Bài giảng Hệ điều hành linux: Chương 1 - Ngô Văn Công

Bài giảng Hệ điều hành linux: Chương 1 Giới thiệu Linux do Ngô Văn Công biên soạn cung cấp các kiến thức cơ bản như: Linux is free(miễn phí, tự do), Linux giống với hệ điều hành Unix, hệ điều hành mã nguồn mở, tổ chức phầm mềm tự do(FSF),...

Giới thiệu Linux

Ngô Văn Công

Tỉ lệ sử dụng linux

(tt)

Giới thiệu Linux

 Linux là hệ điều hành máy tính

 Miễn phí (open-source)

 Mã nguồn được công bố cho mọi người

 Tự do sử dụng

 Tự do chỉnh sửa

 Được quyền xuất bản lại cho người khác sử dụng

 Giống hệ điều hành Unix

 Hệ điều hành mạng

 Được phát triển và sử dụng bởi những cá nhân có niềm đam mê.

 Hiện nay linux đã được hỗ trợ bởi hầu hết các dòng sản phẩm như IBM, Hewlett-Packard, và Novell để dùng như phiên bản server hay desktop.

Linux is free(miễn phí, tự do)

Linux giống với HĐH Unix

 Unix là HĐH đa người dùng, đa tác vụ và là một HĐH mạng.

 Giống Unix, Linux cũng được viết bằng ngôn ngữ C

 Giống như Unix, Linux là HĐH đa người dùng, đa tác vụ và là HĐH mạng

 Giống Unix, Linux tích hợp rất nhiều ngôn ngữ lập trình và môi trường phát triển phần mềm

 Giống như Unix, Linux chạy trên nhiều phiên bản phần cứng khác nhau

 Intel x86 processor

Linux là HĐH mã nguồn mở

 Linux được phát triển dưới giấy phép GNU Public License(GPL) – được xem như là “copyleft” (not a copyright)

 Nhiều cá nhân và tổ chức cùng chia sẻ và phát triển chung 1 mã nguồn

 Mã nguồn sẵn có cho bất kỳ ai muốn nó, nó có thể được chỉnh sửa, phát triển ….

 Chỉ có một vài hạn chế khi sử dụng mã nguồn

 Nếu như bạn thay đổi trên mã nguồn thì những

sự thay đổi của bạn cũng phải mở cho tất cả mọi người.

Tổ chức phần mềm tự do(Free Software Foundation)

 Trong quá trình phân phối thì phần mềm

không nên bị hạn chế bởi các giấy phép thương mại(commercial license)

Tổ chức phầm mềm tự do(FSF)

 Software license

 Định nghĩa về quyền qui định ai được sử dụng phần mềm và sử dụng nó như thế nào

 GNU general public license (GPL)

 Rất khác so với các giấy phép của phần mềm thương mại

 Tác giả của phần mềm đồng ý cho đi mã nguồn của mình

 Mọi người đều được phép phân phát lại mã phần mềm dưới bất kỳ hình thức nào

 Không ai có quyền sở hữu phần mềm

 Không hoàn toàn giống như GPL

Ai là người phát triển Linux?

Unix tại trường đại học, nơi sử dụng HĐH

chạy thử nghiêm Minix(một phiên bản nhỏ

của Unix dùng cho giáo dục), nhưng Minix có rất nhiều hạn chế Linus cảm thấy anh ta có thể làm tốt hơn HĐH Minix Vì vậy anh ta đã phát triển một phiên bản Minix của riêng anh

ta, và hiện nay gọi là Linus

đầu phát triển

student at University of Helsinki (Finland)

currently in use)

Bằng cách nào có được Linux?

dụng khi bạn có kết nối internet

rất nhanh và tự động

Linux, sau đây là một số phiên bản được sử dụng nhiều

Một số bản linux dễ sử dụng

Debian GNU/Linux: http://www.debian.org/

Ubuntu Linux: http://www.ubuntu.com/

Mandrake Linux: http://www.mandrakesoft.com

/

SuSE Linux: http://www.suse.com/

Red Hat Linux: http://www.redhat.com/

Website/Logo Linux distributions

Sử dụng Linux như thế nào?

 Cài đặt trên các máy Server

 Sử dụng như HĐH chuẩn trên máy tính cá nhân(PC)

(tt)

Nhân(Kernel) là gì?

 Nhân là thành phần cốt lõi của HĐH linux

 Nhân hoạt động như tầng nằm giữa phần cứng máy tính và các ứng dụng chạy phía trên

X-Windows là gì?

dụng thông dụng nhất trong các phiên bản Linux

(tt)

Shell là gi?

 Shell là giao diện dòng lệnh

cho phép giao tiếp với Linux

 Shell là một chương trình cung cấp sự tương tác giữa người dùng và HĐH bằng các lệnh

 Shell thông dịch các lệnh được đọc vào từ thiết bị nhập

chuẩn(bàn phím) hay từ một tập tin

 $ cat /etc/shells

Sử dụng Shell

Cấu trúc hệ thống tập tin trong Linux

Hệ thống tập tin(tt)

Mỗi node trong cây sẽ là một tập tin hay thư mục.

Để chỉ định một tập tin hay thư mục thì dùng đường dẫn

Đường dẫn tuyệt đối: luôn bắt đầu từ thư mục gốc(/) Đường dẫn tường đối

: thư mục hiện tại

: thư mục cha thư mục hiện tại

Câu trúc cây thư mục trong Linux

/ : là thư mục cha của tất cả các thư mục trong hệ thống, tất cả thư mục khác sẽ là thư mục con của thư mục này

/bin các công cụ và chương trình (or binaries).

/dev các tập tin thể hiện thiết bị của hệ thống phần cứng(/dev/cdrom để truy cập ổ đĩa cd)

/etc chứa các tập tin cấu hình hệ thống, các tập tin khởi động và tắt các dịch vụ.

Câu trúc cây thư mục trong Linux

/home chứa thư mục nhà(home) của tất cả người dùng trong hệ thống

/lib các tập tin thư viện được dùng bởi các công cụ trong /bin

/proc các tập tin chứa thông tin về các tiến trình đang chạy trong hệ thống

/root thư mục nhà của người dùng root

/sbin chứa các công cụ dùng để quản trị hệ thống

/tmp các tập tin tạm

/usr các tập tin liên quan đến người dùng và các ứng dụng

Ví dụ về phần mềm trên linux

Trình duyệt Web 1) Netscape / Mozilla.

2) Mozilla / Firebird 2) Galeon

Antivirus

OpenAntivirus AMaViS / VirusHammer

Ví dụ về phần mềm tự do

Visual Basic: Phoenix

Server mail Phát triển Web: PHP

1) Sendmail 2) Qmail.

3) Postfix 4) Exim

Web server

1) Apache 2) Xitami 3) Thttp 4) TUX (Red Hat Content Accelerator) 5) PublicFile

Tổng kết

 Linux là một HĐH

 Hạt nhân và phần mềm được phát triển miễn phí và

được cải tiến bởi cộng đồng lớn các nhà phát triển phần mềm

 Các phần mềm phát hành dưới giấy phép GPL: được

gọi là phầm mềm nguồn mở

 Các công ty tìm thấy ở linux một sự thay thế hệ điều

hành ổn định, rủi ro thấp và mềm dẻo so với HĐH khác

 Các phân phát khác nhau: Có chung hạt nhân nhưng

được đóng gói với các dạng phầm mềm mã mở khác

nhau

 Cung cấp tập các dịch vụ và ứng dụng cho trạm làm việc

và máy chủ phục vụ

Q&A