Tuyên ngôn nhân quyền quốc tế, 1948

Tuyên ngôn nhân quyền quốc tế, 1948 được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua và công bố theo Nghị quyết số 217A (III) ngày 10/12/1948. Mời các bạn cùng tham khảo.

TUYÊN NGÔN NHÂN QUY N QU C T , 1948 Ề Ố Ế

(Đ ượ c Đ i h i đ ng Liên H p Qu c thông qua và công b  theo Ngh  quy t s  217A (III) ngày ạ ộ ồ ợ ố ố ị ế ố  

10/12/1948)

L I NÓI Đ UỜ Ầ

V i nh n th c r ng: ớ ậ ứ ằ

Vi c th a nh n ph m giá v n có, các quy n bình đ ng và không th  tách r i c a m i thành viên trongệ ừ ậ ẩ ố ề ẳ ể ờ ủ ọ   gia đình nhân lo i là c  s  cho t  do, công b ng và hoà bình trên th  gi i;ạ ơ ở ự ằ ế ớ

S  coi thự ường và xâm ph m các quy n con ngạ ề ười đã d n đ n nh ng hành đ ng tàn b o xúc ph m t iẫ ế ữ ộ ạ ạ ớ  

lương tâm nhân lo i, và vi c xây d ng m t th  gi i trong đó con ngạ ệ ự ộ ế ớ ườ ượ ựi đ c t  do ngôn lu n, t  do tínậ ự  

ngưỡng, không còn ph i ch u n i s  hãi và nghèo kh  cùng c c, đả ị ỗ ợ ổ ự ược coi là khát v ng cao nh t c a loàiọ ấ ủ  

người, 

Đi u c t y u là quy n con ngề ố ế ề ườ ầi c n ph i đả ược pháp lu t b o v  đ  con ngậ ả ệ ể ười không bu c ph i n iộ ả ổ  

d y nh  là m t bi n pháp cu i cùng nh m ch ng l i s  đ c tài và áp b c.ậ ư ộ ệ ố ằ ố ạ ự ộ ứ

Vi c thúc đ y quan h  h u ngh  gi a các dân t c là r t c n thi t.ệ ẩ ệ ữ ị ữ ộ ấ ầ ế

Các dân t c thu c Liên H p Qu c đã tái kh ng đ nh trong Hi n chộ ộ ợ ố ẳ ị ế ương ni m tin vào các quy n c  b nề ề ơ ả  

c a con ngủ ười, vào nhân ph m và giá tr  c a m i con ngẩ ị ủ ỗ ười, vào các quy n bình đ ng gi a nam và n ,ề ẳ ữ ữ  

và đã bày t  quy t tâm thúc đ y s  ti n b  xã h i cũng nh  xây d ng các đi u ki n s ng t t h n, v i sỏ ế ẩ ự ế ộ ộ ư ự ề ệ ố ố ơ ớ ự 

t  do r ng rãi h n;ự ộ ơ

Các qu c gia thành viên đã cam k t, cùng v i Liên H p Qu c, ph n đ u thúc đ y s  tôn tr ng và tuânố ế ớ ợ ố ấ ấ ẩ ự ọ  

th  chung các quy n và t  do c  b n c a con ngủ ề ự ơ ả ủ ười;

Sự nh n th c th ng nh t v  các quy n và t  do k  trên là y u t  quan tr ng nh t đ  th c hi n đ y đậ ứ ố ấ ề ề ự ể ế ố ọ ấ ể ự ệ ầ ủ  cam k t này.ế

Do đó, Đ i h i đ ng Liên H p Qu c công b ,  ạ ộ ồ ợ ố ố

B n Tuyên ngôn toàn th  gi i v  quy n con ngả ế ớ ề ề ười này là thước đo chung cho t t c  các qu c gia và cácấ ả ố   dân t c, và cho c  m i cá nhân và t  ch c xã h i, đánh giá vi c th c hi n các m c tiêu c a mình mà, trênộ ả ọ ổ ứ ộ ệ ự ệ ụ ủ  

c  s  luôn ghi nh  b n Tuyên ngôn này, s  ph n đ u thúc đ y s  tôn tr ng các quy n và t  do c  b nơ ở ớ ả ẽ ấ ấ ẩ ự ọ ề ự ơ ả  

c a con ngủ ười thông qua truy n bá và giáo d c; cũng nh  thúc đ y s  th a nh n và tuân th  chung vàề ụ ư ẩ ự ừ ậ ủ  

h u hi u các quy n đó không ch  v i ngữ ệ ề ỉ ớ ười dân nước mình mà v i c  các dân t c   các lãnh th  thu cớ ả ộ ở ổ ộ   quy n qu n thác c a nề ả ủ ước mình, thông qua các bi n pháp tích c c, k  c  trong ph m vi qu c gia vàệ ự ể ả ạ ố  

qu c t ố ế

Đi u 1ề  

M i ngọ ười sinh ra đ u đề ượ ực t  do và bình đ ng v  nhân ph m và các quy n. M i ngẳ ề ẩ ề ọ ườ ềi đ u đượ ạ  c t o hoá ban cho lý trí và lương tâm, và c n ph i đ i x  v i nhau b ng tình anh em.ầ ả ố ử ớ ằ

Đi u 2ề  

M i ngọ ườ ềi đ u được hưởng t t c  các quy n và t  do nêu trong b n Tuyên ngôn này mà không có b t kấ ả ề ự ả ấ ỳ 

s  phân bi t đ i x  nào v  ch ng t c, màu da, gi i tính, ngôn ng , tôn giáo, quan đi m chính tr  ho c quanự ệ ố ử ề ủ ộ ớ ữ ể ị ặ  

đi m khác, ngu n g c dân t c ho c xã h i, tài s n, thành ph n xu t thân hay các đ a v  khác.ể ồ ố ộ ặ ộ ả ầ ấ ị ị

Ngoài ra, cũng không có b t c  s  phân bi t nào v i m t ngấ ứ ự ệ ớ ộ ười mà d a trên đ a v  chính tr , pháp lý ho cự ị ị ị ặ  

qu c t  c a qu c gia ho c lãnh th  mà ngố ế ủ ố ặ ổ ười đó xu t thân, dù đó là lãnh th  đ c l p, u  tr , qu n thác,ấ ổ ộ ậ ỷ ị ả  

ch a đư ượ ực t  qu n hay đang ph i ch u b t k  h n ch  nào khác v  ch  quy n.ả ả ị ấ ỳ ạ ế ề ủ ề

Đi u 3ề  

M i ngọ ườ ềi đ u có quy n s ng, quy n t  do và an toàn cá nhân.ề ố ề ự

Đi u 4ề  

Không ai b  b t làm nô l  ho c b  cị ắ ệ ặ ị ưỡng b c làm vi c nh  nô l ; m i hình th c nô l  và buôn bán nô lứ ệ ư ệ ọ ứ ệ ệ 

đ u b  c m.ề ị ấ

Đi u 5ề  

Không ai b  tra t n hay b  đ i x , x  ph t m t cách tàn b o, vô nhân đ o ho c h  th p nhân ph m.ị ấ ị ố ử ử ạ ộ ạ ạ ặ ạ ấ ẩ

Đi u 6ề  

M i ngọ ườ ềi đ u có quy n đề ược công nh n t  cách là con ngậ ư ườ ưới tr c pháp lu t   m i n i.ậ ở ọ ơ

Đi u 7ề  

M i ngọ ườ ềi đ u bình đ ng trẳ ước pháp lu t và đậ ược pháp lu t b o v  m t cách bình đ ng mà không cóậ ả ệ ộ ẳ  

b t k  s  phân bi t nào. M i ngấ ỳ ự ệ ọ ườ ềi đ u có quy n đề ược b o v  m t cách bình đ ng ch ng l i b t k  sả ệ ộ ẳ ố ạ ấ ỳ ự  phân bi t đ i x  nào vi ph m b n Tuyên ngôn này, và ch ng l i b t k  s  kích đ ng phân bi t đ i xệ ố ử ạ ả ố ạ ấ ỳ ự ộ ệ ố ử  nào nh  v y.ư ậ

Đi u 8ề  

M i ngọ ườ ềi đ u có quy n đề ược các toà án qu c gia có th m quy n b o v  b ng các bi n pháp h u hi u đố ẩ ề ả ệ ằ ệ ữ ệ ể 

ch ng l i nh ng hành vi vi ph m các quy n c  b n c a h  mà đã đố ạ ữ ạ ề ơ ả ủ ọ ược hi n pháp hay lu t pháp quy đ nh.ế ậ ị

Đi u 9ề  

Không ai b  b t, giam gi  hay l u đày m t cách tu  ti n.ị ắ ữ ư ộ ỳ ệ

Đi u 10ề  

M i ngọ ườ ềi đ u bình đ ng v  quy n đẳ ề ề ược xét x  công b ng và công khai b i m t toà án đ c l p vàử ằ ở ộ ộ ậ   khách quan đ  xác đ nh các quy n và nghĩa v  c a h , cũng nh  v  b t c  s  bu c t i nào đ i v i h ể ị ề ụ ủ ọ ư ề ấ ứ ự ộ ộ ố ớ ọ

Đi u 11ề  

1. M i ngọ ười, n u b  cáo buôc v  hình s , đ u có quy n đế ị ề ự ề ề ược coi là vô t i cho đ n khi độ ế ược ch ngứ   minh là ph m t i theo pháp lu t, t i m t phiên toà xét x  công khai, n i ngạ ộ ậ ạ ộ ử ơ ười đó được b o đ m nh ngả ả ữ  

đi u ki n c n thi t đ  bào ch a cho mình.ề ệ ầ ế ể ữ

2. Không ai b  cáo bu c là ph m t i vì b t c  hành vi ho c s  t c trách ị ộ ạ ộ ấ ứ ặ ự ắ nào mà không c u thành m tấ ộ  

ph m t i hình s  theo pháp lu t qu c gia hay pháp lu t qu c t  vào th i đi m th c hi n hành vi hay có sạ ộ ự ậ ố ậ ố ế ờ ể ự ệ ự 

t c trách đó. Cũng không ai b  tuyên ph t n ng h n m c hình ph t đắ ị ạ ặ ơ ứ ạ ược quy đ nh vào th i đi m hành viị ờ ể  

ph m t i đạ ộ ược th c hi n.ự ệ

Đi u 12ề  

Không ai ph i ch u s  can thi p m t cách tu  ti n vào cu c s ng riêng t , gia đình, n i   ho c th  tín,ả ị ự ệ ộ ỳ ệ ộ ố ư ơ ở ặ ư   cũng nh  b  xúc ph m danh d  ho c uy tín cá nhân. M i ngư ị ạ ự ặ ọ ườ ềi đ u có quy n đề ược pháp lu t b o vậ ả ệ 

ch ng l i s  can thi p và xâm ph m nh  v y.ố ạ ự ệ ạ ư ậ

Đi u 13ề  

1. M i ngọ ườ ềi đ u có quy n t  do đi l i và t  do c  trú trong ph m vi lãnh th  c a qu c gia.ề ự ạ ự ư ạ ổ ủ ố

2. M i ngọ ườ ềi đ u có quy n r i kh i b t k  nề ờ ỏ ấ ỳ ước nào, k  c  nể ả ước mình, cũng nh  có quy n tr  vư ề ở ề 

nước mình

Đi u 14ề

1. M i ngọ ườ ềi đ u có quy n tìm ki m và đề ế ược lánh n n   nạ ở ước khác khi b  ngị ược đãi

2. Quy n này không đề ược áp d ng trong  trụ ường h p đợ ương s  b  truy t  v  nh ng t i ph m khôngự ị ố ề ữ ộ ạ   mang tính ch t chính tr  hay vì nh ng hành vi đi ngấ ị ữ ượ ạ ớc l i v i nh ng m c tiêu và nguyên t c c a Liênữ ụ ắ ủ  

H p Qu c.ợ ố

Đi u 15ề

1. M i ngọ ườ ềi đ u có quy n có qu c t ch c a m t nề ố ị ủ ộ ước nào đó

2. Không ai b  tị ước qu c t ch ho c b  khố ị ặ ị ướ ừc t  quy n đề ược đ i qu c t ch m t cách tu  ti n.ổ ố ị ộ ỳ ệ

Đi u 16ề  

1. Nam và n  khi đ  tu i đ u có quy n k t hôn và xây d ng gia đình mà không có b t k  s  h n ch  nàoữ ủ ổ ề ề ế ự ấ ỳ ự ạ ế  

v  ch ng t c, qu c t ch hay tôn giáo. Nam và n  có quy n bình đ ng trong vi c k t hôn, trong th i gianề ủ ộ ố ị ữ ề ẳ ệ ế ờ   chung s ng và khi ly hôn.ố

2. Vi c k t hôn ch  đệ ế ỉ ược ti n hành v i s  đ ng ý hoàn toàn và t  nguy n c a c p v  ch ng tế ớ ự ồ ự ệ ủ ặ ợ ồ ương lai

3. Gia đình là t  bào t  nhiên và c  b n c a xã h i, đế ự ơ ả ủ ộ ược nhà nước và xã h i b o v ộ ả ệ

Đi u 17ề  

1. M i ngọ ườ ềi đ u có quy n s  h u tài s n c a riêng mình ho c tài s n s  h u chung v i ngề ở ữ ả ủ ặ ả ở ữ ớ ười khác

2. Không ai b  tị ước đo t tài s n m t cách tu  ti n.ạ ả ộ ỳ ệ

Đi u 18ề  

M i ngọ ườ ềi đ u có quy n t  do t  tề ự ư ưởng, tín ngưỡng và tôn giáo, k  c  t  do thay đ i tín ngể ả ự ổ ưỡng ho cặ   tôn giáo c a mình, và t  do bày t  tín ngủ ự ỏ ưỡng hay tôn giáo c a mình b ng các hình th c nh  truy nủ ằ ứ ư ề  

gi ng, th c hành, th  cúng và tuân th  các nghi l , dả ự ờ ủ ễ ưới hình th c cá nhân hay t p th , t i n i công c ngứ ậ ể ạ ơ ộ  

ho c n i riêng t  ặ ơ ư

Đi u 19ề  

M i ngọ ườ ềi đ u có quy n t  do ngôn lu n và bày t  ý ki n; k  c  t  do b o l u quan đi m mà không bề ự ậ ỏ ế ể ả ự ả ư ể ị  can thi p; cũng nh  t  do tìm ki m, ti p nh n và truy n bá các ý tệ ư ự ế ế ậ ề ưởng và thông tin b ng b t k  phằ ấ ỳ ươ  ng

ti n truy n thông nào,và không có gi i h n v  biên gi i.ệ ề ớ ạ ề ớ

Đi u 20ề

1. M i ng i đ u có quy n t  do h i h p và l p h i m t cách hoà bình.ọ ườ ề ề ự ộ ọ ậ ộ ộ

2. Không ai b  ép bu c ph i tham gia vào b t c  hi p h i nào.ị ộ ả ấ ứ ệ ộ

Đi u 21ề  

1. M i ngọ ườ ềi đ u có quy n tham gia qu n lý đ t nề ả ấ ước mình, m t cách tr c ti p ho c thông qua các đ iộ ự ế ặ ạ  

di n mà h  đệ ọ ượ ực t  do l a ch n.ự ọ

2. M i ngọ ườ ềi đ u có quy n đề ược ti p c n các d ch v  công c ng   nế ậ ị ụ ộ ở ước mình m t cách bình đ ng.ộ ẳ

3. ý chí c a nhân dân ph i là c  s  t o nên quy n l c c a chính quy n; ý chí đó ph i đủ ả ơ ở ạ ề ự ủ ề ả ược th  hi n quaể ệ   các cu c b u c  đ nh k  và chân th c, độ ầ ử ị ỳ ự ượ ổc t  ch c theo nguyên t c  ph  thông đ u phi u, bình đ ng vàứ ắ ổ ầ ế ẳ  

b  phi u kín, ho c b ng nh ng th  t c b u c  t  do tỏ ế ặ ằ ữ ủ ụ ầ ử ự ương t ự

Đi u 22ề  

V i t  cách là m t thành viên c a xã h i, m i ngớ ư ộ ủ ộ ọ ườ ềi đ u có quy n đề ược hưởng an sinh xã h i cũng nhộ ư 

được hưởng các quy n kinh t , xã h i, văn hoá không th  thi u đề ế ộ ể ế ể b o đ m nhân ph m và t  do phátả ả ẩ ự   tri n v  nhân cách; thông qua nh ng n  l c qu c gia và s  h p tác qu c t ; phù h p v i h  th ng tể ề ữ ỗ ự ố ự ợ ố ế ợ ớ ệ ố ổ 

ch c và ngu n l c c a m i qu c gia.ứ ồ ự ủ ỗ ố

Đi u 23ề

1. M i ngọ ườ ềi đ u có quy n làm vi c, quy n t  do l a ch n ngh  nghi p, đề ệ ề ự ự ọ ề ệ ược hưởng nh ng đi u ki nữ ề ệ   làm vi c công b ng, thu n l i và đệ ằ ậ ợ ược b o v  ch ng l i n n th t nghi p.ả ệ ố ạ ạ ấ ệ

2. M i ngọ ười  đ u có quy n đề ề ược tr  công ngang nhau cho nh ng công vi c nh  nhau mà không có b tả ữ ệ ư ấ  

k  s  phân bi t đ i x  nào.ỳ ự ệ ố ử

3. M i ngọ ười lao đ ng đ u có quy n độ ề ề ược hưởng ch  đ  thù lao công b ng và h p lý nh m b o đ m sế ộ ằ ợ ằ ả ả ự 

t n t i c a b n thân và gia đình x ng đáng v i nhân ph m, và đồ ạ ủ ả ứ ớ ẩ ược tr  c p khi c n thi t b ng các bi nợ ấ ầ ế ằ ệ   pháp b o tr  xã h i.ả ợ ộ

4. M i ngọ ườ ềi đ u có quy n thành l p ho c gia nh p công đoàn đ  b o v  các quy n l i c a mình.ề ậ ặ ậ ể ả ệ ề ợ ủ

Đi u 24ề  

M i ngọ ườ ềi đ u có quy n ngh  ng i và th  giãn, k  c  quy n đề ỉ ơ ư ể ả ề ược gi i h n h p lý s  gi  làm vi c vàớ ạ ợ ố ờ ệ  

được hưởng nh ng ngày ngh  đ nh k  có hữ ỉ ị ỳ ưởng lương

Đi u 25ề  

1. M i ngọ ườ ềi đ u có quy n đề ược hưởng m t m c s ng thích đáng, đ  đ  đ m b o s c kho  và phúcộ ứ ố ủ ể ả ả ứ ẻ  

l i c a b n thân và gia đình, v  các khía c nh ăn, m c,  , chăm sóc y t  và các d ch v  xã h i c n thi t,ợ ủ ả ề ạ ặ ở ế ị ụ ộ ầ ế   cũng nh  có quy n đư ề ược b o hi m trong  trả ể ường h p th t nghi p, đau  m, tàn ph , góa b a, già nuaợ ấ ệ ố ế ụ  

ho c thi u phặ ế ương ti n sinh s ng do nh ng hoàn c nh khách quan vệ ố ữ ả ượt quá kh  năng đ i phó c a h ả ố ủ ọ 2.Các bà m  và tr  em có quy n đẹ ẻ ề ược hưởng s  chăm sóc và giúp đ  đ c bi t. M i tr  em, dù sinh raự ỡ ặ ệ ọ ẻ   trong hay ngoài giá thú, đ u ph i đề ả ược hưởng s  b o tr  xã h i nh  nhau.ự ả ợ ộ ư

Đi u 26ề  

1. M i ngọ ườ ềi đ u có quy n đề ược h c t p. Giáo d c ph i mi n phí, ít nh t là   các b c ti u h c và trungọ ậ ụ ả ễ ấ ở ậ ể ọ  

h c c  s  Giáo d c ti u h c ph i là b t bu c. Giáo d c k  thu t và d y ngh  ph i mang tính ph  thôngọ ơ ở ụ ể ọ ả ắ ộ ụ ỹ ậ ạ ề ả ổ  

và giáo d c đ i h c hay cao h n ph i theo nguyên t c công b ng cho b t c  ai có kh  năng.ụ ạ ọ ơ ả ắ ằ ấ ứ ả

2. Giáo d c ph i nh m giúp con ngụ ả ằ ười phát tri n đ y đ  v  nhân cách và thúc đ y s  tôn tr ng v i cácể ầ ủ ề ẩ ự ọ ớ   quy n và t  do c  b n c a con ngề ự ơ ả ủ ười. Giáo d c cũng ph i nh m tăng cụ ả ằ ường s  hi u bi t, lòng khoanự ể ế   dung và tình h u ngh  gi a t t c  các dân t c, các nhóm ch ng t c ho c tôn giáo, cũng nh  ph i nh mữ ị ữ ấ ả ộ ủ ộ ặ ư ả ằ  

đ y m nh các ho t đ ng c a Liên H p Qu c v  duy trì hoà bình.ẩ ạ ạ ộ ủ ợ ố ề

3. Cha m  có quy n  u tiên l a ch n các hình th c giáo d c cho con cái h ẹ ề ư ự ọ ứ ụ ọ

Đi u 27ề  

1. M i ngọ ười có quy n t  do tham gia vào đ i s ng văn hoá c a c ng đ ng, đề ự ờ ố ủ ộ ồ ược thưởng th c nghứ ệ  thu t và chia s  nh ng ti n b  khoa h c cũng nh  nh ng l i ích xu t phát t  nh ng ti n b  khoa h c.ậ ẻ ữ ế ộ ọ ư ữ ợ ấ ừ ữ ế ộ ọ

2. M i ngọ ườ ềi đ u có quy n đề ược b o v  các quy n l i v t ch t và tinh th n phát sinh t  b t k  sángả ệ ề ợ ậ ấ ầ ừ ấ ỳ  

t o khoa h c, văn h c hay ngh  thu t nào mà ngạ ọ ọ ệ ậ ười đó là tác gi ả

Đi u 28ề  

M i ngọ ườ ềi đ u có quy n đề ược hưởng m t tr t t  xã h i và qu c t  mà trong đó các quy n và t  do cộ ậ ự ộ ố ế ề ự ơ 

b n nêu trong b n Tuyên ngôn này có th  đả ả ể ược th c hi n m t cách đ y đ ự ệ ộ ầ ủ

Đi u 29ề  

1. M i ngọ ườ ềi đ u có nh ng nghĩa v  đ i v i c ng đ ng là n i duy nh t mà   đó nhân cách c a b n thânữ ụ ố ớ ộ ồ ơ ấ ở ủ ả  

h  có th  phát tri n t  do và đ y đ ọ ể ể ự ầ ủ

2. Khi hưởng th  các quy n và t  do c a mình, m i ngụ ề ự ủ ọ ười ch  ph i tuân th  nh ng h n ch  do lu t đ nh,ỉ ả ủ ữ ạ ế ậ ị  

nh m m c đích b o đ m s  công nh n và tôn tr ng thích đáng đ i v i các quy n và t  do c a ngằ ụ ả ả ự ậ ọ ố ớ ề ự ủ ườ  i khác, cũng nh  nh m đáp  ng nh ng yêu c u chính đáng v  đ o đ c, tr t t  công c ng và phúc l iư ằ ứ ữ ầ ề ạ ứ ậ ự ộ ợ   chung trong m t xã h i dân ch ộ ộ ủ

3. Trong m i  trọ ường h p, vi c th c hi n các quy n t  do này cũng không đợ ệ ự ệ ề ự ược trái v i các m c tiêu vàớ ụ   nguyên t c c a Liên H p Qu c.ắ ủ ợ ố

Đi u 30.ề  

Không được di n gi i b t k  đi u kho n nào trong b n Tuyên ngôn này theo hễ ả ấ ỳ ề ả ả ướng ng m ý cho phépầ  

b t k  qu c gia, nhóm ngấ ỳ ố ười ho c cá nhân nào đặ ược quy n tham gia vào b t c  ho t đ ng ho c th cề ấ ứ ạ ộ ặ ự  

hi n b t k  hành vi nào nh m m c đích phá ho i b t k  quy n ho c t  do nào nêu trong b n Tuyênệ ấ ỳ ằ ụ ạ ấ ỳ ề ặ ự ả   ngôn này