đề cương cuối kì môn Quy hoạch đô thị hệ thống lại các kiến thức môn Quy hoạch đô thị dưới dạng các câu hỏi và trả lời. Đây là một tài liệu hữu ích dành cho những ai quan tâm dùng làm tài liệu học tập và nghiên cứu.
Trang 1Contents
Trang 2Quy hoach xây d ng là vi c t ch c không gian đô th và đi m dân c nông thôn, h th ng công trình h ự ệ ổ ứ ị ể ư ệ ố ạ
t ng k thu t, h t ng xã h i; t o l p môi trầ ỹ ậ ạ ầ ộ ạ ậ ường s ng thích h p cho ngố ợ ười dân s ng t i các vùng lãnh ố ạ
th , b o đ m k t h p hài hòa gi a l i ch qu c gia và l i ích c ng đ ng đáp ng các m c tiêu phát tri n ổ ả ả ế ợ ữ ợ ị ố ợ ộ ồ ứ ụ ểkinh t xã h i, b o v môi trế ộ ả ệ ường qu c phòng an ninh. Quy ho ch xây d ng đố ạ ự ược th hi n thông qua ể ệ
đ án quy ho ch xây d ng bao g m s đ , b n v , mô hình và thuy t minhNhi m v chung c a quy ho ch ồ ạ ự ồ ơ ồ ả ẽ ế ệ ụ ủ ạxây d ng l th o m n nhu c u hài hòa nh ng nhu c u c a con ngự ầ ả ạ ầ ữ ầ ủ ườ ềi v lao đ ng, nhà , d ch v , ngh ng iộ ở ị ụ ỉ ơ
và gi i trí…Ngoài ra quy ho ch c n gi i quy t các v n đ b o v môi trả ạ ầ ả ế ấ ề ả ệ ường, b o đ m cân b ng sinh tháiả ả ằ
và t ch c ngh thu t ki n trúcổ ứ ệ ậ ế
Nhi m v c b n đ u tiên c a quy ho ch là t ch c s n xu tệ ụ ơ ả ầ ủ ạ ổ ứ ả ấ
Nhi m v c b n th hai là t ch c môi trệ ụ ơ ả ứ ổ ứ ường s ng đ ngv i nh ng m i giao ti p thu n l iố ộ ớ ữ ố ế ậ ợ
Nhi m v c b n th c 3 là t ch c ngh thu t ki n trúc trong xây d ng đô thệ ụ ơ ả ứ ổ ứ ệ ậ ế ự ị
Nhi m v th 4 là t ch c môi trệ ụ ứ ổ ứ ường s ng an bình cho c dân đô thố ư ị
San n n thoát nề ước m a;ư
Thoát nước b n và v sinh môi trẩ ệ ường;
b) C s h t ng xã h i g m h th ng các công trình h t ng ph c v ch y u cho đ i s ng c a dân ơ ở ạ ầ ộ ồ ệ ố ạ ầ ụ ụ ủ ế ờ ố ủsinh
Các công trình d ch v c ng đ ng: y t , giáo d c, thị ụ ộ ồ ế ụ ương m i, du l ch,…;ạ ị
Các công trình sinh ho t c ng đ ng: câu l c b , sân ch i, nhà th , đình, chùa, đ n, ạ ộ ồ ạ ộ ơ ờ ề
Trang 3mi u, cây xanh, công viên, m t nế ặ ước,…
c) Nhà (cũng có th x p chung v i nhóm h t ng xã h i)ở ể ế ớ ạ ầ ộ
1.1.7 Các khu ch c năng đô th ứ ị
M i đô th đ u có các khu ch c năng nh L khu s n xu t và kho tàng, khu , h th ng công trình công c ngỗ ị ề ứ ư ả ấ ở ệ ố ộ
và trung tâm đô th , khu cây xanh, h th ng k thu t hà t ng. Quy ho ch xây d ng c n b trí s p x p các ị ệ ố ỹ ậ ầ ạ ự ầ ố ắ ế
kh i ch c năng này sao cho h p ý v m t s d ng, kinh t khi v n hành và hài hòa v m t ki n trúcố ứ ợ ề ặ ử ụ ế ậ ề ặ ế
xác đ nh quy mô đ t đai cho t ng ch c năng đô th và l a ch n v trí đ t dành cho nó là m t công vi c đ c ị ấ ừ ứ ị ự ọ ị ấ ộ ệ ặ
bi t quan tr ng trong quá trình quy ho ch, đây là nhi m v tr ng tâm c a quy ho ch xây d ng.ệ ọ ạ ệ ụ ọ ủ ạ ự
Khu công nghi p và kho tàng bao g m đ t xây d ng các xí nghi p công nghi p, ti u th công nghi p và ệ ồ ấ ự ệ ệ ể ủ ệkho tàng được b trí t p trung thành t ng c m, t ng khu v c. Trong khu công nghi p có đố ậ ừ ụ ừ ự ệ ường n i b , các ộ ộcông trình qu n lý và ph c v n i b khu công nghi p. Tùy theo tính ch t c a s n xu t công nghi p mà ả ụ ụ ộ ộ ệ ấ ủ ả ấ ệphân b chúng ngòai thành ph , ven thành ph hay trong thành ph V trí c a nhà máy, xí nghi p công ố ở ố ố ở ố ị ủ ệnghi p còn ph thu c r t nhi u vào kh năng gây ô nhi m môi trệ ụ ộ ấ ề ả ễ ường đô th ị
Đ t dành cho s n xu t: công nghi p là m t b ph n l n trong đô th Vi c b trí các khu đ t công nghi p ấ ả ấ ệ ộ ộ ậ ớ ị ệ ố ấ ệtrong đô th ph i đ m b o nh ng yêu c u chung nh : t o thu n l i cho ho t đ ng s n xu t và lao đ ng c aị ả ả ả ữ ầ ư ạ ậ ợ ạ ộ ả ấ ộ ủ
người dân, t o thu n l i cho vi c đi l i và v n t i, tránh đạ ậ ợ ệ ạ ậ ả ượ ảc nh hưởng đ c h i c a s n xu t đ n đi u ộ ạ ủ ả ấ ế ề
ki n v sinh môi trệ ệ ường và an tòan c a ngủ ười dân
Khu ở
Khu ph c v nhu c u v nhà , ngh ng i c a dân c B ph n đ t đai xây d ng nhà là b ph n chi m ở ụ ụ ầ ề ở ỉ ơ ủ ư ộ ậ ấ ự ở ộ ậ ế
di n tích l n nh t trong khu đ t dân d ng, trên đó gi i quy t nhu c u v nhà , v sinh ho t văn hóa, giáo ệ ớ ấ ấ ụ ả ế ầ ề ở ề ạ
d c và nh ng yêu c u khác có liên quan đ n sinh ho t hàng ngày c a nhân dân. Hình th c h p lý nh t ụ ữ ầ ế ạ ủ ứ ở ợ ấ
hi n nay là nhóm nhà chung c Nhà ki u này có nhi u thu n l i trong vi c xây d ng các công trình h ệ ư ở ể ề ậ ợ ệ ự ạ
t ng xã h i. C ly t nhà t i các công trình: nhà tr , trầ ộ ự ừ ở ớ ẻ ường h c, ch …đọ ợ ược đ m b o.ả ả
Đ t xây d ng khu nhà là đ t xây d ng các công trình nhà , sân vấ ự ở ấ ự ở ườn, đường đi l i l i. ố ạ
Thông thường đ t đấ ở ược gi i h n b i h th ng đớ ạ ở ệ ố ường n i b , các tuy n độ ộ ế ường ph phân chia khu ố ởthành các lô đ t có quy mô v a đ đ đ m b o cu c s ng an tòan th ai mái và n đ nh lâu dài.ấ ừ ủ ể ả ả ộ ố ỏ ổ ị
Khu trung tâm các công trình công c ngộ
Các công trình công c ng g m: công trình văn hóa (nhà hát, nhà văn hóa, câu l c b , b o tàng, th vi n, tri nộ ồ ạ ộ ả ư ệ ể lãm…), công trình thương nghi p, công trình giáo d c, công trình y t , các công trình hành chính xã h i. ệ ụ ế ộ
Nh ng công trình này có m i liên quan thữ ố ường xuyên v i đ i s ng dân c Tùy theo tính ch t và quy mô ớ ờ ố ư ấ
t ng lo i công trình ph c v công c ng n m trung tâm nhóm nhà, trung tâm khu hay trung tâm đô th ừ ạ ụ ụ ộ ằ ở ị
H th ng các công trình công c ng ph c v nh ng nhu c u thi t y u c a đ i s ng dân c đô th Đó là ệ ố ộ ụ ụ ữ ầ ế ế ủ ờ ố ư ịkhu v c trung tâp chính tr c a các c p phự ị ủ ấ ường, qu n, thành ph và tòan b h th ng trung tâm ph c v ậ ố ộ ệ ố ụ ụkhác. Đ t trung tâm thấ ường đc thành ph và tòan b h th ng trung tâm ph c v khác. Đ t trung tâm ố ộ ệ ố ụ ụ ấ
thường được b trí khu v c có b m t c nh quan đ p và n m v trí quan tr ng c a phố ở ự ộ ặ ả ẹ ằ ở ị ọ ủ ường, qu n hayậ thành ph ố
M ng lạ ưới giao thông
Trang 4M ng lạ ưới giao thông đô th có ch c năng cho phép v n t i hàng hóa và hành khách liên h gi a các khu ị ứ ậ ả ệ ữ
ch c năng c a đô th (giao thông đ i n i) và gi a đô th v i vùng lân c n (giao thông đ i ngo i).ứ ủ ị ố ộ ữ ị ớ ậ ố ạ
Các công trình k thu t khác nh c p nỹ ậ ư ấ ước s n xu t và sinh ho t, thoát nả ấ ạ ước b n và nẩ ước m a, c p ư ấ
đi n, c p h i, thông tin liên l c…đệ ấ ơ ạ ược quan tâm ngay t giai đo n đ u c a quy ho ch. Các tuy n k thu từ ạ ầ ủ ạ ế ỹ ậ này thường n m cùng m ng lằ ạ ưới giao thông. Trong s đó quy ho ch đ c bi t chú ý đ n v trí nhà máy c p ố ạ ặ ệ ế ị ấ
nước, nhà máy x lý nử ước b n, tr m bi n áp, tuy n cao áp…ẩ ạ ế ế
M t b ph n không th thi u độ ộ ậ ể ế ược trong b t k đô th nào là h th ng cây xanh. V trí di n tích và lo i ấ ỳ ị ệ ố ị ệ ạcây xanh là v n đ quy ho ch quan tâm. H th ng cây xanh và m t nấ ề ạ ệ ố ặ ước góp cho sinh thái đô th hài hòa v i ị ớsinh thái t nhiênự
Khu ngo i ôạ
Khu ngo i ô thành ph thạ ố ường b trí các công trình đ c bi t nh : tr m x lí nố ặ ệ ư ạ ử ước th i, bãi rác đô th , ả ịnghĩa trang, nhà máy nước, khu quân s …Các công trình này c n b trí ngo i ô nh ng l i c n có m i liên ự ầ ố ở ạ ư ạ ầ ố
h m t thi t v i các ch c năng khác n i đô.ệ ậ ế ớ ứ ở ộ
Khu ngo i ô có ch c năng quan tr ng là n i d tr đ t đai cho thành ph phát tri n m r ng.ạ ứ ọ ơ ự ữ ấ ố ể ở ộ
1.3.Đô th và quá trình đô th hóa ị ị
1.3.1.Đô thị
a) Khái ni m v đô th nệ ề ị ước ta
Cho đ n ngày nay nế ước ta có kho ng g n 750 đô th Đây là nh ng trung tâm chính tr ,văn hóa, kinh t xã ả ầ ị ữ ị ế
h i c a toàn b đ t nộ ủ ộ ấ ước. Các đô th này là ngu n đ ng l c thúc đ y s phát tri n c a đ t nị ồ ộ ự ẩ ự ể ủ ấ ước nh m phát ằhuy tri t đ ngu n lao đ ng, ngu n tài nguyên thiên nhiên ph c v cho l i ích c ng đ ng.ệ ể ồ ộ ồ ụ ụ ợ ộ ồ
Các đô th l n gi vai trò trung tâm kinh t , chính tr , văn hóa, k thu t, đào t o và là đ u m i giao thông, ị ớ ữ ế ị ỹ ậ ạ ầ ốgiao l u trong vùng, c nư ả ước và qu c tố ế
đi m dân c đô th ph i h i t đ các y u t c b n sau m i để ư ị ả ộ ụ ủ ế ố ơ ả ớ ược g i là đô th :ọ ị
Là trung tâm t ng h p hay trung tâm chuyên ngành, có vai trog thúc đ y s phát tri n kinh t xã h i c a ổ ợ ẩ ự ể ế ộ ủ
m t vùng lãnh th nh t đ nh.ộ ổ ấ ị
Quy mô dân s ph i nh nh t là 4000 ngố ả ỏ ấ ười ( vùng núi có th th p h n)ể ấ ơ
T l lao đ ng phi nông nghi p không dỷ ệ ộ ệ ưới 65% trong t ng s lao đ ng, là n i s n xu t và d ch v hàng ổ ố ộ ơ ả ấ ị ụhóa phát tri n.ể
đó có c s h t ng k thu t và các công trình công c ng ph c v dân c đô th ở ơ ở ạ ầ ỹ ậ ộ ụ ụ ư ị
M t đ dân s đậ ộ ố ược xác đ nh tùy theo t ng lo i đô th phù h p v i đ c đi m t ng vùng.ị ừ ạ ị ợ ớ ặ ể ừ
Trang 5Chính ph có Ngh đ nh s : 42/2009/NĐCP ngày 07 tháng 05 năm 2009 quy đ nh phân thành 6 lo i đô th ủ ị ị ố ị ạ ị
nh sau:ư
Đô th lo i đ c bi t:ị ạ ặ ệ
1. Ch c năng đô th là Th đô ho c đô th có ch c năng trung tâm kinh t , tài chính, hành chính, khoa h c ứ ị ủ ặ ị ứ ế ọ
k thu t, giáo d c đào tao, du l ch, y t , đ u m i giao thông, giao l u trong nỹ ậ ụ ị ế ầ ố ư ước và qu c t , có vai trò ố ếthúc đ y s phát tri n kinh t xã h i c a c nẩ ự ể ế ộ ủ ả ước
2. Quy mô dân s đô th t 5 tri u ngố ị ừ ệ ườ ởi tr lên
3. M t đ dân s khu v c n i thành t 15.000 ngậ ộ ố ụ ộ ừ ười/ 1km2tr lên.ở
4. T l lao đ ng phi nông nghi p t i thi u đ t 90% so v i t ng s lao đ ng.ỷ ệ ộ ệ ố ể ạ ớ ổ ố ộ
Đô th lo i I:ị ạ
1. Ch c năng đô th ứ ị
Đô th tr c thu c Trung ị ự ộ ương có ch c năng là trung tâm kinh t , văn hóa, khoa h c k thu t, hành chính, ứ ế ọ ỹ ậgiao d c – đào t o, du l ch, d ch v , đ u m i giao thông, giao l u trong nụ ạ ị ị ụ ầ ố ư ước và qu c t , có vài trò thúc đ yố ế ẩ
s phát tri n kinh t xã h i c a m t vùng lãnh th liên t nh ho c c a c nự ể ế ộ ủ ộ ổ ỉ ặ ủ ả ước
Đô th tr c thu c t nh có ch c năng là trung tâm kinh t , văn hóa, khoa h c – k thu t, hành chính, giáo ị ự ộ ỉ ứ ế ọ ỹ ậ
d c – đào t o, du l ch, d ch v , đ u m i giao thông, giao l u trong nụ ạ ị ị ụ ầ ố ư ước, có vai trò thúc đ y s phát tri n ẩ ự ểkinh t xã h i c a m t ho c m t s vùng lãnh th liên t nh.ế ộ ủ ộ ặ ộ ố ổ ỉ
2. Quy mô dân s đô th ố ị
a) Đô th tr c thu c Trung ị ự ộ ương có quy mô dân s toàn đô th t 1 tri u ngố ị ừ ệ ườ ởi tr lên
b) Đô th tr c thu c t nh có quy mô dân s toàn đô th t 500 nghìn ngị ự ộ ỉ ố ị ừ ườ ởi tr lên
3. M t đ dân s bình quân khu v c n i thành.ậ ộ ố ự ộ
a) Đô th tr c thu c Trung ị ự ộ ương t 12.000 ngừ ười/km2 tr lên.ở
b) Đô th tr c thu c t nh t 10.000 ngị ự ộ ỉ ừ ười/km2tr lên.ở
4. T l lao đ ng phi nông nghi p khu v c n i thành: t i thi u đ t 85% so v i t ng s lao đ ng.ỷ ệ ộ ệ ự ộ ố ể ạ ớ ổ ố ộ
Đô th lo i II:ị ạ
1. Ch c năng đô thứ ị
Đô th có ch c năng là trung tâm kinh t , văn hóa, khoa h c k thu t, hành chính, giáo d cđào t o, du l ch, ị ứ ế ọ ỹ ậ ụ ạ ị
d ch v , đ u m i giao thông, giao l u trong vùng t nh,vùng liên t nh có vai trò thúc đ y s phát tri n kinh t ị ụ ầ ố ư ỉ ỉ ẩ ự ể ế
xã h i c a m t t nh ho c m t vùng lãnh th liên t nh.ộ ủ ộ ỉ ặ ộ ổ ỉ
Trường h p đô th lo i II là thành ph tr c thu c Trung ợ ị ạ ố ự ộ ương thì ph i có có ch c năng là trung tâm kinh t , ả ứ ếvăn hóa, khoa h ck thu t, hành chính, giáo d cđào t o, du l ch, d ch v , đ u m i giao thông, giao l u ọ ỹ ậ ụ ạ ị ị ụ ầ ố ưtrong nước và qu c t , có vai trò thúc đ y s phát tri n kinh t xã h i c a m t vùng lãnh th liên t nh ho c ố ế ẩ ự ể ế ộ ủ ộ ổ ỉ ặ
m t s lĩnh v c đ i v i c nộ ố ự ố ớ ả ước
2. Quy mô dân s toàn đô th ph i đ t t 300 nghìn ngố ị ả ạ ừ ườ ởi tr lên
Trang 6Trong trường h p đô th lo i II tr c thu c Trung ợ ị ạ ự ộ ương thì quy mô dân s toàn đô th ph i đ t trên 800 nghìn ố ị ả ạ
người
3. M t đ dân s khu v c n i thành.ậ ộ ố ự ộ
Đô th tr c thu c t nh t 8000 ngị ự ộ ỉ ừ ười/km2 tr lên, trở ường h p đô th tr c thu c Trung ợ ị ự ộ ương t 10000 ừ
người/km2 tr lên.ở
4. T l lao đ ng khu v c phi nông nghi p khu v c n i thành t i thi u đ t 80% so v i t ng s lao đ ng.ỷ ệ ộ ự ệ ự ộ ố ể ạ ớ ổ ố ộ
Đô th lo i IIIị ạ
1. Ch c năng đô thứ ị
Đô th có ch c năng là trung tâm kinh t , văn hóa, khoa h ck thu t, hành chính, giáo d cđào t o, du l ch, ị ứ ế ọ ỹ ậ ụ ạ ị
d ch v , đ u m i giao thông, giao l u trong vùng t nh,vùng liên t nh. Có vai trò thúc đ y s phát tri n kinh ị ụ ầ ố ư ỉ ỉ ẩ ự ể
t xã h i c a m t t nh ho c m t vùng lãnh th liên t nh.ế ộ ủ ộ ỉ ặ ộ ổ ỉ
2. Quy mô dân s toàn đô th t 150 nghìn ngố ị ừ ườ ởi tr lên
3. M t đ dân s khu v c n i thành, n i th t 6000 ngậ ọ ố ự ộ ộ ị ừ ười/1km2 tr lên.ở
4. T l lao đ ng phi nông nghi p khu v c n i thành, n i th t i thi u ph i đ t 75% so v i t ng s lao ỷ ệ ộ ệ ự ộ ộ ị ố ể ả ạ ớ ổ ố
đ ng. ộ
Đô th lo i IVị ạ
1. Ch c năng đô th ứ ị
Đô th có ch c năng là trung tâm kinh t , văn hóa, khoa h ck thu t, hành chính, giáo d cđào t o, du l ch, ị ứ ế ọ ỹ ậ ụ ạ ị
d ch v , đ u m i giao thông, giao l u c a m t vùng trong t nh ho c m t t nh. C vai trò thúc đ y s phát ị ụ ầ ố ư ủ ộ ỉ ặ ộ ỉ ố ẩ ựtri n kinh t xã h i c a m t vùng trong t nh ho c m t s lĩnh v c đ i v i m t t nh.ể ế ộ ủ ộ ỉ ặ ộ ố ự ố ớ ộ ỉ
2. Quy mô dân s toàn đô th t 50 nghìn ngố ị ừ ườ ởi tr lên
3. M t đ dân s khu v c n i th t 4000 ngậ ọ ố ự ộ ị ừ ườ ởi tr lên
4. T l lao đ ng phi nông nghi p khu v c n i th t i thi u đ t 70% so v i t ng s lao đ ng.ỷ ệ ộ ệ ở ự ộ ị ố ể ạ ớ ổ ố ộ
Đô th lo i Vị ạ
1. Ch c năng đô thứ ị
Đô th là trung tâm t ng h p ho c chuyên ngành v kinh t , hành chính, văn hóa, giáo d cđào t o, du l ch, ị ổ ợ ặ ề ế ụ ạ ị
d ch v , có vai trò thúc đ y kinh t xã h i c a m t huy n ho c m t c m xã.ị ụ ẩ ế ộ ủ ộ ệ ặ ộ ụ
2. Quy mô dân s toàn đô th t 4 nghìn ngố ị ừ ườ ởi tr lên
3. M t đ dân s bình quân t 2000 ngậ ộ ố ừ ười/km2 tr lên.ở
4. T l lao đ ng phi nông nghi p t i các khu ph xây d ng t i thi u đ t 65% so v i t ng s lao đ ng.ỷ ệ ộ ệ ạ ố ự ố ể ạ ớ ổ ố ộTiêu chu n phân lo i đô th áp d ng cho m t s đô th theo vùng mi n.ẩ ạ ị ụ ộ ố ị ề
Trang 7Các đô th vùng cao, vùng sâu, vùng xa, biên gi i, h i đ o thì quy mô dân s và m t đ dân s có th ị ở ớ ả ả ố ậ ộ ố ể
th p h n, nh ng t i thi u ph i đ t 50% tiêu chu n quy đ nh, các tiêu chu n khác ph i đ t 70% m c tiêu ấ ơ ư ố ể ả ạ ẩ ị ẩ ả ạ ứchu n quy đ nh so v i các lo i đô th tẩ ị ớ ạ ị ương đương
Tiêu chu n phân lo i đô th áp d ng cho m t s đô th có tính ch t đ c thùẩ ạ ị ụ ộ ố ị ấ ặ
Các đô th đị ược xác đ nh là đô th đ c thù thì tiêu chu n v quy mô dân s và m t đ dân s có th th p ị ị ặ ẩ ề ố ậ ộ ố ể ấ
h n, nh ng t i thi u ph i đ t 60% tiêu chu n quy đ nh, các tiêu chu n khác ph i đ t quy đ nh so v i các ơ ư ố ể ả ạ ẩ ị ẩ ả ạ ị ớ
lo i đô th tạ ị ương đương và đ m b o v i tính ch t đ c thù c a m i đô thả ả ớ ấ ặ ủ ỗ ị
1.3.2. Đô th hóa ị
Quá trình phát tri n các hình th c và đi u ki n s ng t gi n đ n chuy n d n sang cu c s ng có đ y đ ể ứ ề ệ ố ừ ả ơ ể ầ ộ ố ầ ủ
ti n nghi ngày càng hoàn thi n g i là quá trình đô th hóa.ệ ệ ọ ị
Đô th hóa g n li n v i s phát tri n s n xu t. Đô th hóa không ch là s phát tri n v quy mô, s lị ắ ề ớ ự ể ả ấ ị ỉ ự ể ề ố ượng, nâng cao vai trò c a các đô th trong khu v c, hình thành và phát tri n các vùng đô th , qu n t đô th mà cònủ ị ự ể ị ầ ụ ị
g n li n ch t ch v i s bi n đ i sâu s c v m t kinh t xã h i c a đô th và nông thôn trên c s phát ắ ề ặ ẽ ớ ự ế ổ ắ ề ặ ế ộ ủ ị ơ ởtri n c a công nghi p, giao thông v n t i, xây d ng nhà , công trình và các ho t đ ng d ch v công c ng,…ể ủ ệ ậ ả ự ở ạ ộ ị ụ ộ
Đô th hóa là quá trình t p trung dân s vào các đi m dân c đô th , là s hình thành nhanh chóng các đô thị ậ ố ể ư ị ự ị trên c s s phát tri n s n xu t và đ i s ng.ơ ở ự ể ả ấ ờ ố
Quá trình đô th hóa phát tri n đ ng th i v i quá trình công nghi p hóa đ t nị ể ồ ờ ớ ệ ấ ước. Quá trình đô th hóa cũng ị
là quá trình bi n đ i sâu s c v c c u s n xu t, c c u ngh nghi p, c c u t ch c sinh ho t xã h i, c ế ổ ắ ề ơ ấ ả ấ ơ ấ ề ệ ơ ấ ổ ứ ạ ộ ơ
c u t ch c không gian ki n trúc xây d ng. ấ ổ ứ ế ự
M t trong nh ng tiêu chí đánh giá m c đ đô th hóa c a vùng hay c a qu c gia là t l ph n trăm dân s ộ ữ ứ ộ ị ủ ủ ố ỷ ệ ầ ố
đô th so v i dân s c a c vùng đó.ị ớ ố ủ ả
CH ƯƠ NG 2 :THÔNG TIN C S QUY HO CH XÂY D NG Ơ Ở Ạ Ự
M i đ án xây quy ho ch xây d ng đ u l y n n t ng là h th ng thông tin v đô th hay nói cách khác ọ ồ ạ ự ề ấ ề ả ệ ố ề ịthông tin v t nhiên, kinh t , xã h i, dân c và c s h t ng, nhà là c s đ l p quy ho ch xây d ng.ề ự ế ộ ư ơ ở ạ ầ ở ơ ở ể ậ ạ ự2.1 Thông tin v đi u ki n t nhiên ề ề ệ ự
2.1.1 V trí đ a lý.ị ị
Trong m t phộ ương án quy ho ch, dù giai đo n quy ho ch vùng, quy ho ch chung hay quy ho ch chi ti t ạ ở ạ ạ ạ ạ ế
vi c xác đ nh v trí c a đô th và m i quan h c a nó v i bên ngoài đô th ( c quan h qu c t n u có) là ệ ị ị ủ ị ố ệ ủ ớ ị ả ệ ố ế ế
r t c n thi t.ấ ầ ế
V trí đô th là m t trong nh ng thông tin đ u tiên đ gieo m m cho nh ng ý tị ị ộ ữ ầ ể ầ ữ ưởng quy ho ch. Đô th là đ i ạ ị ố
tượng c a quy ho ch và v trí c a nó đủ ạ ị ủ ược ch ra b ng t a đ c th trên b m t đ a lý. N i dung quan ỉ ằ ọ ộ ụ ể ề ặ ị ộ
tr ng nh t trong thông tin này là m i quan h c a đô th v i vùng lân c n. S phát tri n c a đô th luôn ọ ấ ố ệ ủ ị ớ ậ ự ể ủ ị
ph thu c vào s quan h c a nó v i các đô th khác v i vùng nông thôn xung quanh và ngay c m i quan ụ ộ ự ệ ủ ớ ị ớ ả ố
h khu này v i khu khác trong m t đô th ệ ớ ộ ị
Trang 8V trí đ a lý còn tham gia quy t đ nh c tính ch t đô th V trí đô th có bãi t m t t nh Nha Trang thì thànhị ị ế ị ả ấ ị ị ị ắ ố ư
ph đó tr thành n i ngh ng i du l ch, v trí đô th có c ng bi n l n nh H i Phòng, thành ph đó tr ố ở ớ ỉ ơ ị ị ị ả ể ớ ư ả ố ởthành Thành ph C ng.v.v Ngoài các quan h trong lãnh th , m t qu c gia đôi khi còn là quan h giao ố ả ệ ổ ộ ố ệ
l u v i qu c t nh Hà N i, thành ph H Chí Minh. Nh v y thông tin v v trí đ a lý c n nêu rõ m i ư ớ ố ế ư ộ ố ồ ư ậ ề ị ị ầ ốquan h đ i ngo i c a đô th ệ ố ạ ủ ị
Thông thường v trí c a đô th đị ủ ị ượ ấc l y ra t b n đ đ a hình, nh ng cũng có th thu th p thông tin v trí ừ ả ồ ị ư ể ậ ị
đ a lý c a đô th t b n đ đ a chính t l nh ị ủ ị ừ ả ồ ị ỷ ệ ỏ
2.1.2 Gi i h n khu đ t quy ho ch.ớ ạ ấ ạ
M t đô th , bao gi cũng độ ị ờ ược gi i h n b i ranh gi i hành chính c a nó. Ranh gi i đó đớ ạ ở ớ ủ ớ ược bao g m c n iồ ả ộ
đô và ngo i đô. Trong quy ho ch ranh gi i cũng ph i đạ ạ ớ ả ược xác đ n m t cách rõ ràng, chính xác. Thông ị ộ
thường ranh gi i hành chính nh ng đ ng th i nó cũng có th là gi i h n quy ho ch xây d ng.ớ ư ồ ờ ể ớ ạ ạ ự
Nh v y là căn c vào nhi m v quy ho ch, căn c vào b n đ hành chính, b n đ đ a chính, ngư ậ ứ ệ ụ ạ ứ ả ồ ả ồ ị ười ta xác đ nh đị ược quy mô và ph m vi quy ho ch. Gi i h n khu đ t quy ho ch đạ ạ ớ ạ ấ ạ ược gi i h n b i ranh gi i hành ớ ạ ở ớchính hay ch gi i quy ho ch (đã có). Đôi khi gi i h n khu đ t quy ho ch đỉ ớ ạ ớ ạ ấ ạ ược nhà quy ho ch đ xu t theo ạ ề ấquan đi m c a mìnhể ủ
2.1.3 Đ a hình – đ a m o.ị ị ạ
Đ a hình c a khu đ t có nh hị ủ ấ ả ưởng l n đ n vi c b trí quy ho ch m t b ng t ng th và vi c xây d ng các ớ ế ệ ố ạ ặ ằ ổ ể ệ ựcông trình đô th ở ị
M t trong nh ng y u t xác đ nh đ c thù c a m t đô th là đ a hình. Đ a hình s xác đ nh đô th đó là lo i ộ ữ ế ố ị ặ ủ ộ ị ị ị ẽ ị ị ạ
đô th mi n núi, mi n trung du, mi n đ ng b ng, mi n ven bi n, h i đ o hay t h p m t s đ c tính nào ị ề ề ề ồ ằ ề ể ả ả ổ ợ ộ ố ặ
đó. Đ a hình nh hị ả ưởng đ n m i y u t c u thành đô th nh : môi trế ọ ế ố ấ ị ư ường sinh thái đô th , t ch c sinh ị ổ ứ
ho t ăn và làm vi c, t ch c giao thông, truy n th ng dân t c, t ch c phân khu ch c năng đô th , t ạ ở ệ ổ ứ ề ố ộ ổ ứ ứ ị ổ
ch c không gian đô th ứ ị
Đ c tr ng c a đ a hình là cao đ , và đ d c. Cao đ đ a hình nh hặ ư ủ ị ộ ộ ố ộ ị ả ưởng đ n đ c thù c a đô th Chính vì ế ặ ủ ị
v y xây d ng đô th mi n núi khác v i xây d ng đô th ven bi n. Đ d c đ a hình nh hậ ự ị ở ề ớ ụ ị ở ể ộ ố ị ả ưởng tr c ụ
ti p đ n vi c xác đ nh quy mô đ t đai, c c y không gian quy ho ch xây d ng. Đ d c đ a hình quy t đ nh ế ế ệ ị ấ ơ ấ ạ ự ộ ố ị ế ị
kh năng thoát nả ước m t( nặ ước m a, nư ước th i), và kh năng liên h gi a các b ph n đô th , kh năng ả ả ệ ữ ộ ạ ở ị ảgiao thông đường b ,độ ường s t trong n i đô và ngo i đô. ắ ộ ạ
Y u t đ a hình đế ố ị ược th hi n trên b n đ đ a hình, b n đ đ a chính, trên m t c t đ a hình và trên các ể ệ ả ồ ị ả ồ ị ặ ắ ịthông tin khác (mô hình, s đ …)ơ ồ
2.1.4.Đi u ki n th y vănề ệ ủ
H th ng th y văn có tác đ ng tr c ti p đ n đ i s ng đô th , chính vì v y quy ho ch xây d ng r t chú tr ngệ ố ủ ộ ự ế ế ờ ố ị ậ ạ ự ấ ọ
đ n thông tin v h th ng th y văn. Sông ngòi ao h t nhiên đế ề ệ ố ủ ồ ự ược dùng làm đường v n t i th y, đ ậ ả ủ ểcung c p nấ ước, bãi t m, n i ho t đ ng th thao, ngh ng i và t o m quan đô th Bên c nh đó sông, h ắ ơ ạ ộ ể ỉ ơ ạ ỹ ị ạ ồcòn nh hả ưởng đ n đi u ki n khí h u c c b m i vùng. ế ề ệ ậ ụ ộ ỗ
M t khác sông ngòi ao h còn là ch ch a và thoát nặ ồ ỗ ứ ước m a c a đô th Nh ng n u không s d ng t t đi u ư ủ ị ư ế ử ụ ố ề
ki n th y văn khi xây d ng thì sông ngòi có th gây ng p úng và sói l , nh hệ ủ ự ể ậ ở ả ưởng x u đ n s phát tri n ấ ế ự ể
c a đô th ủ ị
Trang 9Quy ho ch xây d ng c n quan tâm đ n các y u t c a h th ng th y văn và nhân t o.Ch ng h n ạ ự ầ ế ế ố ủ ệ ố ủ ạ ẳ ạ
nh đư ường b ( sông, h , kênh, mờ ồ ương…) n đ nh, đổ ị ường mép nướ ủc c a sông su i, ao h , di n tích chi m ố ồ ệ ế
đ t theo mùa, th tích ch a nấ ể ứ ướ ủc c a h aoồ
2.1.5. Khí h uậ
Các y u t khí h u nh hế ố ậ ả ưởng tr c ti p đ n các ho t đ ng c a đô th , cho nên khi nghiên c u quy ho ch ụ ế ế ạ ộ ủ ị ứ ạ
người ta ph i chú ý đ n đ c thù khí h u c a khu v c đ t n d ng nh ng y u t có l i và tìm cách gi m ả ế ặ ậ ủ ự ể ậ ụ ữ ế ố ợ ảthi u nh ng tác nhân không có l i cho con ngể ữ ợ ười. Vì v y thông tin v khí h u cũng đậ ề ậ ược nghiên c u kĩ ứ
lưỡng trong quá trình quy ho ch xây d ngạ ự
2.1.6.Đ a ch t công trình và đ a ch t th y vănị ấ ị ấ ủ
Tài li u đ a ch t công trình và đ a ch t th y văn mô t đ c đi m c a đ t và nệ ị ấ ị ấ ủ ả ặ ể ủ ấ ước dướ ấi đ t.N n móng các ềcông trình ch u nh hị ả ưởng tr c ti p c a các tính ch t c , lý, hóa c a đ t và nự ế ủ ấ ơ ủ ấ ước dướ ấi đ t cho nên quy
ho ch xây d ng c n hi u bi t đ b trí công trình cho phù h p, tránh lãng phí.ạ ự ầ ể ế ể ố ợ
2.1.9.Thiên tai
Thiên tai là k thù s m t c a con ngẻ ố ộ ủ ười, b i vì thiên tai có kh năng h y ho i m i công trình, nhà c a, ở ả ủ ạ ọ ử
đường sá, c u c ng… và th m chí thiên tai còn có th cầ ố ậ ể ướp đi tính m ng con ngạ ười. V n đ này nghiêm ấ ề
tr ng h n khi thiên tai s y ra đô th Vì v y thông tin v thiên tai cũng đọ ơ ả ở ị ậ ề ược quan tâm nghiên c u khi l p ứ ậcác đ án quy ho ch xây d ng.ồ ạ ự
Nước ta n m khu v c có tình hình th i ti t,khí h u và đ a hình ph c t p, núi cao hi m tr có nhi u hi n ằ ở ự ờ ế ậ ị ứ ạ ể ở ề ệ
tượng trượ ởt l , nhi u song su i ng n và có đ d c t p trung nên d gây lũ l t và l đ t, b bi n dài giáp ề ố ắ ộ ố ậ ễ ụ ở ấ ờ ểThái Bình Dương cho nên cũng có nhi u bão t …ề ố
Khi quy ho ch xây d ng ph i chú ý t i các thông tin này đ có bi n pháp phòng ng a nh m gi m thi t h i ạ ự ả ớ ể ệ ừ ằ ả ệ ạ
v ngề ười và c a do thiên tai gây ra. Ngủ ười ta tránh xây d ng n i có hi n tự ở ơ ệ ượng đ ng đ t, núi l a, trộ ấ ử ượt
l ho c có gi i pháp xây d ng đ c bi t đ phòng ng a nh ng tai bi n thiên nhiên có th x y ra.ở ặ ả ự ặ ệ ề ừ ữ ế ể ả
2.2 Thông tin v đi u ki n hi n tr ng kinh t xã h i ề ề ệ ệ ạ ế ộ
V n đ đô th hóa luôn ch u nh hấ ề ị ị ả ưởng c a các đi u ki n v t nhiên xã h i. Trong th c t phát tri n ủ ề ệ ề ự ộ ự ế ểcác đô th trên th gi i cũng nh Vi t Nam, y u t xã h i là nguyên nhân tr c ti p tác đ ng đ n t c đ ị ế ớ ư ở ệ ế ố ộ ự ế ộ ế ố ộ
đô th hóa và hình th c đô th hóa. M t thành ph phát tri n d a trên nh ng đi u ki n hi n tr ng. Nh t là ị ứ ị ộ ố ể ự ữ ề ệ ệ ạ ấ
hi n tr ng v dân c , và các c s v t ch t nh công trình ki n trúc, công trình quân s , công trình giao ệ ạ ề ư ơ ở ậ ấ ư ế ựthông.v.v và v ngu n l c kinh t ti m tàng ch a đ ng trong đô th ề ồ ự ế ề ứ ự ị
2.2.1 Hi n tr ng v dân c đô th ệ ạ ề ư ị
Trang 10Đ thi t k ra m t đô th trong tể ế ế ộ ị ương lai, các nhà quy ho ch c n bi t đô th đó s đạ ầ ế ị ẽ ược xây d ng v i quy ự ớ
mô l n hay nh Các nhà quy ho ch còn chú ý đ n các y u t đ c tr ng cho đô th nh : v n đ dân t c, ớ ỏ ạ ế ế ố ặ ư ị ư ấ ề ộtrình đ dân trí, văn hóa truy n th ng Vì v y thông tin v hi n tr ng dân c đô th đóng vai trò đ c bi t ộ ề ố ậ ề ệ ạ ư ị ặ ệquan tr ng khi l p đ án quy ho ch xây d ng.ọ ậ ồ ạ ự
Đ c đi m quan tr ng nh t c a dân c nặ ể ọ ấ ủ ư ước ta là phân b d ng không đ u. Trên 80% dân s v n có xu ố ạ ề ố ẫ
hướng t p trung các vùng đ ng b ng, ven bi n và đô th l n. Ch ng h n nh :ậ ở ồ ằ ể ị ớ ẳ ạ ư
M t đ dân s vùng đ ng b ng sông H ng trên 1000 ngậ ộ ố ồ ằ ồ ười/km2
M t đ dân s vùng đ ng b ng sông C u Long g n 400 ngậ ộ ố ồ ằ ử ầ ười/km2
M t đ dân s vùng Tây Nguyên dậ ộ ố ưới 500 người/km
S phân b dân c trên c nự ố ư ả ước không đ u và quy mô dân s m i khu dân c cũng khác nhau tùy theo ề ố ở ỗ ư
đi u ki n s ng khác nhau ề ệ ố
Hi n tr ng dân s và lao đ ng nệ ạ ố ộ ở ước ta cho th y r ng tình tr ng đô th hóa còn th p,lao đ ng nông lâm ấ ằ ạ ị ấ ộ
ng nghi p ( séc t 1) là ch y u, trình đ phân công lao đ ng th p, phân b không đ ng đ u, t l tăng ư ệ ơ ủ ế ộ ộ ấ ố ồ ề ỷ ệdân s còn cao trong tình tr ng thu nh p qu c dân bình quân đ u ngố ạ ậ ố ầ ười th p, tình tr ng ngấ ạ ười ch a có vi c ư ệlàm còn đáng k Phể ương án quy ho ch xây d ng h p lý ch khi bi t k th a và phát tri n nh ng đi m tíchạ ự ợ ỉ ế ế ừ ể ữ ể
c c c a hi n tr ng dân cự ủ ệ ạ ư
2.2.2 Hi n tr ng s d ng đ tệ ạ ử ụ ấ
Quy ho ch xây d ng nạ ự ước ta đã th c hi n l p quy ho ch kho ng h n 700 đô th l n nh , nh ng do kinh ự ệ ậ ạ ả ơ ị ớ ỏ ưnghi m còn ít, l i b chi n tranh tàn phá, vi c nghiên c u phệ ạ ị ế ệ ứ ương hướng phát tri n c a các đô th ch a khể ủ ị ư ả thi, nên trong m t s trộ ố ường h p đã có tình tr ng xây d ngtùy ti n, lãng phí đ t đai, gây khó khăn cho sinh ợ ạ ự ệ ấ
ho t và s n xu t c a nhân dân. Ngày nay chúng ta đã coi đ t là m t tài nguyên quý giá, nh t là đ t xây d ng ạ ả ấ ủ ấ ộ ấ ấ ự
đô th V n đ s d ng đ t l i có nh hị ấ ề ử ụ ấ ạ ả ưởng l n đ n quá trình đô th hóa cho nên quy ho ch c n nghiên c uớ ế ị ạ ầ ứ
t m v n đ này ỷ ỷ ấ ề
V di n tích t nhiên nề ệ ự ước ta đ ng th 58 trên th gi i nh ng vì dân s đông, bình quân đ t theo đ u ứ ứ ế ớ ư ố ấ ầ
ngườ ấi r t th p (6,6 ha/ngấ ườ ứi đ ng th 159 trong t ng s h n 200 nứ ổ ố ơ ước trên Th Gi i), nh t là đ t canh tác ế ớ ấ ấ
ch còn kho ng 0,1 ha/ngỉ ả ười. Nh v y đ t nông nghi p bình quân đ u ngư ậ ấ ệ ầ ười vào lo i th p nh t trong khu ạ ấ ấ
v c Đông Nam Á trong khi đó vi c chi m d ng đ t cào xây d ng c b n, làm đự ệ ế ụ ấ ự ơ ả ường, th y l i ngày càng ủ ợtăng ( t năm 1981 đ n năm 1985 có 370.000 ha đ t lúa b chi m d ng vào vi c khác). Vì v y chúng ta c n ừ ế ấ ị ế ụ ệ ậ ầtri t đ ti t ki m đ t.ệ ể ế ệ ấ
Vi c s d ng đ t có hi u qu nhi u hay ít ph thu c vào công tác quy ho ch xây d ng. ệ ử ụ ấ ệ ả ề ụ ộ ạ ự
Trang 11Hi n tr ng s d ng đ t c a đô th đệ ạ ử ụ ấ ủ ị ược đánh giá b ng các ch tiêu kinh t k thu t nh : t s gi a di n ằ ỉ ế ỹ ậ ư ỷ ố ữ ệtích sàn nhà trên di n tích đ t, gi a di n tích xây d ng trên di n tích đ t, có ch tiêu di n tích đ t cho các ệ ấ ữ ệ ự ệ ấ ỉ ệ ấ
lo i công trình, quy mô công trình. T tài li u kh o sát đi u tra, chúng ta so sánh v i các ch tiêu do Nhà ạ ừ ệ ả ề ớ ỉ
nước ( hay đ a phị ương) quy đ nh và th c tr ng s d ng, t đó đánh giá đị ự ạ ử ụ ừ ược hi n tr ng s d ng đ t c a ệ ạ ử ụ ấ ủkhu v c quy ho chự ạ
Theo đánh giá hi n tr ng s d ng đ t đô th ch ra nh ng m nh đ t đang s d ng hi u qu , nh ng m nh ệ ạ ử ụ ấ ị ỉ ữ ả ấ ử ụ ệ ả ữ ả
đ t s d ng kém hi u qu và c n chuy n đ i m c đích t đ t hoang hóa ho c s d ng sai m c đích c n ấ ử ụ ệ ả ầ ể ổ ụ ừ ấ ặ ử ụ ụ ầ
được thu h i đ đồ ể ược quy ho ch b trí vào nh ng m c đích s d ng h p lý nh t.ạ ố ữ ụ ử ụ ợ ấ
Hi n tr ng s d ng đ t đệ ạ ử ụ ấ ược th hi n b n đ đ a chính hay b n đ hi n tr ng th ng kê v đ c ể ệ ở ả ồ ị ả ồ ệ ạ ố ề ặ
đi m s d ng đ t c a th a đ tể ử ụ ấ ủ ử ấ
2.2.3. V hi n tr ng các công trình ki n trúcề ệ ạ ế
Trong các công trình ki n trúc khu v c quy ho ch là lo i thông tin đ l p quy ho ch c i t o, phát tri n ế ở ự ạ ạ ể ậ ạ ả ạ ểhay m r ng khu v c quy ho ch. Phát tri n xây d ng đô th bao gi cũng có tính k th a, do có tính ti p thu,ở ộ ự ạ ể ự ị ờ ế ừ ế duy trì ho c lo i b nh ng công trình hi n có: Hi n tr ng xây d ng nhà ặ ạ ỏ ữ ệ ệ ạ ự ở Hi n tr ng các công trình công ệ ạnghi p, Hi n tr ng các công trình h t ng xã h iệ ệ ạ ạ ầ ộ
2.2.4. Thông tin v hi n tr ng các công trình h t ng k thu tề ệ ạ ạ ầ ỹ ậ
Các công trình h t ng k thu t (giao thông, c p nạ ầ ỹ ậ ấ ước, thoát nước, c p đi n…) là b ph n không th ấ ệ ộ ậ ểthi u đế ược trong m i đô th , cho nên khi quy ho ch xây d ng ngỗ ị ạ ự ười ta ph i nghiên c u hi n tr ng các công ả ứ ệ ạtrình h t ng k thu t. N u coi khu v c quy ho ch nh m t c th s ng thì h th ng h t ng k thu t ạ ầ ỹ ậ ế ự ạ ư ộ ơ ể ố ệ ố ạ ầ ỹ ậ
nh là h th ng tu n hoàn hay hô h p v y. Các ý đ quy ho ch không gian ki n trúc c c u, ch c năng ư ệ ố ầ ấ ậ ồ ạ ế ơ ấ ứhay c nh quan khu v c quy ho ch cũng đả ự ạ ược bi u hi n qua h th ng h t ng k thu t. Nh v y thông tinể ệ ệ ố ạ ầ ỹ ậ ư ậ
v hi n tr ng các công trình h t ng k thu t và đánh giá nó là m t nhi m v quan tr ng trong quá trình quyề ệ ạ ạ ầ ỹ ậ ộ ệ ụ ọ
ho ch xây d ng. ạ ự
M ng lạ ưới các công trình h t ng k thu t thạ ầ ỹ ậ ường được bi u di n trên b n đ kèm theo m t s ch tiêu, ể ễ ả ồ ộ ố ỉ
b ng bi u.ả ể
2.2.7 Hi n tr ng cây xanh đô thệ ạ ị
H th ng cây xanh đô th không th thi u đệ ố ị ể ế ược v i b t c đô th nào, nó là ngu n cung c p dớ ấ ứ ị ồ ấ ưỡng khí, c i ả
t o vi khí h u, ch ng n, làm mát v mùa hè gi m v mùa đông… và đ c bi t cây xanh t o c nh quan ạ ậ ố ồ ề ữ ấ ề ặ ệ ạ ả
đ p cho đô th ẹ ị
Trong quy ho ch xây d ng, tùy m i giai đo n thi t k mà các nhóm khu cây xanh có ch c năng ( cây xanh ạ ự ở ỗ ạ ế ế ứ
s d ng công c ng, cây xanh s d ng h n ch , cây xanh chuyên d ng) đử ụ ộ ử ụ ạ ế ụ ược nghiên c u nh ng m c khácứ ở ữ ứ nhau
Hi n nay các thông tin v hi n tr ng cây xanh đô th đệ ề ệ ạ ị ược th hi n trên b n đ hi n tr ng,b n đ đ a ể ệ ả ồ ệ ạ ả ồ ịchính. Các thông tin khác nh m t đ ph cây xanh,s lư ậ ộ ủ ố ượng các lo i cây,tán r ng bao nhiêu…đạ ộ ược th ể
hi n trên các tài li u thông kê và đi u tra kh o sát trong quá trình t ng h p tài li u hi n tr ng. Nh ng đ án ệ ệ ề ả ổ ợ ệ ệ ạ ữ ồthi t k quy ho ch không đ c p đ n hi n tr ng cây xanh đô th là thi u sót l n.ế ế ạ ề ậ ế ệ ạ ị ế ớ
2.2.8. Hi n tr ng môi trệ ạ ường đô th ị
Trang 12Các v n đ v sinh nh : phân, ch t th i, nghĩa đ a cũng đấ ề ệ ư ấ ả ị ược quy ho ch xây d ng nghiên c u, ạ ự ứphân tích, đánh giá trong quá trình l p đ án quy ho ch xây d ng. Hi n tr ng môi trậ ồ ạ ự ệ ạ ường đô th là m t trong ị ộ
nh ng c s đ các nhà quy ho ch đ a ra gi i pháp quy ho ch b o v môi trữ ơ ở ể ạ ư ả ạ ả ệ ường. V ch t th i r n ề ấ ả ắ
thường c n tài li u v v trí các đi m thu gom rác, n i đ rác…nh ng ph n l n các ch t th i r n đô th ầ ệ ề ị ể ơ ổ ư ầ ớ ấ ả ắ ịcũng ch a đư ược x lý tri t đ , cho nên nó là tác nhân gây ô nhi m không khí và ngu n nử ệ ể ễ ồ ước
Quy ho ch xây d ng ch y u quan tâm đ n s ô nhi m v không khí, ti ng n, nạ ự ủ ế ế ự ễ ề ế ồ ước và ch t th i r n. ấ ả ắ
N i dung c a thông tin này c n nêu lên độ ủ ầ ược ph m vi ô nhi m theo t ng m c đ T đó các t ch c quy ạ ễ ừ ứ ộ ừ ổ ứ
ho ch s có bi n pháp kh c ph c và làm gi m đ ô nhi m đó. V trí gây ô nhi m và ph m vi nh hạ ẽ ệ ắ ụ ả ộ ễ ị ễ ạ ả ưởng quá m c ô nhi m cho phép c a nó là n i dung không gian chính v thông tin này. Các đứ ễ ủ ộ ề ường đ ng tr c a s ẳ ị ủ ự
ô nhi m cũng là n i dung c n quan tâmễ ộ ầ
2.3 Thông tin d báo v kinh t xã h i đô th ự ề ế ộ ị
Trên c s hi n tr ng v các m t t nhiên,kinh t xã h i c a đô th ,c a đ t nơ ở ệ ạ ề ặ ự ế ộ ủ ị ủ ấ ước,các t ch c quy ho ch ổ ứ ạ
d báo s phát tri n xây d ng đô th ự ự ể ự ị
Đ ng trứ ước hi n tr ng này, quy ho ch c n d báo cho các giai đo n phát tri n trệ ạ ạ ầ ự ạ ể ước m t và lâu dài. Trắ ước tiên c n l a ch n m c th i gian quy đ nh trong quy ho ch xây d ng.ầ ự ọ ố ờ ị ạ ự
Qúa trình quy ho ch không th d báo t t c các v n đ c a đô th mà ch t p trung d báo m t s y u ạ ể ự ấ ả ấ ề ủ ị ỉ ậ ự ộ ố ế
t quy t đ nh t c đ đô th hóa nh : các thông tin v d báo dân s , d báo trình đ phát tri n xã h i, d ố ế ị ố ộ ị ư ề ự ố ự ộ ể ộ ựbáo quy mô đ t đai…ấ
2.3.1 Thông tin d báo v dân sự ề ố
Khoa h c v xây d ng đô th không tác r i kh i v n đ đ nh lọ ề ự ị ờ ỏ ấ ề ị ượng và đ nh tính c a dân c , nó ngày càng ị ủ ưphát tri n sâu s c và tr thành m t khoa h c t ng h p c a nhi u lĩnh v c h p thành mà con ngể ắ ở ộ ọ ổ ợ ủ ề ự ợ ười là m c ụtiêu ch y u. Các hi n tủ ế ệ ượng v dân s nh : s bùng n dân s , s tr hóa tề ố ư ự ổ ố ự ẻ ương đ i, s bùng n lao ố ự ổ
đ ng, di dân con l c hay di dân t phát do s c hút c a đô th đ u độ ắ ự ứ ủ ị ề ược các nhà khoa h c trên th gi i và ọ ế ớtrong nước quan tâm
Các y u t ch y u trong quá trình d báo là: ế ố ủ ế ự
V đ nh lề ị ượng:
D a vào s li u th ng kê hi n tr ng v dân s trong kho ng th i gian nh t đ nh, tính ti p quy mô dân s ự ố ệ ố ệ ạ ề ố ả ờ ấ ị ế ốtheo phương pháp ngo i suy. Hi n nay trên th gi i có r t nhi u hàm s bi u th s tăng trạ ệ ế ớ ấ ề ố ể ị ự ưởng dân s c a ố ủ
đô th do các tác gi khác nhau nghiên c u.ị ả ứ
Qua nghiên c u ngứ ười ta th y s tăng dân s đô th là s t ng h p tăng trấ ự ố ị ự ổ ợ ưởng c a nhi u thành ph n khácủ ề ầ nhau. Đó là s tăng t nhiên, tăng c h c, tăng h n h p và tăng do nhi u thành ph n khác n a. Thông ự ự ơ ọ ỗ ợ ề ầ ữ
thường hi n nay ngệ ười ta hay s d ng phử ụ ương pháp tính toán s tăng dân s t ng h p nh sau:ự ố ổ ợ ư
Pt=Po + (1+ )t + Pm + Pbα
Trong đó : Po: Dân s hi n t i(67)ố ệ ạ
Pt: Dân s năm d báoố ự
: T l tăng t nhiên hàng năm
T: S năm d báoố ự