Rèn chữ giữ vở

Vì đây là những năm học đầu tiên đối với các em, nhà trờng không chỉ giúp các em học viết và rèn luyện chữ viết: viết đúng, viết đẹp, viết đảm bảo tốc độ nhằm tạo điều kiện cho các em gh

Giải pháp xây dựng nền nếp “vở sạch - chữ đẹp” cho học sinh

Phần thứ nhất: Đặt vấn đề

Chữ viết của học sinh là vấn đề đợc nhiều ngời quan tâm, lo lắng Đặc biệt đối

với học sinh tiểu học, việc xây dựng nền nếp :Vở sạch - Chữ đẹp có một ý nghĩa vô

cùng quan trọng Vì đây là những năm học đầu tiên đối với các em, nhà trờng không chỉ giúp các em học viết và rèn luyện chữ viết: viết đúng, viết đẹp, viết đảm bảo tốc

độ nhằm tạo điều kiện cho các em ghi chép bài học của tất cả các môn học đợc tốt,

mà còn thông qua rèn luyện chữ viết, giáo dục cho các em những phẩm chất đạo đức nh: Tính kiên trì, cẩn thận, tinh thần kỷ luật và óc thẩm mỹ Rèn chữ viết cho học sinh còn là dịp để học sinh trau dồi các kỹ năng viết chữ, kỹ năng trình bày, góp phần nâng cao chất lợng giảng dạy và giáo dục, đồng thời có tác dụng thúc đẩy và phát huy vai trò của ngời giáo viên, động viên khích lệ các thày cô giáo chăm lo rèn luyện chữ viết

và duy trì nền nếp thói quen tốt trong học tập của học sinh Qua chữ viết, học sinh vừa thể hiện đợc nội dung thông tin vừa thể hiện đợc đặc điểm, tính cách của ngời viết

đồng thời tạo đợc tình cảm đối với ngời đọc bởi ngời xa đã có câu: Nét chữ, nết

ng-ời Mặc dù hiện nay, vào thời điểm công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ, tác động

không nhỏ tới đời sống mọi mặt của xã hội, có thể không cần viết chữ đẹp vì đã có máy tính Nhng với những ý nghĩa giáo dục nh đã nêu ở trên thì việc rèn chữ cho học sinh ngày càng trở nên cần thiết, nó đã góp phần vào việc giáo dục toàn diện cho học sinh.Chính vì vậy trong quyết định Ban hành quy định về chuẩn nghề nghiệp giáo viên Tiểu học của Bộ trởng Bộ GD& ĐT ngày 04 tháng 05 năm 2007 số 14/2007/QĐ-BGDĐT cũng đã nêu rất rõ yêu cầu giáo viên tiểu học phải viết chữ đúng mẫu, biết cách hớng dẫn học sinh “Giữ vở sạch - Viết chữ đẹp” Từ thực tế đú nờn toi mạnh

dạn chọn đề tài :” Giải phỏp xõy dựng nền nếp : Vở sạch - chữ đẹp cho học sinh.

Phần thứ hai: Nội dung

I Cơ sở khoa học.

Chữ viết là một công cụ dùng để giao tiếp và trao đổi thông tin, là phơng tiện để ghi chép và tiếp nhận những tri thức văn hoá, khoa học và đời sống Do vậy, ở trờng Tiểu học, việc dạy cho học sinh biết chữ và từng bớc làm chủ đợc công cụ chữ viết để phục vụ cho học tập và giao tiếp là yêu cầu quan trọng hàng đầu của môn Tiếng Việt Căn cứ vào mục tiêu dạy học môn Tiếng Việt nói chung và nhiệm vụ chủ yếu nói riêng của phân môn Tập viết ở các lớp 1,2,3 (giai đoạn đầu của cấp Tiểu học) đợc xác

định trong SGK Tiếng Việt là rèn kĩ năng viết chữ cho HS theo đúng mẫu chữ viết trong trờng Tiểu học

Để thực hiện đợc mục tiêu và nhiệm vụ môn học mà mục đích cuối cùng là giúp HS viết đẹp, viết đúng mẫu chữ điều đó theo tôi phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố Trớc hết và chủ yếu phải do việc dạy dỗ công phu của các thầy cô giáo Về gia đình,

có sự kèm cặp sát sao của cha mẹ học sinh đồng thời bản thân các em phải thực sự nỗ lực trong học tập Về phía Nhà trờng cần có sự đầu t về cơ sở vật chất nh: phòng học

đảm bảo ánh sáng, bảng lớp, bàn ghế phù hợp với tầm vóc lứa tuổi, đặc điểm phát triển tâm sinh lý HS, là điều kiện vô cùng quan trọng để rèn chữ viết cho học sinh Song song với việc rèn chữ viết cho HS là vấn đ ề rèn giữ vở sạch cho HS có nh vậy mới đảm bảo mục tiêu giáo dục toàn diện cho các em những phẩm chất đạo đức nh: Tính kiên trì, cẩn thận, tinh thần kỷ luật và óc thẩm mỹ cũng nh quy định về chuẩn nghề nghiệp giáo viên Tiểu học yêu cầu giáo viên hớng dẫn học sinh “Giữ vở sạch - Viết chữ đẹp”

II Nội dung

1 Khảo sát thực trạng.

Năm học 2008 - 2009 tụi được nhà trường phõn cụng giảng dạy và chủ nhiệm lớp 1B Để xây dựng đợc kế hoạch và áp dụng giải pháp “Giữ vở sạch - Viết chữ đẹp” cho học sinh của lớp.Từ đầu năm học, tụi nhận thấy các em học sinh gặp rát nhiều khó khăn về kỹ năng chữ viết, giữ vở cụ thể là:

- Mẫu chữ viết không thống nhất, có những em cha biết viết, không xác định

đ-ợc dòng kẻ, ngồi viết cha đúng t thế vì còn mải chơi, nghịch ngợm

- Các em cha xác định đợc điểm đặt bút, điểm dừng bút khi viết chữ

- Cha xác định đợc khoảng cách viết giữa các con chữ và các chữ trong từ

- Các em viết sai về độ cao, thế chữ cha đúng mẫu

- Viết nét nối giữa các con chữ (ch, tr, nh, ph, ng, ngh, gh, gi) cha đúng, cha đẹp

- Mặt khác các em chuyển từ hoạt động vui chơi sang hoạt động học nhiều hơn, phải viết nhiều các em mỏi tay dẫn đến nản trí khi viết

- Khi viết sai các em gạch xóa, tẩy tùy tiện, tay tì lên giấy không đúng quy định nên vở viết của các em rất bẩn nhầu nát, quăn mép

2 Nhận định nguyên nhân

- Học sinh không cố nền nếp thói quen tốt trong khi viết, trình bày bài, vở

- Vở ghi, dụng cụ viết của học sinh còn cha đợc gia đình xác định, đầu t đúng mức

- Chữ viết của giáo viên cha chuẩn mực, cha thống nhất về kiếu dáng theo quy định

3 Giải pháp

1 Chuẩn bị điều kiện cơ sở vật chất để học sinh rèn luyện chữ viết

Một nhân tố không thể thiếu đợc khi dạy tập viết (luyện chữ) cho học sinh là sự chuẩn bị về phòng học, bàn ghế, bảng lớp cùng với bảng con, bút, vở của học sinh

a) Phòng học

Nhân tố quan trọng đầu tiên là phòng học đúng quy định, có hệ thống cửa sổ thoáng mát, đủ ánh sáng Nhà trờng đã trang bị đầy đủ 4 bóng điện và 2 chiếc quạt treo tờng trong các lớp để phục vụ cho việc dạy và học trong những ngày trời ma, trời tối không có ánh sáng mặt trời các em có đủ ánh sáng để học tập và viết bài, các em không bị nóng bức chảy mồ hôi làm ớt vở trong những ngày hè nóng bức

b.Bàn ghề học sinh

Nhà trờng đã trang bị cho học sinh những bộ bàn ghế phù hợp với lứa tuổi học sinh từng lớp tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh ngồi học, ngồi viết tốt

c Bảng lớp

- Bảng lớp là phơng tiện rất cần thiết đối với giáo viên Việc trình vày bảng là bài mẫu cho học sinh học tập và noi theo Bảng lớp chúng tôi đợc sơn chống loá và có

kẻ dòng phù hợp với yêu cầu của học sinh, việc trang bị bảng chuẩn sẽ giúp cho giáo viên trình bày bài viết trên bảng lớp đợc đúng đẹp và dễ dàng Đồng thời cũng là để giúp học sinh dễ theo dõi nội dung bài viết

d Bảng con của học sinh

- Chúng tôi yêu cầu thống nhất một loại bảng nhựa cùng kích thớc 20 x 25cm mặt bảng có kẻ ô vuông rõ ràng cỡ (5 x 5cm) có chia thành các dòng kẻ nhỏ

Yêu cầu học sinh dùng xốp để lau bảng

e Phấn và bút; giấy viết

* Phấn viết

Chúng tôi yêu cầu học sinh dùng phấn trắng, mềm (hãng phẫn Mic) Đồng thời chúng tôi hớng dẫn cách trình bày bảng sao cho khi viết không phải xoá đi nhiều lần

để đỡ mất thời gian và tránh đợc thao tác thừa khi viết bảng

* Bút viết

- Bút chì:(đối với HS lớp 1 giai đoạn đầu) Chọn bút chì đốt loại mềm để thuận tiện khi sử dụng và đỡ mất thời gian vót chì, dành thời gian đó để cho luyện viết

- Bút mực: Chúng tôi cho các em viết bằng bút kim chọn bút nét nhỏ

* Giấy viết: Ngay từ đầu năm học tôi thống nhất trao đổi với phụ huynh học sinh GVCN mua vởcho các em loại giấy chất lợng tốt có ô vuông 5 ly

2 Rèn t thế ngồi viết - cách cầm bút

Hoạt động viết thuận lợi phụ thuộc rất nhiều vào t thế và cách cầm bút của các

em, bởi vậy:

- Muốn rèn chữ cho học sinh trớc hết giáo viên phải rèn cho các em t thế ngồi viết đúng: Thoải mái, không gò bó Lng thẳng, không tỳ ngực vào bàn, đầu hơi cúi, mắt cách vở khoảng 25 đến 30cm Hai chân đặt vuông góc dới bàn, tay trái tì nhẹ nhàng mép vở để giữ vở Cột sống luôn ở t thế thẳng đứng, vuông góc với mặt ghế ngồi Hai chân thoải mái, không chân co chân duỗi

- Cầm bút bằng 3 ngón tay: Ngón cái, ngón trỏ và ngón giữa của bàn tay phải Khi viết di chuyển bút từ trái sang phải, cán bút nghiêng về phía bên phải cổ tay, khuỷu tay và cánh tay cử động theo mềm mại thoải mái Hai tay phải đặt đúng điểm tựa quy định Tay trái để xuôi theo chiều ngồi, giữ lấy mép vở cho khỏi xô lệch, đồng thời làm điểm tựa cho trọng lợng nửa ngời bên trái đảm bảo ánh sáng phải đủ độ và thuận chiều, chiếu sang từ bên trái sang

- Tuyệt đối không cầm bút dựng đứng 90 độ nh cách cầm bút lông, không để ngửa hoặc úp quá nghiêng bàn tay về phía bên trái Lúc viết, đa bút chì từ trái sang phải, từ trên xuống dới Các nết đa lên hoặc đa sang ngang phải nhẹ tay, không ấn mạnh đầu bút vào mặt giấy, điều khiển cây bút bằng các cơ ở cổ tay và các ngón tay.Việc giúp học sinh ngồi viết đúng t thế và cầm bút đúng sẽ giúp các em viết đúng

và viết đợc nhanh

3 Rèn cách để vở khi viết

- Khoảng cách từ mắt đến vở 25 -30 cm Khi viết chữ về bên phải, quá xa lề vở, cần

xê dịch vở sang trái để mắt nhìn thẳng nét chữ, tránh nhoài ngời về bên phải để viết tiếp

4 Rèn giữ vở sạch và trình bày vở

- Vở phải luôn giữ sạch, có đủ bìa nhãn, không bỏ vở, xé trang Không bôi mực

ra vở, không làm quăn mép vở Vở viết của học sinh chọn cùng một loại giấy trắng, không nhoè mực

5 Dạy các nét cơ bản

Đầu tiên giáo viên dạy cho học sinh viết hai nét ngang vào sổ Viết cơ bản hai nét trên cũng dễ viết và nó giúp học sinh giúp học sinh sau này có dạng chữ viết thẳng, ngay ngắn từ đầu Sau khi rèn kỹ hai nét trên, giáo viên mới tiến hành dạy các nét móc xuôi, nét móc ngợc, nét móc hai đầu, nét khuyết

Để trong quá trình dạy luyện viết đợc thông nhất trong cách gọi tên các nét, giáo viên thống nhất với học sinh cách gọi tên các nét nh sau:

- Nét xiên trái - Nét cong kín

Làm tốt phần này là tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh khi viết chữ đợc đúng

đẹp theo mẫu

6 Rèn luyện học sinh viết đúng mẫu chữ

Đây là bớc vô cùng quan trọng và khó khăn với tất cả giáo viên và học sinh Giáo viên cần hớng dẫn kỹ để các em nắm đợc cấu tạo chữ viết theo đúng quy trình mẫu Ngoài ra, giáo viên viết mẫu trên bảng và ở vở cho học sinh quan sát - chữ viết của cô phải đúng theo mẫu và đẹp Giáo viên cần chấm, chữa lỗi để học sinh phát hiện

ra lỗi sai của mình và sửa kịp thời

Để giúp học sinh viết đúng mẫu trong giờ tập viết và luyện viết giáo viên hớng dẫn các em viết qua hai giai đoạn

+ Giai đoạn quan sát mẫu trên bảng và viết ra bảng con: giáo viên cho các em quan sát kĩ chữ mẫu trên bảng Qua phân tích, giảng giải các em nắm đợc cấu tạo chữ viết và nắm đợc quy trình viết Sau đó giáo viên cho các em viết trên bảng con Giai

đoạn đầu khi các em mới viết, giáo viên hớng dẫn trực tiếp trên bảng con hoặc có chữ mẫu đã trình bày sẵn trên bảng con để học sinh nhìn vào đó mà viết theo Giai đoạn sau các em quan sát và tự viết vào bảng con dới sự hớng dẫn trực tiếp của giáo viên ở trên bảng lớn Sau đó giáo viên kiểm tra và sửa chữa lỗi sau cho các em trực tiếp ở bảng con Giáo viên lu ý sửa cho các em học sinh về độ cao, độ rộng khoảng cách các con chữ đã đúng mẫu cha

- Giáo viên quan sát sửa bài cho từng HS ngay trên bảng con

- Cho nhận xét bài viết của bạn trên bảng, GV yêu cầu học sinh nhận xét: độ cao và khoảng cách

Giai đoạn quan sát chữ mẫu và viết vào trong vở tập viết Giáo viên cho học sinh quan sát kĩ chữ mẫu đầu dòng xem chữ cần viết, từ cần viết cao bao nhiêu,

khoảng cách các con chữ trong một chữ, khoảng cách các chữ trong từ là bao nhiêu, sau đó mới đặt bút viết

7 Xác định vị trí các đờng kẻ, điểm dừng bút, điểm đặt bút

- Điểm dừng bút là vị trí kết thúc của chữ trong một chữ cái Điểm dừng bút có thể trùng với điểm đặt bút hoặc không nằm trên đờng kẻ li

- Điểm đặt bút là vị trí bắt đầu khi viết một nét trong một chữ cái Điểm đặt bút

có thể nằm trên đờng kẻ li hoặc không nằm trên đờng kẻ ly

8 Xác định khoảng cách

- Qua các giờ tập viết, luyện viết giáo viên giúp học sinh nhận thấy rằng: Khoảng cách giữa các con chữ trong một chữ là nửa thân con chữ, các nét chữ trong một chữ phải viết liền nét

- Hớng dẫn cách ghi dấu thanh: khi viết dấu các chữ có dấu thanh quy trình viết liền mạch bằng cách lia bút theo chiều từ trái qua phải, từ trên xuống dới, đánh dấu nguyên âm trớc, đánh dấu thanh sau

- Các dấu huyền, sắc, hỏi, ngã đặt phía trên con chữ, dấu nặng đặt phía dới con chữ Viết vừa phải các dấu thanh không viết dài quá, to quá hoặc nhỏ quá

10 Giáo viên phối hợp với phụ huynh: Thông qua các buổi họp phụ huynh

giáo viên cần thống nhất cách đọc và luyện viết ở nhà để phụ huynh có thể giúp các

em đợc nhiều hơn

11 Động viên, khen thờng

- Cứ 2 thỏng một lần , sau khi chấm vở sạch chữ đẹp giáo viên có nhận xét và

động viên tuyên dơng khen thởng những học sinh có tiến bộ về chữ viết, học sinh viết đẹp giữ vở sạch

- Giữ lại và trng bày những quyển vở, bài viết trình bày sạch, đẹp trong tủ của lớp để học sinh học tập, thi đua

4) Kết quả thực hiện :

Qua gần một năm học thực hiện, kết quả đạt được như sau:

- Hs viết chữ đỳng mẫu chữ , đứng cỡ chữ

- HS trỡnh bày vở cẩn thận, đẹp mắt, khụng quăn gúc, khụng rỏch bỡa.

- Qua kiểm tra của đoàn kiểm tra VSCĐ của Phũng GD chất lượng VSCĐ của lớp tụi được đỏnh giỏ như sau:

Loại A : 20 em chiếm 71,4 %

Loại B : 8 em chiếm 28,6

Loại C: Khụng cú

Phần thứ ba Kết luận chung và đề xuất ý kiến

1 Kết luận:

Xây dựng nền nếp “Giữ vở sạch - Viết chữ đẹp” cho học sinh Tiểu học tôi nhận thấy

đây là một việc làm - một nhiệm vụ hết sức quan trọng và thiết thực Trong việc giúp học sinh, giáo viên nâng cao chất lợng chữ viết, tính cẩn thẩn, tính kỷ luật, tính thẩm

mĩ, giúp học sinh có ý thức viết đúng mẫu chữ - ý thức điều chỉnh, trình bày bài viết sạch đẹp Hơn nữa còn giúp giáo viên nâng cao đợc khả năng viết chữ của mình, tự tin hơn trong các giờ dạy Tập viết, chính tả Chất lợng học tập của từng lớp đợc nâng cao qua đó giáo viên nhìn nhận rõ hơn khả năng của mình, cố gắng phấn đấu hơn nữa để hiệu quả công việc giáo dục học sinh ngày một cao hơn Thúc đẩy phong trào “Giữ vở sạch - Viết chữ đẹp” trong học sinh còn là dịp động viên, khích lệ các thầy cô giáo chăm lo rèn luyện chữ viết, duy trì nền nếp thói quen tốt trong học tập của học sinh Phát huy tối đa vai trò, trách nhiệm của ngời giáo viên Huy động sự quan tâm, giúp

đỡ của phụ huynh học sinh và các tổ chức xã hội đối với việc “ Luyện nét chữ - rèn nết ngời” cho học sinh góp phần giáo dục thái độ quý trọng và giữ gìn nét đẹp của Tiếng nói - Chữ viết dân tộc

2 ý kiến đề xuất:

+ Tăng cờng tổ chức các cuộc thi viết chữ đẹp cho giáo viên và học sinh tham

dự

+ Tổ chức khảo sát thẩm định thực tế các sáng kiến, giải pháp có giá trị thực tiễn nhằm áp dụng phổ biến, nhân rộng

Trên đây là toàn bộ nội dung thực hiện giải pháp xây dựng nền nếp “Giữ vở sạch - Viết chữ đẹp” cho học sinh Tiểu học Tôi rất mong nhận đợc sự đóng góp, xây dựng của các nhà chuyên môn, bạn bè đồng nghiệp và đặc biệt là của Hội đồng sáng kiến kinh nghiệm các cấp để sáng kiến giải pháp của tôi đợc hoàn hảo hơn

Tôi xin chân thành cảm ơn !

Cam Hiếu, thỏng 4 năm 2009 Ngời thực hiện

Vừ Thị Diệu Linh

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

……… …