tiếp.
Xác định thành phần biệt lập của
từ in đậm trong câu sau?
ồ, sao mà độ ấy vui thế.
Từ hình như trong câu sau thộc thành phần biệt lập nào? Hình như, nó học rất tốt.
À
M I N H H
a
b
c
d
d
e
Thêm khởi ngữ cho câu sau:
, các anh trên trạm mới một mình hơn cháu.
Chúc mừng
Kiểm tra bài cũ
Trang 4Tường minh là gì?
Tường minh là rõ ràng tường tận từng chi tiết.
Hàm ý là gì?
Hàm ý là có chứa đựng một ý nào đó bên trong.
( Theo từ điển Tiếng Việt)
Trang 5
-Tiếng việt
I Phân biệt nghĩa tường minh và hàm ý
1/ Ví dụ:
Trời ơi chỉ còn 5 phút!:
Thể hiện tiếc nuối muốn giữ mọi người ở lại
Câu nói có mang nghĩa hàm ý
- Ô! Cô còn quên cái khăn mùi soa đây này! :
Thông báo sự việc rõ ràng, không có ẩn ý bên trong
Câu mang nghĩa tường minh
Trang 6I Phân biệt nghĩa tường minh và hàm ý:
* Tình huống 1
Trong hai tình huống trả lời của Thi, tình huống nào có ẩn ý?
Vậy ẩn ý mà Thi không nói ra là gì?
- > Đã mua được 3 vé, còn 2 vé không mua được
Một nhóm bạn có 5 người cùng đi xem phim, trong đó bạn An và Thi chuẩn bị vé cho cả nhóm
Tiết 123:
Tiếng việt
Mua được vé chưa ?
Mua được rồi
Mua được ba
vé
Mua được ba
vé
Trang 7I Phân biệt nghĩa tường minh và hàm ý:
•Tình
huống2:
Biết con đang nấu cơm, bà
mẹ hỏi rằng:
Nghĩa tường minh:
Nghĩa hàm ý:
Sự việc nấu cơm hay nấu cháo
Có ý chê con nấu cơm
mà cho quá nhiều nước
“ Con nấu cơm hay nấu cháo đấy !”
Tiếng việt
đang nấu cơm
Trang 8.Thấy con đi chơi về muộn, bà mẹ hỏi:
- “Mấy giờ rồi con?”
* Nghĩa tường minh: hỏi giờ
* Dựa vào tình huống -> ý mẹ
-> Sao đến giờ này con mới về?
-> Trách con ham chơi, về muộn
I Phân biệt nghĩa tường minh và hàm ý:
* T ình huống 3:
Tiết 123:
Tiếng việt
về muộn
Trang 9I Phân biệt nghĩa tường minh và hàm ý:
Thế nào là nghĩa tường minh?
Nghĩa tường minh là phần thông báo được
diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu
Nghĩa hàm ý là phần thông báo tuy không được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu nhưng có thể suy
ra từ những từ ngữ ấy
2 Kết luận:
Tiếng việt
Thế nào là nghĩa hàm ý? Căn cứ để suy ra nghĩa hàm ý?
Trang 10Bài 1: Tìm hàm ý của các câu trong đoạn trích “Lặng lẽ SaPa’’
của Nguyễn Thành Long
a) Câu: “ Nhà hoạ sỹ tặc lưỡi đứng dậy” cho ta thấy
hoạ sỹ chưa muốn chia tay anh thanh niên Cụm từ “ tặc lưỡi” giúp ta biết điều ấy
b) Các từ: mặt đỏ ửng, quay vội đi, cho thấy thái độ ngượng ngùng, lúng túng của cô gái khi nhận lại chiếc khăn Thái độ đó cho ta hiểu cô gái muốn để chiếc khăn lại làm kỉ vật cho anh thanh niên nhưng anh thanh niên lại không hiểu nên cô ngượng với
Tiết 123 :
I Phân biệt nghĩa tường minh và hàm ý:
II Luyện tập:
Trang 11I Phân biệt nghĩa tường minh và hàm ý:
II Luyện tập:
Bài 2 : Tìm hàm ý của câu:
“Tuổi già cần nước chè: ở Lào Cai đi sớm quá”
=> Nhà hoạ sĩ cần uống nước chè đấy”
Bài 3:
Tìm câu chứa hàm ý và cho biết nội dung của hàm ý?“ Cơm chín rồi” => “Ông vô ăn cơm đi !”
Tiếng việt
Trang 12I Phân biệt nghĩa tường minh và hàm ý:
II Luyện tập:
Bài 4:
Đọc đoạn trích sgk và cho biết những câu
in đậm có phải là câu chứa hàm ý không?
a) - Hà, nắng gớm, về nào…
b) - Tôi thấy người ta đồn…
(Câu nói lảng)
(Câu nói dở dang)
Tiết 123:
Tiếng việt
Lưu ý:
Lời nói bị ngắt quãng, bị bỏ lửng không
phải là câu chứa hàm ý Vì chưa thể hiện
hết nội dung của lời nói.
Trang 13Bài tập làm thêm:
Hãy cho biết hàm ý trong câu sau:
“ Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi ” (Hữu Thỉnh)
Những con người đã đứng tuổi(đã già
dặn, chính chắn) thì sẽ vững vàng, trầm
tĩnh hơn, không bị bất ngờ, giật mình trước tác động của ngoại cảnh.
Trang 14Trò chơi ô may mắn
1
tối quá chẳng thấy gì mà đọc” theo em
câu đó có chứa hàm ý không? Nếu có thì
có thể hàm ý đó là gì?
2
1
Nghĩa tường minh và hàm ý giống và khác nhau ở điểm nào?
3
Nhóm bạn nhận được một tràng pháo tay và hai
điểm tốt!
4
Tặng cho nhóm bạn một tràng pháo tay!
Trang 15Phần thưởng thêm cho nhóm bạn là
hai điểm tốt
Nhóm bạn học thật tốt! Một tràng pháo tây tán thưởng dành cho
Phần thưởng cho nhóm học
tốt nhất hôm nay
Trang 16I Phân biệt nghĩa tường minh và hàm ý:
II Luyện tập:
Tiết 123:
Tiếng việt
* Hướng dẫn học ở nhà:
-Xây dựng một đoạn đối thoại có sử dụng hàm ý -Nắm khái niệm nghĩa tường minh và hàm ý.
Trang 17TRƯỜNG THCS THUỶ THANH
Tổ Văn- GDCD- AV
Cám ơn quý thầy cô giáo đã đến dự giờ
thăm lớp.
Cám ơn các em học sinh đã tích cực tham
gia xây dựng tốt giờ học.
Giáo viên thực hiện: Lê Thị Mười
