Tiêu chuẩn ngành 14 TCN 135-2005

Tiêu chuẩn ngành 14 TCN 135-2005 quy định phương pháp xác định khối lượng thể tích khô lớn nhất và độ ẩm đầm nén tốt nhất của vật liệu đất dính trong phòng thí nghiệm, dùng cho xây dựng công trình thủy lợi. Mời các bạn tham khảo.

TIÊU CHU N NGÀNHẨ 14 TCN 135 ­ 2005

1.1 Tiêu chu n này quy đ nh phẩ ị ương pháp xác đ nh kh i lị ố ượng th  tích khô l n nh tể ớ ấ  

và đ   m đ m nén t t nh t c a v t li u đ t dính trong phòng thí nghi m, dùngộ ẩ ầ ố ấ ủ ậ ệ ấ ệ  cho xây d ng công trình thu  l i.ự ỷ ợ

1.2.  Ph m vi áp d ng ạ ụ

Tiêu chu n này đẩ ược áp d ng cho các v t li u đ t dính, có thành ph n 90­100%ụ ậ ệ ấ ầ  

h t l t sàng 20mm, g m các lo i đ t sau; ạ ọ ồ ạ ấ

1.2.1 V t li u đ t dính có thành ph n h t l t sàng 5mm chi m 95­100%, g m:ậ ệ ấ ầ ạ ọ ế ồ

1.2.1.1.  Đ t b i nh , có th  có ch a s i s n h t nh  (h t t  2­5mm); ấ ụ ẹ ể ứ ỏ ạ ạ ỏ ạ ừ

  Đ t cát có lấ ượng ch a h t b i và h t sét h n ho c 10%, có th  có ch a s i s nứ ạ ụ ạ ơ ặ ể ứ ỏ ạ  

h t nh ; ạ ỏ

1.2.1.2. Đ t b i n ng và đ t sét, có th  có ch a s i s n h t nh ;ấ ụ ặ ấ ể ứ ỏ ạ ạ ỏ

1.2.2.  V t li u đ t dính có thành ph n h t l t sàng 20mm chi m 95­100%, g m:ậ ệ ấ ầ ạ ọ ề ồ

1.2.2.1. Đ t b i nh  ch a s i s n h t nh  đ n h t trung (h t t  2­20mm); ấ ụ ẹ ứ ỏ ạ ạ ỏ ế ạ ạ ừ

Đ t cát có lấ ượng ch a h t b i và h t sét h n ho c 10%, ch a s i s n h t nhứ ạ ụ ạ ơ ặ ứ ỏ ạ ạ ỏ 

đ n h t trung;ế ạ

1.2.2.2 Đ t b i n ng và đ t sét ch a s i s n h t nh  đ n h t trung.ấ ụ ặ ấ ứ ỏ ạ ạ ỏ ế ạ

Ghi chú:

   1. Đ t đ ấ ượ c phân lo i theo tiêu chu n 14 TCN 123 ­ 2002. Đ t xây d ng công trình ạ ẩ ấ ự  

th y l i ­ Phân lo i.  ủ ợ ạ

2. Đ t dính đ ấ ượ c hi u theo nghĩa r ng, bao g m các đ t h t m n, các đ t h t thô có ể ộ ồ ấ ạ ị ấ ạ  

l ượ ng ch a h t b i và h t sét h n ho c 10% (theo tiêu chu n 14TCN123 ­ 2002) ứ ạ ụ ạ ơ ặ ẩ

3. Đ i v i các v t li u đ t dính các lo i đ t sét, đ t b i và đ t cát có s i s n c  h t ố ớ ậ ệ ấ ạ ấ ấ ụ ấ ỏ ạ ỡ ạ  

l n h n 20mm (20­60mm), có th  tham kh o áp d ng ph ớ ơ ể ả ụ ươ ng pháp xác đ nh kh i l ị ố ượ ng  

th  tích khô t t nh t và đ   m đ m nén t t nh t đ ể ố ấ ộ ẩ ầ ố ấ ượ c nói   ph  l c C c a tiêu chu n ở ụ ụ ủ ẩ   này.

1.3 Thu t ng : ậ ữ

­ Kh i lố ượng th  tích khô l n nh t c a đ t ký hi u ể ớ ấ ủ ấ ệ c.max, là kh i lố ượng th  tíchể  khô l n nh t c a đ t do đ m ch t theo m t phớ ấ ủ ấ ầ ặ ộ ương pháp nh t đ nh, tính b ngấ ị ằ  g/cm3;

­ Đ   m đ m nén t t nh t c a đ t (thộ ẩ ầ ố ấ ủ ấ ường g i t t là đ   m t t nh t) ký hi uọ ắ ộ ẩ ố ấ ệ  WOP , là đ   m c a đ t tộ ẩ ủ ấ ương  ng v i khi đ m ch t đ t đ t kh i lứ ớ ầ ặ ấ ạ ố ượng th  tíchể  khô l n nh t, tính b ng % kh i lớ ấ ằ ố ượng. 

kh o sát, nghiên c u v t li u đ t, nh t là các v t li u đ t có ch a s i s n, dùngả ứ ậ ệ ấ ấ ậ ệ ấ ứ ỏ ạ  

đ p các b  ph n quan tr ng c a đê, đ p ho c các đ p đ t h  ch a quy mô v aắ ộ ậ ọ ủ ậ ặ ậ ấ ồ ứ ừ  

đ n l n. ế ớ

Ghi chú: Công đ m ch t đ t ký hi u A, đ ầ ặ ấ ệ ượ c hi u là công năng đ m ch t m t đ n v ể ầ ặ ộ ơ ị  

th  tích đ t, bi u th  b ng kilôjun trên mét kh i (KJ / m ể ấ ể ị ằ ố 3 ),  tính theo công th c:  ứ

n m h g P

M u đ t l y v  dùng cho thí nghi m đ m ch t   trong phòng ph i đ m b o tínhẫ ấ ấ ề ệ ầ ặ ở ả ả ả  

đ i bi u, đ  kh i lạ ể ủ ố ượng và b o qu n theo tiêu chu n 14 TCN 124 ­ 2002 "Đ tả ả ẩ ấ  xây d ng công trình thu  l i ­ Yêu c u chung v  l y m u, đóng gói, v n chuy nự ỷ ợ ầ ề ấ ẫ ậ ể  

và b o qu n m u đ t dùng cho các thí nghi m   trong phòng". ả ả ẫ ấ ệ ở

2 THI T B , D NG C  Ế Ị Ụ Ụ

2.1 Thi t b  thí nghi m đ m n n Proctor đế ị ệ ầ ệ ược ch  t o b ng thép c ng, có k t c uế ạ ằ ứ ế ấ  

được mô t    hình A.1 ph  l c A, g m: ả ở ụ ụ ồ

­ Đ , thân c i và  ng ch p có th  tháo r i ho c l p ch t v i nhau b ng các buế ố ố ụ ể ờ ặ ắ ặ ớ ằ  lông. M t đ  và m t trong c a thân c i,  ng ch p đặ ế ặ ủ ố ố ụ ược doa nh n.  ng ch p vàẵ Ố ụ  thân c i có cùng đố ường kính trong. Thân c i hình tr  tròn (g i t t là c i) có 2 c :ố ụ ọ ắ ố ỡ  

C i c  nh  có dung tích 1.000cmố ỡ ỏ 3 (đường kính trong 100mm, chi u cao 127mm)ề  

và c i c  to có dung tích 2.305cmố ỡ 3 (đường kính trong 152mm, chi u cao 127mm);ề  

­ Qu  đ m hình tr  tròn, b  m t xung quanh và m t trên, m t dả ầ ụ ề ặ ặ ặ ưới đ u nh nề ẵ  bóng, đường kính ti t di n b ng 50mm, đế ệ ằ ượ ắc l p ch t v i c n kéo   chính tâm.ặ ớ ầ ở  

Lo i v n hành t  đ ng b ng máy thì không c n  ng d n hạ ậ ự ộ ằ ầ ố ẫ ướng; lo i v n hànhạ ậ  

b ng tay thì có  ng d n hằ ố ẫ ướng hình tr  tròn, đụ ường kính trong l n h n đớ ơ ườ  ngkính qu  t  kho ng 2 ­ 3mm, m t trong nh n bóng, dùng đ  đ nh hả ạ ả ặ ẵ ể ị ướng cho quả 

đ m r i t  do th ng đ ng khi đ m đ t mà không b   nh hầ ơ ự ẳ ứ ầ ấ ị ả ưởng ma sát đáng k ; ể

Qu  đ m có 2 lo i: Lo i nh  có kh i lả ầ ạ ạ ẹ ố ượng 2,5kg (k  c  cán) và lo i n ng cóể ả ạ ặ  

kh i lố ượng 4,5kg (k  c  cán). ể ả

Ghi chú: Khi thí nghi m, áp d ng c i đ m nh  hay c i đ m to, tu  thu c vào đ  h t ệ ụ ố ầ ỏ ố ầ ỳ ộ ộ ạ  

c a đ t; áp d ng qu  đ m nh  hay qu  đ m n ng, tu  thu c vào ph ủ ấ ụ ả ầ ẹ ả ầ ặ ỳ ộ ươ ng pháp thí   nghi m (đ m ch t v i công đ m tiêu chu n hay đ m ch t v i công đ m c i ti n), đ ệ ầ ặ ớ ầ ẩ ầ ặ ớ ầ ả ế ượ   c

ch  d n trong các ph ỉ ẫ ươ ng pháp thí nghi m.      ệ

­ T m cao su dày 5 ấ  10mm, di n tích kho ng 1 ệ ả 1,5m2; 

­ Chày g , c i s  (ho c đ ng) và chày đ u b c cao su; ỗ ố ứ ặ ồ ầ ọ

­ Thi t b  và d ng c  xác đ nh đ   m c a đ t g m t  s y, h p ch a m u, bìnhế ị ụ ụ ị ộ ẩ ủ ấ ồ ủ ấ ộ ứ ẫ  hút  m v.v… nh  nói   tiêu chu n 14 TCN 125­2002; ẩ ư ở ẩ

­ Khay đ ng đ t các c  thích h p; ự ấ ỡ ợ

­ Thùng gi   m; ữ ẩ

­ Muôi xúc đ t. Nấ ước s ch đã kh  khoáng ho c nạ ử ặ ước máy. Bình phun nước và các d ng c  l t v t khác.   ụ ụ ặ ặ

3 PHƯƠNG PHÁP THÍ NGHI M Đ M CH T V T LI U  Đ T DÍNH ÁPỆ Ầ Ặ Ậ Ệ Ấ  

D NG CÔNG Đ M TIÊU CHU N  (PhỤ Ầ Ẩ ương pháp ch  đ nh)ỉ ị

3.1 Quy đ nh chung ị

3.1.1 Phương pháp này áp d ng trong phòng thí nghi m, đ  xác đ nh kh i lụ ệ ể ị ố ượng thể 

tích khô l n nh t và đ   m đ m nén t t nh t c a v t li u đ t dính;ớ ấ ộ ẩ ầ ố ấ ủ ậ ệ ấ

3.1.2.  M u đ t dùng thí nghi m ẫ ấ ệ

3.1.2.1 M u đ t dùng cho thí nghi m đ m ch t theo quy đ nh   đi u 1.5;ẫ ấ ệ ầ ặ ị ở ề

3.1.2.2 Đ i v i m i m u đ t, c n ti n hành v i ít nh t là 6 m u thí nghi m đố ớ ỗ ẫ ấ ầ ế ớ ấ ẫ ệ ược chu nẩ  

b  đ ng th i, đ m b o có thành ph n h t nh  nhau, đ   m c a các m u phân bị ồ ờ ả ả ầ ạ ư ộ ẩ ủ ẫ ố 

đ u trong d i t  nh  h n đ   m t t nh t kho ng 6 ­ 8% đ n l n h n đ   m t tề ả ừ ỏ ơ ộ ẩ ố ấ ả ế ớ ơ ộ ẩ ố  

nh t kho ng 6 ­ 8%; ấ ả

Ghi chú: Tr ườ ng h p hãn h u không đ  đ t đ  chu n b  đ ng th i 6 m u thí nghi m, ợ ữ ủ ấ ể ẩ ị ồ ờ ẫ ệ  

có th  s  d ng l i m u thí nghi m có đ   m đã nghiêng v  nhánh  ể ử ụ ạ ẫ ệ ộ ẩ ề ướ ể t đ  gia công và   thí nghi m cho m u v i đ   m l n h n ti p theo.  ệ ẫ ớ ộ ẩ ớ ơ ế

3.1.2.3 Khi chu n b  m u thí nghi m, nên làm phân tán (nghi n r i) đ t   đ   m tẩ ị ẫ ệ ề ờ ấ ở ộ ẩ ự 

nhiên. N u đ t  m, d o khó nghi n r i, thì ph i đ t khô gió thêm   trong phòngế ấ ẩ ẻ ề ờ ơ ấ ở  

ho c làm khô đ t thêm b ng s y   nhi t đ  dặ ấ ằ ấ ở ệ ộ ưới 500C đ n m c v a đ  dế ứ ừ ủ ễ nghi n r i. Không đề ờ ược ph i khô đ t ngoài tr i n ng nóng, cũng nh  s y khôơ ấ ờ ắ ư ấ  

đ t   nhi t đ  cao h n quy đ nh; ấ ở ệ ộ ơ ị

3.1.2.4 Trong thí nghi m này, vi c xác đ nh đ   m c a m u đ t sau khi đ m ph i theoệ ệ ị ộ ẩ ủ ẫ ấ ầ ả  

tiêu chu n 14 TCN 125 ­ 2002; phép cân kh i lẩ ố ượng c a m u, chính xác đ n 1g;ủ ẫ ế  

đo kích thước c a m u, chính xác đ n 0,1mm.ủ ẫ ế

3.2 Thi t b , d ng c  ế ị ụ ụ

3.2.1 Thi t b , d ng c  thí nghi m: nói chung nh  quy đ nh   đi u 2; ế ị ụ ụ ệ ư ị ở ề

3.2.2.    C i đ m và các thông s  k  thu t áp d ng c n ch n phù h p v i lo i đ t vàố ầ ố ỹ ậ ụ ầ ọ ợ ớ ạ ấ  

kích thước h t l n nh t nh  sau: ạ ớ ấ ư

3.2.2.1 Đ i v i v t li u đ t nói   đi u 1.2.1.1, áp d ng: công đ m tiêu chu n A = 662ố ớ ậ ệ ấ ở ề ụ ầ ẩ  

KJ/ m3, c i đ m dung tích 1.000cmố ầ 3, búa đ m kh i lầ ố ượng 2,5kg, chi u cao r i tề ơ ự 

do c a búa đ m b ng 30 cm; chia đ t làm ba ph n đ  đ m vào c i làm 3 l p;ủ ầ ằ ấ ầ ể ầ ố ớ  

m i l p đ m v i 30 chày. ỗ ớ ầ ớ

3.2.2.2 Đ i v i v t li u đ t nói   đi u 1.2.1.2, áp d ng: công đ m tiêu chu n A = 883ố ớ ậ ệ ấ ở ề ụ ầ ẩ  

KJ / m3, c i đ m dung tích 1.000cmố ầ 3, búa đ m kh i lầ ố ượng 2,5kg, chi u cao r i tề ơ ự 

do c a búa đ m b ng 30 cm; chia đ t làm ba ph n đ  đ m vào c i làm 3 l p,ủ ầ ằ ấ ầ ể ầ ố ớ  

m i l p đ m v i 40 chày. ỗ ớ ầ ớ

3.2.2.3 Đ i v i v t li u đ t nói   đi u 1.2.2.1, áp d ng: công đ m tiêu chu n A = 709ố ớ ậ ệ ấ ở ề ụ ầ ẩ  

KJ / m3, c i đ m dung tích 2.305 cmố ầ 3 (c i to), búa đ m kh i lố ầ ố ượng 2,5kg, chi uề  cao r i t  do c a búa đ m b ng 30 cm; chia đ t làm ba ph n đ  đ m vào c i làmơ ự ủ ầ ằ ấ ầ ể ầ ố  

3 l p, m i l p đ m v i 74 chày. ớ ỗ ớ ầ ớ

3.2.2.4. Đ i v i v t li u đ t nói   đi u 1.2.2.2, áp d ng: công đ m tiêu chu n A = 900ố ớ ậ ệ ấ ở ề ụ ầ ẩ  

KJ / m3, c i đ m dung tích 2.305 cmố ầ 3, búa đ m kh i lầ ố ượng 2,5kg, chi u cao r iề ơ  

t  do c a búa đ m b ng 30 cm; chia đ t làm ba ph n đ  đ m vào c i làm 3 l p,ự ủ ầ ằ ấ ầ ể ầ ố ớ  

m i l p đ m v i 94 chày. ỗ ớ ầ ớ

Ghi chú: Theo kinh nghi m đ   ệ ể ướ ượ c l ng đ t cho vào c i đ m t ng l p, sao cho sau ấ ố ầ ừ ớ   khi đ m đ ầ ượ c chi u dày m i l p l n h n 1/3 chi u cao c i kho ng 1 ­ 2 mm và chi u ề ỗ ớ ớ ơ ề ố ả ề   cao m u cao h n chi u cao c i đ m không quá 6mm ẫ ơ ề ố ầ

3.3 Quy trình

3.3.1 Chu n b  và hi u chu n thi t b , d ng c ẩ ị ệ ẩ ế ị ụ ụ

Ngoài vi c hi u ch nh thi t b  theo đ nh k  6 tháng ho c 1 năm m t l n, trệ ệ ỉ ế ị ị ỳ ặ ộ ầ ướ  ckhi s  d ng thi t b  thí nghi m c n ph i ki m tra, hi u chu n theo 3.3.1.1 vàử ụ ế ị ệ ầ ả ể ệ ẩ  3.3.1.2; 

3.3.1.1. Đ i v i các cân, ph i hi u ch nh đ  cân b ng và ki m tra đ  nh y và đ  chínhố ớ ả ệ ỉ ộ ằ ể ộ ạ ộ  

xác; 

3.3.1.2 Đ i v i thi t b  đ m: Lau s ch các b  ph n, r i cân kh i lố ớ ế ị ầ ạ ộ ậ ồ ố ượng c i đ m chínhố ầ  

xác đ n 1 g; đo đế ường kính trong và chi u cao c i đ m chính xác đ n 0,1 mm,ề ố ầ ế  

r i tính dung tích c i chính xác đ n 1 cmồ ố ế 3; cân kh i lố ượng qu  đ m chính xácả ầ  

đ n 1g và đo ki m tra chi u cao r i t  do theo quy đ nh c a qu  đ m chính xácế ể ề ơ ự ị ủ ả ầ  

đ n 1 mm. Dùng khăn s ch t m đ u lau tr n m t trong c i đ m, m t trong  ngế ạ ẩ ầ ơ ặ ố ầ ặ ố  

d n hẫ ướng và b  m t đ  đ m, r i l p ráp thi t b  đ m và v n hành th , đ mề ặ ế ầ ồ ắ ế ị ầ ậ ử ả  

b o v n hành thi t b  bình thả ậ ế ị ường. 

3.3.2 Chu n b  m u đ t thí nghi m: ẩ ị ẫ ấ ệ

3.3.2.1 Làm phân tán đ t: r i đ t dùng thí nghi m đ m ch t lên t m cao su đã lau s ch,ấ ả ấ ệ ầ ặ ấ ạ  

r i dùng chày g  đ p nh  ho c lăn, nghi n làm v n r i t t c  các c c, h tồ ỗ ậ ẹ ặ ề ụ ờ ấ ả ụ ạ  

nh ng không đư ược đ p v  các h t to v n có c a đ t. N u đ t  m, d o dính khóậ ỡ ạ ố ủ ấ ế ấ ẩ ẻ  nghi n r i, thì làm khô thêm đ t theo quy đ nh   3.1.4.3; ề ờ ấ ị ở

3.3.2.2 Sàng đ t qua sàng l  5mm ­ đ i v i các v t li u nói   1.2.1, thì đấ ỗ ố ớ ậ ệ ở ược phép đ pậ  

v  các h t to cho l t sàng này, v i đi u ki n theo đi u 1.2.1. Sau đó, đ ng đ tỡ ạ ọ ớ ề ệ ề ự ấ  vào khay đ  s  d ng thí nghi m; ể ử ụ ệ

    Sàng đ t đã nghi n r i qua các sàng l  20 mm và 5 mm ­ đ i v i đ t ch a s iấ ề ờ ỗ ố ớ ấ ứ ỏ  

s n h t nh  đ n h t trung nói   đi u 1.2.2 thì đạ ạ ỏ ế ạ ở ề ược phép đ p v  các h t to choậ ỡ ạ  

l t sàng 20mm, v i đi u ki n theo đi u 1.2.2, ph i đ m b o sau khi sàng các h tọ ớ ề ệ ề ả ả ả ạ  còn l i n m trên sàng 5 mm đ u s ch. Đ ng ph n đ t l t sàng 5mm, ph n đ tạ ằ ề ạ ự ầ ấ ọ ầ ấ  

n m l i trên sàng 5 mm và l t sàng 20mm vào t ng khay riêng; ằ ạ ọ ừ

3.3.2.3. Tr n th t đ u ph n đ t l t sàng 5 mm, l y m u đ i bi u đ  xác đ nh đ   m khôộ ậ ề ầ ấ ọ ấ ẫ ạ ể ể ị ộ ẩ  

gió c a đ t theo tiêu chu n 14 TCN 125 ­ 2002, r i đ ng đ t còn l i vào thùng cóủ ấ ẩ ồ ự ấ ạ  

n p đ y kín trong th i gian ch  đ i k t qu  xác đ nh đ   m. Đ i v i đ t cóắ ậ ờ ờ ợ ế ả ị ộ ẩ ố ớ ấ  nhi u s i s n h t trung, c n ph i tr n đ u ph n h t đ t n m l i trên sàng 5mmề ỏ ạ ạ ầ ả ộ ề ầ ạ ấ ằ ạ  

và l t sàng 20 mm, r i l y m u đ i bi u xác đ nh đ   m khô gió; ọ ồ ấ ẫ ạ ể ị ộ ẩ

3.3.2.4 D a vào lo i đ t theo đi u 1.2.1 và 1.2.2 đ  l y kh i lự ạ ấ ề ể ấ ố ượng các m u thí nghi mẫ ệ  

phù h p:ợ

   1. Đ i v i các v t li u đ t không ch a quá 5% s i s n h t l n h n 5 mm theoố ớ ậ ệ ấ ứ ỏ ạ ạ ớ ơ  

đi u 1.2.1.1 và 1.2.1.2: tr n đ u đ t l t sàng 5 mm, r i cân l y ít nh t là 6 m u,ề ộ ề ấ ọ ồ ấ ấ ẫ  

m i m u có kh i lỗ ẫ ố ượng khô gió kho ng 2,5kg, đ ng vào t ng khay riêng; ả ự ừ

   2. Đ i v i các v t li u đ t ch a nhi u s i s n có h t to đ n 20 mm theo đi uố ớ ậ ệ ấ ứ ề ỏ ạ ạ ế ề  

1.2.2.1 và 1.2.2.2 c n ít nh t là 6 m u thí nghi m. Kh i lầ ấ ẫ ệ ố ượng đ t khô m i m uấ ỗ ẫ  kho ng 5,5kg. Cân riêng kh i lả ố ượng khô gió t ng h p ph n c a m u: h p ph nừ ợ ầ ủ ẫ ợ ầ  

đ t h t l t sàng 5 mm và h p ph n đ t h t 5 đ n 20 mm, tính theo công th c sau:ấ ạ ọ ợ ầ ấ ạ ế ứ  

mkg = 0,01m x  5,5 (1 + 0,01Wkg)      Trong đó: mkg ­ kh i lố ượng khô gió c a h p ph n, g; ủ ợ ầ

m ­ hàm lượng c a h p ph n, %; ủ ợ ầWkg ­ đ   m khô gió c a h p ph n; %. ộ ẩ ủ ợ ầ

Đ ng đ t t ng h p ph n c a m i m u thí nghi m vào t ng khay riêng, đ  dự ấ ừ ợ ầ ủ ỗ ẫ ệ ừ ể ễ gia công đ   m; ộ ẩ

3.3.2.5 Gia công đ   m cho các m u đ t thí nghi m sao cho phân b  đ u trong kho ngộ ẩ ẫ ấ ệ ố ề ả  

t  nh  h n đ   m t t nh t 6 ­ 8% đ n l n h n đ   m t t nh t 6 ­ 8%: ừ ỏ ơ ộ ẩ ố ấ ế ớ ơ ộ ẩ ố ấ

    1. Đ i v i các m u thí nghi m c a đ t không ch a s i s n h t l n h n 5 mm đãố ớ ẫ ệ ủ ấ ứ ỏ ạ ạ ớ ơ  

được chu n b  theo kho n 1 đi u 3.3.2.4, ti n hành gia công đ   m nh  sau:ẩ ị ả ề ế ộ ẩ ư

­ Theo kinh nghi m, trệ ước h t ch  b  thăm dò m t m u d  ki n có đ   m t tế ế ị ộ ẫ ự ế ộ ẩ ố  

nh t, b ng cách thêm d n nấ ằ ầ ước vào đ t và tr n đ u, ti p t c nh  v y cho đ nấ ộ ề ế ụ ư ậ ế  khi đ t th m màu, hình thành các vón k t (chùm h t); và n u dùng tay n m ch tấ ẩ ế ạ ế ắ ặ  

đ t thì đ t dính thành c c mà lòng bàn tay không b  dính b n là đấ ấ ụ ị ẩ ược. Ghi l iạ  

lượng nước đã s  d ng (cmử ụ 3):

Tính đ   m đã ch  b  d  ki n t t nh t c a đ t theo công th c:ộ ẩ ế ị ự ế ố ấ ủ ấ ứ

   Trong đó: WOP ­ đ   m d  ki n t t nh t c a đ t, %;ộ ẩ ự ế ố ấ ủ ấ

Vn ­ lượng nước đã s  d ng ch  vào đ t, cmử ụ ế ấ 3;Wkg ­ đ   m khô gió c a đ t, %;ộ ẩ ủ ấ

mkg ­ kh i lố ượng m u đ t khô gió đã l y, g;ẫ ấ ấ

­ D a vào đ   m d  ki n t t nh t, Wự ộ ẩ ự ế ố ấ OP c a đ t đã xác đ nh đủ ấ ị ược đ  tính đ   mể ộ ẩ  gia công cho 2   3 m u thí nghi m khác tu n t  l n h n đ   m d  ki n t t nh tẫ ệ ầ ự ớ ơ ộ ẩ ự ế ố ấ  

là 2   2,5%; 4   5%; 7   8% và cho 2   3 m u có đ   m tu n t  nh  h n đẫ ộ ẩ ầ ự ỏ ơ ộ 

kg n

m

W V

W (1 0,01 )

100

WWW

01.01

m

kg kg n

mkg ­ kh i lố ượng m u đ t khô gió đã l y, g;ẫ ấ ấWkg ­ đ   m khô gió c a đ t, %; ộ ẩ ủ ấ

Wyc ­ đ   m yêu c u ch  b  c a m u đ t theo d  ki n   trên, %.  ộ ẩ ầ ế ị ủ ẫ ấ ự ế ở

­ Dàn m ng m u đ t thí nghi m trong khay đ ng. L y m t lỏ ẫ ấ ệ ự ấ ộ ượng Vn (cm 3) nướ  c

s ch c n thêm vào cho đ t nh  đã tính đạ ầ ấ ư ược, dùng bình phun tia đ  phun nể ướ  cvào đ t. Sau đó, dùng dao tr n đ u đ t v i nấ ộ ề ấ ớ ước, r i đánh s  đ   m gia côngồ ố ộ ẩ  

c a m u vào thành khay. B ng cách ti n hành tủ ẫ ằ ế ương t  nh  v y đ  gia công đự ư ậ ể ộ 

m cho các m u thí nghi m khác. Cu i cùng, đ t các khay ch a m u vào thùng

gi   m đ     m cho đ t m t th i gian ít nh t là 12 gi , r i m i đem ra s  d ngữ ẩ ể ủ ẩ ấ ộ ờ ấ ờ ồ ớ ử ụ  thí nghi m đ m ch t.  ệ ầ ặ

    2. Đ i v i các m u thí nghi m c a đ t ch a s i s n có c  h t trung đã đố ớ ẫ ệ ủ ấ ứ ỏ ạ ỡ ạ ượ  c

chu n b  theo đi m 2 đi u 3.3.2.4, ti n hành gia công đ   m nh  sau: ẩ ị ể ề ế ộ ẩ ư

­ Gia công đ   m cho riêng ph n đ t l t sàng 5 mm c a các m u thí nghi m theoộ ẩ ầ ấ ọ ủ ẫ ệ  trình t  tự ương t  nh  đi m 1 đi u 3.3.2.5; ự ư ể ề

­ Dùng nước s ch tạ ướ ưới  t b  m t h t ph n s i s n c  h t 5 đ n 20 mm c aề ặ ạ ầ ỏ ạ ỡ ạ ế ủ  các m u thí nghi m; ẫ ệ

­ Sau đó, tr n chung hai ph n đ t c a t ng m u, đánh s  m u vào thành khay,ộ ầ ấ ủ ừ ẫ ố ẫ  

r i đ t chúng vào thùng gi   m đ     m cho đ t m t th i gian ít nh t là 10 giồ ặ ữ ẩ ể ủ ẩ ấ ộ ờ ấ ờ 

r i m i đem ra s  d ng thí nghi m đ m ch t. ồ ớ ử ụ ệ ầ ặ

3.3.3 Đ m ch t đ t t ng m u thí nghi mầ ặ ấ ừ ẫ ệ

3.3.3.1 Tu  theo lo i đ t mà áp d ng c i đ m và các thông s  đ m phù h p tỳ ạ ấ ụ ố ầ ố ầ ợ ương  ngứ  

theo đi u 3.2.2;ề

3.3.3.2 Đ t d ng c  đ m lên n n c ng và b ng ph ng. L y ra d n t ng m u đ t đãặ ụ ụ ầ ề ứ ằ ẳ ấ ầ ừ ẫ ấ  

được x  lý đ   m, dùng dao tr n th t đ u đ t. Đ i v i m u thí nghi m c a đ tử ộ ẩ ộ ậ ề ấ ố ớ ẫ ệ ủ ấ  

g m 2 h p ph n (h p ph n h t nh  h n 5 mm và h p ph n h t 5 ­ 20 mm), c nồ ợ ầ ợ ầ ạ ỏ ơ ợ ầ ạ ầ  

ph i tr n th t đ u; ả ộ ậ ề

3.3.3.3 Cho m t ph n đ t vào c i, dùng que ch c, dàn đ u đ t trong c i và g t b ng bộ ầ ấ ố ọ ề ấ ố ạ ằ ề 

m t. Sau đó, ti n hành đ m ch t l p đ t v i s  chày quy đ nh. Khi cho đ t vàoặ ế ầ ặ ớ ấ ớ ố ị ấ  

c i, c n ố ầ ướ ược l ng sao cho sau khi đ m s  có chi u dày l p đ t l n h n 1/3ầ ẽ ề ớ ấ ớ ơ  chi u cao c i kho ng 1 ề ố ả  2 mm. N u v n hành búa đ m b ng tay, thì đ m v iế ậ ầ ằ ầ ớ  

t c đ  25 chày trong 1 phút; và khi đ m, ph i gi   ng d n hố ộ ầ ả ữ ố ẫ ướng th ng đ ng đẳ ứ ể búa r i không b  va vào thành  ng; đ m xong m i chày, ph i d ch chuy n  ngơ ị ố ầ ỗ ả ị ể ố  

hướng theo vòng tròn m t cung kho ng 1/2 độ ả ường kính  ng. C  ti p t c nhố ứ ế ụ ư 

v y cho đ n khi đ m đ  s  chày quy đ nh cho m i l p; c n chú ý đ m b o phânậ ế ầ ủ ố ị ỗ ớ ầ ả ả  

b  đ u l n đ m và đ m kh p b  m t m u đ t trong c i; ố ề ầ ầ ầ ắ ề ặ ẫ ấ ố

3.3.3.4 Đ m xong l p th  nh t, dùng dao r ch, khía, đánh x m m t đ t đã đ m, r i choầ ớ ứ ấ ạ ờ ặ ấ ầ ồ  

m t lộ ượng đ t nh  trấ ư ước vào c i và l p l i nh  3.3.3.3 đ  đ m ch t l p th  2,ố ặ ạ ư ể ầ ặ ớ ứ  

r i l p th  3; ồ ớ ứ

3.3.3.5 Sau khi đ m xong l p th  3, m  các bu lông dùng c  đ nh c i đ m v i đ  và  ngầ ớ ứ ở ố ị ố ầ ớ ế ố  

ch p, b   ng ch p ra, dùng dao g t b  ph n đ t cao quá chi u cao c i đ m vàụ ỏ ố ụ ọ ỏ ầ ấ ề ố ầ  

g t ph ng m t đ t   hai đ u c i. Dùng đ t m n h n đ  l p ch t vào các l  h ngạ ẳ ặ ấ ở ầ ố ấ ị ơ ể ấ ặ ỗ ổ  trên b  m t m u do các h t to b  bong ra trong quá trình g t ph ng m u; ề ặ ẫ ạ ị ạ ẳ ẫ

3.3.3.6 Dùng khăn khô lau s ch m t ngoài c i đ m, r i cân kh i lạ ặ ố ầ ồ ố ượng c a c i và đ tủ ố ấ  

chính xác đ n 1 gam. Sau đó, đào ho c dùng d ng c  thích h p đ  đùn đ t raế ặ ụ ụ ợ ể ấ  

kh i c i cho vào khay đ ng; ỏ ố ự

3.3.3.7 G t b  nh ng ch  đ t có dính d u m  do bôi tr n m t trong c i đ m. Làm t iọ ỏ ữ ỗ ấ ầ ỡ ơ ặ ố ầ ơ  

v n đ t, tr n đ u, r i l y m u đ i bi u đ  xác đ nh đ   m c a đ t theo tiêuụ ấ ộ ề ồ ấ ẫ ạ ể ể ị ộ ẩ ủ ấ  chu n 14 TCN 125 ­ 2002; ẩ

3.3.3.8 L p l i t  3.3.3.3 đ n 3.3.3.7 đ  ti p t c thí nghi m đ m ch t m u đ t thíặ ạ ừ ế ể ế ụ ệ ầ ặ ẫ ấ  

nghi m th  2, th  3 đ n m u cu i cùng và các m u th  b  sung khi c n thi t. ệ ứ ứ ế ẫ ố ẫ ử ổ ầ ế3.4 Tính toán k t quế ả

3.4.1 Kh i lố ượng th  tích đ t  m c a t ng m u thí nghi m sau khi đ m, ể ấ ẩ ủ ừ ẫ ệ ầ W (g/cm 3), 

m0 ­ kh i lố ượng c a c i đ m, g; ủ ố ầ

V  ­ th  tích c i đ m, cmể ố ầ 3;3.4.2.  Đ   m c a t ng m u thí nghi m sau khi đ m, w (%), tính theo công th c 3.2:ộ ẩ ủ ừ ẫ ệ ầ ứ

0 2

2

1 x m m

m m

(3.2)Trong đó: m0 ­ kh i lố ượng c a h p đ ng m u, g; ủ ộ ự ẫ

m1 ­ kh i lố ượng c a h p và đ t  m, g;ủ ộ ấ ẩm2 ­ kh i lố ượng c a h p và đ t khô, g;ủ ộ ấ3.4.3 Kh i lố ượng th  tích khô c a t ng m u thí nghi m sau khi đ m, ể ủ ừ ẫ ệ ầ c (g/cm 3), tính 

theo công th c 3.3: ứ

c = 1 0,01w W (3.3)Trong đó: Các ký hi u nh  trênệ ư

3.4.4 T  k t qu  thí nghi m, v  bi u đ  đ m nén, tr c tung bi u th  kh i lừ ế ả ệ ẽ ể ồ ầ ụ ể ị ố ượng thể 

tích khô và tr c hoành bi u th  đ   m c a đ t. V  đụ ể ị ộ ẩ ủ ấ ẽ ường cong quan h  ệ c ­ w sao cho đi qua ho c g n sát đ u các đi m bi u th , r i xác đ nh đi m đ nh c aặ ầ ề ể ể ị ồ ị ể ỉ ủ  

đường cong này. Chi u đi m đ nh này lên các tr c to  đ  đ  nh n đế ể ỉ ụ ạ ộ ể ậ ược tr  sị ố 

kh i lố ượng th  tích khô l n nh t (ể ớ ấ cmax) và đ   m t t nh t tộ ẩ ố ấ ương  ng (Wứ op) c aủ  

đ t (xem hình B.1 ph  l c B);ấ ụ ụ

Ghi chú: N u không xác đ nh đ ế ị ượ c đi m đ nh rõ ràng, thì ph i ti n hành thí nghi m b  sung ể ỉ ả ế ệ ổ  

m t vài m u v i đ   m lân c n đ   m có kh  năng t t nh t.  ộ ẫ ớ ộ ẩ ậ ộ ẩ ả ố ấ

3.4.5 Cũng trên bi u đ  đ m nén, v  để ồ ầ ẽ ường bão hoà c a đ t, đủ ấ ường quan h  ệ c ­ Wbh 

(đường cong lý thuy t) bi u di n quan h  gi a kh i lế ể ễ ệ ữ ố ượng th  tích khô c a đ tể ủ ấ  

liên t c và đ   m bão hoà c a đ t (Wụ ộ ẩ ủ ấ bh). B ng cách gi  đ nh trằ ả ị ước 4 đ n 5 tr  sế ị ố 

,01

ρ

bh

Ho c b ng cách gi  đ nh trặ ằ ả ị ước 4 đ n 5 tr  s  kh i lế ị ố ố ượng th  tích khô ể c t  l nừ ớ  

h n đ n nh  h n kh i lơ ế ỏ ơ ố ượng th  tích khô l n nh t, r i tính các đ   m bão hòaể ớ ấ ồ ộ ẩ  

tương  ng theo công th c 3.5: ứ ứ

Wbh  = 

d c

11

(3.5)

Trong đó: c  ­ kh i lố ượng th  tích khô lý tể ưởng c a đ t bão hoà nủ ấ ước hoàn toàn, g/cm3;

Wbh ­ đ   m bão hoà tộ ẩ ương  ng c a đ t, %;  ứ ủ ấ

Ghi chú: Kh i l ố ượ ng riêng c a đ t c n đ ủ ấ ầ ượ c xác đ nh theo tiêu chu n 14 TCN 127 ­ ị ẩ   2002.

3.5 Báo cáo thí nghi m ệ

Ph i đ m b o k t qu  thí nghi m đả ả ả ế ả ệ ược ti n hành phù h p v i tiêu chu n này,ế ợ ớ ẩ  

g m các thông tin ch  y u sau: ồ ủ ế

­ Tên công trình. H ng m c công trình. S  hi u m  v t li u ; ạ ụ ố ệ ỏ ậ ệ

­ S  hi u h  thăm dò. S  hi u m u đ t và v  trí l y m u. Ngày l y m u ; ố ệ ố ố ệ ẫ ấ ị ấ ẫ ấ ẫ

­ S  hi u m u đ t thí nghi m ; ố ệ ẫ ấ ệ

­ Đ c đi m m u đ t và các ch  tiêu v t lý c a đ t: Thành ph n h t, h  s  khôngặ ể ẫ ấ ỉ ậ ủ ấ ầ ạ ệ ố  

đ ng nh t, h  s  c p ph i, kh i lồ ấ ệ ố ấ ố ố ượng riêng, gi i h n ch y, gi i h n d o … ;ớ ạ ả ớ ạ ẻ

­ Phương pháp chu n b  m u thí nghi m ;ẩ ị ẫ ệ

­ Phương pháp thí nghi m áp d ng và các thông s  k  thu t đ m n n: C i đ m,ệ ụ ố ỹ ậ ầ ệ ố ầ  công đ m, kh i lầ ố ượng búa đ m, chi u cao r i t  do c a búa, s  l p đ m và sầ ề ơ ự ủ ố ớ ầ ố 

4 PHƯƠNG PHÁP THÍ NGHI M Đ M CH T V T LI U  Đ T DÍNH ÁPỆ Ầ Ặ Ậ Ệ Ấ  

D NG CÔNG Đ M C I TI N (PhỤ Ầ Ả Ế ương pháp khuy n khích áp d ng)ế ụ

4.1.  Quy đ nh chungị

4.1.1 Phương pháp này khuy n khích áp d ng đ  xác đ nh kh i lế ụ ể ị ố ượng th  tích khô l nể ớ  

nh t và đ   m đ m nén t t nh t c a v t li u đ t dính, nh t là các v t li u đ tấ ộ ẩ ầ ố ấ ủ ậ ệ ấ ấ ậ ệ ấ  

có ch a s i s n, khi nghiên c u, s  d ng chúng đ  đ p các b  ph n quan tr ngứ ỏ ạ ứ ử ụ ể ắ ộ ậ ọ  

c a đê, đ p và các đ p đ t quy mô v a đ n l n. ủ ậ ậ ấ ừ ế ớ

4.1.2 M u đ t thí nghi m: theo đi u 3.1.4.ẫ ấ ệ ề

4.2 Thi t b , d ng c  thí nghi mế ị ụ ụ ệ

4.2.1 Thi t b , d ng c  thí nghi m: nh  đi u 2.ế ị ụ ụ ệ ư ề

4.2.2 Thi t b  đ m và các thông s  k  thu t áp d ng đế ị ầ ố ỹ ậ ụ ượ ực l a ch n phù h p v i lo iọ ợ ớ ạ  

đ t và kích thấ ước h t l n nh t nh  sau; ạ ớ ấ ư

4.2.2.1 Đ i v i v t li u đ t theo đi u 1.2.1.1, áp d ng: công đ m c i ti n A = 1490 KJ /ố ớ ậ ệ ấ ề ụ ầ ả ế  

m3, c i đ m nh  (dung tích 1.000 cmố ầ ỏ 3), búa đ m n ng (kh i lầ ặ ố ượng 4,5 kg), chi uề  cao r i t  do c a búa đ m b ng 45 cm; chia đ t làm 3 ph n đ  đ m vào c i làmơ ự ủ ầ ằ ấ ầ ể ầ ố  

3 l p, m i l p đ m v i 25 chày, sao cho sau khi đ m đớ ỗ ớ ầ ớ ầ ược chi u dày m i l pề ỗ ớ  

l n h n 1/3 chi u cao c i kho ng 1 ­ 2 mm và chi u cao m u cao h n chi u caoớ ơ ề ố ả ề ẫ ơ ề  

c i kho ng 6mm; ố ả

4.2.2.2 Đ i v i v t li u đ t theo đi u 1.2.1.2, áp d ng: công đ m c i ti n A = 1788 KJ /ố ớ ậ ệ ấ ề ụ ầ ả ế  

m3, c i đ m nh , búa đ m n ng (kh i lố ầ ỏ ầ ặ ố ượng 4,5 kg), chi u cao r i t  do c a búaề ơ ự ủ  

đ m b ng 45 cm; chia đ t làm 3 ph n đ  đ m vào c i làm 3 l p, m i l p đ mầ ằ ấ ầ ể ầ ố ớ ỗ ớ ầ  

v i 30 chày, sao cho sau khi đ m đớ ầ ược chi u dày m i l p l n h n 1/3 chi u caoề ỗ ớ ớ ơ ề  

c i kho ng 1 ­ 2 mm và chi u cao m u cao h n chi u cao c i kho ng 6mm; ố ả ề ẫ ơ ề ố ả4.2.2.3 Đ i v i v t li u đ t theo đi u 1.2.2.1, áp d ng: công đ m c i ti n A = 1448 KJ /ố ớ ậ ệ ấ ề ụ ầ ả ế  

m3, c i đ m to (dung tích 2.305 cmố ầ 3), búa đ m n ng, chi u cao r i t  do c a búaầ ặ ề ơ ự ủ  

đ m b ng 45 cm; chia đ t làm 3 ph n đ  đ m vào c i làm 3 l p, m i l p đ mầ ằ ấ ầ ể ầ ố ớ ỗ ớ ầ  

v i 56 chày, sao cho sau khi đ m đớ ầ ược chi u dày m i l p l n h n 1/3 chi u caoề ỗ ớ ớ ơ ề  

c i kho ng 1 ­ 2 mm và chi u cao m u cao h n chi u cao c i kho ng 6mm; ố ả ề ẫ ơ ề ố ả4.2.2.4 Đ i v i v t li u đ t theo đi u 1.2.2.2, áp d ng: công đ m c i ti n A = 1810 KJ /ố ớ ậ ệ ấ ề ụ ầ ả ế  

m3, c i đ m to, búa đ m n ng, chi u cao r i t  do c a búa đ m b ng 45 cm;ố ầ ầ ặ ề ơ ự ủ ầ ằ  chia đ t làm 3 ph n đ  đ m vào c i làm 3 l p, m i l p đ m v i 70 chày, sao choấ ầ ể ầ ố ớ ỗ ớ ầ ớ  sau khi đ m đầ ược chi u dày m i l p l n h n 1/3 chi u cao c i kho ng 1 ­ 2 mmề ỗ ớ ớ ơ ề ố ả  

và chi u cao m u cao h n chi u cao c i kho ng 6mm; ề ẫ ơ ề ố ả

4.3 Quy trình 

4.3.1 Chu n b  và hi u chu n thi t b , d ng c : theo đi u 3.3.1;ẩ ị ệ ẩ ế ị ụ ụ ề

4.3.2 Chu n b  m u đ t thí nghi m: theo đi u 3.3.2; ẩ ị ẫ ấ ệ ề

4.3.3 Đ m ch t t ng m u thí nghi m: ầ ặ ừ ẫ ệ

    Tu  theo lo i đ t mà áp d ng c i đ m và các thông s  đ m phù h p tỳ ạ ấ ụ ố ầ ố ầ ợ ương  ngứ  

theo  đi u 4.2.2 (t  4.2.2.1  đ n 4.2.2.4). Và ti n hành  đ m  ch t các m u thíề ừ ế ế ầ ặ ẫ  nghi m theo trình t  theo đi u 3.3.3.2 đ n 3.3.3.8. ệ ự ề ế