BÁO CÁO THỰC ĐỊA ĐLTN

+ Dọc miền Trung là dãy Trường Sơn và đồng bằng ven biển miền Trung.Cùng với đó dọc bờ biển khu vực miền Trung là các bãi cát trắng.. Vào giữa Cacbon đến Pecmi, Bắc Trường Sơn bị biển ph

I MỞ ĐẦU

1 Ý nghĩa

Kính gửi các thầy cô giáo khoa Ngữ văn và Địa lí!

Học kì 5, dưới sự tổ chức và hướng dẫn của nhà trường và khoa Ngữvăn và Địa lí, cùng các thầy cô giáo ngành Sư phạm Địa lí, chúng em đã có mộtchuyến đi thực địa nhiều ý nghia và bổ ích Thực địa là một học phần bắt buộcđối với sinh viên ngành sư phạm Địa lí và nó có ý nghĩa vô cùng quan trọngtrong chương trình học Thực địa địa lí tự nhiên không nằm ngoài nội dung đó.Học phần này là một trong những học phần bắt buộc trong chương trình đào tạocủa ngành Ngoài những lí thuyết đã được thầy cô hướng dẫn học trong sách vở,chuyến đi này giúp chúng em thu hoạch được kiến thức thực tế Chúng em cònđược làm quen với các phong tục, tập quán, lối sống của người dân của từng địaphương Chuyến đi 7 ngày cũng là một chuyến đi du lịch và trải nghiệm vô cùnghữu ích

Xuất phát từ Hải Phòng, sinh viên khóa k16 và k17 chúng em được đãcùng các thầy cô trên một chặng đường dài đến với thực tế Chuyến đi giúp chosinh viên chúng em củng cố và hoàn thiện kĩ năng quan sát, ghi chép, giao tiếp,thu nhập, xử lí và tổng hợp tài liệu Làm quen với công tác nghiên cứu khoa học,cách thức tổ chức, hướng dẫn các đợt tham quan thực tế,… Đây đều là những kĩnăng cần thiết cho cuộc sống và trong các quá trình công tác sau này

Với tư cách là sinh viên của khoa, em xin kính gửi tới các thầy cô giáolời chúc sức khỏe, lời cảm ơn chân thành vì đã tạo điều kiện cho chúng em có cơhội trải nghiệm thực tế, cùng song hành với chúng em trên suốt chặng đường

Bài báo cáo của em không tránh khỏi những sai xót, kính mong quýthầy cô sẽ góp ý kiến để em bổ sung kiến thức và bài báo cáo được hoàn thiệnhơn.

2 Thời gian, lịch trình, địa điểm thực địa

2.1 Thời gian:

- Từ ngày 20/09/2018 đến ngày 26/09/2018, 29 sinh viên k16 và k17 dưới

sự hướng dẫn của các thầy cô thực hiện tuyến nghiên cứu dọc theo quốc lộ 10 vàquốc lộ 1A từ Hải Phòng đến Quảng Nam

2.2 Lịch trình – địa điểm:

- Ngày thứ nhất (20/09/2018): Hải Phòng – Quảng Bình

+ 5h10: Xuất phát tại cổng trường Đại học Hải Phòng, ăn sáng tại TháiBình

+ 12h: Ăn trưa tại Nghệ An

+ 16h: Thăm mộ ông Võ Nguyên Giáp

+ 19h: Ăn tối và nghỉ tại khách sạn Hoa Phượng - Phong Nha

- Ngày thứ hai (21/09/2018): Quảng Bình – Huế

+ 6h30: Ăn sáng

+ 7h30: Đi tham quan động Phong Nha

+ 11h30: Ăn trưa

+ 15h: Tham quan di tích lịch sử địa đạo Vĩnh Mốc

+ 19h: Ăn tối và nghỉ ngơi tại khách sạn Phố Huế - Huế

- Ngày thứ 3:

+ 6h30: Ăn sáng

+ 7h30: Tham quan Đại nội Huế

+ 10h: Tham quan chùa Thiên Mụ

+ 11h30: Ăn trưa.

+ 14h: Tham quan lăng Vua Khải Định và vua Tự Đức

+ 18h30: Ăn tối và tự do tham quan Huế

- Ngày thứ 4: Huế - Đà Nẵng – Hội An

+ 6h: Ăn sáng

+ 6h30: Di chuyển tới Đà Nẵng và đi tham quan chùa Linh Ứng – bán đảoSơn Trà – Đà Nẵng

+ 12h: Ăn trưa và nghỉ ngơi tại khách sạn Linh Đàm - Đà Nẵng

+ Chiều tham quan tự do tại Đà Nẵng

+ 15h: Dừng ở đèo Hải Vân

+ 19h: Ăn tối và nghỉ ngơi tại khách sạn Phố Huế

- Ngày thứ 6: (25/09/2018) Huế - Quảng Trị - Vinh

+ 6h: Ăn sáng và di chuyển đến Quảng Trị

+ Ghé thăm thành cổ Quảng Trị và về Vinh – Nghệ An

+ 19h: Ăn tối và nghỉ ngơi tại khách sạn Xanh – thành phố

Vinh. Ngày thứ 7: (26/09/2018) Vinh – Nghệ An

+ 7h: Ăn sáng và đi tham quan quê nội, quê ngoại của Bác

+ Ăn trưa và di chuyển về Hải Phòng

3 Nội dung

- Địa hình: khảo sát các dạng địa hình:

+ Hết khu vực Đồng bằng sông Hồng là dãy núi Tam Điệp Qua dãy núiTam Điệp là Thanh Hóa

+ Dọc miền Trung là dãy Trường Sơn và đồng bằng ven biển miền Trung.Cùng với đó dọc bờ biển khu vực miền Trung là các bãi cát trắng

+ Địa hình caxto ở động Phong Nha – Quảng Bình

- Nghe báo cáo thuyết trình

5 Cấu trúc báo cáo

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, phần nội dung có 2 phần:

1 Tổng quát khu vực Bắc Trung Bộ

2 Đặc điểm địa lí tự nhiên

II NỘI DUNG

1 Tổng quát khu vực Bắc Trung Bộ

Vùng Bắc Trung Bộ bao gồm các tỉnh: Thanh Hóa, nghệ An, Hà Tĩnh,Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên – Huế Giới hạn từ dãy Tam Điệp tới dãyBạch Mã Dãy núi Bạch Mã được coi là ranh giới tự nhiên giữa Bắc Trung Bộ vàDuyên hải Nam Trung Bộ, dãy Tam Điệp là ranh giới của Bắc Trung Bộ vớiĐồng bằng sông Hồng

Diện tích của Bắc Trung Bộ là 51,5 nghìn km²

Tiếp giáp:

+ Phía Bắc giáp với Trung du miền núi Bắc Bộ và đồng bằng sông Hồng

+ Phía Tây giáp Lào với đường biên giới dài 1294km

+ Phía Nam giáp Duyên hải Nam Trung Bộ

+ Phía Đông giáp biển

Hình 1: Lược đồ vùng Bắc Trung Bộ

Lãnh thổ có dạng kéo dài theo chiều Bắc – Nam, hẹp ngang theo chiềuĐông -Tây, nơi hẹp nhất thuộc tỉnh Quảng Bình (khoảng 50km) Vùng này bao gồm ba khu địa lí mà chúng ta đã được đi qua, đó là: + Đồng bằng Thanh – Nghệ – Tĩnh (từ dãy núi Tam Điệp đến hết ĐèoNgang).

+ Đồng bằng Bình – Trị – Thiên (từ Đèo Ngang đến đèo Hải Vân) + Dãy Bắc Trường Sơn

2 Đặc điểm địa lí tự nhiên

2.1 Địa hình

a Dãy Trường Sơn

Nằm trong khu vực địa máng có chế độ kiến tạo mạnh cùng với khu TâyBắc tồn tại từ đầu Cổ Sinh, nằm giữa địa khối KonTum ở phía nam và địa khốiTây Bắc ở phía bắc thuộc hệ uốn nếp Tây Việt Nam Kết thúc chu kì kiến tạoCaledoni khu Bắc Trường Sơn tiếp tục bị sụt lún Trong suốt đại Cổ sinh, BắcTrường Sơn là một địa máng bị sụt lún với tốc độ lớn, thành tạo trầm tích với bềdày đạt tới 12000m Vào giữa Cacbon đến Pecmi, Bắc Trường Sơn bị biển phủnông, chế độ kiến tạo bình ổn, ít phân dị, tạo thành tầng đá vôi dày (600-800m).Cuối Pecmi, đầu Triat, chế độ địa máng kết thúc ở khu vực này với sự hình thànhcác nếp uốn song song và so le nhau theo hướng Tây Bắc – Đông Nam, biểu hiện

rõ nhất ở Quảng Trị - Sê Pôn – Cửa Rào

Vào thời kỳ Tân kiến tạo, địa hình Bắc Trường Sơn được nâng dạngvồng, biên độ nâng 600-900m, sườn đông dốc mạnh ra biển, sườn tây thoải dần

về sông Mê Công

Nền địa chất của khu vực Bắc Trường Sơn rất phức tạp, thành phần nhamthạch chủ yếu là các đá tinh thạch cổ kết tinh, đá macma xâm nhập granit, phuntrào riolit, đá trầm tích, đá cát kết, phiến thạch sét, đá vôi…

Hình 2: Đèo Hải Vân

Dãy Trường Sơn Bắc có phạm vi giới hạn từ nam sông cả đến đèo HảiVân, địa hình chạy theo hướng Tây Bắc - Đông Nam

+ Trường Sơn Bắc gồm nhiều dãy núi song song và so le nhau theohướng Tây Bắc - Đông Nam chạy sát biên giới Việt – Lào, có đặc điểm cao ở haiđầu và thấp, trũng ở giữa, đoạn thấp nhất từ Mụ Giạ đi Lao Bảo là vùng núi đávôi Kẻ Bàng – Khe Ngang tây Quảng Bình và vùng đá cát kết Quảng Trị Đoạn

từ Vinh (Nghệ An) vào đến Đà Nẵng bề ngang đồng bằng chỉ từ 40 km đến 60

km, chỗ hẹp nhất Đồng Hới (Quảng Bình) chỉ khoảng 37 km Độ cao trung bìnhcủa khu vực này là khoảng 2.000m, thỉnh thoảng có những đỉnh cao trên 2.500m.Các đỉnh núi cao nhất là: Phu Xai Lai Leng (2711 m), Phu/Pu Ma (2194 m), Rào

Cỏ (2235 m), Càng về phía Nam dãy Trường Sơn càng sát bờ biển, có nhiềudãy núi đâm ngang thẳng ra biển như Hoành Sơn và Bạch Mã không chỉ tạothành ranh giới tự nhiên cho hai dải đồng bằng Thanh – Nghệ - Tĩnh và Bình –Thiên mà còn là ranh giới đặc sắc của nhiều đặc điểm tự nhiên khác

Hình 3: Ngũ Hành Sơn

+ Đặc điểm vùng núi Bắc Trường Sơn có sự khác nhau giữa hai bênsườn: sườn đông thuộc địa phận Việt Nam có độ dốc lớn, nghiêng dần về phíabiển; sườn phía tây thoải hơn, hình thành những đèo thấp cắt qua mạch TrườngSơn Địa hình bị cắt xẻ sâu, độ sâu phổ biến là 500 – 750 m, có nơi sâu 750 –

1000 m

b Đồng bằng duyên hải miền Trung

- Đồng bằng Thanh – Nghệ - Tĩnh: Quá trình hình thành đồng bằng này

liên quan chặt chẽ với các hoạt động Tân kiến tạo Vào đầu Đệ Tứ, sườn đôngTrường Sơn xảy ra quá trình hạ thấp với mức độ không đều tạo thành các vịnhbiển nhỏ được nối liền với nhau bởi các eo hẹp Cuối Đệ Tứ xảy ra vận độngnâng lên để lộ ra những thềm biển xen kẽ với những chỗ trũng vịnh biển cũ Trên

cơ sở đó, quá trình mài mòn, bồi tụ do sóng biển tiếp xúc và hình thành nhữngdải cồn cát, đồng thời những chỗ trũng diễn ra quá trình lấp đầy vật liệu phù sa

do sông mang đến Tính chất bồi tụ được thể hiện qua việc hình thành đồng bằng

sông Mã, sông Cả; còn quá trình mài mòn, bồi tụ được thể hiện qua sự hìnhthành đồng bằng Hà Tĩnh.

Đây là dải đồng bằng ven biển có diện tích lớn nhất so với các dải đồng

bằng ven biển miền trung nước ta và được phân định với khu vực Đồng bằng

Bắc Bộ bởi dãy núi đá vôi Tam Điệp, ranh giới phía nam được vạch theo chânsườn bắc dãy Hoành Sơn (khoảng 18°B), phía đông giáp biển và phía tây giápvùng núi Bắc Trường Sơn Đồng bằng Thanh – Nghệ – Tĩnh nhỏ, hẹp kém bằngphẳng, hình thái phức tạp với nhiều đồi núi sót và xuất hiện nhiều dải đất trũng

bị chặn bởi các cồn cát ven biển Đồng bằng này được xếp vào kiểu đồng bằngmài mòn – bồi tụ do biển Đồng bằng có dạng kéo dài và nằm sát ven biển, càngxuống phía nam diện tích đồng bằng càng nhỏ và càng mang tính chất duyên hảisâu sắc Độ nghiêng của đồng bằng dao động từ 0 - 15m, có những khu vực đồngbằng xen đồi cao tới 100m; các đồi núi sót có độ cao từ 100m đến 300 – 400m,

có đỉnh cao tới 676m (Hồng Lĩnh)

+ Khu vực rộng nhất là đồng bằng sông Mã – Chu tại Thanh Hóa, đây làtam giác châu nhỏ bao gồm 3 dải: dải đất cao phía Tây, dải đất trũng ở giữa vàdải cồn cát ven biển; sau đó đến đồng bằng Nghệ An với các đồng bằng nhỏ bamặt giáp núi và chỉ một mặt thông ra biển là những vùng trũng hoặc đầm phá cổ

bị phù sa sông lấp đầy; hẹp nhất ở đây là đồng bằng Hà Tĩnh và cũng kém phìnhiêu h ơn so với các đồng bằng còn lại, trong đó có nhiều nơi trũng thấp, đấtmặn lấn sâu vào sát chân núi, cũng có những nơi phát triển các đụn cát, cồn cátlớn Diện tích đồi núi sót cũng như sự chia cắt của đồi núi vào đồng bằng càngvào Nam càng tăng dần

- Đồng bằng Bình - Trị - Thiên: Bắt đầu từ đèo Ngang trở vào, sự hình

thành đồng bằng có quan hệ mật thiết về mặt nguồn gốc phát sinh với dảiTrường Sơn và thể hiện rõ những đặc điểm của đồng bằng mài mòn bồi tụ quá

trình hình thành đồng bằng liên quan đến sự nâng lên từng đợt của đường bờbiển trong vận động Himalaya Vào đầu Đệ Tứ, các đường bờ biển cũ là cácthềm cao ngày nay, nằm ở độ cao 80 – 100m các thềm này hình thành là kết quảcủa quá trình mài mòn của biển vào đường bờ biển cũ Khi được nâng lên, nólàm chỗ dựa cho sóng biển bồi cát mới vào chân thềm dải cồn cát này là cơ sở

để dải cồn cát mới được hình thành Giữa các dải cồn cát là các vùng trũng pháttriển thành đầm, khi thông ra biển là phá (phá Tam Giang – Cầu Hai) Các đầm,phá được lấp đầy phù sa sông, suối hoặc cát biển tạo thành các đồng ruộng Nhưvậy quá trình mài mòn và bồi tụ đóng vai trò chủ yếu trong việc hình thành nênvùng đồng bằng này

Khu đồng bằng Bình – Trị – Thiên có ranh giới rất rõ rệt Phía Bắc ngăncách với đồng bằng Thanh - Nghệ - Tĩnh bởi dãy Hoành Sơn (18°B), phía namngăn cách với dải đồng bằng Duyên hải Nam Trung Bộ bởi dãy Bạch Mã (16°B).Đây là dải đồng bằng ven biển hẹp ngang nhất trong dải đồng bằng ven dãy BắcTrường Sơn do dãy núi bị đẩy ngang sang mạn đông, chiều rộng đồng bằngkhông quá 30km vì vậy tính chất của một đồng bằng mài mòn bồi tụ cũng đượcthể hiện rõ nét nhất Trong đồng bằng có nhiều đồi núi sót, có những nhánh núinổi lên chia cắt đồng bằng thành từng ngăn, chạy sát ra biển tạo nên bờ biển cao,khúc khuỷu Nơi nào núi càng ăn ra sát biển đồng bằng càng thu hẹp và chỉ mởrộng ở những vịnh cũ ăn sâu vào lục địa hoặc ở nơi hợp lưu sông Đồng bằngkhông chỉ bị chia cắt ngang thành các ngăn mà còn bị chia cắt theo chiều dọcthành các dải

+ Đồng bằng Bình – Trị – Thiên có nhiều đầm phá và cồn cát (các đồngbằng: Phong Điền, Phú Giang, các cồn cát: Đồng Hới, các đần phá: TamGiang, Cầu Hai, ) Cồn cát là một dạng địa hình phong thành phổ biến trongkhu vực này, nhiều nơi đụn cát còn lấn sâu vào đến tận chân núi Khu vực có

đụn cát cao nhất là từ Đồng Hới tới Vĩnh Linh Đụn cát ở Đồng Hới nơi tađược đi khảo sát có độ cao trung bình 20 – 30m, tối đa lên đến 50 – 60m,rộng từ 2 – 3km, có nơi từ 5 – 6km và ở khu vực xung quanh có xuất hiện vết

lộ của mạch nước ngọt ngầm như ở Bàu Tró (Quảng Bình)

c Dải bờ biển và đảo

Bắc Trung Bộ có đường bờ biển dài 670km, khúc khuỷu với nhiều mũi,vũng, vịnh và bán đảo Dọc bờ biển có nhiều địa điểm thuận lợi để xây dựngcảng (Nghi Sơn, Cửa Lò, Vũng Áng, Chân Mây,…), nhiều bãi tắm có giá trị

du lịch (Sầm Sơn, Cửa Lò, Thiên Cầm,…), hệ thống đầm phá có điều kiện đểphát triển nuôi trồng thủy sản

Hình 4: Bãi biển Thiên Cầm – Thừa Thiên Huế

Hình 5: Bãi biển Sầm Sơn – Thanh Hóa

Hình 6: Bãi biển Cửa Lò – Nghệ An

Biển Cửa Lò là một trong những biển đẹp của Bắc Trung Bộ Bãi biểnCửa Lò nằm cách thành phố Vinh 18km với chiều dài đường bờ biển là 10 km,nơi đây luôn là điểm đến quen thuộc của những người yêu thích biển và muốnkhám phá vẻ đẹp của thiên nhiên.

Hình 7: Bãi biển Lăng Cô –Thừa Thiên Huế

Biển Lăng Cô nằm trên dải đất miền Trung, có bờ biển thoai thoải,cáttrắng, nước biển xanh và nhiệt độ trung bình khoảng 25℃ vào mùa hè, rất mát

mẻ Với phong cảnh thiên nhiên quyến rũ, trải dài trên bờ cong đẹp nhất của đấtnước, Lăng Cô chứa đựng gần như tất cả những gì mà thiên nhiên co thể bantặng màu xanh của núi rừng nhiệt đới, những dải cát trắng mịn, ánh sáng tràn đầy

và biển xanh mát mẻ, trong suốt như pha lê Đây là vịnh biển thứ ba của ViệtNam sau vịnh Hạ Long và Nha Trang có tên trong danh sách 30 vịnh biển đẹpnhất thế giới

Đà Nẵng là thành phố biển nhiều tiềm năng du lịch, được thiên nhiên ưu áiban tặng những những hoang sơ, quyến rũ tuyệt đẹp như tranh vẽ Bãi biển Mỹ

Khê là bãi biển biển đẹp nhất Việt Nam, từng được tạp chí kinh tế hàng đầu của

Mỹ Forbes đã bình cọn bãi biển Mỹ Khê – Đà Nẵng là một trong những bãi biểnquyến rũ nhất hành tinh Biển có độ dốc lớn, sóng nhỏ, nước êm, trong xanh bốnmùa, không bị ô nhiễm, độ mặn vào khoảng 60%, độ an toàn cao, các bãi tắm ởbán đảo Sơn Trà còn có nhiều san hô, nguồn động thực vật ven bờ và dưới biển

Hình 8: Bãi biển Mỹ Khê – Đà Nẵng

Ngoài khơi có hệ thống đảo ven bờ như các đảo Nghi Sơn, Hòn

Mê, Hòn Ngư, Hòn Mắt, Hòn Gió, Hòn La, Cồn Cỏ,… có ý nghĩa lớn về mặtkinh tế và an ninh quốc phòng

Hình 9: Cảng Vũng Áng – Hà Tĩnh

Hình 10: Đảo Cồn Cỏ - Quảng Trị

Nhìn chung địa hình đa dạng đã tạo điều kiện đẻ các tỉnh trongvùng có thể phát triển nông – lâm – thủy sản Các hệ sinh thái rừng – đồngbằng – biển kết hợp là điều kiện phát triển du lịch, địa dốc, có nhiều sông suối

là tiềm năng để phát triển thủy điện,… Tuy nhiên do địa hình phức tạp, chiacắt mạnh, đại bộ phận diện tích là đồi núi, đồng bằng nhỏ hẹp, đất đai kémmàu mỡ nên việc tổ chức lãnh thổ các ngành kình tế với quy mô lớn cũng nhưxây dựng và bảo vệ cơ sở hạ tầng còn nhiều khó khăn

d Địa hình caxto

Vườn quốc gia Phong Nha Kẻ Bàng nằm ở phía Bắc dãy núi Trường Sơnthuộc địa phận các xã Tân Trạch, Thượng Trạch, Phúc Trạch, Xuân Trạch vàSơn Trạch thuộc huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình được UNESCO công nhận là

Di sản thiên nhiên thế giới theo tiêu chí địa chất, địa mạo năm 2003, và được

UNESCO công nhận lần 2 là Di sản thiên nhiên thế giới với tiêu chí đa dạng sinhhọc, sinh thái vào ngày 3 tháng 7 năm 2015.

Hình 11: Động Phong Nha

Phong Nha – Kẻ Bàng được ví như một bảo tàng địa chất khổng lồ cógiá trị và mang ý nghĩa toàn cầu bởi cấu trúc địa lý phức tạp, tập hợp nhiều loại

đá khác nhau như sa thạch, thạch anh, phiến thạch, đá vôi chứa silic, đá mac-nơ,

đá granodiorite, đá diorite, đá aplite, pegmatite…

Hình 12: Động Phong Nha

Phong Nha – Kẻ Bàng cũng chứa đựng lịch sử phát triển địa chất phứctạp, lâu dài từ 400 triệu năm trước của trái đất Trải qua các giai đoạn kiến tạoquan trọng và các pha chuyển động đứt gãy, phối tảng, uốn nếp đã tạo ra các dãynúi trùng điệp và các bồn trầm tích bị sụt lún Những biến động trên cũng đã gópphần tạo nên sự đa dạng về địa chất, địa hình, địa mạo

Vùng đá vôi Phong Nha – Kẻ Bàng có những đặc trưng toàn cầu trongnhiều giai đoạn phát triển từ Palaeozoic (đại cổ sinh – chừng 400 triệu nămtrước) đến giai đoạn cổ sinh muộn kỷ Cacbon và Pecmi (340 – 240 triệu nămtrước) Một đặc điểm mang tính đặc thù ở đây là hệ thống sông chảy ngầm vàcác hang động trong lòng núi đá vôi

Vùng địa mạo phi đá vôi có đặc điểm chung là núi thấp với thảm thực vậtphủ trên bề mặt Quá trình bào mòn tạo ra các thềm dọc theo các thung lũng củacác sông Son, sông Chày hay tại các bờ của các khối núi đá vôi ở vùng trungtâm Vùng địa hình chuyển tiếp là những dạng khác nhau xen giữa các núi đávôi.

Bên cạnh giá trị về lịch sử địa chất, địa hình, địa mạo, Phong Nha – KẻBàng còn được thiên nhiên ưu đãi ban tặng cho những cảnh quan kì bí, hùng vĩ.Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng ẩn chứa bao điều bí ẩn của tự nhiên,những hang động như những lâu đài lộng lẫy trong lòng núi đá vôi được tạo tác

từ hàng triệu năm trước Khu Phong Nha – Kẻ Bàng có một quần thể hơn 300

hang động lớn nhỏ phong phú, kỳ vỹ được mệnh danh là “Vương quốc hang động”, nơi tiềm ẩn nhiều điều kỳ lạ và hấp dẫn, là thiên đường cho các nhà khoa

học hang động, các nhà thám hiểm và du lịch

Đến nay, 20 hang động với tổng chiều dài trên 70 km đã được Đoàn khảosát Hoàng gia Anh phối hợp với Khoa Địa lý Đại học Quốc gia Hà Nội khảo sát

có hệ thống, kỹ lưỡng và đã được công bố trên Tạp chí Toàn cảnh và Dư luận-số

48, tháng 7 năm 1994, được đánh giá là một trong những cảnh quan đẹp nhất vớicác đặc trưng: có sông ngầm đẹp nhất, có cửa hang cao và rộng nhất, các bãi cát,bãi đá ngầm đẹp nhất, có hồ nước ngầm đẹp nhất, có hang khô rộng và đẹp nhất,

có hệ thống thạch nhũ kỳ ảo và tráng lệ nhất, là hang nước dài nhất

Hình 13: động Phong Nha

Các hang động này có thể chia thành ba hệ thống chính: hệ thống độngPhong Nha, hệ thống hang Vòm và hệ thống hang Rục Mòn

+ Hệ thống động Phong Nha có tổng chiều dài trên 40km bắt nguồn từ

phía nam của vùng núi đá vôi Kẻ Bàng Cửa chính của hệ thống động này làđộng Khe Ry và động én nằm ở độ cao khoảng 300m so với mặt nước biển Cáchang trong hệ thống này phân bổ theo dạng cành cây chạy theo hướng đông bắc– tây nam

+ Hệ thống hang Vòm có tổng chiều dài trên 30km bắt nguồn từ hang Rục

Cà Roòng, nằm ở độ cao 360m so với mặt nước biển và kết thúc là hang Vòm

Hệ thống hang Vòm nằm trên trục có hướng chung là nam – bắc Sông Rục CàRoòng lúc ẩn mình trong núi đá, lúc lại xuất hiện trên những thung lũng hẹp vàsâu, cuối cùng đổ ra sông Chày ở cửa hang Vòm

+ Hệ thống hang Rục Mòn nằm ở địa phận huyện Minh Hóa cũng là mộttrong những hang động lớn nhưng chưa được khai thác nhiều.

Động Phong Nha (Động nước) là danh thắng tiêu biểu nhất của hệ thốnghang động thuộc quần thể danh thắng Phong Nha-Kẻ Bàng Tổng chiều dài7.729 mét, có 14 hang, có dòng sông ngầm dài 13.969 mét lung linh kỳ ảo và rực

rỡ nhất Cửa động cao khoảng 10 mét, rộng 25 mét Từ phía trên, nhũ đá nhỏxuống trông như những giọt sương khổng lồ đang tan chảy…

Bên cạnh đó là Động Tiên Sơn (Động khô) nằm ở độ cao 200m, theo cácnhà địa lý học, từ xa xưa dòng sông ngầm đã cạn nước, chỉ còn lại những vòm đátrắng và cột đá xanh ngọc bích Các thạch nhũ trong động Phong Nha trải quahàng triệu năm kiến tạo từ đá vôi dạng karst, bị nước mưa thẩm thấu, hoà tan vàchảy xuống từ nóc hang tạo thành những nhũ đá vô cùng lạ mắt như sư tử, ngaivàng, Đức Phật… Nước mưa tiếp tục rơi xuống đáy hang, kết canxi tạo ra măng

đá Những phiến đá, măng đá, nhũ đá, sông ngầm muôn hình muôn vẻ lung linh

kỳ vĩ Dường như Phong Nha là nơi hội tụ tất cả vẻ đẹp hoàn mỹ nhất của thiênnhiên và là nơi trí tưởng tượng được thăng hoa nhất

2.2 Khí hậu

Trong quá trình thực địa, ở mỗi điểm dừng khảo sát ta có thể cảm nhậnđược một cách rõ ràng về sự thay đổi của các đặc điểm thời tiết, khí hậu của từngđịa điểm khi đi từ Bắc vào Nam và ngay cả giữa các khu vực trong phạm vimiền Sự giảm đi một nửa tần số front cực, sự suy yếu và biến tính mạnh cáckhối khí cực đới khi di chuyển xuống phía nam đã làm tăng tính nhiệt đới củamiền

Bắc Trung Bộ là vùng có điều kiện khí hậu khắc nghiệt trong cả nước,ảnh hưởng bỏi cả hai loại hình nhiệt đới gió màu và cận nhiệt cùng với khí hậu

khô Hàng năm thường xuyên xảy ra nhiều thiên tai như bão, lũ, gió Lào, hạnhán.

Vùng Bắc Trung Bộ về mùa đông do ảnh hưởng gió mùa đông bắc cộngthêm bị dãy núi Trường Sơn tương đối cao ở phía Tây (Phong Nha – Kẻ Bàng)

và phía Nam (tại đèo Hải Vân và trên dãy Bạch Mã) chắn ở cuối hướng gió mùaĐông Bắc nên vùng này thường lạnh vào mùa đông và thường kèm theo mưanhiều do gió mùa thổi theo hướng Đông Bắc mang theo hơi nước từ biển vào

Vào mùa hè lúc này do không có hơi nước nên gió mùa Tây Nam (gióLào) gây ra thời tiết khô, nóng, độ ẩm không khí thấp, ít mưa

Mùa mưa lũ chính ở Bắc Trung Bộ thường xảy ra từ tháng 9 đến tháng 11(đầu mùa từ tháng 7 đã xuất hiện lũ tiểu mãn), lượng mưa trung bình hàng năm

là 1900 mm, năm cao nhất là 3500 mm Mùa khô kéo dài từ tháng 4 đến tháng 6

và chiếm 15 – 20% lượng mưa của năm Với lượng mưa chiếm 68 – 75% lượngmưa trong năm, vào mùa mưa thường xuyên xảy ra lũ lụt lớn

Khí hậu của Bắc Trung Bộ mang những đặc điểm chung của khí hậu nhiệtđới ẩm gió mùa của nước ta Vị trí địa lí và đặc điểm địa hình là những nguyênnhân khiến cho các đặc điểm khí hậu của khu vực này có sự khác biệt với đặcđiểm khí hậu của những khu vực khác

Dựa vào biểu đồ ta có thể thấy:

- Chế độ nhiệt: Nền nhiệt ở Vinh tương đối cao với nhiệt độ trung bình năm là: 23,90C

+ Vào mùa đông do vẫn còn chịu tác động của gió mùa đông bắc nên ở đây có một mùa đông tương đối lạnh nhưng xét về thời gian và cường độ rét thì đều đã có sự giảm đi so với miền Bắc Có 3 tháng nhiệt độ trung bình dưới 20°C,nhiệt độ tháng thấp nhất làtháng1(17,9°C)

+ Mùa hè, thời tiết nóng với nền nhiệt độ cao, tháng có nhiệt độ cao nhất

Chú giải

Nhiệt độ (oC) Lượng mưa (mm)

Tháng

(ºC)

(mm)

Hình 14: Biểu đồ tương quan nhiệt ẩm tại Vinh

- Về chế độ mưa: Ở Vinh có lượng mưa trung bình năm tương đối cao:1868mm

+ Chế độ mưa không đều trong năm: Mùa mưa bắt đầu từ tháng 5, nhưngtập trung chủ yếu vào các tháng 8, 9, 10 và mưa nhiều nhất vào tháng 9(457mm); mùa khô kéo dài từ tháng 12 đến tháng 3 năm sau, đỉnh cạn là vàotháng 2: 45mm

Vào đến Huế, biểu hiện về sự khác biệt của khí hậu giữa các địa điểm khi

đi từ Bắc vào Nam càng rõ rệt hơn và sâu sắc hơn Điều này được cụ thể hóa hơnqua biểu đồ tương quan nhiệt ẩm tại Huế