Giáo trình mô đun: Tiện gỗ với mục tiêu giúp sinh viên mô tả quy trình kỹ thuật tiện gỗ trên máy tiện gỗ đẩy tay; tiện các chi tiết có hình dáng tròn xoay trên máy tiện gỗ đẩy tay. Cùng tìm hiểu để nắm bắt nội dung thông tin tài liệu.
Trang 1BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI
Hà Nội - 2004
Trang 2Mã tài liệu: ……….
Mã quốc tế ISBN: ……
Tuyên bố bản quyền :
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình
Cho nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho
các mục đích về đào tạo và tham khảo
Tổng Cục Dạy Nghề cám ơn và hoan ngênh
các thông tin giúp cho việc tu sửa và hoàn
thiện tốt hơn tàI liệu này
Địa chỉ liên hệ:
Dự án giáo dục kỹ thuật và nghề nghiệp
Tiểu Ban Phát triển Chương trình Học liệu
………
Trang 3
LỜI tùa
(vài nét giới thiệu xuất xứ của chương trình và tài liệu)
tài liệu này là một trong các kết quả của Dự án GDKT-DN…
(tóm tắt nội dung của dự án)
(Vài nét giới thiệu quá trình hình thành tài liệu và các thành phần tham gia)
(Lời cảm ơn các cơ quan liên quan, các đơn vị và cá nhân đã than gia….)
(Giới thiệu tài liệu và thực trạng)
Tài liệu này được thiết kế theo từng mô đun/ môn học thuộc hệ thống mô đun/ môn học của một chương trình, đào tạo hoàn chỉnh
Nghề……… ở cấp độ…………
Và được dùng làm Giáo trình cho học viên trong các khóa đào tạo, cũng có thể được sử dụng cho đào tạo ngắn hạn hoặc cho công nhân kỹ thuật, các nhà quản lý và người sử dụng nhân lực tham khảo
Đây là tài liệu thử nghiệm sẽ được hoàn chỉnh để trở thành giáo trình chính thức trong hệ thống dạy nghề
Hà nội, ngày…… tháng…… năm………
Giám đốc Dự án quốc gia
Trang 4Mục lục
đề mục Trang
1 Lời tựa 3
2 Mục lục 4
3 Giới thiệu mụ đun 5
4 Gợi ý tổ chức thực hiện bài dạy 9
5 Bài 1: Khỏi niệm và phõn loại mặt cong trũn xoay trong sản xuất hàng mộc 10
6 Bài 2: Cấu tạo và nguyờn lý hoạt động mỏy tiện gỗ đẩy tay 12
8 Bài 3: Tiện tụng đục bằng mỏy tiện đẩy tay 15
9 Bài 4: Tiện song giường bằng mỏy tiện đẩy tay 20
10 Bài 5: Tiện chõn ghế tựa bằng mỏy tiện đẩy tay 29
11 Bài 6: Tiện chõn ghế sa lụng nan bằng mỏy tiện đẩy tay 36
12 Bài 7: Tiện chõn bàn sa lụng nan bằng mỏy tiện đẩy tay 43
13 Bài 8: Tiện chõn tủ bằng mỏy tiện đẩy tay 50
14 Bài 9: Tiện chõn giường bằng mỏy tiện đẩy tay 57
15 Đỏp ỏn 64
16 Tài liệu tham khảo 71
Trang 5GIỚI THIỆU MÔ ĐUN
vị trí, ý nghĩa, vai trò của mô đun:
Máy tiện dùng để gia công các chi tiết có dạng tròn xoay Máy tiện làm theo nguyên lý: vật ia công quay tròn và lưỡi dao chuyển động thẳng, tịnh tiến hoặc chuyển động theo đường xuyên tuỳ theo hình dáng của chi tiết (Khi gia công vật thể hình chóp, hình tròn phức tạp).Máy tiện gỗ được phân làm 2 loại:
- Máy tiện đẩy tay
- Máy tiện đẩy cơ giới
Mục tiêu của mô đun
- Mô tả quy trình kỹ thuật tiện gỗ trên máy tiện gỗ đẩy tay
- Tiện các chi tiết có hình dáng tròn xoay trên máy tiện gỗ đẩy tay
Mục tiêu thực hiện của mô đun
- Phân biệt được các loại mặt cong tròn xoay thường dùng trong sản xuất đồ mộc đảm bảo đúng hình dáng và vị trí mặt cong
- Sử dụng máy tiện đẩy tay để tiện được các chi tiết sản phẩm mộc theo hình dáng, kích thước đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật
- Tiện được các chi tiết có hình dáng tròn xoay trên máy tiện gỗ đẩy tay đảm bảo đúng quy trình, mặt được gia công đúng yêu cầu kỹ thuật và đảm bảo an toàn trong gia công
- Tuân thủ các quy định về vệ sinh môi trường, các biện pháp an toàn ,đảm bảo tốt an toàn trong lao động
Nội dung chính của mô đun
- Khái niệm và phân loại mặt cong
- Đặc điểm cấu tạo, nguyên tắc làm việc và tính năng tác dụng của máy tiện gỗ đẩy tay
- Qui trình sử dụng máy tiện gỗ đẩy tay, những qui định về an toàn khi sử dụng máy tiện đẩy tay
- Tiện gỗ bằng máy tiện đẩy tay
Bài 1: Khái niệm và phân loại mặt cong tròn xoay trong sản xuất hàng mộc
Bài 2: Cấu tạo và nguyên lý hoạt động máy tiện gỗ đẩy tay
Bài 3: Tiện tông đục bằng máy tiện đẩy tay
Trang 6Bài 4: Tiện song giường bằng máy tiện đẩy tay
Bài 5: Tiện chân ghế tựa bằng máy tiện đẩy tay
Bài 6: Tiện chân ghế sa lông nan bằng máy tiện đẩy tayBài 7: Tiện chân bàn sa lông nan bằng máy tiện đẩy tayBài 8: Tiện chân tủ bằng máy tiện đẩy tay
Bài 9: Tiện chân giường bằng máy tiện đẩy tay
Trang 7Sơ đồ mồi liên hệ giữa các mô un / môn học trong chơng trình
42201 ư 11Bàn làm việc325
42201 ư 12Bàn làm việc 1 quầy325
42201 ư 13Gia công bàn, tủ từ nguyên liệu gỗ nhân tạo325
42201 ư 14Giường cá
nhân325
42201 ư15Giường tiện325
42201 ư 16
Tủ tài liệu325
42201 ư17
Tủ áo 2 buồngMôn
42201 ư 07
Lắp ráp s ản phẩm
325
42201 ư 08
Trang s ức s ản phẩm325
Trang 8CÁC HOẠT ĐỘNG CHÍNH CỦA Mễ ĐUN
Học trờn lớp:
- Khỏi niệm mặt cong trũn xoay trong sản xuất hàng mộc
- Phõn loại mặt cong trong sản phẩm tiện
- Trỡnh bày được cấu tạo và tớnh năng tỏc dụng của từng bộ phận trờn mỏy tiện gỗ đẩy tay
- Mụ tả được nguyờn lý làm việc của mỏy tiện gỗ đẩy tay
Trỡnh bày đầy đủ chớnh xỏc quy trỡnh và cỏc quy điịnh an toàn trong vận hành mỏy tiện gỗ đẩy tay
Thực hiện đỳng và đầy đủ qui trỡnh kỹ thuật tiện sản phẩm gỗ
Thực hiện đỳng và đầy đủ cỏc tiờu chuẩn kỹ thuật về tiện sản phẩm gỗ
Sử dụng thành thạo, an toàn và đỳng chức năng cỏc loại dụng cụ, thiết bị tiện
Về thái độ:
Nghiờm tỳc thực hiện cỏc nội qui về an toàn khi sử dụng cỏc loại dụng cụ, thiết bị
Nghiờm tỳc trong việc thực hiện theo đỳng cỏc quy trỡnh đó đề ra
Chủ động tỡm hiểu, học hỏi và phỏt hiện cỏc sai phạm kỹ thuật để rỳt kinh nghiệm
Trang 9 Tự rèn luyện cho mình đức tính tỷ mỉ, cẩn thận trong sản xuất.
Trang 10BÀI 1 KHÁI NIỆM VÀ PHÂN LOẠI MẶT CONG TRÒN XOAY TRONG SẢN XUẤT HÀNG MỘC
Mã bài: 32542201- 06 - 01 Giới thiệu:
Để tạo cho sản phẩm mộc dân dụng có nét mềm mại, duyên dáng, thể hiện văn hoá truyền thống, nâng cao giá trị sản phẩm mà vẫn đáp ứng tối đa yêu cầu về sử dụng, người ta thường đưa các chi tiết có các mặt cong vào sản phẩm
Bài học “Khái niệm mặt cong trong sản xuất hàng mộc” được biên soạn nhằm giúp các học viên có được những những khái niệm cơ bản về các loại mặt cong và ứng dụng chúng vào các sản phẩm mộc dân dụng
Mục tiêu thực hiện:
Học xong bài này học viên có năng lực:
- Nhận dạng được các loại mặt cong tròn xoay thường dùng trong sản xuất đồ mộc
Nội dung chính
- Khái niệm mặt cong tròn xoay trong sản xuất hàng mộc
- Phân loại mặt cong trong sản phẩm tiện
Nghe giảng giải và thảo luận trên lớp.
1 Khái niệm mặt cong tròn xoay trong sản xuất hàng mộc.
Một mặt của vật thể hoặc mặt chi tiết mà các phàn tử của mặt đó không nằm trên một mặt phẳng thì mặt đó gọi là mặt cong Thông thường trong hàng mộc mặt cong là mặt được tạo nên bởi một đường sinh chuyển động theo một quỹ đạo nhất định là một đường cong.Một mặt của vật thể hoặc mặt của chi tiết mà các phần tử của mặt đó không năm trên một mặt phẳng thì mặt đó được gọi là mặt cong
Các chi tiết cong trong các sản phẩm mộc dân dụng thường được gia công theo hai phương pháp:
- Phương pháp gia công chi tiết cong từ gỗ nguyên khối Ví dụ như ghế tựa 3 nan cong, khung cách tủ áo cánh cong, tay ghế xa lông
- Phương pháp uốn ép Ví dụ như tấm ván của cánh tú chè, ván của tủ áo cánh cong
Trang 11Trong giỏo trỡnh này chỉ đề cập đến phương phỏp gia cụng chi tiết cong từ gỗ nguyờn khối.
Thụng thường trong cỏc sản phẩm mộc dõn dụng, mặt cong là mặt được tạo nờn bởi một đường sinh chuyển động theo một quỹ đạo nhất định là một đường cong (hỡnh 1.1)
2 Phõn loại mặt cong
Đường cong trong đồ mộc dõn dụng rất đa dạng và phong phỳ, ta cú thể căn cứ vào hỡnh dạng của đường sinh và quỹ đạo chuyển động của đường sinh để phõn thành cỏc loại mặt cong sau:
+ Đường sinh là một đường thẳng, quỹ đạo chuyển động của đường sinh là đường cong
+ Đường sinh là một đường cong lồi, quỹ đạo chuyển động của đường sinh là đường cong Vớ dụ: thanh ngang đầu giường tiện (hỡnh 1.2), tay ghế xa lụng hộp
+ Đường sinh là một đường cong lừm, quỹ đạo chuyển động của đường sinh là đường cong Vớ dụ bề mặt của khay đựng hoa quả bằng gỗ hỡnh trỏi đào, mặt ngồi của ghế tựa (loại được tạo lừm)
Hình 1.1: Các mặt cong được tạo bởi đường sinh là một đư
ờng thẳng có quỹ đạo chuyển động là một đường cong
a,Quỹ đạo chuyển động
của đường sinh là một đư
ờng cong một chiều
b,Quỹ đạo chuyển động của đường sinh là một đư
ờng tròn
c,Quỹ đạo chuyển động của đường sinh là một đư
ờng cong hai chiều
Hình 1 Thanh ngang đầu giường tiện
Trang 12+ Đường sinh là một đường bất kỳ, quỹ đạo chuyển động của đường sinh là đường trũn khộp kớn (mặt cong trũn xoay) Vớ dụ cỏc sản phẩm tiện (hỡnh 2.3)
+ Đường sinh là một đường bất kỳ, quỹ đạo chuyển động của đường sinh là đường thẳng
Vớ dụ: thanh giữa của tủ gương, vai dọc giường tiện
+ Cỏc mặt cong khụng theo quy luật Vớ dụ: lưng dựa của ghế tựa kiểu, tay ghế xa long kiểu cổ
Cõu hỏi ụn tập.
Cõu1: Hóy nờu cỏch phõn loại mặt cong?
a
b
cHỡnh 2: Cỏc sản phẩm tiện
a) Chõn tủ; b) song tiện đầu giường; c)
Chõn giường tiện
Hình 3: Vai dọc giờng tiện
Hình 4: Thanh giữa mặt trước của tủ gương
Hình 5:
Thanh đứng sau và lưng
Trang 13BÀI 2 CẤU TẠO VÀ NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG MÁY TIỆN ĐẨY BẰNG TAY
Mã bài: 32542201- 06 -2 Giới thiệu:
Máy tiện gỗ dùng để gia công các chi tiết có hình dạng tròn xoay Nguyên lý làm việc của máy tiện là phôi quay tròn, dao chuyển động tịnh tiến thẳng hoặc chuyển động theo đường xuyên theo hình dáng của chi tiết
Mục tiêu thực hiện:
Học xong bài này học viên có năng lực:
- GiảI thích được cấu tạo và tính năng tác dụng của từng bộ phận trên máy tiện gỗ đẩy tay
- Mô tả được nguyên lý làm việc của máy tiện gỗ đẩy tay
Nội dung chính:
- Công dụng và phân loại máy tiện gỗ
- Cấu tạo và chức năng của một số bộ phận máy tiện gỗ đẩy tay
- Nguyên lý hoạt động máy tiện gỗ đẩy tay
Nghe giảng giải và thảo luận trên lớp.
I CÔNG DỤNG VÀ PHÂN LOẠI
1 Công dụng:
Máy tiện gỗ dùng để gia công các
chi tiết có hình dạng tròn xoay
2 Phân loại:
Máy tiện gỗ được phân thành 2 loại:
- Máy tiện thủ công (đẩy bằng tay)
- Máy tiện đẩy cơ giới
Hình 6: Máy tiện đẩy tay
Trang 14II CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG MỘT SỐ BỘ PHẬN CỦA MÁY TIỆN ĐẨY TAY
1 Cấu tạo:
1 Bệ đỡ, 2 Thân máy, 3 Ụ trước, 4 Trục quay, 5 Mâm cặp, 6 Giá đỡ dao, 7 Chấu định tâm, 8 Ụ sau, 7 Tay quay
Máy tiện đẩy tay có cấu tạo gồm các bộ phận chính như sau:
Thân máy 2 được đặt lên 2 bệ đỡ 2 đầu Trên thân máy có ụ trước 3 để trục quay 4 và mâm cặp 5 Ụ sau đỡ chấu định tâm7, phôi được gá giữa mâm cặp 5 và chấu định tâm 7 Động lực là động cơ điện truyền chuyển động nhờ bộ truyền đai hình thanhg
2 Chức năng một số bộ phận chính
a Động lực và bộ truyên trung gian.
- Động lực của máy tiên đẩy tay là động cơ điện không đồng bộ ba pha
- Bộ truyền trung gian là bộ truyền đai hình thang
b Bộ phận cắt gọt của máy tiện đẩy tay.
- Giá đỡ dao được gá trên thân máy (hình 2) gá đỡ giao có thể điều chỉnh độ cao thấp để điều chỉnh vị trí ăn dao sao cho lực cắt là bé nhất
Hình 7: Máy tiện chép hình
Trang 15- Dao tiện có nhiều loại khác nhau về hình dạng và mục đích sử dụng Dao tiện có 2 phần: Phần lưỡi bằng thép và phần chuôi để cầm được làm bằng gỗ.
- Dao tiện có nhiều kích thước khác nhau, bản rộng từ 5-10 mm Các loại dao tiện cạnh cắt có hình dạng phức tạp dùng để tiện các mặt định hình
c Một số bộ phận khác:
- Bộ đỡ gồm có 2 bộ ở hai bên được chế tạo bằng gang
- Thân máy nằm giữa 2 bộ phận đỡ được cgế tạo bằng gang
- Ụ trước là giá đỡ trục 4 Mâm cặp được gá vào trục 4
- Ụ sau là giá đỡ chấu định tâm7 Ụ sau có thể di chuyển dọc băng máy để có thể thay đổi chiều dài của phôi tiện
III NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA MÁY TIỆN ĐẨY TAY.
1 Chuyển động của phôi:
Phôi được gá gữa mâm cặp 5 và chấu định tâm 7 Phôi được quay tròn nhờ động cơ truyền chuyển động cho trục 4 thông qua bộ truyền đai
2 Chuyển động cắt:
Dao tiện được đẩy bằng tay nhờ bàn gá dao, đẩy dao vào phôi Dao chuyển động tịnh tiến
và phôi chuyển động quay tròn, kết hợp hai chuyển động trên thực hiện quá trình cắt
CÂU HỎI ÔN TẬP
Câu 1: Anh (chị) hãy trình bày nguyên lý hoạt động và một số chức năng, bộ phận chính của máy tiện đẩy bằng tay?
Hình 8: Dao tiện
Trang 16BÀI 3 TIỆN TÔNG ĐỤC BẰNG MÁY TIỆN ĐẨY TAY
Mã bài: 32542201- 06 -3 Giới thiệu:
- Để tăng năng xuất lao động, đảm bảo an toàn cho người, máy và để cho máy tiện hoạt động tốt và lâu bền thì người công nhân phải thực hiện đúng quy trình vận hành máy, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn Ngoài ra người công nhân cũng phải biết cách chăm sóc và bảo dưỡng máy đúng kỹ thuật
- Bài học gia công tông đục trên máy tiện đẩy tay được biên soạn nhằm giúp các học viên rèn luyện các kỹ năng cơ bản vận hành máy tiện đẩy tay theo đúng quy trình kỹ thuật Bài học cũng giúp cho học viên biết cách chăm sóc và bảo dưỡng máy tiện đẩy tay
Mục tiêu thực hiện:
Học xong bài này học viên có năng lực:
- Trình bày đầy đủ, chính xác quy trình và các quy định an toàn trong vận hành máy tiện
gỗ đẩy tay
- Tiện được tông đục theo mẫu đảm bảo các yêu cầu kỹ - mỹ thuật
Nội dung chính:
- Giới thiệu quy trình và các quy định an toàn khi vận hành máy tiện gỗ đẩy tay
- Điều chỉnh khoảng cách để lắp phôi
- Gá phôi lên máy
- Tiện
- Chăm sóc và bảo dưỡng máy tiện
BàI thực hành ứng dụng:
- Mài dao tiện
- Tiện tông đục trên máy tiện đẩy tay
Trang 17Nghe giảng giải và thảo luận trên lớp.
I QUY TRÌNH VẬN HÀNH MÁY TIỆN GỖ.
1 Chuẩn bị:
- Trước khi vận hành máy cần kiểm tra lại toàn bộ máy Các bộ phận hoạt động, tra dầu
mỡ cho các khớp, các ổ trục thiếu dầu mỡ Mài sắc các loại dao tiện cần dùng Điều chỉnh tốc độ quay của trục cho phù hợp với từng loại gỗ Điều chỉnh chấu giữ phôi, bàn dao co phù hợp với phôi
- Chuẩn bị nguyên vật liệu: Phôi đã được gia công vát 4 cạnh nếu phôi là thanh vuông và xác định tâm của phôi trước:
+ Cách xác định tâm của phôi bằng cách: Nếu phôi hình trụ tròn thì xác định tâm của phôi bằng compa, nếu phôi hình vuông hoặc bát giác thì xác định tâm phải bằng cách kẻ các đường chéo
- Phôi phải được sắp xếp ngay ngắn tiện cho thao tác trong quá trình gia công
2 Kiểm tra máy.
- Kiểm tra hệ thống an toàn
+ Hệ thống điện bao gồm: Cầu dao, aptomat, các dây dẫn, dây tiếp địa và các tiếp điểm + Hệ thống an toàn của máy bao gồm: Sự chắc chắn của của hệ thống thước tỳ dao, chắc chắn của máy
- Kiểm tra xiết chặt những bộ phận, những ốc vít bị lỏng
3 Điều chỉnh.
- Kiểm tra độ lệch tâm của hai đầu định tâm,
nếu hai đầu định tâm không đồng tâm thì
yêu cầu kỹ thuật phải căn chỉnh lại
- Điều chỉnh khoảng cách hai đầu định
tâm 1 và 2 sao cho bằng hoặc lớn hơn
2cm với khoảng cách chách chiều dài
của phôi tiện
- Điều chỉnh khoảng cách giữa thước tỳ
dao 3 và phôi tiện cho thích hợp
(1-2cm)
- Điều chỉnh độ cao của thước tỳ dao
bằng đường tâm của phôi tiện
4 Tiện tông đục.
- Máy tiện hoạt động khi đã thực hiện tốt các bước khởi động
Trang 18- Nhấn nút khởi động cho máy chạy ở chế độ không tải từ 3-5 phút để kiểm tra xem máy
có tiếng kêu lạ ở máy, điện truyền qua vỏ động cơ điện vv nếu không phát hiện có trục tặc gì thì mới cho máy chạy ở chế độ có tải
- Người đứng vận máy ở tư thế đối diện với trục với tư thế thoải mái Cầm dao tiện (tay phải cầm trước, tay trái cầm sau) đặt dao lên giá đỡ dao Điều chỉnh sao cho mũi dao cao hơn trục quay của tâm phôi từ 2-3 mm Từ từ đẩy dao tiện vào cho dao ăn phôi Cho dao
ăn một vòng có đường kính gần với đường kính chi tiết sau đó dùng thước cặp kiểm tra kích thước và gia công tiếp cho đạt thiết kế Tiếp sau đó tiện cả chiều dài chi tiết
Nếu phải tiện chi tiết có đường kính thay đổi trên chiều dài chi tiết thì trước hết tiện một hình trụ có đường kính bằng đường kính lớn nhất trên chi tiết Sau đó tiện tiếp các phần
có đường kính bé dần đến hoàn chỉnh chi tiết
- Trong khi thực hiện công việc tuyệt đối người vận hành máy phải tập trung vào công việc, chú ý an toàn lao động, không nói chuyện riêng Trong khi máy làm việc phát hiện máy có tiếng động khác thường lập tức dừng máy để kiểm tra
5 Dừng máy.
Khi hết thời gian làm việc thì dừng máy, chờ cho máy dừng hẳn mới thực hiện công tác vệ sinh máy, vệ sinh sung quanh khu vực làm việc, thu xếp gọn gàng sản phẩm và bàn giao sản phẩm, tình trạng máy cho ca làm việc tiếp theo
II NHỮNG QUY ĐỊNH AN TOÀN KHI SỬ DỤNG MÁY TIỆN ĐẨY TAY.
Khi sử dụng máy tiện nhất thiết nhất thiết phải thực hiện các quy định an toàn sau đây:
- Quy định đầu tiên phải đề cập đó là sự am hiểu kỹ thuật vận hành máy tiện đẩy tay để tiện các chi tiết có dạng tròn xoay Người vận hành phải được trang bị đầy đủ bảo hộ lao động như: quần áo bảo hộ, kính bảo hiểm, mũ v v
- Khi chuẩn bị khởi động máy phải quan sát kỹ vật cản xung quanh và có tín hiệu báo cho người xung quanh biết
- Phải có đầy đủ các thiết bị an toàn trên máy
- Không dùng tay để gạt vật cản khi máy đang hoạt động
- Thao tác đúng quy trình kỹ thuật quy định, thao tác chính xác, thoải mái, không gò bó Trong khi vận hành phải tập trung vào công việc
- Phải kiểm tra máy trước khi đưa vào vận hành
- Phôi phải được gá vào trục máy chắc chắn trước khi mở máy
Trang 19- Dao tiện phải được lắp thật chặt vào chuôi Khi đặt dao lên giá dao phải có tư thế vững vàng, cần chắc chuôi dao Tư thế thoải mái.
- Điều chỉnh khoảng cách giữa gá dao và phôi nhỏ hơn hoặc bằng 3 mm Để tránh gẫy dao trong quá trình gia công
- Khi phôi dài trên 800 mm thì phải có gối đỡ phụ để phôi được cứng vững, gia công được chính xác
- Khi tiện gỗ có khuyết tật cần hết sức đề phòng hiện tượng vỡ bắn trở lại dễ gây tai nạn cho người vận hanh hoặc người xung quanh
III CHĂM SÓC VÀ BẢO DƯỠNG MÁY TIỆN GỖ ĐẨY TAY.
- Chăm sóc và bảo dưỡng máy là một công việc phải được thực hiện theo một lịch trình cụ thể phải phụ thuộc vào cường độ làm việc và tình trạng máy
1 Chăm sóc.
Trước mỗi ca sản xuất đều phải kiểm tra lại các ổ bi, dây đai lau dầu các vị trí cần thiết, cuối ca phải vệ sinh sạch máy, kiểm tra dầu mỡ ở các trục khớp, ổ bi nếu thấy không đảm bảo cho sản xuất thì báo ngay cho bộ phận kỹ thuật để xử lý
2 Bảo dưỡng.
Cuối tuần hoặc cuối đơn hàng sản xuất phải có bảo dưỡng máy, công tác bảo dưỡng được tiến hành như sau:
- Bơm mỡ vào các gối đỡ trục của máy
- Lau dầu vào các trục hoặc các thiết bị cần thiết
- Kiểm tra, thay thế dây curoa
- Kiểm tra, điều chỉnh lại hộp bảo bảo vệ, bộ phận che chắn dây đai
- Kiểm tra, điều chỉnh các cơ cấu đảm bảo độ chính xác
CÂU HỎI ÔN TẬP
Câu 1:Hãy trình bày sơ đồ gia công tông đục trên máy tiện đẩy tay?
Câu 2:Hãy trình bày quy trình vận hành máy tiện đẩy tay?
Trang 20Thực hành tại xưởng.
yêu cầu :
Đây là bài thực hành học viên làm quen với việc gia công tông đục trên máy tiện đẩy tay Nội dung thực hành đòi hỏi sự nghiêm túc, cẩn thận và chính xác Trong quá trình thực hiện dễ gây tai nạn lao động, vì vậy yêu cầu các học viên phải tập trung, nghiêm túc thực hiện đúng nội quy trong xưởng, đúng quy trình kỹ thuật, đúng tư thế khi thực hiện các công việc
- Kiểm tra tình trạng máy móc trước khi sử dụng
- Thu xếp chỗ làm việc gọn gàng, ngăn nắp
Nguồn lực liên quan :
- Có đủ các loại dụng đo, cữ vạch để kiểm tra kích thước
Có đầy đủ vật mẫu, bảng quy trình cùng với lượng nguyên vật liệu
Chuẩn bị cho công việc:
- Chuẩn bị chỗ làm việc
- Chuẩn bị máy
- Xắp xếp phôi liệu theo vị trí làm việc
- Học viên tự chuẩn bị dụng cụ, bảo hộ lao động cá nhân và thu xếp chỗ làm việc
- Chia nhóm và phân công các công việc cho từng nhóm, từng người trong nhóm
Trang 21Yêu cầu
kỹ thuật
Dụng cụ trang bị
- Đá mài nhám được sản xuất theo tiêu chuẩn có 2 mặt mài thô và mài trung, có kích thước 200x50x30mm)
- Đá mài màu được cắt từ đá non
2 Mài đá
nhám
- Đặt mặt vát của lưỡi dao tiếp xúc với mặt đá Đẩy lưỡi dao tiến lùi theo chiều dọc đá cho đến khi nào thấy mặt trước của lưỡi dao gợn tay thì chuyển sang bước sau
- Luôn tưới nước để hạ nhiệt
độ làm cho thép của dao không bị non
- Mặt mài phải áp sát vào mặt đá
- Mài theo mặt nghiêng lưỡi dao, với góc mài khoảng 600
- Mặt mài phải phẳng, vuông
- Đầu lưỡi mài phải sắc đều mịn
- Máy mài
- Đá mài công nghiệp
- Mũi dao tiện phẳng
- Luôn tưới nước để hạ nhiệt
độ làm cho thép của dao không bị non
- Đầu lưỡi phải sắc bén, đều
- Mặt mài của dao phải bóng đều
- Cạnh cắt sắc, nhìn phần thép của lưỡi dao thấy trong
và không có vết trắng thì được
- Máy mài
- Đá mài tinh (cát mịn)
- Mũi dao tiện phẳng
- Nước mài
Trang 222 Tiện tông đục trên máy tiện đẩy tay.
Nội dung các
công việc
Chỉ dẫn thực hiện
Yêu cầu
kỹ thuật
Dụng cụ trang bị
1 Chuẩn bị
máy và phôi
gỗ
- Kiểm tra tình trạng hoạt động của máy tiện
- Chuẩn bị phôi gỗ
- Máy tiện đang ở trạng thái hoạt động tốt, có đầy đủ các thiết bị an toàn
- Phôi gỗ được chuẩn bị đầy đủ,
đã được sơ chế theo quy cách và được xếp ở vị trí thuận lợi trước khi gia công
- Máy tiện đẩy tay
- Điều chỉnh khoảng cách của bàn dao với phôi
- Điều chinh chiều cao của bàn dao
- Khoảng cách giữa chấu giữ phôi với ụ định tâm phù hợp với chiều dài phôi Trường hợp phôi dài trên 0,8m thì phải có gối đỡ phụ
- Khoảng cách phù hợp giữa bàn dao với phôi nhỏ hơn hoặc bằng 3mm
- Mũi dao ( mép trên bàn dao ) cao hơn tâm trục quay từ 2-3mm
- Máy tiện đẩy tay
- Các loại dụng cụ căn chỉnh
- Gá phôi lên máy
- Tâm phôi 2 đầu xác định phải chính xác và vạch dấu
- Gá phôi phải chắc chắn trước khi mở máy
- Máy tiện đẩy tay
- Các loại dụng cụ dấu mực và căn chỉnh
4 Tiện gỗ - Gia công thử rồi
điều chỉnh nếu caanf thiết
- Gia công hàng loạt
- Chi tiết được tiện đảm bảo đúng hình dáng, đúng kích thước
- Mặt gia công đảm bảo trơn, nhẵn
- Máy tiện đẩy tay
- Các loại dụng cụ dấu mực và căn chỉnh
- Các loại dao tiện
Trang 23BÀI 4 TIỆN SONG GIƯỜNG BẰNG MÁY TIỆN ĐẨY TAY
Mã bài: 32542201- 06 -4 Giới thiệu:
- Để tăng năng xuất lao động, đảm bảo an toàn cho người, máy và để cho máy tiện hoạt động tốt và lâu bền thì người công nhân phải thực hiện đúng quy trình vận hành máy, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn Ngoài ra người công nhân cũng phải biết cách chăm sóc và bảo dưỡng máy đúng kỹ thuật
- Bài học gia công song giường trên máy tiện đẩy tay được biên soạn nhằm giúp các học viên rèn luyện các kỹ năng cơ bản vận hành máy tiện đẩy tay theo đúng quy trình kỹ thuật Bài học cũng giúp cho học viên biết cách chăm sóc và bảo dưỡng máy tiện đẩy tay
Mục tiêu thực hiện:
Học xong bài này học viên có năng lực:
- Mô tả đầy đủ, chính xác quy trình tiện song giường trên máy tiện gỗ đẩy tay
- Tiện được song giường theo mẫu đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật - mỹ thuật
Nội dung chính:
- Quy trình tiện song giường trên máy tiện gỗ đẩy tay
- Điều chỉnh tốc độ quay ( nếu có )
- Điều chỉnh khoảng cách để lắp phôi
- Gá phôi lên máy
- Tiện
- Bảo dưỡng máy tiện
BàI thực hành ứng dụng:
- Mài dao tiện
- Tiện song giường trên máy tiện đẩy tay
Trang 24Nghe giảng giải và thảo luận trên lớp.
I QUY TRÌNH TIỆN SONG GIƯỜNG TRÊN MÁY TIỆN ĐẨY TAY
1 Chuẩn bị:
- Trước khi vận hành máy cần kiểm tra lại toàn bộ máy Các bộ phận hoạt động, tra dầu
mỡ cho các khớp, các ổ trục thiếu dầu mỡ Mài sắc các loại dao tiện cần dùng Điều chỉnh tốc độ quay của trục cho phù hợp với từng loại gỗ Điều chỉnh chấu giữ phôi, bàn dao co phù hợp với phôi
- Chuẩn bị nguyên vật liệu: Phôi đã được gia công vát 4 cạnh nếu phôi là thanh vuông và xác định tâm của phôi trước:
+ Cách xác định tâm của phôi bằng cách: Nếu phôi hình trụ tròn thì xác định tâm của phôi bằng compa, nếu phôi hình vuông hoặc bát giác thì xác định tâm phải bằng cách kẻ các đường chéo
- Phôi phải được sắp xếp ngay ngắn tiện cho thao tác trong quá trình gia công
2 Kiểm tra máy.
- Kiểm tra hệ thống an toàn
+ Hệ thống điện bao gồm: Cầu dao, aptomat, các dây dẫn, dây tiếp địa và các tiếp điểm + Hệ thống an toàn của máy bao gồm: Sự chắc chắn của của hệ thống thước tỳ dao, chắc chắn của máy
- Kiểm tra xiết chặt những bộ phận, những ốc vít bị lỏng
3 Điều chỉnh.
- Kiểm tra độ lệch tâm của hai đầu định tâm,
nếu hai đầu định tâm không đồng tâm thì
yêu cầu kỹ thuật phải căn chỉnh lại
- Điều chỉnh khoảng cách hai đầu định tâm 1 và 2 sao cho bằng hoặc lớn hơn 2cm với khoảng cách chách chiều dài của phôi tiện
- Điều chỉnh khoảng cách giữa thước tỳ dao 3 và phôi tiện cho thích hợp (1-2cm)
- Điều chỉnh độ cao của thước tỳ dao bằng đường tâm của phôi tiện
4 Tiện song giường.
- Máy tiện hoạt động khi đã thực hiện tốt các bước khởi động
- Nhấn nút khởi động cho máy chạy ở chế độ không tải từ 3-5 phút để kiểm tra xem máy
có tiếng kêu lạ ở máy, điện truyền qua vỏ động cơ điện vv nếu không phát hiện có trục tặc gì thì mới cho máy chạy ở chế độ có tải
- Người đứng vận máy ở tư thế đối diện với trục với tư thế thoải mái Cầm dao tiện (tay phải cầm trước, tay trái cầm sau) đặt dao lên giá đỡ dao Điều chỉnh sao cho mũi dao cao
Trang 25hơn trục quay của tâm phôi từ 2-3 mm Từ từ đẩy dao tiện vào cho dao ăn phôi Cho dao
ăn một vòng có đường kính gần với đường kính chi tiết sau đó dùng thước cặp kiểm tra kích thước và gia công tiếp cho đạt thiết kế Tiếp sau đó tiện cả chiều dài chi tiết
Nếu phải tiện chi tiết có đường kính thay đổi trên chiều dài chi tiết thì trước hết tiện một hình trụ có đường kính bằng đường kính lớn nhất trên chi tiết Sau đó tiện tiếp các phần
có đường kính bé dần đến hoàn chỉnh chi tiết
- Trong khi thực hiện công việc tuyệt đối người vận hành máy phải tập trung vào công việc, chú ý an toàn lao động, không nói chuyện riêng Trong khi máy làm việc phát hiện máy có tiếng động khác thường lập tức dừng máy để kiểm tra
5 Dừng máy.
Khi hết thời gian làm việc thì dừng máy, chờ cho máy dừng hẳn mới thực hiện công tác vệ sinh máy, vệ sinh sung quanh khu vực làm việc, thu xếp gọn gàng sản phẩm và bàn giao sản phẩm, tình trạng máy cho ca làm việc tiếp theo
II NHỮNG QUY ĐỊNH AN TOÀN KHI SỬ DỤNG MÁY TIỆN ĐẨY TAY.
Khi sử dụng máy tiện nhất thiết nhất thiết phải thực hiện các quy định an toàn sau đây:
- Quy định đầu tiên phải đề cập đó là sự am hiểu kỹ thuật vận hành máy tiện đẩy tay để tiện các chi tiết có dạng tròn xoay Người vận hành phải được trang bị đầy đủ bảo hộ lao động như: quần áo bảo hộ, kính bảo hiểm, mũ v v
- Khi chuẩn bị khởi động máy phải quan sát kỹ vật cản xung quanh và có tín hiệu báo cho người xung quanh biết
- Phải có đầy đủ các thiết bị an toàn trên máy
- Không dùng tay để gạt vật cản khi máy đang hoạt động
- Thao tác đúng quy trình kỹ thuật quy định, thao tác chính xác, thoải mái, không gò bó Trong khi vận hành phải tập trung vào công việc
- Phải kiểm tra máy trước khi đưa vào vận hành
- Phôi phải được gá vào trục máy chắc chắn trước khi mở máy
- Dao tiện phải được lắp thật chặt vào chuôi Khi đặt dao lên giá dao phải có tư thế vững vàng, cần chắc chuôi dao Tư thế thoải mái
- Điều chỉnh khoảng cách giữa gá dao và phôi nhỏ hơn hoặc bằng 3 mm Để tránh gẫy dao trong quá trình gia công
Trang 26- Khi phôi dài trên 800 mm thì phải có gối đỡ phụ để phôi được cứng vững, gia công được chính xác.
- Khi tiện gỗ có khuyết tật cần hết sức đề phòng hiện tượng vỡ bắn trở lại dễ gây tai nạn cho người vận hanh hoặc người xung quanh
III CHĂM SÓC VÀ BẢO DƯỠNG MÁY TIỆN GỖ ĐẨY TAY.
- Chăm sóc và bảo dưỡng máy là một công việc phải được thực hiện theo một lịch trình cụ thể phải phụ thuộc vào cường độ làm việc và tình trạng máy
1 Chăm sóc.
Trước mỗi ca sản xuất đều phải kiểm tra lại các ổ bi, dây đai lau dầu các vị trí cần thiết, cuối ca phải vệ sinh sạch máy, kiểm tra dầu mỡ ở các trục khớp, ổ bi nếu thấy không đảm bảo cho sản xuất thì báo ngay cho bộ phận kỹ thuật để xử lý
2 Bảo dưỡng.
Cuối tuần hoặc cuối đơn hàng sản xuất phải có bảo dưỡng máy, công tác bảo dưỡng được tiến hành như sau:
- Bơm mỡ vào các gối đỡ trục của máy
- Lau dầu vào các trục hoặc các thiết bị cần thiết
- Kiểm tra, thay thế dây curoa
- Kiểm tra, điều chỉnh lại hộp bảo bảo vệ, bộ phận che chắn dây đai
- Kiểm tra, điều chỉnh các cơ cấu đảm bảo độ chính xác
CÂU HỎI ÔN TẬP
Câu 1:Hãy trình bày sơ đồ và mô tả quy trình gia công song giường trên máy tiện đẩy tay?
Trang 27Thực hành tại xưởng.
yêu cầu :
Đây là bài thực hành học viên làm quen với việc gia công song giường trên máy tiện đẩy tay Nội dung thực hành đòi hỏi sự nghiêm túc, cẩn thận và chính xác Trong quá trình thực hiện dễ gây tai nạn lao động, vì vậy yêu cầu các học viên phải tập trung, nghiêm túc thực hiện đúng nội quy trong xưởng, đúng quy trình kỹ thuật, đúng tư thế khi thực hiện các công việc
- Kiểm tra tình trạng máy móc trước khi sử dụng
- Thu xếp chỗ làm việc gọn gàng, ngăn nắp
Nguồn lực liên quan :
- Có đủ các loại dụng đo, cữ vạch để kiểm tra kích thước
Có đầy đủ vật mẫu, bảng quy trình cùng với lượng nguyên vật liệu
Chuẩn bị cho công việc:
- Chuẩn bị chỗ làm việc
- Chuẩn bị máy
- Xắp xếp phôi liệu theo vị trí làm việc
- Học viên tự chuẩn bị dụng cụ, bảo hộ lao động cá nhân và thu xếp chỗ làm việc
- Chia nhóm và phân công các công việc cho từng nhóm, từng người trong nhóm
Trang 28Yêu cầu
kỹ thuật
Dụng cụ trang bị
- Đá mài nhám được sản xuất theo tiêu chuẩn có 2 mặt mài thô và mài trung, có kích thước 200x50x30mm)
- Đá mài màu được cắt từ đá non
2 Mài đá
nhám
- Đặt mặt vát của lưỡi dao tiếp xúc với mặt đá Đẩy lưỡi dao tiến lùi theo chiều dọc đá cho đến khi nào thấy mặt trước của lưỡi dao gợn tay thì chuyển sang bước sau
- Luôn tưới nước để hạ nhiệt
độ làm cho thép của dao không bị non
- Mặt mài phải áp sát vào mặt đá
- Mài theo mặt nghiêng lưỡi dao, với góc mài khoảng 600
- Mặt mài phải phẳng, vuông
- Đầu lưỡi mài phải sắc đều mịn
- Máy mài
- Đá mài công nghiệp
- Mũi dao tiện phẳng
- Luôn tưới nước để hạ nhiệt
độ làm cho thép của dao không bị non
- Đầu lưỡi phải sắc bén, đều
- Mặt mài của dao phải bóng đều
- Cạnh cắt sắc, nhìn phần thép của lưỡi dao thấy trong
và không có vết trắng thì được
- Máy mài
- Đá mài tinh (cát mịn)
- Mũi dao tiện phẳng
- Nước mài
Trang 292 Tiện song giường trên máy tiện đẩy tay.
Nội dung các
công việc
Chỉ dẫn thực hiện
Yêu cầu
kỹ thuật
Dụng cụ trang bị
1 Chuẩn bị
máy và phôi
gỗ
- Kiểm tra tình trạng hoạt động của máy tiện
- Chuẩn bị phôi gỗ
- Máy tiện đang ở trạng thái hoạt động tốt, có đầy đủ các thiết bị an toàn
- Phôi gỗ được chuẩn bị đầy đủ,
đã được sơ chế theo quy cách và được xếp ở vị trí thuận lợi trước khi gia công
- Máy tiện đẩy tay
- Điều chỉnh khoảng cách của bàn dao với phôi
- Điều chinh chiều cao của bàn dao
- Khoảng cách giữa chấu giữ phôi với ụ định tâm phù hợp với chiều dài phôi Trường hợp phôi dài trên 0,8m thì phải có gối đỡ phụ
- Khoảng cách phù hợp giữa bàn dao với phôi nhỏ hơn hoặc bằng 3mm
- Mũi dao ( mép trên bàn dao ) cao hơn tâm trục quay từ 2-3mm
- Máy tiện đẩy tay
- Các loại dụng cụ căn chỉnh
- Gá phôi lên máy
- Tâm phôi 2 đầu xác định phải chính xác và vạch dấu
- Gá phôi phải chắc chắn trước khi mở máy
- Máy tiện đẩy tay
- Các loại dụng cụ dấu mực và căn chỉnh
4 Tiện gỗ - Gia công thử rồi
điều chỉnh nếu caanf thiết
- Gia công hàng loạt
- Chi tiết được tiện đảm bảo đúng hình dáng, đúng kích thước
- Mặt gia công đảm bảo trơn, nhẵn
- Máy tiện đẩy tay
- Các loại dụng cụ dấu mực và căn chỉnh
- Các loại dao tiện
Trang 30BÀI 5 TIỆN CHÂN GHẾ TỰA BẰNG MÁY TIỆN ĐẨY TAY
Mã bài: 32542201- 06 -5
Giới thiệu
- Để tăng năng xuất lao động, đảm bảo an toàn cho người, máy và để cho máy tiện hoạt động tốt và lâu bền thì người công nhân phải thực hiện đúng quy trình vận hành máy, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn Ngoài ra người công nhân cũng phải biết cách chăm sóc và bảo dưỡng máy đúng kỹ thuật
- Bài học gia công chân ghế tựa trên máy tiện đẩy tay được biên soạn nhằm giúp các học viên rèn luyện các kỹ năng cơ bản vận hành máy tiện đẩy tay theo đúng quy trình kỹ thuật Bài học cũng giúp cho học viên biết cách chăm sóc và bảo dưỡng máy tiện đẩy tay
Mục tiêu thực hiện
Học xong bài này học viên có khả năng:
- Mô tả đầy đủ, chýnh xác quy trình tiện chân ghừ tựa trên máy tiện gỗ ốy tay
- Tiện được chân giường theo mộu đảm bảo các yu cầu kỹ - mỹ thuật
Nội dung chính
- Quy trình tiện chân ghế tựa trên máy tiện gỗ đẩy tay
- Điều chỉnh tốc độ quay (nếu có)
- Điều chỉnh khoảng cách để lắp phôi
- Gá phôi lên máy
- Tiện
- Bảo dưỡng máy tiện
BàI thực hành ứng dụng:
- Mài dao tiện
- Tiện chân ghế tựa trên máy tiện đẩy tay
Trang 31Nghe giảng giải và thảo luận trên lớp.
I QUY TRÌNH TIỆN CHÂN GHẾ TỰA TRÊN MÁY TIỆN ĐẨY TAY
1 Chuẩn bị:
- Trước khi vận hành máy cần kiểm tra lại toàn bộ máy Các bộ phận hoạt động, tra dầu
mỡ cho các khớp, các ổ trục thiếu dầu mỡ Mài sắc các loại dao tiện cần dùng Điều chỉnh tốc độ quay của trục cho phù hợp với từng loại gỗ Điều chỉnh chấu giữ phôi, bàn dao co phù hợp với phôi
- Chuẩn bị nguyên vật liệu: Phôi đã được gia công vát 4 cạnh nếu phôi là thanh vuông và xác định tâm của phôi trước:
+ Cách xác định tâm của phôi bằng cách: Nếu phôi hình trụ tròn thì xác định tâm của phôi bằng compa, nếu phôi hình vuông hoặc bát giác thì xác định tâm phải bằng cách kẻ các đường chéo
- Phôi phải được sắp xếp ngay ngắn tiện cho thao tác trong quá trình gia công
2 Kiểm tra máy.
- Kiểm tra hệ thống an toàn
+ Hệ thống điện bao gồm: Cầu dao, aptomat, các dây dẫn, dây tiếp địa và các tiếp điểm + Hệ thống an toàn của máy bao gồm: Sự chắc chắn của của hệ thống thước tỳ dao, chắc chắn của máy
- Kiểm tra xiết chặt những bộ phận, những ốc vít bị lỏng
3 Điều chỉnh.
- Kiểm tra độ lệch tâm của hai đầu định tâm,
nếu hai đầu định tâm không đồng tâm thì
yêu cầu kỹ thuật phải căn chỉnh lại
- Điều chỉnh khoảng cách hai đầu định tâm 1 và 2 sao cho bằng hoặc lớn hơn 2cm với khoảng cách chách chiều dài của phôi tiện
- Điều chỉnh khoảng cách giữa thước tỳ dao 3 và phôi tiện cho thích hợp (1-2cm)
- Điều chỉnh độ cao của thước tỳ dao bằng đường tâm của phôi tiện
4 Tiện chân ghế tựa.
- Máy tiện hoạt động khi đã thực hiện tốt các bước khởi động
Trang 32- Nhấn nút khởi động cho máy chạy ở chế độ không tải từ 3-5 phút để kiểm tra xem máy
có tiếng kêu lạ ở máy, điện truyền qua vỏ động cơ điện vv nếu không phát hiện có trục tặc gì thì mới cho máy chạy ở chế độ có tải
- Người đứng vận máy ở tư thế đối diện với trục với tư thế thoải mái Cầm dao tiện (tay phải cầm trước, tay trái cầm sau) đặt dao lên giá đỡ dao Điều chỉnh sao cho mũi dao cao hơn trục quay của tâm phôi từ 2-3 mm Từ từ đẩy dao tiện vào cho dao ăn phôi Cho dao
ăn một vòng có đường kính gần với đường kính chi tiết sau đó dùng thước cặp kiểm tra kích thước và gia công tiếp cho đạt thiết kế Tiếp sau đó tiện cả chiều dài chi tiết
Nếu phải tiện chi tiết có đường kính thay đổi trên chiều dài chi tiết thì trước hết tiện một hình trụ có đường kính bằng đường kính lớn nhất trên chi tiết Sau đó tiện tiếp các phần
có đường kính bé dần đến hoàn chỉnh chi tiết
- Trong khi thực hiện công việc tuyệt đối người vận hành máy phải tập trung vào công việc, chú ý an toàn lao động, không nói chuyện riêng Trong khi máy làm việc phát hiện máy có tiếng động khác thường lập tức dừng máy để kiểm tra
5 Dừng máy.
Khi hết thời gian làm việc thì dừng máy, chờ cho máy dừng hẳn mới thực hiện công tác vệ sinh máy, vệ sinh sung quanh khu vực làm việc, thu xếp gọn gàng sản phẩm và bàn giao sản phẩm, tình trạng máy cho ca làm việc tiếp theo
II NHỮNG QUY ĐỊNH AN TOÀN KHI SỬ DỤNG MÁY TIỆN ĐẨY TAY.
Khi sử dụng máy tiện nhất thiết nhất thiết phải thực hiện các quy định an toàn sau đây:
- Quy định đầu tiên phải đề cập đó là sự am hiểu kỹ thuật vận hành máy tiện đẩy tay để tiện các chi tiết có dạng tròn xoay Người vận hành phải được trang bị đầy đủ bảo hộ lao động như: quần áo bảo hộ, kính bảo hiểm, mũ v v
- Khi chuẩn bị khởi động máy phải quan sát kỹ vật cản xung quanh và có tín hiệu báo cho người xung quanh biết
- Phải có đầy đủ các thiết bị an toàn trên máy
- Không dùng tay để gạt vật cản khi máy đang hoạt động
- Thao tác đúng quy trình kỹ thuật quy định, thao tác chính xác, thoải mái, không gò bó Trong khi vận hành phải tập trung vào công việc
- Phải kiểm tra máy trước khi đưa vào vận hành
- Phôi phải được gá vào trục máy chắc chắn trước khi mở máy
Trang 33- Dao tiện phải được lắp thật chặt vào chuôi Khi đặt dao lên giá dao phải có tư thế vững vàng, cần chắc chuôi dao Tư thế thoải mái.
- Điều chỉnh khoảng cách giữa gá dao và phôi nhỏ hơn hoặc bằng 3 mm Để tránh gẫy dao trong quá trình gia công
- Khi phôi dài trên 800 mm thì phải có gối đỡ phụ để phôi được cứng vững, gia công được chính xác
- Khi tiện gỗ có khuyết tật cần hết sức đề phòng hiện tượng vỡ bắn trở lại dễ gây tai nạn cho người vận hanh hoặc người xung quanh
III CHĂM SÓC VÀ BẢO DƯỠNG MÁY TIỆN GỖ ĐẨY TAY.
- Chăm sóc và bảo dưỡng máy là một công việc phải được thực hiện theo một lịch trình cụ thể phải phụ thuộc vào cường độ làm việc và tình trạng máy
1 Chăm sóc.
Trước mỗi ca sản xuất đều phải kiểm tra lại các ổ bi, dây đai lau dầu các vị trí cần thiết, cuối ca phải vệ sinh sạch máy, kiểm tra dầu mỡ ở các trục khớp, ổ bi nếu thấy không đảm bảo cho sản xuất thì báo ngay cho bộ phận kỹ thuật để xử lý
2 Bảo dưỡng.
Cuối tuần hoặc cuối đơn hàng sản xuất phải có bảo dưỡng máy, công tác bảo dưỡng được tiến hành như sau:
- Bơm mỡ vào các gối đỡ trục của máy
- Lau dầu vào các trục hoặc các thiết bị cần thiết
- Kiểm tra, thay thế dây curoa
- Kiểm tra, điều chỉnh lại hộp bảo bảo vệ, bộ phận che chắn dây đai
- Kiểm tra, điều chỉnh các cơ cấu đảm bảo độ chính xác
CÂU HỎI ÔN TẬP
Câu 1:Hãy trình bày quy trình mài dao tiện?
Trang 34Thực hành tại xưởng.
yêu cầu :
Đây là bài thực hành học viên làm quen với việc gia công chân ghế tựa trên máy tiện đẩy tay Nội dung thực hành đòi hỏi sự nghiêm túc, cẩn thận và chính xác Trong quá trình thực hiện dễ gây tai nạn lao động, vì vậy yêu cầu các học viên phải tập trung, nghiêm túc thực hiện đúng nội quy trong xưởng, đúng quy trình kỹ thuật, đúng tư thế khi thực hiện các công việc
- Kiểm tra tình trạng máy móc trước khi sử dụng
- Thu xếp chỗ làm việc gọn gàng, ngăn nắp
Nguồn lực liên quan :
- Có đủ các loại dụng đo, cữ vạch để kiểm tra kích thước
Có đầy đủ vật mẫu, bảng quy trình cùng với lượng nguyên vật liệu
Chuẩn bị cho công việc:
- Chuẩn bị chỗ làm việc
- Chuẩn bị máy
- Xắp xếp phôi liệu theo vị trí làm việc
- Học viên tự chuẩn bị dụng cụ, bảo hộ lao động cá nhân và thu xếp chỗ làm việc
- Chia nhóm và phân công các công việc cho từng nhóm, từng người trong nhóm
Trang 35Yêu cầu
kỹ thuật
Dụng cụ trang bị
- Đá mài nhám được sản xuất theo tiêu chuẩn có 2 mặt mài thô và mài trung, có kích thước 200x50x30mm)
- Đá mài màu được cắt từ đá non
2 Mài đá
nhám
- Đặt mặt vát của lưỡi dao tiếp xúc với mặt đá Đẩy lưỡi dao tiến lùi theo chiều dọc đá cho đến khi nào thấy mặt trước của lưỡi dao gợn tay thì chuyển sang bước sau
- Luôn tưới nước để hạ nhiệt
độ làm cho thép của dao không bị non
- Mặt mài phải áp sát vào mặt đá
- Mài theo mặt nghiêng lưỡi dao, với góc mài khoảng 600
- Mặt mài phải phẳng, vuông
- Đầu lưỡi mài phải sắc đều mịn
- Máy mài
- Đá mài công nghiệp
- Mũi dao tiện phẳng
- Luôn tưới nước để hạ nhiệt
độ làm cho thép của dao không bị non
- Đầu lưỡi phải sắc bén, đều
- Mặt mài của dao phải bóng đều
- Cạnh cắt sắc, nhìn phần thép của lưỡi dao thấy trong
và không có vết trắng thì được
- Máy mài
- Đá mài tinh (cát mịn)
- Mũi dao tiện phẳng
- Nước mài
Trang 362 Tiện chân ghế tựa trên máy tiện đẩy tay.
Nội dung các
công việc
Chỉ dẫn thực hiện
Yêu cầu
kỹ thuật
Dụng cụ trang bị
1 Chuẩn bị
máy và phôi
gỗ
- Kiểm tra tình trạng hoạt động của máy tiện
- Chuẩn bị phôi gỗ
- Máy tiện đang ở trạng thái hoạt động tốt, có đầy đủ các thiết bị an toàn
- Phôi gỗ được chuẩn bị đầy đủ,
đã được sơ chế theo quy cách và được xếp ở vị trí thuận lợi trước khi gia công
- Máy tiện đẩy tay
- Điều chỉnh khoảng cách của bàn dao với phôi
- Điều chinh chiều cao của bàn dao
- Khoảng cách giữa chấu giữ phôi với ụ định tâm phù hợp với chiều dài phôi Trường hợp phôi dài trên 0,8m thì phải có gối đỡ phụ
- Khoảng cách phù hợp giữa bàn dao với phôi nhỏ hơn hoặc bằng 3mm
- Mũi dao ( mép trên bàn dao ) cao hơn tâm trục quay từ 2-3mm
- Máy tiện đẩy tay
- Các loại dụng cụ căn chỉnh
- Gá phôi lên máy
- Tâm phôi 2 đầu xác định phải chính xác và vạch dấu
- Gá phôi phải chắc chắn trước khi mở máy
- Máy tiện đẩy tay
- Các loại dụng cụ dấu mực và căn chỉnh
4 Tiện gỗ - Gia công thử rồi
điều chỉnh nếu caanf thiết
- Gia công hàng loạt
- Chi tiết được tiện đảm bảo đúng hình dáng, đúng kích thước
- Mặt gia công đảm bảo trơn, nhẵn
- Máy tiện đẩy tay
- Các loại dụng cụ dấu mực và căn chỉnh
- Các loại dao tiện