Bài giảng môn Quy hoạch đô thị

Bài giảng môn Quy hoạch đô thị thông tin đến các bạn những nội dung các khái niệm chung về quy hoạch đô thị; quy hoạch xây dựng phát triển đô thị; thiết kế đô thị.

BÀI GI NG Ả

Th i lờ ượng: 45 ti t (15 – 30)ếNgành đào t o: Công ngh  k  thu t ki n trúcạ ệ ỹ ậ ế

CHƯƠNG 1: CÁC KHÁI NI M CHUNG V  QUY HO CH ĐÔ THỆ Ề Ạ Ị

­ Đô th  là n i t p trung các v n đ  mang tính toàn c u nh : ị ơ ậ ấ ề ầ ư

V n đ  môi trấ ề ường, 

V n đ  gia tăng dân s ,ấ ề ố

V n đ  t  ch c không gian đô thấ ề ổ ứ ị

­ Đô th  là h  th ng th  trị ệ ố ị ường v i nh ng đ c tr ng riêng bi t, là đ aớ ữ ặ ư ệ ị  

đi m di n ra các ho t đ ng mua bán trao đ i hàng hoá và d ch v ể ễ ạ ộ ổ ị ụ  Các th  trị ường trong đô th : ị

Th  trị ường lao đ ngộ

tr , qu n lýị ả

 Đô th  thị ường được xây d ng   nh ng v  trí có s  thu n l iự ở ữ ị ự ậ ợ  

v  giao thề ương, buôn bán, là n i d  dàng trong vi c ki mơ ễ ệ ể  soát, phòng ch ng xâm lố ược,…

 Đô th  xu t hi n khi xã h i xu t hi n s  phân chia giai c p vàị ấ ệ ộ ấ ệ ự ấ  hình thành các khu v c s n xu t phi nông nghi pự ả ấ ệ

­ Lược kh o l ch s  đô th  th  gi iả ị ử ị ế ớ

Th i c  đ i: t  kho ng 30.000 t i 1000 năm trờ ổ ạ ừ ả ớ ước CNQuan đi m v  đ nh cể ề ị ư: là n i g n v i ngu n nơ ầ ớ ồ ước, ngu nồ  

s ng, ngu n s n xu t (các khu v c đ t đai màu m , ven sông,ố ồ ả ấ ự ấ ỡ  

h , su i,…), đ ng th i có giao thông thu n ti n và là n i dồ ố ồ ờ ậ ệ ơ ễ quan sát, t n công k  đ nh và rút lui khi c n thi tấ ẻ ị ầ ế

Th i trung đ i: ch  đ  phong ki n t  kho ng th  k  XII v iờ ạ ế ộ ế ừ ả ế ỷ ớ  

cu c cách m ng ti u th  công nghi pộ ạ ể ủ ệ

Vi c trao đ i hàng hoá và giao thông đệ ổ ường thu  phát tri nỷ ể  kéo theo vi c hình thành và phát tri n các đô th  c ngệ ể ị ả

Các công trình tôn giáo và cung đi n, dinh th  c a vua chúaệ ự ủ  đóng vai trò trung tâm trong b  c c đô thố ụ ị

Đô th  hình thành v i 2 thành ph n “đô” và “th ” rõ nétị ớ ầ ị

Th i c n đ i: g n li n v i cu c cách m ng công nghi p (th  kờ ậ ạ ắ ề ớ ộ ạ ệ ế ỷ XVIII)

Do công nghi p phát tri n nên hình thành và phát tri n các đôệ ể ể  

th  công nghi p, đ y m nh s  phát tri n đô th  do có s  h  trị ệ ẩ ạ ự ể ị ự ỗ ợ 

c a công nghi p trong xây d ng và s  t p trung  dân c  vào s nủ ệ ự ự ậ ư ả  

xu t công nghi pấ ệTuy nhiên do s  phát tri n quá nhanh và m t cân đ i nênự ể ấ ố  trong đô th  n y sinh nhi u mâu thu n, b t h p lý trong t  ch cị ả ề ẫ ấ ợ ổ ứ  không gian đô th  nh  v n đ  nhà  , môi trị ư ấ ề ở ường đô th  hay cácị  công trình văn hoá không được quan tâm và phát tri n   v n để → ấ ề 

c i t o đô th  đả ạ ị ược đ t ra và phát tri n ngành quy ho ch đô thặ ể ạ ị 

hi n đ iệ ạ

­ L ch s  đô th  Vi t namị ử ị ệ

Đô th  c  đ i: đô th  c  x a nh t còn l i là thành C  Loa (Đôngị ổ ạ ị ổ ư ấ ạ ổ  anh – Hà n i) độ ược xây d ng t  th i Th c phán An Dự ừ ờ ụ ươ  ng

Vương (kho ng th  k  th  nh t trả ế ỷ ứ ấ ước công nguyên) v i cácớ  vòng thành mang tính phòng th  cao v i các vòng thành hìnhủ ớ  

xo n  c.ắ ố

Đô th  th i B c thu c: th  k  1 TCN t i th  k  X CN, đô th  chị ờ ắ ộ ế ỷ ớ ế ỷ ị ủ 

y u mang tính quân s  do các qua l i phế ự ạ ương B c xây d ng đắ ự ể cai tr , đô th  l n nh t lúc  y là thành T ng bình (Hà n i hi nị ị ớ ấ ấ ố ộ ệ  nay)

Đô th  th i phong ki n đ c l p: b t đ u t  th  k  11 CN v i cácị ờ ế ộ ậ ắ ầ ừ ế ỷ ớ  

đô th  v n mang n ng tính phòng th , đi n hình là các đô th  Hoaị ẫ ặ ủ ể ị  

L  (do vua Đinh Tiên Hoàng xây d ng ch  y u d a vào đ a thư ự ủ ế ự ị ế 

Đô th  th i Pháp thu c: Đô th  là trung tâm hành chính và thị ờ ộ ị ươ  ng

m i, quân s  nh  Hà n i, Sài gòn, hình thành m t s  đô th  c ngạ ự ư ộ ộ ố ị ả  

thương m i nh  Ph  Hi n, H i An, m t s  đô th  mang tính duạ ư ố ế ộ ộ ố ị  

l ch ngh  dị ỉ ưỡng nh  Đà l t, Sapaư ạ

Đô th  th i sau năm 1945 và 1975: sau đ c l p năm 1945 t i nămị ờ ộ ậ ớ  

1975 đ t nấ ước b  chia c t thành 2 mi n xây d ng và phát tri nị ắ ề ự ể  theo 2 chi u hề ướng v i các quan đi m xã h i khác nhau, tuyớ ể ộ  nhiên lúc này ch u  nh hị ả ưởng c a công nghi p hoá th  gi i nênủ ệ ế ớ  

đ u hình thành các khu đô th  công nghi p, đi n hình   mi nề ị ệ ể ở ề  

B c có thành ph  Thái nguyên và mi n Nam có thành ph  Biênắ ố ề ố  hoà, sau năm 1975 đ t nấ ước th ng nh t, các đô th  trên c  nố ấ ị ả ướ  c

được xây d ng và qu n lý th ng nh t, các đô th  là trung tâmự ả ố ấ ị  hành chính, thương m i c a m t vùng, m t s  đô th  đo đi uạ ủ ộ ộ ố ị ề  

ki n t  nhiên không còn tho  mãn ch c năng cũ (Ph  Hi n vàệ ự ả ứ ố ế  

H i an) d n chuy n đ i sang các ch c năng khác (nh  du l ch:ộ ầ ể ổ ứ ư ị  

H i an hay hành chính: Ph  hi n),…ộ ố ế

2. Đi m dân c  đô th  và phân lo i đô th  ể ư ị ạ ị

a Đi m dân c  đô thể ư ị

­ Khái ni m: Đi m dân c  đô th  là đi m dân c  t p trung ho t đ ngệ ể ư ị ể ư ậ ạ ộ  trong lĩnh v c phi nông nghi p, s ng và làm vi c theo ki u thành thự ệ ố ệ ể ị

­ Các y u t  c  b n c a đi m dân c  đô th  (theo quy t đ nh sế ố ơ ả ủ ể ư ị ế ị ố 132/HĐBT ngày 05.05.1990)

Là trung tâm t ng h p hay trung tâm chuyên ngành, có vai tròổ ợ  thúc đ y s  phát tri n kinh t  xã h i c a m t vùng lãnh th  nh tẩ ự ể ế ộ ủ ộ ổ ấ  

đ nhịQuy mô dân s  ≥ 4000 ngố ười

T  l  lao đ ng phi nông nghi p ≥ 60%, có s n xu t và thỉ ệ ộ ệ ả ấ ươ  ng

m i phát tri nạ ể

Có c  s  h  t ng và các công trình công c ng ph c v  c  dâ đôơ ở ạ ầ ộ ụ ụ ư  thị

M t đ  dân c  đậ ộ ư ược xác đ nh tu  theo t ng lo i đô th  phù h pị ỳ ừ ạ ị ợ  

đ c đi m c a vùngặ ể ủ

b. Phân lo i đô th : đạ ị ược phân thành 5 lo i 1, 2, 3, 4, 5 v i các tiêu chí vàạ ớ  yêu c u nh :ầ ư

B ng  ả 1: B ng tóm t t phân lo i đô th ả ắ ạ ị

(Theo Ngh  đ nh # 42/2009/NĐ­CP ngày 07/05/2009 v  vi c phân lo i đô th ) ị ị ề ệ ạ ị

Lo i đô th ạ ị Đ c đi m ặ ể Dân sốM t đ  dân c ậ ộ ư

Đô   th   lo i ị ạ  

đ c bi t ặ ệ TT t ng h p, giao l u trong n ổ ợ ư ướ c và  

qu c t , có vai trò thúc đ y s  phát ố ế ẩ ự   tri n kinh t  ­ xã h i c a c  n ể ế ộ ủ ả ướ c.

≥ 5 tri u ng ệ ườ i

T   l   LĐ   phi ỷ ệ   nông   nghi p   ệ ≥ 90% so v i t ng ớ ổ  

h i c a m t vùng lãnh th  liên t nh ộ ủ ộ ổ ỉ  

ho c c a c  n ặ ủ ả ướ c.

≥ 1 tri u ng ệ ườ i.

T   l   LĐ   phi ỷ ệ   nông   nghi p   ≥ ệ   85% so v i t ng ớ ổ  

s  LĐ ố

≥ 12.000 

ng ườ i/km 2

Đô th  lo i I ị ạ  

– tr c thu c ự ộ  

t nh ỉ

TT t ng h p, giao l u trong n ổ ợ ư ướ c.

Thúc đ y s  phát tri n kinh t  ­ xã ẩ ự ể ế  

h i c a m t ho c m t s  vùng lãnh ộ ủ ộ ặ ộ ố  

th  liên t nh ổ ỉ

≥   500   nghìn 

ng ườ i.

T   l   LĐ   phi ỷ ệ   nông   nghi p   ≥ ệ   85% so v i t ng ớ ổ  

h i c a m t t nh ho c m t vùng lãnh ộ ủ ộ ỉ ặ ộ  

th  liên t nh ổ ỉ

Tr ườ ng h p ĐT lo i II là thành ph ợ ạ ố 

tr c thu c TW thì ph i có ch c năng ự ộ ả ứ  

là TT t ng h p, giao l u trong n ổ ợ ư ướ   c

và qu c t , có vai trò thúc đ y s ố ế ẩ ự  phát tri n kinh t  ­ xã h i c a m t ể ế ộ ủ ộ   vùng lãnh th  liên t nh ho c m t s ổ ỉ ặ ộ ố  lĩnh v c đ i v i c  n ự ố ớ ả ướ c.

≥   300   nghìn 

ng ườ i; 

ĐT   tr c   thu c ự ộ   TW: quy mô dân 

s   ố ≥  800   nghìn 

ng ườ i.

T   l   LĐ   phi ỷ ệ   nông   nghi p   ệ ≥ 80% so v i t ng ớ ổ  

h i c a m t vùng trong t nh, m t t nh ộ ủ ộ ỉ ộ ỉ  

ho c m t s  lĩnh v c đ i v i vùng ặ ộ ố ự ố ớ   liên t nh ỉ

≥   150   nghìn 

ng ườ i .

T   l   LĐ   phi ỷ ệ   nông   nghi p   ≥ ệ   75% so v i t ng ớ ổ  

h i   c a   m t   vùng   trong   t nh   ho c ộ ủ ộ ỉ ặ  

m t s  lĩnh v c đ i v i m t t nh ộ ố ự ố ớ ộ ỉ

≥ 50 nghìn ng ườ   i.

T   l   LĐ   phi ỷ ệ   nông   nghi p   ≥ ệ   70% so v i t ng ớ ổ  

s  LĐ ố

≥ 4.000 

ng ườ i/km 2

Đô th  lo i V ị ạ TT t ng h p ho c chuyên ngành ổ ợ ặ

Thúc đ y s  phát tri n kinh t  ­ xã ẩ ự ể ế  

h i c a huy n ho c m t c m xã ộ ủ ệ ặ ộ ụ

≥ 4 nghìn ng ườ i.

T   l   LĐ   phi ỷ ệ   nông   ≥   65%   so 

v i t ng s  LĐ ớ ổ ố

≥ 2.000 

ng ườ i/km 2

3. M t s  đ c đi m c a đi m dân c  đô thộ ố ặ ể ủ ể ư ị

­ T p trung dân c  m t đ  cao: là ch  tiêu ph n ánh m c đ  t p trungậ ư ậ ộ ỉ ả ứ ộ ậ  dân c  đô th , xác đ nh trên c  s  quy mô dân s  n i th / di n tíchư ị ị ơ ở ố ộ ị ệ  

đ t đai đô th  (ngấ ị ười/km2 ho c ngặ ười/ha)

­ Lao đ ng phi nông nghi p: độ ệ ược tính cho c  dân n i th , lao đ ngư ộ ị ộ  phi nông nghi p bao g m các lo i lao đ ng công nghi p, ti u thệ ồ ạ ộ ệ ể ủ công nghi p, xây d ng, giao thông v n t i, b u đi n, ngân hàng,ệ ự ậ ả ư ệ  

thương m i, d ch v , hành chính, y t , giáo d c,….ạ ị ụ ế ụ

­ Có h  t ng c  s  nh t đ nh: là y u t  ph n ánh m c đ  phát tri nạ ầ ơ ở ấ ị ế ố ả ứ ộ ể  

và ti n nghi sinh ho t c a c  dân đô th  bao g m: các h  th ng hệ ạ ủ ư ị ồ ệ ố ạ 

t ng   k   thu t   (đi n,   nầ ỹ ậ ệ ước,   thông   tin   liên   l c,   giao   thông,   môiạ  

trường,…) và h  t ng xã h i (nhà  , các công trình công c ng nhạ ầ ộ ở ộ ư công trình văn hoá, hành chính, d ch v , xã h i, giáo d c, y t , gi iị ụ ộ ụ ế ả  trí,…h  th ng công viên, cây xanh,…)ệ ố

­ Là trung tâm chuyên ngành có vai trò thúc đ y s  phát tri n kinh tẩ ự ể ế 

xã h i c a vùng mi n, các chuyên ngành nh  hành chính, thộ ủ ề ư ươ  ng

m i, du l ch ­ ngh  dạ ị ỉ ưỡng, công nghi p,…ệ

4 Các v n đ  c n quan tâm trong đô thấ ề ầ ị

a M  h cỹ ọ

­ M  h c là môn khoa h c nghiên c u v  s  nh n th c và thỹ ọ ọ ứ ề ự ậ ứ ưở  ng

th c cái cái đ p trong t  nhiên, ngh  thu t và xã h i. Đô th  là n iứ ẹ ự ệ ậ ộ ị ơ  

t p trung dân c  có m t đ  cao, vi c giáo d c và hình thành và nângậ ư ậ ộ ệ ụ  cao trình đ  m  h c cho c  dân đô th  là vi c làm thộ ỹ ọ ư ị ệ ường xuyên, t tấ  

y u và thông qua nhi u kênh giáo d c, trong đó có vi c xây d ngế ề ụ ệ ự  

M  quan đô thỹ ị

­ M  quan: là danh t  ghép bao g m “m ” (đ p) và “quan” (nhìn,ỹ ừ ồ ỹ ẹ  quan sát)   m  quan đô th : → ỹ ị

­ Các y u t  t o nên m  quan đô thế ố ạ ỹ ị

Y u t  t  nhiên: đ a hình (đ i núi, sông su i, h ,…)và h  sinhế ố ự ị ồ ố ồ ệ  

v t (th m c , cây xanh,…)ậ ả ỏ

Y u t  nhân t o: các công trình ki n trúc (nhà c a, tu ng đài,ế ố ạ ế ử ợ  công viên, ) và h  th ng h  t ng (giao thông, chi u sáng, c pệ ố ạ ầ ế ấ  thoát nước, bi n báo,…)ể

Y u t  xã h i: phong t c, t p quán, ý th c sinh s ng c a c  dânế ố ộ ụ ậ ứ ố ủ ư  

Ý th c b o v  môi trứ ả ệ ường và m  quan c a c  dân đô thỹ ủ ư ị

b. An toàn – an ninh, tr t t   đô th : cũng là m t v n đ  nh c nh i c aậ ự ị ộ ấ ề ứ ố ủ  các đô th  hi n nay do tình tr ng gia tăng dân s  c  h c m t cách nhanhị ệ ạ ố ơ ọ ộ  chóng và khó ki m soát cũng nh  ý th c và văn minh đô th  c a dân cể ư ứ ị ủ ư 

ch a cao và ch a đ ng đ u, các v n đ  v  an ninh đô th  bao g m:ư ư ồ ề ấ ề ề ị ồ

­ Giao thông

­ Buôn bán hàng rong

­ Các công trình xây d ngự

­ Các t  n n xã h i (ăn xin, cệ ạ ộ ướp gi t, l n chi m v  hè,…)ậ ấ ế ỉ

c. Khu   chu t – khu hoang phổ ộ ế

­ Khu   chu t: là khu v c sinh s ng trong đô th  v i đ c tr ng ki nổ ộ ự ố ị ớ ặ ư ế  trúc l n x n, h p, m t v  sinh, thi u các đi u ki n s ng c  b n,ộ ộ ẹ ấ ệ ế ề ệ ố ơ ả  

m t an ninh và là   ch a c a các t  n n xã h i. ấ ổ ứ ủ ệ ạ ộ

­ Khu hoang ph : là nh ng khu v c trong đô th  b  b  hoang lâu ngàyế ữ ự ị ị ỏ  không đượ ử ục s  d ng

­ Các  nh hả ưởng c a khu   chu t và khu hoang ph  t i đô thủ ổ ộ ế ớ ị

M  quan đô thỹ ị

An ninh tr t t  đô thậ ự ị

Ô nhi m môi trễ ường Kìm hãm s  phát tri n đô thự ể ị

d C i t o đô thả ạ ị

­ Khái ni m: là vi c đ u t  xây d ng phát tri n đô th  nh m nâng caoệ ệ ầ ư ự ể ị ằ  

ch t lấ ượng đô th  hi n có nh ng không làm thay đ i c  b n c uị ệ ư ổ ơ ả ấ  trúc đô thị

­ Các nguyên t c trong c i t o đô th :ắ ả ạ ị

S  d ng đ t đai h p lý và ti t ki mử ụ ấ ợ ế ệ

K t n i đ ng b  h  th ng h  t ngế ố ồ ộ ệ ố ạ ầ

B o đ m hài hoà không gian ki n trúc, c nh quan đô thả ả ế ả ị

H n ch  các  nh hạ ế ả ưởng x u t i môi trấ ớ ường đô thị

e Giao thông đô thị

f. Đô th  hoáị

­ Khái ni m: là quá trình t p trung dân s  vào các đô th , là s  hìnhệ ậ ố ị ự  thành các đi m dân c  đô th  m i (m t cách nhanh chóng) trên c  sể ư ị ớ ộ ơ ở phát tri n s n xu t d ch v  và đ i s ngể ả ấ ị ụ ờ ố

­ Nguyên nhân c a đô th  hoá: do quá trình công nghi p hoá đ t nủ ị ệ ấ ướ  c,

do s  phát tri n kinh t  xã h i c a m t qu c gia theo ti n trình côngự ể ế ộ ủ ộ ố ế  nghi p hoáệ

­ Các  nh hả ưởng c a đô th  hoá t i môi trủ ị ớ ường đô th : đô th  hoá đ tị ị ấ  

nước là m t s  t t y u nh ng n u phát tri n quá nhanh và không cóộ ự ấ ế ư ế ể  

k  ho ch, không có s  ki m soát cũng nh  s  đ ng b  s  mang l iế ạ ự ể ư ự ồ ộ ẽ ạ  các bài toán (v n đ ) nan gi i trong đô th  nh  v n đ  nhà  , v nấ ề ả ị ư ấ ề ở ấ  

đ  giao thông, vi c làm, môi trề ệ ường cũng nh  các d nh v  đô thư ị ụ ị kèm theo (y t , giáo d c,…)ế ụ

g Môi trường đô thị

­ Khái ni m:ệ

­ Các y u t  hình thành môi trế ố ường

II Quy ho ch đô thạ ị

1. Khái ni m v  quy ho ch – quy ho ch đô thệ ề ạ ạ ị

a. Quy ho ch: quy ho ch là quá trình s p x p, b  trí các đ i tạ ạ ắ ế ố ố ượng quy 

ho ch vào m t không gian nh t đ nh nh m đ t đạ ộ ấ ị ằ ạ ược m c tiêu c a kụ ủ ế 

ho ch đ  raạ ề

b. Quy ho ch đô th : là vi c t  ch c không gian ki n trúc, c nh quan đôạ ị ệ ổ ứ ế ả  

th , h  th ng công trình h  t ng k  thu t, công trình h  t ng xã h i vàị ệ ố ạ ầ ỹ ậ ạ ầ ộ  nhà   đ  t o l p môi trở ể ạ ậ ường s ng thích h p cho ngố ợ ười dân s ng trongố  

đô th , đị ược th  hi n thông qua đ  án quy ho ch đô th ể ệ ồ ạ ị

2 Xu th  và các quan đi m v  quy ho chế ể ề ạ

a. Ti n b  khoa h c đã thúc đ y nhanh s  ti n b  v  kinh t  Ti n b  vế ộ ọ ẩ ự ế ộ ề ế ế ộ ề kinh t  làm thay đ i các quan h  v  xã h i theo hế ổ ệ ề ộ ướng hi n đ i. T  đóệ ạ ừ  con người ph i đi tìm cho mình m t c  c u t  ch c không gian thíchả ộ ơ ấ ổ ứ  

h p trong cu c s ng hi n đ i.ợ ộ ố ệ ạ

Ta có: Ti n b  khoa h c và k  thu t   Ti n b  kinh t    Ti n b  xãế ộ ọ ỹ ậ → ế ộ ế → ế ộ  

h i   T  ch c không gian đô thộ → ổ ứ ịCác xu hướng

­ Phương án thi t k  và nh ng đ  xu t c  th  cho s  phát tri n c aế ế ữ ề ấ ụ ể ự ể ủ  

t ng lo i đô th  hay t ng vùngừ ạ ị ừ

­ Các d  đoán khoa h c và d  báo phát tri n đô th  tự ọ ự ể ị ương lai mang tính đ nh hị ướng chi n lế ược và xã h i kinh t  h c đô thộ ế ọ ị

b M t s  quan đi mộ ố ể

­ Lí lu n v  thành ph  không tậ ề ố ưởng

­ Lí lu n thành ph  ­ vậ ố ườn và thành ph  v  tinh c a Ebeneze Howardố ệ ủ  

1850 – 1928

­ Lí lu n thành ph  chu i và các xu th  phát tri n c a nóậ ố ỗ ế ể ủ

­ Lí lu n thành ph  công nghi pậ ố ệ

­ Le Corbusier v i lý lu n quy ho ch đô th  hi n đ iớ ậ ạ ị ệ ạ

­ Lí lu n phát tri n thành ph  theo đ n vậ ể ố ơ ị

3. M t s  đ c đi m và yêu c u c a công tác quy ho ch đô thộ ố ặ ể ầ ủ ạ ị

a Đ c đi m c a công tác  quy ho ch đô thặ ể ủ ạ ị

­ QHĐT là công tác có tính chính sách

­ QHĐT là công tác có tính t ng h pổ ợ

­ QHĐT mang tính đ a phị ương và k  th a c a nhi u y u tế ừ ủ ề ế ố

­ QHĐT là công tác có tính d  báo cho s  phát tri n trong tự ự ể ương lai

b Yêu c u c a công tác quy ho ch đô thầ ủ ạ ị

­ Th c hi n theo đự ệ ường l i, nhi m v  chung c a nhà nố ệ ụ ủ ước 

­ Có s  k t h p ch t ch  gi a QHĐT và QHNT, gi a các vùng v iự ế ợ ặ ẽ ữ ữ ớ  nhau

­ QHĐT ph i d a vào thành t u KHKT, kinh t  hi n t i và tả ự ự ế ệ ạ ương lai

­ Tuân th  ch  tiêu, đ nh m c, quy trình k  thu t chung c a nhà nủ ỉ ị ứ ỹ ậ ủ ướ  cban hành trong t ng giai đo n phát tri nừ ạ ể

­ Khai thác tri t đ  các đi u ki n t  nhiên, c nh quan, chú ý b o vệ ể ề ệ ự ả ả ệ môi trường s ng chungố

c Nhi m v  c  b n c a quy ho ch và xây d ng ệ ụ ơ ả ủ ạ ự

­ T  ch c s n xu t: ổ ứ ả ấ

Quy ho ch đô th  b o đ m phân b  h p lý các khu v c s n xu tạ ị ả ả ố ợ ự ả ấ  trong đô th , trị ước tiên là các khu v c s n xu t công nghi p t pự ả ấ ệ ậ  trung, các xí nghi p công nghi p v a và nh , các c  s  th  côngệ ệ ừ ỏ ơ ở ủ  nghi p và các lo i hình s n xu t đ c tr ng khácệ ạ ả ấ ặ ư

Quy ho ch đô th  c n gi i quy t t t các m i quan h  gi a ho tạ ị ầ ả ế ố ố ệ ữ ạ  

đ ng s n xu t c a các ,khu công nghi p v i bên ngoài và các ho tộ ả ấ ủ ệ ớ ạ  

đ ng khác c a các khu ch c năng trong đô th  Đó là m i liên hộ ủ ứ ị ố ệ 

tr c ti p v i các khu   c a dân c  nh m b o đ m s  ho t đ ngự ế ớ ở ủ ư ằ ả ả ự ạ ộ  bình thường và nhu c u phát tri n không ng ng c a các c  s  s nầ ể ừ ủ ơ ở ả  

xu t v i vi c làm c a ngấ ớ ệ ủ ười dân đô thị

­ T  ch c đ i s ngổ ứ ờ ố

Quy ho ch đô th  có nhi m v  t o đi u ki n t  ch c t t cu cạ ị ệ ụ ạ ề ệ ổ ứ ố ộ  

s ng và m i ho t đ ng hàng ngày c a ngố ọ ạ ộ ủ ười dân đô th , t o c  c uị ạ ơ ấ  

h p lý trong vi c phân b  dân c  và s  d ng đ t đai đô th , t  ch cợ ệ ố ư ử ụ ấ ị ổ ứ  

vi c xây d ng các khu  , khu trung tâm và d ch v  công c ng, khuệ ự ở ị ụ ộ  ngh  ng i, gi i trí cũng nh  vi c đi l i giao ti p c a ngỉ ơ ả ư ệ ạ ế ủ ười dân đô 

th  Ngoài ra nó còn t o môi trị ạ ường s ng trong s ch, an toàn, t oố ạ ạ  

đi u ki n hi n đ i hoá cu c s ng c a ngề ệ ệ ạ ộ ố ủ ười dân đô th , ph c vị ụ ụ con người phát tri n m t cách toàn di nể ộ ệ

­ T  ch c không gian ki n trúc, c nh quan và môi trổ ứ ế ả ường

Đây là m t nhi m v  r t quan tr ng c a quy ho ch nh m cộ ệ ụ ấ ọ ủ ạ ằ ụ 

th  hoá công tác xây d ng đô th , t o cho đô th  m t đ c tr ng vàể ự ị ạ ị ộ ặ ư  hình thái ki n trúc đ p, hài hoà v i thiên nhiên, môi trế ẹ ớ ường và c nhả  

quan. Quy ho ch đô th  c n xác đ nh hạ ị ầ ị ướng b  c c không gian ki nố ụ ế  trúc, xác đ nh v  trí và hình kh i ki n trúc các công trình ch  đ o,ị ị ố ế ủ ạ  xác đ nh t ng cao, màu s c và m t s  ch  tiêu c  b n trong quyị ầ ắ ộ ố ỉ ơ ả  

ho ch, nh m cân đ i vi c s  d ng đ t đai phù h p v i đi u ki nạ ằ ố ệ ử ụ ấ ợ ớ ề ệ  

t  nhiên, đi u ki n đ a phự ề ệ ị ương, phong t c t p quán và truy n th ngụ ậ ề ố  dân t c c a đô th ộ ủ ị

Tính b n v ng c a đô th  ph i luôn đề ữ ủ ị ả ược chú ý trong vi c tệ ổ 

ch c không gian ki n trúc quy ho ch đô th  Vi c b o đ m đô thứ ế ạ ị ệ ả ả ị phát tri n lâu dài, không vi ph m đ n môi trể ạ ế ường c nh quan, t oả ạ  

đi u ki n cho m i liên h  gi a con ngề ệ ố ệ ữ ười và thiên nhiên ph i đả ượ  cduy trì và phát tri nể

III Gi i thi u các lo i hình c a đ  án quy ho ch đô thớ ệ ạ ủ ồ ạ ị

1. S  đ  quy ho ch xây d ng vùng và quy ho ch đ nh hơ ồ ạ ự ạ ị ướng không gian đô thị

S  đ  quy ho ch vùng xác l p s  phân b  các l c lơ ồ ạ ậ ự ố ự ượng s n xu t, hả ấ ệ 

th ng dân c  đô th  và nông thôn trên ph m vi không gian lãnh th  c aố ư ị ạ ổ ủ  

m t mi n, m t t nh hay m t vùng c a đô th  l n. S  đ  quy ho ch vùngộ ề ộ ỉ ộ ủ ị ớ ơ ồ ạ  

đượ ậc l p cho các lo i vùng lãnh th  có ch c năng t ng h p ho c chuyênạ ổ ứ ổ ợ ặ  ngành nh :ư

­ Quy ho ch vùng công ngh pạ ệ

­ Quy ho ch vùng nông nghi pạ ệ

­ Quy ho ch vùng du l ch – ngh  ng iạ ị ỉ ơ

­ Quy ho ch vùng phân b  dân c  đô th  và nông thônạ ố ư ị

­ Quy ho ch vùng ngo i thành các thành ph  l nạ ạ ố ớQuy ho ch vùng t ng h p thạ ổ ợ ường được nghiên c u trên ph m vi c aứ ạ ủ  các vùng kinh t  hành chính t nh, huy n ho c các khu v c kinh t  phátế ỉ ệ ặ ự ế  tri nể

Nhi m v  c a s  đ  quy ho ch vùng là:ệ ụ ủ ơ ồ ạ

­ Đánh giá t ng h p th c tr ng và các ngu n l c phát tri n c a vùngổ ợ ự ạ ồ ự ể ủ

­ D  báo các kh  năng tăng trự ả ưởng v  m t kinh t , dân s , đ t đai,ề ặ ế ố ấ  nhu c u xã h i,…, hình thành các phầ ộ ương án cân đ i kh  năng vàố ả  nhu c uầ

­ Xây d ng m c tiêu quan đi m phát tri n vùngự ụ ể ể

­ Đ nh hị ướng t  ch c không gian nh m phân đ nh các vùng ch cổ ứ ằ ị ứ  năng, c  s  h  t ng và các bi n pháp b o v  môi trơ ở ạ ầ ệ ả ệ ường

­ Ch n các khu v c và đ i tọ ự ố ượng  u tiên phát tri nư ể

­ Ki n ngh  c  ch  và các chính sách qu n lý phát tri n vùngế ị ơ ế ả ể

Tu  theo đ c đi m, quy mô c a t ng vùng, quy ho ch xây d ng vùngỳ ặ ể ủ ừ ạ ự  

c n đáp  ng các yêu c u sau đâyầ ứ ầ

­ Xác đ nh đị ượ ầc t m nhìn, vi n c nh phát tri n c a toàn vùng;ễ ả ể ủ

­ Xác đ nh đị ược m c tiêu phát tri n chi n lụ ể ế ược cho toàn vùng;

­ Đ nh hị ướng được vai trò, ch c năng c a các ti u vùng đ ng l c,ứ ủ ể ộ ự  các đô th  h t nhân c a các ti u vùng và các ti u vùng nông thônị ạ ủ ể ể  chính trong vùng;

­ Xác đ nh đị ược mô hình liên k t, quan h  gi a các đô th  và các ti uế ệ ữ ị ể  vùng dân c  nông thôn (ho c các đi m dân c  nông thôn trongư ặ ể ư  

trường h p quy ho ch xây d ng vùng huy n);ợ ạ ự ệ

­ Đ nh hị ướng các ti u vùng t p trung phát tri n các ch c năng chínhể ậ ể ứ  trong vùng nh  công nghi p, nông nghi p, lâm nghi p, ng  nghi p,ư ệ ệ ệ ư ệ  

du l ch;ị

­ Khoanh vùng b o v  di s n, c nh quan thiên nhiên, di tích l ch sả ệ ả ả ị ử văn hóa; khoanh vùng c m xây d ng;ấ ự

­ D  báo đự ược nhu c u s  d ng c  s  h  t ng trong vùng; đ nhầ ử ụ ơ ở ạ ầ ị  

hướng được chi n lế ược cung c p h  t ng k  thu t trong vùng, xácấ ạ ầ ỹ ậ  

đ nh các công trình đ u m i, m ng lị ầ ố ạ ưới, v  trí và quy mô h  t ng kị ạ ầ ỹ thu t mang tính ch t vùng ho c liên vùng;ậ ấ ặ

­ Đ  xu t đề ấ ược các d  án chi n lự ế ược và ngu n l c th c hi n;ồ ự ự ệ

­ Đánh giá môi trường chi n lế ược và đ  xu t các bi n pháp ki mề ấ ệ ể  soát môi trường.

2 Quy ho ch chung xây d ng đô thạ ự ị

Quy ho ch chung  xây d ng đô th  xác đ nh phạ ự ị ị ương hướng c i t o, xâyả ạ  

d ng phát tri n đô th  v  t  ch c không gian và c  c u s  d ng đ t đôự ể ị ề ổ ứ ơ ấ ử ụ ấ  

th , v  c  s  h  t ng và m i quan h  h u c  v  các m t bên trong và bênị ề ơ ở ạ ầ ố ệ ữ ơ ề ặ  ngoài đô th  nh m t o l p môi trị ằ ạ ậ ường và khung c nh s ng thích h p cùngả ố ợ  

v i các ho t đ ng phát tri n kinh t , văn hoá, xã h i khác.ớ ạ ộ ể ế ộ

Đ  án quy ho ch chung xây d ng đô th  đồ ạ ự ị ượ ậc l p cho m t đô th  riêngộ ị  

bi t ho c m t h  th ng đô th  và đi m dân c  thệ ặ ộ ệ ố ị ể ư ường xuyên có quan hệ 

ch t ch  v i nhau v  lãnh th , kinh t , xã h i, d ch v  và các m t khác.ặ ẽ ớ ề ổ ế ộ ị ụ ặ  

Đ  án quy ho ch chung đồ ạ ược nghiên c u theo t ng giai đo n 15 – 20 nămứ ừ ạ  cho dài h n và 5 – 10 năm cho ng n h nạ ắ ạ

Nhi m v  ch  y u c a đ  án quy ho ch chung xây d ng đô th  là:ệ ụ ủ ế ủ ồ ạ ự ị

­ Đánh giá t ng h p đi u ki n t  nhiên và hi n tr ng c a đô th , xácổ ợ ề ệ ự ệ ạ ủ ị  

­ Quy ho ch xây d ng đ t đ u 5 – 10 năm và hình thành các c  s  đạ ự ợ ầ ơ ở ể 

l p các đ  án quy ho ch chi ti t và d  án đ u t  xây d ngậ ồ ạ ế ự ầ ư ự

­ Xác đ nh các căn c  pháp lý đ  qu n lý xây d ng đô th ị ứ ể ả ự ịTùy theo đ c đi m, quy mô c a t ng đô th , quy ho ch chung xây d ngặ ể ủ ừ ị ạ ự  

đô th  c n đáp  ng đị ầ ứ ược các yêu c u sau đây:ầ

­ Xác đ nh vi n c nh phát tri n đô thị ễ ả ể ị

­ Xác đ nh các chi n lị ế ược phát tri n đô th  chính;ể ị

­ Đ  xu t c u trúc t ng th  phát tri n không gian đô th  (bao g m n iề ấ ấ ổ ể ể ị ồ ộ  

th  và ngo i th ) và các c u trúc đ c tr ng phù h p v i các chi nị ạ ị ấ ặ ư ợ ớ ế  

lược phát tri n đô th ;ể ị

­ D  báo quy mô dân s , nhu c u lao đ ng và nhu c u đ t đai xâyự ố ầ ộ ầ ấ  

d ng đô th ;ự ị

­ Đ  xu t các ch  tiêu v  s  d ng đ t, ch  tiêu cung c p h  t ng phùề ấ ỉ ề ử ụ ấ ỉ ấ ạ ầ  

h p v i m c tiêu phát tri n cho các giai đo n phát tri n đô th ;ợ ớ ụ ể ạ ể ị

­ Đ  xu t các gi i pháp quy ho ch s  d ng đ t v i kh  năng sề ấ ả ạ ử ụ ấ ớ ả ử 

d ng đ t h n h p   m c đ  t i đa, đ m b o tính linh ho t và năngụ ấ ỗ ợ ở ứ ộ ố ả ả ạ  

đ ng đ  th c hi n các chi n lộ ể ự ệ ế ược phát tri n đô th ;ể ị

­ Đ nh hị ướng được h  th ng khung h  t ng k  thu t ph c v  choệ ố ạ ầ ỹ ậ ụ ụ  phát tri n đô th :ể ị

Đánh giá t ng h p và l a ch n đ t xây d ng đô th , đ m b oổ ợ ự ọ ấ ự ị ả ả  đáp  ng t i  u các m c tiêu phát tri n đô th ;ứ ố ư ụ ể ị

Xác đ nh c t xây d ng kh ng ch  t i các khu v c c n thi t vàị ố ự ố ế ạ ự ầ ế  các tr c giao thông chính đô th  đ m b o ki m soát và kh p n iụ ị ả ả ể ớ ố  

gi a các khu ch c năng trong đô th ;ữ ứ ịXác đ nh m ng lị ạ ưới giao thông khung bao g m: giao thông đ iồ ố  ngo i, các tr c giao thông chính đô th , các công trình đ u m iạ ụ ị ầ ố  giao thông (nh : c ng hàng không, c ng bi n, c ng sông, đ uư ả ả ể ả ầ  

m i giao thông, th y l i ); t  ch c giao thông công c ng choố ủ ợ ổ ứ ộ  các đô th  lo i III tr  lên; xác đ nh ch  gi i đị ạ ở ị ỉ ớ ường đ  các tr cỏ ụ  giao thông chính đô th ;ị

L a ch n ngu n, xác đ nh quy mô, v  trí, công su t c a các côngự ọ ồ ị ị ấ ủ  trình đ u m i; m ng lầ ố ạ ưới truy n t i và phân ph i chính c a cácề ả ố ủ  

h  th ng c p nệ ố ấ ước, c p  đi n; m ng lấ ệ ạ ưới  đường c ng thoátố  

nước chính; các công trình x  lý nử ước th i, ch t th i r n; nghĩaả ấ ả ắ  trang và các công trình h  t ng k  thu t chính khác c a đô th ;ạ ầ ỹ ậ ủ ị

T  ch c h  th ng tuy­nen k  thu t phù h p v i h  th ng hổ ứ ệ ố ỹ ậ ợ ớ ệ ố ạ 

t ng k  thu t khung.ầ ỹ ậ

­ Xác đ nh các d  án chi n lị ự ế ược và ngu n l c th c hi n;ồ ự ự ệ

­ Thi t k  đô th : đ  xu t đế ế ị ề ấ ược khung thi t k  đô th  t ng th  baoế ế ị ổ ể  

g m các không gian tr ng tâm, tr ng đi m và các không gian đ cồ ọ ọ ể ặ  

tr ng trong đô th ;ư ịĐánh giá môi trường chi n lế ược và đ  xu t các bi n pháp ki m soátề ấ ệ ể  môi trường

3 Quy ho ch chi ti tạ ế

Quy ho ch chi ti t c  th  hoá ý đ  c a quy ho ch chung xây d ng đoạ ế ụ ể ồ ủ ạ ự  

th  Đ  án quy ho ch chi ti t phân chia và quy đ nh c  th  ch  đ  s  d ngị ồ ạ ế ị ụ ể ế ộ ử ụ  

đ t đai cho t ng ch c năng công c ng ho c riêng l , xác đ nh ch  gi i xâyấ ừ ứ ộ ặ ẻ ị ỉ ớ  

d ng, phân rõ ch c năng c  th  và t  tr ng xây d ng cho t ng lo i đ tự ứ ụ ể ỉ ọ ự ừ ạ ấ  theo m t c  c u th ng nh t. ngoài ra, nó còn nghiên c u b  trí các h ngộ ơ ấ ố ấ ứ ố ạ  

m c công trình xây d ng trong t ng lô đ t nh m nêu rõ ý đ  v  b  c cụ ự ừ ấ ằ ồ ề ố ụ  không gian ki n trúc quy ho chế ạ

Đ  án quy ho ch chi ti t xây d ng thồ ạ ế ự ường được nghiên c u   t  lứ ở ỉ ệ 1/2000; 1/1000 và 1/500 tu  theo quy mô và m c đ  yêu c u c a nhi mỳ ứ ộ ầ ủ ệ  

v  đ t raụ ặNhi m v  ch  y u c a quy ho ch chi ti t bao g m các m t sau đây:ệ ụ ủ ế ủ ạ ế ồ ặ

­ C  th  hoá và làm chính xác ý đ  và nh ng quy đ nh c a quy ho chụ ể ồ ữ ị ủ ạ  chung

­ Đánh giá th c tr ng xây d ng, kh  năng s  d ng và phát tri n quự ạ ự ả ử ụ ể ỹ 

đ t hi n cóấ ệ

­ T p h p và cân đ i các yêu c u đ u t  xây d ngậ ợ ố ầ ầ ư ự

­ Nghiên c u đ  xu t các đ nh hứ ề ấ ị ướng ki n trúc và b o v  c nh quanế ả ệ ả  môi trường đô th ị

­ Quy ho ch m t b ng s  d ng đ t đai, phân chia các lô đ t cho t ngạ ặ ằ ử ụ ấ ấ ừ  

đ i tố ượng s  d ng và l p ch  gi i xây d ng, xác đ nh t ng cao kh iử ụ ậ ỉ ớ ự ị ầ ố  tích và t  tr ng xây d ng các lo i công trìnhỉ ọ ự ạ

­ Nghiên c u đ  xu t các gi i pháp c i t o xây d ng h  th ng côngứ ề ấ ả ả ạ ự ệ ố  trình h  t ng k  thu tạ ầ ỹ ậ

­ So n th o quy ch  qu n lý xây d ngạ ả ế ả ự

­ Quy ho ch chi ti t đô th  có nhi u m c đ  khác nhau tu  theo yêuạ ế ị ề ứ ộ ỳ  

c u c  th  c a nhi m v  thi t k , thầ ụ ể ủ ệ ụ ế ế ường có 2 m c đ  c n đứ ộ ầ ượ  cnghiên c uứ

Đ  án quy ho ch chi ti t s  d ng đ t đai (quy ho ch phân khuồ ạ ế ử ụ ấ ạ  

đô th ): thị ường v  t  l  1/2000ẽ ỉ ệ

Đ  án quy ho ch phân lô 1/2000 và 1/500 cho nh ng khu đ tồ ạ ữ ấ  

dưới 20ha

Đ  án quy ho ch xây d ng phân lô th c ch t là các d  án ti n kh  thiồ ạ ự ự ấ ự ề ả  

nh m xác đ nh kh  năng đ u t  xây d ng đ  thu hút ngân sách và cácằ ị ả ầ ư ự ể  ngu n đ u t  xây d ngồ ấ ư ự

Quy ho ch chi ti t xây d ng đô th  t  l  1/2.000 ạ ế ự ị ỷ ệ , c n nghiên c u đ  ầ ứ ề

xu t các gi i pháp quy ho ch mang tính ch t đ nh hấ ả ạ ấ ị ướng và c u trúc cho ấtoàn khu v c nghiên c u, đ m b o phù h p v i chi n lự ứ ả ả ợ ớ ế ược và c u trúc ấphát tri n chung c a toàn đô th , đ m b o kh p n i v  m t t  ch c khôngể ủ ị ả ả ớ ố ề ặ ổ ứ  gian và h  t ng k  thu t, h  t ng xã h i và t  ch c các đ n v    gi a các ạ ầ ỹ ậ ạ ầ ộ ổ ứ ơ ị ở ữkhu v c trong ph m vi nghiên c u và v i các khu v c lân c n, đ m b o ự ạ ứ ớ ự ậ ả ảtính đ ng b , hi u qu  và b n v ng, đ ng th i ph i đáp  ng linh ho t ồ ộ ệ ả ề ữ ồ ờ ả ứ ạnhu c u đ u t  phát tri n c a xã h i.ầ ầ ư ể ủ ộ

Quy ho ch chi ti t xây d ng đô th  t  l  1/2.000 ph i đáp  ng các m cạ ế ự ị ỷ ệ ả ứ ụ  tiêu và nhi m v  c  th  đã đệ ụ ụ ể ược phê duy t, đ ng th i đáp  ng các yêu ệ ồ ờ ứ

c u sau đây:ầ 1

­ Đ  xu t các c u trúc t  ch c không gian đô th ;ề ấ ấ ổ ứ ị

­ Đ  xu t các gi i pháp quy ho ch s  d ng đ t đáp  ng đề ấ ả ạ ử ụ ấ ứ ược yêu 

c u v  s  d ng đ t h n h p, đ m b o đáp  ng linh ho t và năngầ ề ử ụ ấ ỗ ợ ả ả ứ ạ  

đ ng cho nhu c u phát tri n c a đô th , bao g m: các lo i ch cộ ầ ể ủ ị ồ ạ ứ  năng (m t ho c nhi u ch c năng) độ ặ ề ứ ược phép xây d ng trong m iự ỗ  khu đ t, đ  xu t các ngấ ề ấ ưỡng kh ng ch  (n u c n thi t) v  m t đố ế ế ầ ế ề ậ ộ xây d ng và chi u cao công trình phù h p v i c u trúc không gianự ề ợ ớ ấ  quy ho ch và các chi n lạ ế ược phát tri n chung c a tòan đô th ;ể ủ ị

­ Xác đ nh các ch  tiêu và c u trúc phân b  các công trình h  t ng xãị ỉ ấ ố ạ ầ  

h i ch  y u c a khu v c thi t k  ho c t ng khu v c đ c tr ngộ ủ ế ủ ự ế ế ặ ừ ự ặ ư  trong khu v c thi t k  phù h p v i nhu c u qu n lý phát tri n;ự ế ế ợ ớ ầ ả ể

­ Xác đ nh các ch  tiêu kinh t  ­ k  thu t ch  y u v  h  t ng kị ỉ ế ỹ ậ ủ ế ề ạ ầ ỹ thu t c a khu v c thi t k  ho c t ng khu v c đ c tr ng trong khuậ ủ ự ế ế ặ ừ ự ặ ư  

v c thi t k  phù h p v i nhu c u qu n lý phát tri n;ự ế ế ợ ớ ầ ả ể

­ Đ nh hị ướng các gi i pháp quy ho ch h  th ng công trình h  t ngả ạ ệ ố ạ ầ  

k  thu t đô th , bao g m:ỹ ậ ị ồ

M ng lạ ưới   đường giao thông:  các gi i  pháp quy ho ch giaoả ạ  thông đ i ngo i có liên quan đ n khu v c thi t k , giao thông đôố ạ ế ự ế ế  

th  (đ n đị ế ường phân khu v c); m t c t, ch  gi i đự ặ ắ ỉ ớ ường đ ; yêuỏ  

c u v  quy ho ch b n, bãi đ  xe và h  th ng công trình ng m,ầ ề ạ ế ỗ ệ ố ầ  tuy­nen k  thu t ;ỹ ậ

H  th ng c p nệ ố ấ ước: d  báo nhu c u và ngu n c p nự ầ ồ ấ ước; v  trí,ị  quy mô các công trình nhà máy, tr m b m nạ ơ ước; b  ch a; cácể ứ  công trình đ u m i c p nầ ố ấ ước khác và m ng lạ ướ ười đ ng  ng c pố ấ  

nước đ n đế ường phân khu v c;ự

H  th ng c p đi n: d  báo nhu c u s  d ng và ngu n cung c pệ ố ấ ệ ự ầ ử ụ ồ ấ  

đi n năng; v  trí, quy mô các tr m đi n phân ph i; m ng lệ ị ạ ệ ố ạ ướ  i

đường dây trung th  và chi u sáng đô th ;ế ế ị

H  th ng thoát nệ ố ước: m ng lạ ưới thoát nước; v  trí, quy mô cácị  công trình x  lý nử ước th i, ch t th i r n ;ả ấ ả ắ

­ Đ  xu t đề ấ ược các d  án chi n lự ế ược và ngu n l c th c hi n;ồ ự ự ệ

­ Thi t k  đô th : đ  xu t đế ế ị ề ấ ược các gi i pháp thi t k  đô th  đáp  ngả ế ế ị ứ  

được nhu c u ki m soát th c hi n theo các gi i pháp quy ho chầ ể ự ệ ả ạ  

c a đ  án;ủ ồ

­ Đánh giá môi trường chi n lế ược và đ  xu t các bi n pháp b o về ấ ệ ả ệ môi trường

Quy ho ch chi ti t xây d ng đô th  t  l  1/500 ạ ế ự ị ỷ ệ , c n nghiên c u đ  ầ ứ ề

xu t các gi i pháp quy ho ch ph c v  cho nhu c u đ u t  ho c ch  ấ ả ạ ụ ụ ầ ầ ư ặ ủ

trương đ u t  c  th , đ m b o phù h p v i chi n lầ ư ụ ể ả ả ợ ớ ế ược và c u trúc phát ấ

tri n chung c a toàn đô th , đ m b o kh p n i v  m t t  ch c không gianể ủ ị ả ả ớ ố ề ặ ổ ứ  

và h  t ng k  thu t gi a khu v c l p quy ho ch và các khu v c lân c n, ạ ầ ỹ ậ ữ ự ậ ạ ự ậ

đ m b o tính đ ng b , hi u qu  và b n v ng.ả ả ồ ộ ệ ả ề ữQuy ho ch chi ti t xây d ng đô th  t  l  1/500 ph i đáp  ng các m c ạ ế ự ị ỷ ệ ả ứ ụtiêu và nhi m v  c  th  đệ ụ ụ ể ược duy t, đ ng th i đáp  ng các yêu c u sau ệ ồ ờ ứ ầđây:2

­ Đ  xu t đề ấ ược các gi i pháp t  ch c không gian quy ho ch ki nả ổ ứ ạ ế  trúc c nh quan trên m t đ t và không gian xây d ng ng m;ả ặ ấ ự ầ

­ Xác đ nh đị ược tính ch t, ch c năng và các ch  tiêu kinh t  ­ k  thu tấ ứ ỉ ế ỹ ậ  

ch  y u v  s  d ng đ t, h  t ng xã h i và h  t ng k  thu t c aủ ế ề ử ụ ấ ạ ầ ộ ạ ầ ỹ ậ ủ  khu v c thi t k ;ự ế ế

­ Đ  xu t đề ấ ược các n i dung v  quy ho ch s  d ng đ t, bao g m:ộ ề ạ ử ụ ấ ồ  xác đ nh di n tích, m t đ  xây d ng và chi u cao công trình choị ệ ậ ộ ự ề  

t ng lô đ t; xác đ nh quy mô các công trình ng m;ừ ấ ị ầ

­ Đ  xu t đề ấ ược các gi i pháp quy ho ch h  th ng công trình h  t ngả ạ ệ ố ạ ầ  

k  thu t đô th , bao g m:ỹ ậ ị ồ

M ng lạ ưới   đường giao thông:  các gi i  pháp quy ho ch giaoả ạ  thông đ i ngo i có liên quan đ n khu v c thi t k , giao thông đôố ạ ế ự ế ế  

th  (đ n t ng công trình); m t c t, ch  gi i đị ế ừ ặ ắ ỉ ớ ường đ  và ch  gi iỏ ỉ ớ  xây d ng c a các tuy n đự ủ ế ường (đ n đế ường n i b ); v  trí, quyộ ộ ị  

mô b n, bãi đ  xe và h  th ng công trình ng m, tuy­nen kế ỗ ệ ố ầ ỹ thu t ;ậ

H  th ng c p nệ ố ấ ước: nhu c u và ngu n c p nầ ồ ấ ước; v  trí, quy môị  các công trình nhà máy, tr m b m nạ ơ ước; b  ch a; m ng lể ứ ạ ướ  i

đường  ng c p nố ấ ước đ n t ng công trình và các thông s  kế ừ ố ỹ thu t chi ti t ;ậ ế

H  th ng c p đi n: nhu c u s  d ng và ngu n cung c p đi nệ ố ấ ệ ầ ử ụ ồ ấ ệ  năng; v  trí, quy mô các tr m đi n phân ph i; m ng lị ạ ệ ố ạ ướ ườ  i đ ngdây trung th , h  th  và chi u sáng đô th ;ế ạ ế ế ị

H  th ng thoát nệ ố ước: m ng lạ ưới thoát nước; v  trí, quy mô cácị  

công trình x  lý nử ước th i, ch t th i r n ả ấ ả ắ

­ Thi t k  đô th : đ  xu t đế ế ị ề ấ ược các gi i pháp thi t k  đô th  đáp  ngả ế ế ị ứ  

được nhu c u ki m soát th c hi n theo các gi i pháp quy ho chầ ể ự ệ ả ạ  

c a đ  án;ủ ồ

­ Đánh giá tác đ ng môi trộ ường và đ  xu t các bi n pháp b o v  môiề ấ ệ ả ệ  

trường

4. Quy ho ch hành đ ng: ạ ộ

Hàng lo t các v n đ  phát sinh trong quá trình đô th  hoá   châu Âu, châuạ ấ ề ị ở  

M  nh  v n đ  v  môi trỹ ư ấ ề ề ường s ng, xã h i h c đô th , … vào đ u th  kố ộ ọ ị ầ ế ỷ 

th  XIX là nguyên nhân hình thành nên các lý lu n quy ho ch đô th  khácứ ậ ạ ị  

bi t. ệ K  t  đ u th  k  XX đô th  h c đi theo hai trể ừ ầ ế ỷ ị ọ ường phái: m t trộ ườ  ngphái l y v t th  đô th  làm đ i tấ ậ ể ị ố ựơng nghiên c u và xoáy vào vi c đ  xu tứ ệ ề ấ  các mô hình đô th , còn trị ường phái kia l i hạ ướng v  vi c xem vi c hìnhề ệ ệ  thành các qu n c  đô th  nh  m t ti n trình t ng bầ ư ị ư ộ ế ừ ước ti m ti n đ n cácệ ế ế  

m c tiêu g n và xa.ụ ầ  

Trường phái th  nh t đứ ấ ược m nh danh là  ệ quy ho ch chính th ng ạ ố   và 

trường phái th  hai là ứ quy ho ch hành đ ng ạ ộ

Quy ho ch chính th ng (Orthodox Planning) hạ ố ướng v  vi c l p nh ngề ệ ậ ữ  

m t b ng phát tri n đô th  m t cách toàn di n, đi u hành  p trung t  trênặ ằ ể ị ộ ệ ề ậ ừ  

xu ng hay còn đố ược g i là quy ho ch ch  th  (nghĩa là có nh ng m c tiêu dàiọ ạ ỉ ị ữ ụ  

h n đạ ược bi u th  dể ị ưới các ch  tiêu (directives) trong đó c p trên quy t đ nhỉ ấ ế ị  

và c p dấ ưới th c hi nự ệ

Quy ho ch hành đ ng đ t v n đ  xem vi c gi i quy t các v n đ  đô thạ ộ ặ ấ ề ệ ả ế ấ ề ị 

nh  m t ti n trình hành đ ng ho c th c hành xã h i (social praxis). Nói cáchư ộ ế ộ ặ ự ộ  khác quy ho ch hành đ ng là m t quá trình trao quy n và t o đi u ki n (cóạ ộ ộ ề ạ ề ệ  

s  tham gia c a c ng đ ng ch u  nh hự ủ ộ ồ ị ả ưởng)

Quy ho ch chính th ngạ ố Quy ho ch hành đ ngạ ộ

Ý tưởng chungBao c pấ T o đi u ki nạ ề ệ

Ch  th  ­ khách th  c a d  ánủ ể ể ủ ự

­ C ng   đ ng   dân   c   là   đ iộ ồ ư ố  

tượng khách th  c a các dể ủ ự án

người hành đ ng chínhộ

­ C ng đ ng l  thu cộ ồ ệ ộ

­ C ng đ ng và nh ng ngộ ồ ữ ười tình nguy n   khác   là   nh ng   ngệ ữ ườ  ihành đ ng chínhộ

­ Ki n   trúc   s ,   k   s ,   chínhế ư ỹ ư  quy n là ngề ười xúc tác, đóng vai trò t o đi u ki nạ ề ệ

Đ c đi m n i b t c a quy ho ch hành đ ngặ ể ổ ậ ủ ạ ộ

­ S  thay đ i quan ni m v  vai trò c a ngự ổ ệ ề ủ ười dân trong qiuy ho chạ  

đô th : h  đị ọ ược coi là đ i tác – ngố ườ ử ụi s  d ng k t qu  c a quyế ả ủ  

ho ch ch  không ph i ngạ ứ ả ười th  đ ng ti p nh n quy ho ch t  trênụ ộ ế ậ ạ ừ  

xu ng. H  nh  nh ng ngố ọ ư ữ ườ ội c ng tác th c s  h u ích, mà d a vàoự ự ữ ự  

s  tham d  này nhà quy ho ch tìm h y nh ng l i ích và s  h  trự ự ạ ấ ữ ợ ự ỗ ợ 

th c s  cho công tác quy ho ch ch  không ph i là nh ng đ i tự ự ạ ứ ả ữ ố ượ  nggây tr  ng i và phi n ph c cho quá trình quy ho chở ạ ề ứ ạ

­ S  tham d  c a ngự ự ủ ười dân: có nh ng phữ ướng pháp kh  hi đ  ngả ể ướ  idân tham gia vào công tác quy ho ch, bao g m các bi n pháp côngạ ố ệ  khai hoá quy ho ch, b o đ m s  tham d  c a ngạ ả ả ự ự ủ ười dân t  nh ngừ ữ  giai đo n hình thành quy ho ch và xây d ng quy ho ch cho khu v cạ ạ ự ạ ự  

c a h  H  c n đủ ọ ọ ầ ược tham d  và có quy n tham d  vào các khâu tự ề ự ừ 

l p d  án đ n th c hi n và qu n lý quy ho ch nh  m t y u t  phátậ ự ế ự ệ ả ạ ư ộ ế ố  tri n b n v ng.ể ề ữ

Đây là m t lo i hình quy ho ch m i, ch a có trong quy trình quy ho chộ ạ ạ ớ ư ạ  

đô th    Vi t nam, nó r t th c t  và s  giúp cho các nhà quy ho ch vàị ở ệ ấ ự ế ẽ ạ  

qu n lý đô th  m t phả ị ộ ương pháp nghiên c u tiên ti n. Quy ho ch đô th  cóứ ế ạ ị  

th  góp ph n gi i quy t nhi u v n đ  b c bách c a t ng b  ph n quyể ầ ả ế ề ấ ề ứ ủ ừ ộ ậ  

ho ch, t ng đ a đi m c  th  c a đô th  k  cà khi ch a có quy ho ch t ngạ ừ ị ể ụ ể ủ ị ể ư ạ ổ  

th  xây d ng.ể ựQuy ho ch hành đ ng có th  chia thành 2 lo i: quy ho ch ng n h n vàạ ộ ể ạ ạ ắ ạ  quy ho ch dài h n.ạ ạ

S  đ  các bơ ồ ước th c hi n quy ho ch hành đ ngự ệ ạ ộ

IV Qu n lý đô thả ị

1. Khái ni m: ệ

Qu n lý đô th  là m t khoa h c t ng h p, đả ị ộ ọ ổ ợ ược xây d ng trên c  sự ơ ở 

c a nhi u khoa h c chuyên ngành, bao g m h  th ng chính sách, c  ch ,ủ ề ọ ồ ệ ố ơ ế  

bi n pháp và phệ ương ti n đệ ược chính quy n nhà nề ước các c p s  d ngấ ử ụ  

đ  t o đi u ki n và ki m soát quá trình tăng trể ạ ề ệ ể ưởng, phát tri n đô th ,ể ị  

nh m th c hi n m t cách có hi u qu  các m c tiêu d  ki nằ ự ệ ộ ệ ả ụ ự ế

Qu n lý đô th  bao g m nhi u lĩnh v c, nh ng ch  y u là s n xu tả ị ồ ề ự ư ủ ế ả ấ  kinh doanh; quy ho ch ki n trúc đô th ; s  d ng đ t đai; đ u t  và phátạ ế ị ử ụ ấ ầ ư  tri n nhà và c  s  h  t ng công c ng; tài chính, hành chính, môi trể ơ ở ạ ầ ộ ường đô 

th , an ninh – tr t t  đô th , tr t t  xã h iị ậ ự ị ậ ự ộ

2 M c tiêu và nhi m v  ch  y u c a công tác qu n lý đô thụ ệ ụ ủ ế ủ ả ị