Giáo án 9 - 1

-Gv : Đây chính là nét nhân loại tính hiện đại trong phong cách HCM I / Đọc- hiểu văn bản 1 /Vài nét về tác giả, tác phẩm < sgk > 2 / Đọc ,tóm tắt văn bản 3 / Phân tích văn bản 3.1 / S

Ngày soạn :

Ngày giảng :

TUẦN 1 : tiết 1, 2

Văn bản : PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH

( Lê Anh Trà)

I/ Mục tiêu cần đạt

-Soạn giáo án

-Những tư liệu liên quan đến tính giản dị của Bác

III / Tiến trình tổ chức hoạt động day – học

A / Ổn định tổ chức

B / Kiểm tra bài cũ

C/ Bài mới

Hoạt động 1 : Giới thiệu bài

HCM không những là nhà yêu nước , nhà cách mạng vĩ đại mà còn là danh nhân văn hóa thế giới , vẻ đẹp văn hoá chính lànét nổi bật trong phong cách HCM

Hoạt động 2 Hướng dẫn đọc – hiểu văn bản

Hs đọc – nhận xét

GV-Hs đọc và tóm tắt VB

Giải thích từ khó

? Trong cuộc đời hoạt động của mình HCM đã

tiếp xúc ,tiếp thu các nền văn hoá như thế

nào?

? Uyên thâm ?

? Thái độ tiếp thu văn hoá các nước của Bác

như thế nào?

-Bác không chịu ảnh hưởng một cách thụ động

mà biết chọn lọc cái đẹp , cái hay

-Trên nền tảng văn hoá dân tộc mà tiếp thu

những ảnh hưởng quốc tế

? Sự tiếp thu ấy đã đem lại kết quả gì?

-Gv : Đây chính là nét nhân loại tính hiện đại

trong phong cách HCM

I / Đọc- hiểu văn bản

1 /Vài nét về tác giả, tác phẩm < sgk >

2 / Đọc ,tóm tắt văn bản

3 / Phân tích văn bản

3.1 / Sự tiếp thu văn hoá nhân loại của HCM để tạo nên phong cách HCM

-Người đã từng đặt chân đến nhiều vùng đất khác nhau trên thế giới

-Người thông thạo nhiều ngoại ngữ nên có khả năng giao tiếp với nhiều người, nhiều nền văn hoá khác nhau của P Đông ,P Tây

-Người học hỏi ,tìm hiểu văn hoá, nghệ thuật đến mức uyên thâm

-Tiếp thu một cách có chọn lọc tinh hoa văn hoá nhân loại

-Tiếp thu văn hoá nhân loại nhưng không lam mất bản sắc dân tộc

=>Tạo ra một nhân cách , một phong cách rất

VN , rất phương Đông nhưng cũng rất mới , rất hiện đại

2 / Lối sống giản dị thanh cao của HCM

- Dù tiếp xúc với nhiều nền văn hoá tiên tiến

của nhân loại nhưng Bác có một lối sống rất

giản dị

? Lối sống giản dị của Bác thể hiện ở những

điểm nào ?

? Aùo trấn thủ?

? Tác giả sử dụng biện phát nghệ thuật gì ? tác

dụng ?

? Ở lớp 7 em đã học những văn bản nào nói

về lối sống giản dị của Bác ?

-Văn bản : Đức tính giản dị của Bác

? Vậy văn bản này chỉ đề cập đến đức tính

giản dị của Bác hay còn đề cập đến vấn đề

nào khác?

- Nói đức tính giản dị của Bác là nói về phong

cách sống , phong cách HCM mà cốt lõi là vẻ

đẹp văn hoá đựoc kết hợp hài hoà giữa văn

hoá dân tộc và văn hóa nhân loại

- Gv :Trong thực tế yếu tố nhân loại và dân

tộc , truyền thống và hiện đại luôn có xu

hướng loại trừ nhau Nhưng Bác lại kết hợp

hài hoà những yếu tố ấy bởi nhờ cóbản lĩnh ý

chí của người chiến sỹ cách mạng và tình cảm

cách mạng

? Cách sống giản dị của Bác có phải là lối

sống khắc khổ , khác người không ?

- Không tự thần thánh hoá , không tự làm cho

khác đời , không phải là lối sống khắc khổ mà

là lối sống có văn hoá đã trở thành quan niệm

thẩm mỹ , cái đẹp là sự giản dị tự nhiên ,

thanh cao

? Cách sống của Bác gợi cho ta nhớ đến những

nhà hiền triết nào ?

- Nguyễn Trãi , Nguyễn Bỉnh Khiêm đây là

ba nhân cách lớn ,ba nhà văn hoá có lối sống

vừa thanh cao vừa giản dị

?Sự so sánh đó nói lên điều gì?

- Cho thấy Bác rất P Đông ,gắn bó sâu sắc với

vẻ đẹp tinh thần dân tộc

- Nơi ở , nơi làm việc :+ Nhà sàn nhỏ cạnh ao , đơn sơ

+ có phòng khách , làm việc và phòng ngủ

- Trang phục : bộ quần áo bà ba nâu , áo trấn thủ , dép lốp hết sức đơn sơ

- Ăn uống đạm bạc : cá kho , rau luộc ,dưa ghém…

=>Liệt kê và bình luận : tạo sức thuyết phục

- Lối sống giản dị , thanh cao

II/ Tổng kếtù < ghi nhớsgk>

Hoạt động 3.Tổng kết

? Tìm những nét tiêu biểu về nt ?

- Kể và bình luận < hs tìm >

- Chọn lọc những chi tiết tiêu biểu có liệt kê

- Sử dụng những từ Hán –Việt tạo sự gần gũi

với các hiền triết

- Nt so sánh ,đối lập nhằm làm nổi bật vẻ đẹp

phong cách văn hoáHCM

? Qua phân tích hãy cho biết nội dung chính

của văn bản ?

- Làm luyện tập

- Soạn văn bản tiếp theo

………

Ngày soạn :

Ngày giảng :

TUẦN 1 : Tiết 3

CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI

I / Mục tiêu cần đạt

- Giúp hs

+ Nắm được nội dung phương châm về lượng và phương châm về chất

+Biết vận dụng phương châm này trong giao tiếp

-Tích hợp với văn bản :Lợn cưới áo mới

-Địa điểm Ba học bơiở sông hay hồ , hồ nào?

?Vậy Ba trả lời : Học ở dưới nước, thì câu trả

lời có đáp ứng điều An muốn hỏi không ?

-Không Vì nội dung mà An cần biết không

phải vậy

?An cần trả lời như thế nào ?

Hs trả lời

?Vậy người nghe trả lời ít hay nhiều hơn

người cần hỏi ?

? Vì sao truyện lại gây cười ?

-Các nhân vật nói nhiều hơn những điều cần

nói

?Người có lợn cưới và áo mới phải hỏi và trả

lời như thế nào để người nghe đủ biếtđiều cần

hỏi và trả lời?

-Hỏi: bác có thấy con lợn nào chạy qua đây

Vdụ2 <sgk > Lợn cưới ,áo mới -Bác có thấy con lơnï cưới của tôi chạy qua đây không?

- Từ lúc tôi mặc áo mới này tôi chẳng thấy con lợn nào chạy qua đây cả

-Trả lời: nãy giờ tôi chẳng thấy con lợn nào

chạy qua đây cả

? Vậy cần phải tuân thủ yêu cầu gì khi giao

tiếp?

-Trong giao tiếp không cần nói nhiều hơn

những điều cần nói

? Từ vd 1 và vd 2 hãy cho biết khi giao tiếp ta

cần tuân thủ những điều gì để đảm bảo

phương châm về lượng ?

- Hs đọc ghi nhớ sgk

Hoạt động 2: Tìm hiểu phương châm về chất

- Hs đọc ,tóm tắt câu chuyện

?Truyện phê phán những điều gì ?

- Tính nói khoác

? Vậy trong giao tiếp điều gì cần tránh ?

- Không nên nói những điều mà mình không

tin là thật

? Nếu không chắc bạn mình nghỉ học thì em

có trả lời vói thầy cô là bạn ấy nghỉ học vì ốm

Hs đọc ghi nhớ

Hoạt động 3: Hướng dẫn hs làm luyện tập

?Dựa vào phương châm về lượng để phân tích

lỗi về lượng trong những câu sau:

-Thừa cụm từ (nuôi ở nhà ) vì gia súc đã hàm

chứa nghĩ là thú nuôi trong nhà

-Thừa cụm từ (có hai cánh )vì tất cả các loại

chim đều có hai cánh

- Hs chép và làm vào vở bài tập

2/ Kết luận :ghi nhớ <sgk>

-Cần nói cho có nội dung -Nói không thiếu ,không thừa

II / Phương châm về chất

1/ Ví dụ : Quả bí khổng lồ

2/ Kết luận <ghi nhớ sgk >

Đừng nói những điều mà mình không tin là đúng hay không có bằng chứng xác thực

II / Luỵện tập

Bài tập 1 : Phân tích lối diễn đạt a/ Trâu là một loài gia súc nuôi ở nhà b/ Eùn là một loài chim có hai cánh

Bài tập 2 : Điền từ thích hợp a/ nói có sách mách có chứng b/ nói dối

c/ nói mò d/ nói nhăng noi cuội e/ nói trạng

 Phương châm về chấtBài tập 3 :

-Rồi có nuôi đựoc không ?

Vi phạm phương châm vềlượng

? Giải thích tại sao người noí hay dùng những

cụm từ này:

Bài tập 4 : a/ Như tôi được biết, tôi tin rằng…

Để đảm bảo phương châm về lượng

 Báo cho người nghe biết được tính xác thực của nhận định hoặc thông tin mà mình đưa ra chưa được kiểm nghiệm chưa được kiểm chứng

b/ Như tôi đã trình bày, như mọi người đã biết

…

 Đe åđảm bảo phương châm về lượng Nhằm báo cho người nghe biết việc nhắc lại nội dung cũ là do chủ ý của người nói

- Hs xem lại kiểu văn bản thuyết minh ở lớp 8

III / Tiến trình hoạt động day – học

?Văn bản thuyết minh là gì ?

-Là kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh vực đời

sống sống nhằm cung cấp tri thức ( hiểu biết ) về đặc điểm,

tính ctính chất, nguyên nhân của các hiện tượng sự vật

trong tự nhiên xã hội bằng phương thúc trình bày , giới thiệu,

thiệu, giải thích

? Đặc điểm chủ yếu của văn bản thuyết minh là gì ?

- Tri thức khách quan, phổ thông , xác thực

? Các phương pháp thuyết minh là gì ?

- Phương pháp :Nêu định nghĩa , giải thích ,liệt kê ,

nêu vd , dùng số liệu , so sánh , phân tích , phân loại …

Hoạt động 2 Đọc và nhận xét văn bản có sử dụng

BPNT

- Hs đọc văn bản

? Văn bản thuyết minh đặc điểm của đối tượng nào ?

? Văn bản có cung cấp tri thức khách quan về đối

tượng không ?

- Có Đó là đá , nước làm nên vẻ đẹp của vịnh Hạ

Long

? Đặc điểm ấy có dễ dàng thuyết minh bằng cách liệt

kê , đo đếm không ?

- Thông thường người ta dùng phương pháp liệt kê

nhưng Nguyên Ngọc lại dùng phương pháp khác đó là

Đá và Nước đem đến cho du khách những cảm giác

I / Tìm hiểu một số biêïn pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh ( thuyết minh sự vật hiện tượng một cách hình tượng , sinh động)

1/Ví dụ : văn bản Hạ Long Đá và Nước -Sự hấp dẫn kỳ diệu của Hạ Long

thú vị nên không dùng phương pháp liệt kê mà dùng

tưởng tượng ,liên tưởng, miêu tả

? Vấn đề sự kỳ lạ của Hạ Long là vô tận được tác giả

thuyết minh bằng phương pháp nào ?

? Ngoài ra tác giả còn dùng biện pháp nghệ thuật nào

để cho bài văn sinh động ?

? Những biện pháp nhệ thuật này có tác dụng gì?

? Như vậy tác giả đã trình bày được sự lỳ lạ củaHạ

Long chưa ?trình bày được nhờ biện pháp nào ?

- Nhân hoá , liên tưởng , miêu tả

? Các biện pháp NT có tác dụng như thế nào trong VB

thuyết minh?

? Sử dụng BPNT trong VB thuyết minh phải đảm bảo

yêu cầu gì?

- Sử dụng hợp lý ,không lạm dụng

Hs đọc ghi nhớ

Hoạt động 3 Hướng dẫn hs luyện tập

? Văn bản có tính chất thuyết minh không ?

(có phải là văn bản thuyết minh không ?)

- Truyện vui có tính chất thuyết minh

? Tính chất thuyết minh thể hiện ở điểm nào ?

? Những phương pháp thuyết minh nào được sử dụng?

? Bài thuyết minh này có gì đặc biệt ?

- Yếu tố thuyết minh , yếu tố nhệ thuật kết hợp

rất chặt chẽ

? Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật nào ?

? Biện pháp nghệ thuật có tác dụng gì ?

- Giải thích (giới thiệu ):-Nước tạo nên sự

di chuyển

- Miêu tả so sánh :con thuyền mỏng như chiếc lá tre nó bập bềnh lên xuống

- Nhân hoá:Đa ùlà các thập loại chúng sinh

- Liên tưởng : tưởng tượng về những cuộc dạo chơi ( có thể )

=> Vịnh Hạ Long không chỉ là đá và nướcmà là một thế giới sống có hồn

=>Như một lời mời gọi du khách đến với Hạ Long

2 / Kết luận : ghi nhớ < sgk >

II / Luyện tập

Bài tập 1 :Ngọc Hoàng sử tội ruồi xanh

-Giới thiệu loài ruồi rất hệ thống :tính chất chung về họ , giống , loài về các tập tính sinh sống , sinh đẻ , đặc điểm cơ thể Cung cấp các kiến thức chung đáng tin cậy về loài ruồi , thức tỉnh ý thức giữ gìn về sinh chung , phòng bệnh , ý thưcù diệt ruồi

- Phương pháp thuyết minh:

+ Định nghĩa :ruồi thuộc họ côn trùng hai cách mắt lưới

+ Phân loại : các loại ruồi…

+ Số liệu : số vi khuẩn , số lượng sinh sản của các loài ruồi

+ Liệt kê : mắt lưói , chân có chất dính

Ht : như 1 bản tường thuật phiên toà Ctrúc : như biên bản 1 cuộc tranh luận pháp lý

Nd : giống như 1 câu chuyện về loài ruồi

- Gây hứng thú cho người đọc nhỏ tuổi vừa là truyện

vui vừa thêm tri thức

-Biện pháp nghệ thuật :Nhân hoá , miêu tả…

Ngày giảng :

TUẦN 1 : Tiết 5

LUYỆN TẬP SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT

TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH I/ Mục đích cần đạt

- Giúp hs biết vận dụng một số biện pháp nghệ thuật vào văn bản thuyết minh để làm cho văn bản thuyết minh thêm sinh động

- Rèn luyện tư tưởng của học sinh

II / Chuẩn bị

- Hs làm dàn ý về cái nón , cái quạt

- Viết phần mở bài

III / Tiến trình tổ chức hoạt động day – học

A / Ổn định tổ chức

B / Kiểm tra bài cũ

? Để một bài thuyết minh thêm sinh động , có hình tượng , người viết phải sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào ?

C/ Bài mới

Hoạt động 1 Kiểm tra việc chuẩn bị của hs

Hoạt động 2 Trình bày và thảo luận về cái quạt ,cái nón

2/ Yêu cầu

- Về nội dung : Nêu được công dụng , cấu tạo chủng loại ,lịch sử của cái quạt , cái nón

- Về hình thức : Vận dụng một số biện pháp nghệ thuật để làm cho bài viết tươi vui hấp dẫn

3 / Lập dàn y ùvề cái nón

Mb : Giới thiệu chung về chiếc nón

Tb : + Lịch sử chiếc nón

+ Cấu tạo của chiếc nón

+ Quy trình làm ra chiếc nón

+ Giá trị kinh tế , văn hoá , nghệ thuâït của chiếc nón

Kb : Cảm nghĩ chung về chiếc nón trong đòi sống hiện tại

4/ Hs từng tổ trình bầy –lớp góp ý nhận xét

- Gv nhận xét ,bổ sung

Hoạt động 3 Trình bày và thảo luận về cái quạt.

( Cách làm như trên)

+ Thấy được nghệ thuật nghị luận của tác giả: chứng cứ cụ thể , xác thực , cách so sánh rõ ràng , giàu sức thuyết phục , lập luận chặt chẽ

II / Chuẩn bị

- Soạn bài

- Những tư liệu liên quan đến chiến tranh hạt nhân

III/ Tiến trình tổ chức hoạt động daỵ – học

A/ Ổn định tổ chức

B / Kiểm tra bài cũ

? Em hiểu gì về phong cách HCM?

? Sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống văn hoá dân tộc với tinh hoa văn hoá nhân loại , giản dị và thanh cao thể hiện như thế nào trong phong cách HCM ?

C/ Bài mới

Hoạt động 1 : Giới thiệu bài

Ngày nay chúng ta đang sống trong một thế giới mà trình độ khkt đang phát triển với một tốc độ đáng kinh ngạc , những thành tựu của hôm nay rất có thể chỉ ngày mai đã thành lạc hậu Đã có những ý kiến bị quan cho rằng trong khi các của cải xã hội tăng theo cấp số cộng thì dân số trái đất lại tăng theo cấp số nhân , con người ngày càng đói khổ Tuy nhiên nhờ sự phát triển như vũ bão của khkt , của cải xã hội ngày càng dồi dào hơn , số người đói ngày càng giảm

đi , song mặt trái của sự phát triển của khkt thì hầu như rất ít người có thể nhận thức được Bài học hôm nay của nhà văn G.Mac-ket đã gióng lên một hồi chuông cảnh tỉnh nhân loại trước nguy cơ đang hiện hữu của một cuộc chiến tranh hạt nhân thảm khốc

Hoạt động 2 : Hướng dẫn đọc- hiểu văn bản

Hướng dẫn đọc , giọng đọc rõ ràng , dứt khoát

, đanh thép ,chú ý các từ Unicep , Pao

- Gv đọc mẫu đoạn 1.Hs đọc tiếp

- Lớp nhận xét

? Văn bản này thuộc loại văn bản gì ?

- Giải thích từ khó

? Đây là một loại văn bản nghị luận em hãy

nêu luận điểm và luận cứ của văn bản ?

Luận điểm :

- Chiến tranh hạt nhân là một thảm hoạ, thảm

khốc đang đe doạ toàn thể loài người

I / Đọc – hiểu văn bản

1/ tác giả tác phẩm < sgk >

2/ Đọc ,tóm tắt tác phẩm

-Văn bản nhật dụng : mang tính nghị luận chính trị xã hội

3/ Phân tích :

- Đấu tranh để loại bỏ nguy cơ ấy vì một thế

giới hoà bình là nhiệm vụ của toàn thể nhân

loại

? Hệ thống luận cứù được triển khai như thế

nào?

- Luận cứ :

+ Nguy cơ chiế tranh hạt nhân (kho vũ khí hạt

nhân đựơc tàng trữ có khả năng huỷ diệt cả

trái đất và các hành tinh trong hệ mặt trời

+ Chạy đua vũ trang đã làm mất đi khả năng

để con người được sống tốt đẹp hơn

+Chiến tranh hạt nhân chẳng những đi ngược

laị lý trí cuả con người mà còn phản lại sự

tiến hoá của tựï nhiên

+ Nhân loại phải có nhiệm vụ ngăn chặn cuộc

chiến tranh hạt nhân cho 1 thế giới hoà bình

? Các luận cú này có thuyết phục không ?

Các luận cứ đều có luận chúng rõ rãng , riêng

luận cú 4 không có luận chứng những lời tâm

sự tha thiết mang âm diệ sót xa làm thuyết

phục người đọc

? Nhận xét hệ thống luận cứ ?

- Các luận cứ này rất mạnh lạc , chặt chẽ ,

sâu sắc đó chính là bộ xương vững chắc của

văn bản , tạo nên tính thuyết phục cơ bản của

lập luận

? Nhận xét cách mở đầu của tác giả?

- Mở đầu bằng 1 câu hỏi rồi tự trả lời bằng 1

thời điểm rất cụ thể , con số cụ thể , cách tính

toán đơn giản

? Những thời điểm con số được nêu ra có tác

dụng gì ?

Tác giả muốn chứng minh cho người đọc bằng

những chứng cú xác thực , thu hút người đọc

và gây ấn tượng mạnh mẽ và tính chất hệ

trọng đang đựoc nói tới

? Ở đoạn này tác giả sử dụng biện pháp nghệ

thuật gì ?

So sánh hiểm hoạ hạt nhân , thanh gươm Đa

mô két , dich hạch

? Em hiểu gì về thanh gươm Đa- mô -clét và

- Làm mất 12 lần sự sống trên trái đất

- Tiêu diệt cả hành tinh xung quanh hệ mặt trời và 4 hành tinh nữa

- Đè nặng lên chúng ta như thanh gươm mô-clet

Đa-=> NT so sánh :Tăng sức thuyết phục cho

? Tại sao gọi đây là hiểm hoạ ?

- Nó đựơc tàng trữ đang ở thế tiềm tàng

nhưng ghê ngớm nhất ,khiếp nhất do con

người gây ra và thức tế đã gây ra 1 phần ở

nhật bản <1945>

? Các nước sử dụng và sản xuất ra vũ khí hạt

nhân để làm gì ?

Các nước chưa sử dụng vì không tránh khỏi cả

hai bên cùng chết nên sản xuất để đối đầu răn

đe thách thức nhau vậy đẩy thế giới vào cuộc

chạy đua một kho chứa thần chết và đặc biệt

là quá trình chạy đua này vô cùng phi lý và

tốn kém

? Sự tốn kém và tính chất vô lý của cuộc

chiến tranh hạt nhân đã được tác giả chỉ ra

bằng những chứng cứ nào ? Ở những mặt

nào ?

? Tác giả dùng cách nói như thế nào ?

- Cách nói so sánh đối chiếu

? Cách đưa dẫn chứng và so sánh của tác giả

như thế nào ?

D/c cụ thể, so sánh hợp lý

? Tại sao lạicó thể vô lý ?

- Chạy đua và chuẩn bị chiến tranh hạt nhân

là 1 việc làm điên rồ , phản nhân đạo

? Từ bảng so sánh trên em hãy nêu nhận xét

cách lập luận từ đó rút ra kết luận gì ?

* Nghệ thuật lập luận đơn giả mà có tính

thuyết phục cao không thể bác bỏ được , tác

giả đưa ra những con số biết nói khiến cho

luận cứ

3.2 Chạy đua vũ trang chuẩn bị cho chiến tranh hạt nhân hết sức tốn kém và làm mất đi khả năng để con người sống tốt đẹp hơn Về xã hội:

-100 tỷ đo la để giải quyết những vấn đề cấp bách cứu trợ y tế giả quyết cho 500 triệu trẻ

em TG =chi phí cho 100 máy bay ném bon chiến lược , 700 tên lửa vượt đại châu

Về y tế:

- Kinh phí chương trình phòng bệnh 14 năm bao vệ hơn 1 tỷ người khỏi bênh sốt rét và cứu hơn 14 triệu trẻ me châu phi = giá của 10 chiếc tàu sân bay mang vũ khí hạt nhân.Về thực phẩm:

Số lượng calo trung bình cho 575 triêïu người thiếu dinh dưỡng không bằng sản xuất 149 chiếc tên lửa MX

Về giáo dục:

- Xoá nạn mù chữ cho toàn thế giới = 2 chiếc tầu ngầm chở vũ khí hạt nhân

=> Toàn diện và cụ thể đáng tin cậy nhiều lĩnh vực thiết yếu , bình thường của đời sống

xh đựơc đối sánh với sự tốn kém cho việc chạy đua vũ trang -> đó là những sụ thật hiển nhiên , phi lý

người đọc phải ngạc nhiên bất ngò trước

những sự thật đó

* Chạy đua vũ tranh chuẩn bị chiến tranh hạt

nhân nó tước đi khả năng làm cho đời sống

con người tốt đẹp hơn , nhất là đối với những

nước nghèo , đi ngược lại lý trí mạnh mẽ của

con người

? Vì sao có thể nói chiến tranh hạt nhân

không những đi ngược lại lý trí con người mà

còn đi ngược lại lý trí của tự nhiên nữa ?

? Lý trí tự nhiên là gì ?

Lý trí tự nhiên :quy luật của tụ nhiên , lôgic

tất yếu của tự nhiên

? Vì sao CTHN đi ngược lại lý trí tự nhiên?

- Vì chiến tranh hạt nhân không chỉ tiêu diệt

nhân loại mà cả sự sống trên trái đất

? Để minh chứng cho luận cú này tác giả đã

đưa ra những dẫn chứng như thế nào ?

-Suy luận logic , thống kê nóng bỏng ?

?Em suy nghĩ gì về lối cảnh báo của tác giả ?

- Đến đây hiểm hoạ hạt nhân đã được

nhận thức sâu hơn , tính chất phản tự

nhiên , phản tiến hoá của nó , đây

không chỉ là sự phê phán mà còn là sự

kết tội

Học sinh đọc phần Nhiệm vụ

? Ở đoạn này tác giả muốn nói điều gì ?

Nhận xét ?

- Lời kêu gọi không hẳn là thống thiết và

mạnh mẽ nhưng là lời tâm sự thấm tía tận đáy

lòng

? Kết thúc lời kêu gọi tác giả đưa ra lơì đề

nghị gì ?

? Em hiểu gì về lời đề nghị của tác giả

- Nhân loại cần giữ gìn kí ức của mình lịch sử

sẽ lên án những thế lực hiếu chiến đẩy nhân

loại vào hiểm hoạ hạt nhân

- Thể hiện sự khủng khiếp của thảm hoạ hạt

nhân

? Trong luận cứ 4 này ( luận điểm thứ 2 ) tác

gia ûcó đưa ra dẫn chứng không ?

- Tác giả không đưa ra dẫn chứng,con số

3.3 Chiến tranh hạt nhân chẳng những đi ngược lại lý trí con người mà còn phản lại sự tiến hoá củatự nhiên

- 300 triệu năm bướn mới bay được -180 bông hồng mới nở hoa

- Hàng triệu năm trải qua quá trình tiến hoá lâu dài con người mới hình thành

- Nhưng chỉ cần 1 cái nhấn nút thì tất cả những quá trình tiến hoá tự nhiên trở về điểm xuất phát

3.4 Nhiệm vụ đấu tranh ngăn chặn chiến tranh hạt nhân cho một thế giới hoà bình

- Chúng ta chống lại vũ khí hạt nhân ,đòi hỏi một thế giới không có vũ khí , 1 cuộc sống hoà bình , công bằng

- Tìm mọi cách để ngăn chặn chiến tranh

- Cần lập 1 nhà băn chuyên lưu trữ trí nhớ sau thảm hoạhạt nhân

thống kê nào nhưng cách dẫn dắt vấn đề, lời

tâm sự mang âm điệu xót xa của tác giả đã

tác động mạnh đến lương tri của con người

tiến bộ

? Tại sao văn bản này được đặt tên là Đấu

tranh cho một thế giới hoà bình ( trong khi

dung lượng luận điểm 2 không dài )?

- Luận điểm thứ nhất chiếm ¾ dung lượng của

bài viết song luận điểm 1 chỉ là những bằng

chứng để nói tới luận điểm 2 Luận điểm 2 là

trọng tâm

- Vì nguy cơ chiến tranh hạt nhân , cuộc chạy

đua vũ trang tốn kém và phi lý nên phải đấu

tranh chống lại nó

Hoạt động 3: Tổng kết

? Nhận xét về cách lập luận của tác giả?

Lập luận hết sức hợp lý.Tác giả nêu lên sức

huỷ diệt của chiến tranh ở nhiều phương diện

- Hệ thống lý lẽ gắn chặt với hệ thống d/c

chính xác

- Từ sức tàn phá của CT ,tác giả nêu lên

nhiệm vụ chống CTHN một cách tự

nhiên,mang tính thuyết phục cao

? Emhiểu gì về thảm hoạ hạt nhân ? Nhiệm

vụ của mỗi chúng ta?

Hs đọc ghi nhớ

Hoạt động 4 :Hướng dẫn luyện tập.

Hs làm theo sgk

II/ Tổng kết (sgk)

III/ Luyện tập

Ngày soạn : 05/ 09/ 2006

Ngày giảng : 07/ 09/ 2006

TUẦN 2 : Tiết 8

CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI < tiếp >

I / Mục tiêu cần đạt

B / Kiểm tra bài cũ

? Để đảm bảo phương châm về lượng , về chất trong giao tiếp chúng ta phải làm như thế nào ? cho vd ?

C/ Bài mới

Hoạt động 1

? Thành ngữ này dùng để chỉ tình huống hội

thoại như thế nào ?

- Dùng chỉ tình huống hội thoại mà trong đó

mỗi người nói một đằng , không khớp nhau ,

không hiểu nhau

? Điều gì sẽ xảy ra < hậu quả > nếu xuất hiện

những tình huống hội thoại như vậy ?

- Con người sẽ không giao tiếp với nhau đựơc

và những hoạt động của xh trở nên rối loạn

? Từ đó em rút ra bài học gì trong giao tiếp ?

? Vậy đảm bảo phương châm quan hệ thì khi

giao tiếp phải như thế nào ?

? Trường hợp sau có đảm baỏ phương châm

quan hệ không ?

- Khách : nóng quá !

- Chủ nhà : mất điện rồi

- Cô gái: anh ơi qủa khế chín rồi kìa

- Chàng trai : cành cây cao lắm

- Gv : nếu xét nghĩa hiển ngôn thì câu đáp

không tuân theo phương châm quan hệ Tuy

nhiên đây là những tình huống giao tiếp bình

thường và tự nhiên vì người nghe hiểu và đáp

I / PHương châm quan hệ

1/ Ví dụ : Thành ngữ: Ông nói gà bà nói vịt -> Mỗi người nói một đằng , mỗi người nói mỗi đề tài khác nhau , không khớp nhau

2/ Kết luận < Ghi nhớsgk >

- Khi giao tiếp cần nói đúng vào đề tài giao tiếp , tránh nói lạc đề

lại câu nói qua hàm ý , suy nghĩ mới biết được

, khi cô gái nói ( quả khế chín )chàng trai hiểu

không đơn giản làmột thông báo mà là một

yêu cầu hái quả khế cho nên chàng trai mới

đáp (cao lắm ) -> phương châm quan hệ được

đảm bảo

- Hs đọc ghi nhớ

Hoạt động 2 Tìm hiểu phương châm cách

thức

? 2 thành ngữ này dùng để chỉ cách nói như

thế nào ?

- (dây cà ra dây muống )-> chỉ cách nói rườm

rà dài dòng

- (Lúng búng như gậm hạt thị) -> chỉ cách nói

ấp úng không thành lời , không rành mạch

? Cách nói đó ảnh hưởng như thế nào đến giao

tiếp < hậu quả của những cách nói đó > ?

- Người nghe không hiểu hoặc hiểu sai nội

dung của người nói

- Làm cho giao tiếp không đạt được kết quả

mong muốn

? Qua vd trên em có thể rút ra bài học gì trong

giao tiếp ?

Hs đọc ghi nhớ2

Hs đọc truyện :Mất rồi

? Trong truyện cười “ mất rồi ” vì sao ông

khách lại hiểu nhầm như vậy ?

- Cậu bé trả lời quá rút gọn

? Vậy mức độ của ngắn ngọn ?

- Ngắn ngọn nhưng phải đủ ý

- Hs phân tích vd

Tôi đồng ý với những nhận định về truyện

ngắn của ông ấy

? Có thể hiểu câu noí trên theo mấy cách ?

- Tôi đồng ý với những nhận định của ông ấy

về truyện ngắn

(Của ông ấy biểu nghĩa cho nhận định )

- Tôi đồng ý với người nào đó về nhận định

truyệng ngắn của ông ấy

( Của ông ấy biểu nghĩa cho truyện ngắn )

? Baì học rút ra khi giao tiếp ?

Hs đọc ghi nhớ < sgk >

Hoạt động 3 : Tìm hiểu phương châm lịch sự

II/ Phương châm cách thức :

1/ Ví dụ Thành ngữ :

- Dây cà ra dây muống => nói dài dòng , rườm rà

- Lúng búng như ngậm hột thị => nói ấp úng không thành lời , không rành mạch

 Không hiểu , hiểu sai

2/ Kết luận < Ghi nhớ sgk>

- Khi giao tiếp cần chú ý nói ngắn ngọn rành mạch

- Tránh nói mơ hồ

Hs đọc truyện “Người ăn xin ”

? Vì sao ông lão ăn xin và cậu bé trong truyện

vừa cảm thấy mình nhận được từ người kia

một cái gì đó ?

- Vì cả hai đều nhận được sự chân thành và

tôn trọng của nhau ( cậu bé không tỏ ra khinh

biệt , xa lánh mà có lời nói thái độchân thành

tôn trọng

? Em rút ra bài học gì ?

Hs đọc ghi nhớ

? Nguyên tắc giao tiếp ?

- Không đề cao quá mức cái tôi , mà đề cao

quan tâm đến người khác

Hoạt động 4 : Hướng dẫn học sinh làm bài

tập

? Những câu tục ngữ, cao dao đó khuyên ta

điều gì ?

? Tìm những câu tục ngữ, ca dao khác?

- Chim khôn kêu tiếng rảnh rang

Người khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe

- Một câu nhịn chín câu lành

- Chẳng được miếng thịt miếng xôi

Cũng được câu nói cho nguôi tấm lòng

Hs thảo luận nhóm

? Biện pháp tu từ nào có liên quan đến

phương châm lịch sự?

? Cho vd ?

- Khi chê người khác nói dở thì ta nói “ chưa

hay”

Hs thảo luận nhóm

? Mỗi từ trên liên quan đến phương châm hội

thoại nào ?

- Phương châm lịch sự a, b, c ,d

- Phương châm cách thức : e

? Tại sao khi nói phải dùng đến những cách

diễn đạt như sau ?

III / Phương châm lịch sự

1 / Ví dụ :

- Truyện Người ăn xin

2/Kết luận< Ghi nhớ sgk>

-Khi giao tiếp cần tế nhị và tôn trọng người khác

III / Luyện tập :

Bài 1 :-Khẳng định vai trò ngôn ngữ trong đời sống và khuyên ta trong giao tiếp nên dùng những lời lẽ lịch sự nhã nhặn

Bài 2 : -Nói giảm , nói tránh

Bài 3 :Điền từ a/ Nói mát < p/c lịch sư >

phải dùng cách diễn đạt trên b/ Cực chẳnhg đã tôi phải nói -Người nói phải nói điều mà người nói nghĩ sẽ làm tổn thương thể diện người đối thoại -> tuân thủ phương châm lịch sự

c/ Đừng nói leo -Báo hiệu cho người nghe biết rằng người đó không tuân thủ phương châm lịch sự và phải chấm dứt sự không tuân thủ đó

Ngaøy soán : 05/ 09/ 2006

Ngaøy giạng : 07/ 09/ 2006

TUAĂN 2 : Tieât 9

SÖÛ DÚNG YEÂU TOÂ MIEĐU TẠ TRONG VAÍN BẠN THUYEÂT MINH

I / MÚc tieđu caăn ñát

- Cụng coẫ kieân thöùc veă vaín bạn thuyeât minh

- Reøn luyeôn kyõ naíng veă yeâu toâ mieđu tạ trong vaín bạn thuyeât minh

B/ Kieơm tra baøi cuõ

? Söû dúng moôt soâ bieôn phaùp ngheô thuaôt coù taùc dúng gì trong vaín bạn thuyeât minh ?

C / Baøi môùi

Hoát ñoông 1 : Ñóc vaø tìm hieơu baøi

Hs ñóc

? Ñoâi töôïng thuyeât minh ?

- Cađy chuoâi trong ñôøi soâng VN

? Haõy giạ thích nhan ñeă vaín bạn ?

- Nhaân mánh vai troø quan tróng cụa cađy

chuoâi ñoâi vôùi ñôøi soâng vaôt chaât ,tinh thaăn cụa

ngöôøi VN töø xöa ñeân nay

- Nhaân mánh thaùi ñoô ñuùng ñaĩn cụa con ngöôøi

trong vieôc nuođi troăng chaím soùc vaø söû dúng coù

hieôu quạ giaù trò cụa cađy chuoâi

? Tìm nhöõng cađu vaín thuyeât minh veă nhöõng

ñaịc ñieơm cụa cađy chuoâi ?

Hs thạo luaôn < hoát ñoông nhoùm >

? Phöông phaùt thuyeât minh ?

- Giôùi thieôu ,giại thích , lieôt keđ

? Tìm nhöõng cađu vaín coù yeâu toâ mieđu tạ ?

Hoát ñoông 2 : Chư ra nhöõng cađu vaín coù tính

mieđu tạ veă cađy chuoâi

I / Vai troø yeâu toâ mieđu tạ trong vaín bạn thuyeât minh

1/ Ví dú : Cađy chuoâi trong ñôøi soâng VN

- Ñoâi töôïng : cađy chuoâi

-Thuyeât minh -Ñoán 1: cađu 1,3,4 -Ñoán 2: cađu 5 -Ñoán 3: cađu 7,8,10,11,13,14,15,16,17,18,19,

-Ñ1 :…thađn meăn noõn leđn nhö nhöõng trú coôt nhaün boùng

-Ñ3 :…quạ ñaõ chín cuõng cho ta höông vò ngóc ngaøo, haâp daên

-…chuoâi tröùng cuoâc khi chín voû coù nhöõng loâm ñoâm nhö tröùng cuoâc

-…buoăng chuoâi daøi töø ngón uoân tróu xuoâng goâc cađy

-Chuoâi xanh coù vò chaùt ñeơ soâng caĩt aín vôùi thòt lôïn luoôc

? Theo yêu cầu chung của văn bản thuyết

minh bài này có thể bổ sung những gì ?

- Thuyết minh về thân chuối , lá chuối , hoa

chuối , gốc chuối , các loại chuối…

? Cho biết công dụng của thân cây chuối , lá

chuối ,bẹ chuối , nõn , …

- Thân chuối non thái làm rau sống rất mát ,

thân chuối tươi làm phao , bẹ lhơi khô làm

nguyên liệu đan giỏ xuất khẩu

- Hoa chuối thái nhỏ ăn sống

- Lá chuối dùng để gối bánh chưng , bánh

+ Chuối hột làm thuốc

+ Chuối tiêu chữa hắc lào

+ Chuối tây tẩm bột rán

? Tại sao tác giả không thuyết minh những

yếu tố này

- Là đoạn trích nên không thể thuyết minh

toàn diện được

Hoạt động3 : Nêu câu hỏi về tính hoàn

chỉnh của bài

? Những yếu tố miêu tả có ý nghĩa như thế

nào trong văn bản trên ?

- Làm cho đối tượng thuyết minh thêm nổi

bật , giúp người đọc hiểu rõ đối tượng thuyết

minh

? Vậy vai trò ý nghĩa của yếu tố miêu tả

trong văn bản thuyết minh ?

Hs đọc ghi nhớ

Hoạt động 4 : Giải bài tập

- Bổ sung yếu tố miêu tả

Hs tự làm

- Gợi ý

- Thân cây chuối hình tròn mát rượi mọng

nước , thân gồm nhiều lớp bẹ có thể dễ dàng

bóc ra phơi khô tước lấy sợi

- Lá chuối tươi xanh rờn nay sào xạc trong

gió , vẫy óng ả dưới ánh trăng

2 / Kết luận- Ghi nhớ < sgk >

Miêu tả làm cho đối tượng thuyết minh thêm sinh động ,hấp dẫn ,nỗi bật,gây ấn tượng

II / Luyện tập

Bài tập 1 Bổ sung yếu tố miêu tả

- Lá chuối khô có mầu vàng dai nhăn nheo

- Nõn chuối màu trắng tinh khiết cuộn tròn

- Bắp chuối to có màu hồng nhạt 1 cái búp

lửa của thiên nhiên kì diệu

- Quả chuối hình tròn cong khi chín có màu

vàng

Học sinh tự tìm

Hs hoạt động nhóm

- Dùng bút chì gạch chân nhưng câu có yếu

tố miêu tả

Bài tập 2 : Tìm những yếu tố miêu tả

- Tách … có tai

- Chén… không có tai

- Có uống … rất nóng

Bài 3 : Tìm những yếu tố miêu tả

Ngày soạn :

Ngày giảng :

TUẦN 2 : Tiết 10

LUYỆN TẬP SỬ DỤNG YẾU TỔ MIÊU TẢ TRONG

VĂN BẢN THUYẾT MINH I/ Mục tiêu cần đạt

- Tiếp tục ôn tập củng cố về văn bản thuyết minh

- Giúp hs rèn luyện kỹ năng sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

II / Chuẩn bị

- Hs ôn tập chuẩn bị trước ở nhà

- Gv soạn giáo án

III / Tiến trình tổ chức hoạt động day – học

A/ Ổn định tổ chức

B/ Kiểm tra bài cũ

- Kiểm tra chuẩn bị bài của hs

? Vai trò yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh ?

- Đề bài yêu cầu thuyết minh con trâu ở làng

quê VN tức là con trâu trong đời sống ở làng

quê VN Như vậy ta đang phải làm rõ vị trí ,

vai trò của con trâu trong đời sống của người

nông dân , trong nghề nông của người VN

- Hoặc phân ra

- Con trâu trong đơì sống vật chất

+ Là tài sản lớn

+ Là công cụ lao động quan trọng

+ Là nguồn cung cấp thực phẩm ,đồ mĩ nghệ

- Con trâu trong đời sống tinh thần

+ Con trâu các lễ hội ,đình đám

Hoạt động 2: Thực hiện làm bài bằng các

hoạt động trên lớp

HS đọc bài thuyết minh ở sgk

I/ Tìm hiểu đề ,tìm ý,lập dàn ý

- Đề bài: Con trâu ở làng quê Việt Nam a/ Tìm hiểu đề

+ Thể loại:Thuyết minh + Nội dung thuyết minh :Con trâu ở làng quê Việt Nam

b/ Tìm ý ,lập dàn ý + Mở bài:Giới thiệu chung về con trâu + Thân bài:

- Con trâu trong nghề làm ruộng :là sức kéođể cày ,bừa,kéo xe…

- Con trâu tong lễ hội ,đình đám:

- Con trâu nguồn cung cấp thịt da để thuộc ,sừng dùng để làm đồ mỹ nghệ…

- Con trâu là tài sản lớn của người nông dân VN

- Con trâu và trẻ chăn trâu ,việc chăn trâu

+ Kết bài :Con trâu trong tình cảm của người nông dân

? Nhận xét

- Bài viết viết chỉ đơn thuần thuyết minh đầy

đủ những chi tiết KH về con trâu – chưa có

yếu miêu tả

? Nhiệm vụ của chúng ta ?

Bổ sung các biện pháp NT để bài viết sinh

động ,hấp dẫn

- HS xây dựng đoạn mở bài

Nội dung cần thuyết minh ?Yếu tố miêu tả

cần sử dụng trong mở bài?

- Mở bàibằng nhiều cách

Gợi ý: Ở VN đến bất kì miền quê nào đều

thấy hình bóng con trâu trên đồng ruộng ,nó

đóng vai trò quan trọng trong đời sống người

nông thôn Việt Nam

Hoặc :+ Nêu thiên nhiên ,ca dao

+ Tả cảnh trẻ chăn trâu

Dựa vào thuyết minh để giới thiệu thuyết

minh con trâu trong từng việc và có sự miêu

tả

? Hình dung cảnh con trâu ung dung gặm

cỏ,cảnh trẻ ngồi trên lưng trâu thổi sáo để viết

đoạn văn có yếu tố miêu tả ?

- HS viết nháp ,gọi đọc ,một số bạn phân

tích đánh giá

- Giáo viên nhận xét ,bổ sung

- Học sinh viết đoạn kết bài

? Cần nêu ý gì? Cần miêu tả hình ảnh gì?

Hs viết ,đọc ,lớp nhận xét ,bổ sung

II/ Thực hành Xây dựng bài văn thuyết minh có yếu tố miêu tả

/ Mở bài

2/ Thân bài

- Con trâu trong nghề làm ruộng :Cày bừa ,kéo xe,chở lúa

- Con trâu trong lễ hội:

+Lễ hội chọi trâu ở Đồ Sơn – Hải Phòng +Lễ hội đâm trâu ở Tây Nguyên

-Con trâu gắn với tuổi thơ…

3/ kết bài

D/Củng cố

Nhận xét giờ học

Đ/Dặn dò

Làm tiếp bài tập còn lại

Chuẩn bị tư liệu để thuyết minh về cây tre VN

………

Ngày soạn :

Ngày dạy :

TUẦN 3: Tiết 11,12

Văn bản : TUYÊN BỐ THẾ GIỚI VỀ SỰ SỐNG CÒN, QUYỀN ĐƯỢC BẢO VỆ

VÀ PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ EM I/ Mục tiêu cần đạt

Giúp học sinh:

- Thấy được phần nào thực trạng cuộc sống trẻ em trên thế giới hiện nay ,tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ ,chăm sóc trẻ em

- Hiểu được sự quan tâm sâu sắc của cộng đồng quốc tế đối với vấn đề bảo vệ ,chăm sóc trẻ em

- Nắm được cách lập luận ,trình bày các luận cứ ,luận chứng xác thực, dễ hiểu

- Giáo dục về ý thức trách nhiệm đối với xã hội

II/Chuẩn bị

Soạn bài

III/ Tiến trình tổ chức hoạt đôïng dạy học

A/ Ổn dịnh tổ chức

B/ Kiểm tra bài cũ

? Tại sao chiến tranh hạt nhân là một hiểm hoạ?Nhiệm vụ của chúng ta?

? Sự gần gũi và khác biệt giữa chiến tranh hạt nhân với sóng thần ,động đất?

C/ Bài mới

Hoạt động 1 : Giới thiệu bài

Sinh thời , Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng căn dặn : “Trẻ em là tương lai của đất nước” Suy rộng ra ,sự vận động và pháp triển của thế giới trong tương lai phụ thuộc rất nhiều vào cuộc sống và sự phát triển của trẻ em hôm nay.Càng ngày ,vấn đề đó càng được nhận thức rõ ràng hơn trên phương diện quốc tế Năm 1990, hội nghị cấp cao về trẻ em đã được tổ chức Tại đó các nhà lãnh đạo các nước đưa ra bản tuyên bố “Tuyên bố về sự sống còn ,bảo vệ và phát triển của trẻ em” Bài học hôm nay đã trích dẫn những ý cơ bản nhất của bản tuyên bố đó

Hoạt động2:Hướng dẫn đọc và phân tích bố

cục của văn bản

Văn bản trích từ tuyên bố của Hội nghị cấp

cao thế giới về trẻ em họp tại Liên Hợp

Quốc ,nội dung chính bàn về sự phát triển của

trẻ em

Hướng dẫn đọc

- HS đọc rõ ràng ,mạch lạc

- Nhận xét cách đọc

- Giải thích khó (sgk)

?Kiểu loại văn bản ?

- Văn bản nhật dụng mang tính chính trị

xã hội (nghị luận )

- Bố cục :ba phần và phần nói về nhận

thức của thế giới về trẻ em và quyền

sống chúng trên thế giới hiện nay

+ Phần sự thách thức :Nêu lên những thực tế

những con số về cuộc sống khổ cực trên nhiều

mặt ,về tình trạng rơi vào hiểm hoạ của nhiều

trẻ em trên thế giới hiện nay

+ Phần cơ hội :Khẳng định những điều kiện

thuận lợi cơ bản để cộng đồng quốc tế có thể

đẩy mạnh việc chăm sóc bảo vệ trẻ em

- Phần nhiệm vụ :Xác định các nhiệm vụ cụ

thể mà từng quốc gia ,cộng quốc tế cần làm vì

sự sống còn và phát triển của trẻ em

? Phân tích tính hợp lí ,chặt chẽ của văn bản ?

- Kết cấu khá chặt chẽ ,hợp lí ,bằng một

hệ thống lí lẽ kết hợp với dẫn chứng

nhằm làm rõ vấn đề mặt khác mở đầu

tác giả nêu lên thực trạng rồi đến

những cơ hội và cuối cùng là nhiệm

vụ.Cách trình bày từ thực tiễn đến tư

duy, dễ đến khó

=> T/động mạnh đến người nghe ,người đọc

Hsđọc

? Mở đầu văn bản thể hiện cách nhìn của cộng

đồng quốc tế vềđặc điểm tâm sinh lý và cuộc

sống của trẻ em như thế nào ?

- Trẻ em trong trắng ,hiểu biết ,ham hoạt

động , đầy ước vọng ,dễ tổn thương và

còn phụ thuộc

- Trẻ em phải được sống vui tươi ,thanh

bình ,dược chơi học và phát triển tương

lai của chúng phải được hình thành

trong sự hoà hợp và tâm tư

GV: Phân tích : Dễ bị tổn thương ,sống phụ

thuộc, hoà hợp và tâm tư

? Em nghĩ gì về cách nhìn như thế của cộng

đồng thế giới đối với trẻ em ?

- Đó là cách nhìn đầy tin yêu và trách nhiệm

đối với tương lai của thế giới ,đối với trẻ em

? Từ cách nhìn ấy ,cộng đồng quốc tế tổ chức

hội nghị cấp cao thế giới về trẻ em ,cùng nhau

cam kết và kêu gọi toàn thể nhân loại hãy

đảm bảo cho trẻ em một tương lai tốt đẹp hơn

=>Đây là lý do ra đời của bản tuyên bố

? Vậy cảm nghĩ của em về lời tuyên bố này ?

- Cuộc sống của trẻ em là vấn đề quan

trọng và cấp thiết trong thời gian hiện

nay

- Cộng dồng quốc tế đã có sự quan tâm

tâm đặc biệt

- Trẻ em thế giới có quyền kì vọng về

những lời tuyên bố này

Hoạt động 2 : Hướng dẫn đọc hiểu văn bản.

? Bản tuyên bố đã nêu ra những thực tế gì về

cuộc sống của trẻ em trên thế giới ?

- Bất hạnh

(? Dựa vào các mục 4,5,6 hãy khái quát những

bất hạnh mà trẻ em thế giới phải chịu đựng ?)

? Theo em nỗi bất hạnh nào là lớn nhất đối với

trẻ em ?

HS tự bộc lộ

? Nhận xét thực trạng?

? Tuyên bố cho rằng những nỗi bất hạnh của

trẻ emlà sự thách thức đối với các nhà chính

trị , em hiểu thế nào về nhận xét này ?

- Thách thức là những khó khăn trước

mắt cần phải ý thức để vượt qua mà

các nhà lãnh đạo đặt quyết tâm , vượt

qua những khó nhăn trong sự nghiệp vì

trẻ em

? LHQ có nhận thức như thế nào trước nỗi bất

hạnh của trẻ em trên thới giới?

? Những nỗi bất hạnh đó của trẻ em được giải

thoát bằng cách nào ?

- Loại bỏ chiến tranh baọ lực

- Xoá đói nghèo

Hs đọc mục 6, 7

?TG có những điều kiện thuận lợi nào trong

việc cải thiện đời sống của trẻ em ?

(Hết tiết 1)3.2/ Sự thách thức Trẻ em đang là :+ Nạn nhân của chiến tranh và bạo lực của sự phân biệt chủng tộc ,sự xâm lược

+ Nạn nhân của đói nghèo ,khủng hoảng kinh tế ,vôgia cư ,dịch bệnh

+ Nạn nhân của suy dĩnh dưỡng và bệnh tật

=> Đây là những thách thức mà TG phải vượt qua

=> Nhận thức rõ thực trạng đau khổ trong cuộc sống của trẻ em và từ đó quyết tâm giúp các em vượt qua nỗi bất hạnh

3.3 / Cơ hội

- Các nước có đủ phương tiện và kiến thức để bảo vệ sinh mệnh trẻ em , loại trừ một phần rất lớn những nỗi khổ của trẻ em

- Công ước quốc tế về quyến trẻ em tạo ra một cơ hội để trẻ em thực sự được tôn trọng ở khắp nơi trên TG

- Không khí chính trị được cải thiện tạo sự hơpï tác quốc tế và đoàn kết quốc tế đẩy nền kinh tế pháp triển

? Những cơ hội ấy xuất hiện ở VN như thế nào

? để nước ta có thể tham gia tích cực vào việc

thực hiện tuyên bố về quyền trẻ em ?

- Nước ta có đủ phương tiện và kiến thức

để bảo vệ sinh mệnh của trẻ em

-Trẻ em nước ta được chăm sóc và tôn

trọng

( lớp học mầm non , phổ cập , bệng viên

nhi nhà văn hoá thiếu nhi , tiêm phòng )

- Chính trị ổn định , kinh tế tăng trưởng ,

hợp tác quốc tế ngày càng được mở rộng

Hs đọc từ mục 11->17

? Những nhiệm vụ cụ thể nêu ra trong bản

tuyên bố là gì ?

? Phân tích toàn diện của nhiệm vụ ?

? Theo em trẻ em VN đã được hưởng những

quyền lợi gì từ những nỗ lực của Đảng và nhà

nước ta ?

- Quyền đựơc học tập , chữa bệnh , vui chơi …

? Qua bản tuyên bố em nhận thức như thế nào

về tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ và chăm

sóc trẻ em , về sự quan tâm của cộng đồng

quốc tế về vấn đề này ?

HS đọc ghi nhớ

Hoạt động 4 : Hướng dẫn luyện tập

Hs phát biểu suy nghĩ về sự quan tâm của

chính quyền địa phương,của các tổ chức xã hội

nơi mình ở đối với trẻ em

- Đảm bảo cho trẻ em được học hết bậc Thcs

- Bảo đảm an toàn sinh đẻ và sức khoẻ sinh sản cho các bà mẹ ,biến gia đình thành mái ấm cho các em

- Cần tạo cho trẻ biết nguồn ngốc lai lịch của mình ,giúp các emý thức được giá trị của bản thân trong môi trường sống ,giáo dục tính tự lập tinh thần trách nhiệm của các em đối với

xh

- Các nước cần đảm bảo tăng trưởng kinh tế đều đặn để có điều kiện chăn lo đến đời sống của trẻ

- Các nước cần có nỗ lực liên tục và hợp tác phối hợp hoạt động vì trẻ em

III/ Tổng kết

Bản tuyên bố đã khẳng định :

- Bảo vệ quyền lợi chăn lo đến sự pháp triển của trẻ em là một trong những vấn đề quan trọng cấp bách có ý nghĩa toàn cầu

- Cam kết thực hiện những nhiệm vụ có tính toàn diện và sự sống còn của trẻ em , vì tương lai của nhân loại

IV/Luyện tập (sgk)

D / Củng cố

? Để xứng đáng vói sự quan tâm chăn sóc của Đảng , nhà nước và các tổ chức xh đối với trẻ em hiện nay , em tự nhân thấy mình cần phải làm gì ?

Đ / Dặn dò

- Xem lại bài

- Soạn bài Người con gái Nam Xương

-Ngày soạn :

Ngày giảng :

TUẦN 3 : Tiết 13

CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI < tiếp theo >

I / Mục tiêu cần đạt

Giúp hs

+ Nắm được mối quan hệ hội thoại và tình huống giao tiếp

+ Hiểu được phương châm hội thoại không phải là những quy định bắt buộc trong mọi tình huống giao tiếp vì nhiều lý do khác nhau , các phương châm hội thoại có khi không đựoc tuân thủ

B / Kiểm tra bài cũ

? Để tuân thủ phương châm về quan hệ , cách thức , lịch sự khi giao tiếp cần phải làm gì ?

C / Bài mới

Hoạt động 1

- Hs đọc truyện cười

? Chàng rể đã có hành động gì ?

- Chào hỏi mọi người ở trong làng

? Chào hỏi trong tình huống như thế nào ?

-Người Được chào hỏi ở trên cao đang làm

việc bị gọi xuống

? Vậy chàng có tuân thủ phương châm lịch sự

không ? vì sao ?

- Trong tình huống khác có thể coi là

lịch sự thể hiện sự quan tâm đến người

khác còn trong tình huống này thì đã

làm phiền quấy rối người khác

? Câu hỏi này có đúng chỗ đúng lúc không ?

- Khi giao tiếp không những phải tuân

thủ các phuơng châm hội thoại mà còn

phải nắm được các đặc điêûm của tình

huống giao tiếp như : Nói vói ai ? Nói

khi nào ? Nói ở đâu ? Nhằm mục đích

gì? Từ đó mới quyết định :Nói cái gì ?

Nói như thế nào?

I/ Quan hệ giữa phương châm hội thoại và tình huống giao tiếp

1/ Ví dụ Truyện cười Chào hỏi

2/Kết luận (sgk)

- Hs đọc ghi nhớ

Hoạt động 2

? Tìm các phương châm hội thoại không đựơc

tuân thủ trong hai tiết học trước

Hs tìm

-Trừ tình huống trong phương châm lịch sự các

tình huống còn lại đều không tuân thủ phương

châm hội thoại

? Câu trả lời của Ba có đát ứng được yêu cầu

của An không ?

- Không

? Phương châm hội thoại nào không được tuân

thủ ?

- Phương châm về lượng vì không cung

cấp lượng thông tin như An mong muốn

? Vì sao người nói không tuân thủ phương

châm hội thoại ấy ?

- Vì người nói không biết chính xác thời gian

chiếc máy bay đầu tiên được chế tạo

- Để tuân thủ phương châm về chất ( không

nói điều mà mình không có bằng chúng xác

thực ) người nói trả lời một cách chung chung :

Đâu khoảng đầu thế kỉ XX (ưu tiên cho p/c về

chất )

GV : Như vậy khi giao tiếp người nói ưu tiên

cho phương châm hội thoại này nên không

tuân thủ phương châm hội thoại khác

Hs xét vd 3

? Giả sử một người mắc bệnh ung thu giai

đoạn cuối thì sau khi khám bệnh bác sỹ có thể

nói thâït cho người bệnh biết không ?

- Không nên nói thật vì bệnh nhân hoảng

sợ tuyệt vọng mà nên động viên chữa

khỏi vì đay là việc cần làm

? Tình huống này thì phương châm hội thoại

nào không được tuân thủ ?

- Phương châm về chất ( vì đã nói điều mà

mình không tin là đúng

? Vậy có phải sự nói dối nào cũng đáng lên án

, phê phán ?

- GV : ưu tiên cho một yêu cầu khác quan

trọng hơn nên phương châm về chất không

đựơc tuân thủ

II/Những trường hợp không tuân thủ phương châm hội thoại.

1/ Ví dụ Vd1:

An :- cậu có biết chiếc máy bay đầu tiên được

chế tạo vào năm nào không ?

Ba - Đâu khoảng đầu thế kỷ XX.

 Không tuân thủ p/c về lượng

 Đảm bảo p/c về chất

? Tìm tình huống khác

+ Người chiến sỹ sa vào tay giặc không tuân

thủ phương châm về chất

+ Nhận xét về học thức , tuổi tác

+Đánh giá về năng lực , năng khiếu

Hs đọc vd 4

? Có phải người nói không tuân thủ phương

châm về lượng hay không ?

- Xét nghĩa hiển ngôn thì phương châm

về lượng không đựoc tuân thủ nhiều vì

câu này có nội dung nghĩa là vẫn được

tuân thủ phương châm về lượng

? Vậy hiểu nghĩa của câu này như thế nào ?

- Tiền bạc chỉ là phương tiện sống chứ không

phải là mục đíc cuối cùng của con người

( khuyên bảo con người không nên chạy theo

đồng tiền mà quên đi những thứ khác quan

trọng hơn thiêng liêng hơn)

? Như vậy mục đích của người nói là gì ?

- Để người nghe hiểu câu nói theo một mục

đích hàm ý nào đó

? Vậy những trường hợp nào không tuân thủ

phương châm hội thoại mà người nghe không

phàn nàn ?

? Ngoài ra người nói không tuân thủ p/c hội

thoại do ?

Hs đọc ghi nhớ

Hoạt đông 3 :Hướng dẫn HS làm bài tập

Hs đọc bài tập 1

Thảo luận nhóm

? Câu trả lời không tuân thủ phương châm hội

thoại nào ?

? Phân tích ?

Một đứa trẻ 5 tuổi không thể nhận biết đươc

tập truyện ngắn Nam Cao nên câu nói của ông

bố với cậu bé không rõ ( đối vói người lớn đó

là một câu có thông điệp rõ ràng )

? Thái độ và lời nói của chân tay , tai , mắt ,

miệng đã vi phạm phương châm hội thoại

nào ?

- Không tuân thủ p/c lịch sự

? Việc không tuân thủ phương châm đó có phù

hợp với tình huống giao tiếp không ? (có lý do

Vd2: Tiền bạc chỉ là tiền bạc

 Vẫn tuân thủ p/c về lượng

2/ Kết luận (ghi nhớ sgk)

III/ Luyện tập

Bài tập 1

Bài tập 2 Xác định p/c hội thoại không được tuân thủ

chính đáng không ?)

- Không thích hợp với tình huông giao

tiếp vì các vị khách không chào hỏi

- Lời lẽ thì giận dữ nặng nề , mà thái đo

này không có lý do chình đáng

?Em rút ra bài học gì trong giao tiếp ?

I/ Mục tiêu cần đạt

- Giúp hs viết đựoc bài văn thuyết minh theo yêu cầu có sử dụng biện pháp nghệ thuật và miêu tả một cách hợp lý và có hiệu qủa

- Rèn luyện kỹ năng , tính sáng tạo óc tư duy trong quá trình làm bài

II / Chuẩn bị

- Xem lại thể loại chúng minh

- 2 bài đã học

III / Tiến trình hoạt động dạy – học

+ Hs biết thuyết minh đặc điểm của cái nón lá VN

+ Có kết hợp các biện pháp nghệ thuật và miêu tả cho bài làm sinh động và hấp dẫn hơn

3 / Dàn bài : chấm bài

Mb : Giới thiệu chung về chiếc nón

Tb : + Nguồn gốc chiếc nón

+ Cấu tạo , đặc điểm của chiếc nón

- Hs viết bài : biết làm dàn ý trước khi viết

- GV quan sát uốn nắn

Đề 2: Cây tre Việt Nam

(Cách làm như đề 1)

- Thấy rõ số phận oan trái của người phụ nữ dưới chế độ phong kiến

- Tìm hiểu những thành công về nghệ thuật của tác phẩm :Nghệ thuật dựng truyện , xây dựng nhân vật ,sự sáng tạo trong việc kết hợp những yếu tố kì ảo với những tình tiết có thực tạo nên vẻ đẹp riêng của thể loại truyền kì

- Giáo dục hs lòng kính trọng ,biết ơn những người chị ,người mẹ và ý thức đấu tranh cho một XH bình quyền nam – nữ

B/Kiểm tra bài cũ

?Bản tuyên bố đã đưa ra những thực tế gì trong cuộc sống của trẻ em và nhiệm vụ các nước cần làm là gì ?

C/Bài mới

Đã từ lâu trong văn học thế giới cũng như văn học VN ,thân phận người phụ nữ luôn giữ một vị trí trung tâm và đối tượng chính để tác giả thể hiện quan niệm nhân sinh của mình Trong văn chương nhân vật bi kịch của văn học thường là nhân vật nữ , những số phận và nạn nhân đau đớn của biết bao thế lực Bài học hôm nay ta đi tìm hiểu số phận người phụ nữ thời phong kiến

Hoạt động 1 :Giới thiệu tác phẩm

HS đọc chú thích *

? Vài nét về cuộc đời sự nghiệp của Nguyễn

Dữ

- GV:Thế kỉ XVI,chế độ phong kiến thời Hậu

Lê ,lâm vào tình trạng khủng hoảng ,suy yếu

các tập đoàn phong kiến Lê ,Trịnh,Mạc tranh

giành quyền lục gây nên chiến tranh loạn lạc

liên miên

Hs đọc chú thích *

? Em hiểu thế nàog là truyền kỳ ?

- Ghi chép tản mạn những điều kì lạ vẫn được

lưu truyền

- Là loaị văn tự sự có nguồn ngốc từ TQ , nhân

vật có … (sgk)

? Vị trí đoạn trích ?

Hoạt động 2 : Hướng dẫn đọc ,tìm đại ý và bố

I / Đọc – hiểu văn bản :

1 / Vài nét về tác giả, tác phẩm 1.1 / Tác giả :

Nguyễn Dữ quê Thanh Miện– Hải Dương , sống ở thêù kỉ thứ XVI , là học trò xuất sắc của Nguyễn Bỉnh Khiêm

- Làm quan một năm song cáo quan về sống ẩn dật ( ở vùng rừng núi Thanh Hoá )

cục

- Đọc diễn cảm ,chú ý phân biệt các đoạn tự

sự và những lời đối thoại

? Tóm tắt ?

- Câu chuyện kể về Vũ Thị Thiết –

người ocn gái quê ở Nam Xương , tính

tình nết na thuỳ mị .Lấy chồng là

Trương Sinh chưa được bao lâu thì

chồng phải đi lính , nàng ở nhà phụng

dưỡng mẹ già và nuôi con nhỏ Để dỗ

con nàng thường chỉ bóng mình trên

tường và bảo đó là cha nó , khi Trương

Sinh về thì con đã biết nói , đứa bé

ngây thơ kể với Trương Sinh về người

cha đêm đêm vẫn đến nhà Trương Sinh

sẵn có tính ghen mắng nhiếc và đuổi vợ

đi , phẫn uất Vũ Thị Thiết chạy ra sông

Hoàng Giang tự vẫn , khi hiểu nỗi oan

của vợ thì đã muộn Trương Sinh lập

đàn giải oan cho vợ

? Tìm bố cục ? 3 phần

- P1 : Đầu -> cha mẹ đẻ mình ( cuộc hôn nhân

giữa Trương Sinh và Vũ Nương, vẻ đẹp thuỷ

chung hiếu thảo của nàng trong những ngày

chồng đi lính

- P2 : Tiếp -> đã già rồi ( nỗi oan khuất và cái

chết bi thảm của Vũ Nương ) hay Bi kịch Vũ

Nương

- P3 : Còn lại : Vũ Nương được giải oan

? Văn bản này thuộc phương thức biểu đạt nào

?

- Tự sự

? Ngoài ra còn có phương thức biểu đạt nào

khác ?

- Kết hợp với phương thức biểu cảm

( qua lời nói thấm đẫm nước mắt của

Vũ Nương )

Hoạt động 3 :Hướng dẫn đọc - hiểu văn bản

? Nhân vật chính ?

- Vũ Nương

? Vũ Nương được giới thiệu như thế nào ?

- Thuỳ mị nết na tư dung tốt đẹp

? Theo em với những phẩm chất đó thì Vũ

3 / Bố cục : 3Phần

4/ Phân tích 4.1 Phẩm hạnh của Vũ Nương

- Thuỳ mị ,nết na, tư dung tốt đẹp

Nương là 1 người như thế nào ?

- Hoàn hảo và có đầy đủ phẩm chất đáng

quý theo tiêu chuẩn của lễ giáo :

Công,dung,ngôn,hạnh

?Cuộc hôn nhân của VN?

Chính vì cảm mến nàng mà Trương Sinh

đem trăm lạng vàng cưới về

?Cuộc hôn nhân đó dự báo điều gì ?

Một cuộc hôn nhân không hạnh phúc ( đem

tiền mua về.)

? Để làm rõ phẩm hạnh của Vũ Nương , tác

giả miêu tả Vũ Nương trong những hoàn cảnh

nào ?

- Cuộc sống vợ chồng

- Tiễn chồng đi lính

- Khi xa chồng

- Khi bị chồng nghi oan

? Trong cuộc sống vợ chồng sau khi biết chồng

ít học , hay ghen Vũ Nương đã xử sự như thế

+ Không mong chồng vinh hiển ,chỉ mong

chồng bình yên trở về ,thông cảm với những

vất vả mà chồng sẽ chịu đựng

? Nhận xét ?

- GV: Tình yêu ấy vượt lên trên mong ước vinh

hoa phú quý , ước mong lập tước phong hầu

vốn rất quen thuộc trong tâm tư những người

có chồng ra trận khi xưa

? Khi xa chồng VN đã chứng tỏ phẩm hạnh

của mình như thế nào ?

+ Nhìn bướn lượn đầy vườn , mây che kín núi

thì nỗi buồn gói lẻ chân trời không thể nào

ngăn đựơc

“ Bướm lượn đầy vườn , mây che kín núi ” là

chỉ cái gì ?

- Bướm lượn : xuân sang

- Mây che: đông về

=> Hình ảnh ước lệ chỉ sự trôi chảy của thời

gian

- Trong cuộc sống vợ chồng : + Giữ gìn khuôn phép

+Chưa từng xảyra chuyện bất hoà

 Đoan trang , khéo léo , chừng mực

- Khi tiễn chồng đi lính :Lời lẽ đằm thắm thiết tha thể hiện tình yêu thương , nỗi lo lắng nhớ mong

- Khi xa chồng :

? Chi tiết trên chỉ đức tính gì của nàng ?

? Khi chồng đi vắng VN đã đối xử với mẹ

chồng như thế nào ?

? Những chi tiết trên nói lên điều gì ?

? Sự hiếu thảo của VN được thể hiện trong lời

nói của ai ?

- Mẹ chồng “ xanh kia quyết chẳng phụ con

cũng như con đã chẳng phụ mẹ ”

- Đây là cacùh đánh giá xác đáng , khách quan

và bà tin vào triết lý ở hiền gặp lành , nhưng

triết lý đó đã không thành hiện thực

? Từ những chi tiết đó em hãy khái quát phẩm

hạnh của VN

? Vậy trong xã hội phong kiến những người

phụ nữ như vậy có được hạnh phúc không ?

Ta đi tìm sự lý giải ở phần hai của câu chuyện

? Khi Trương Sinh đi lính trở về điều gì đã xảy

ra ? Nàng có được hạnh phúc như mong đợi

không ?

- Mẹ mất

- Con biết nói ( chi tiết bắt đâù cho màn kịch)

- Vũ Nương không được hạnh phúc như mong

muốn mà nàng bị nghi oan

? Nỗi oan của Vũ Nương là gì ?

? Tác giả dẫn dắt câu chuyện như thế nào để

nỗi oan không thể thanh minh được ?

- Được nói ra từ miệng trẻ con “ cha Đản nín

thin thít …”

- Dân gian có ngạn ngữ gì ?

- “Đi hỏi già về nhà hỏi trẻ ”ø chàng đã tin ở

con

=> Câu chuyện mỗi lúc lại thêm kịch tính

? Trước câu nói của con Trương Sinh đã xử sự

như thế nào ?

- Không tìm hiểu mà tin ngay lời nói của con

mà nội dung câu nói lại càng làm cho chàng

tin hơn

- La um lên cho hả giận

- Mắng nhiếc và đuổi nàng đi

? Nhận xét về Trương Sinh ?

Luôn hướng tới chồng , thuỷ chung yêu chồng , nhớ chồng

+ Đối với mẹ chồng : Nàng tận tình chăm sóc , lo thuốc thang , lấy lời ngọt ngào khôn khéo khuyên bảo , lo ma chay…

 Hiếu thảo

=>Vũ Nương là một người phụ nữ thuỳ mị, nết

na ,đoan trang, khéo leó, thuỷ chung , hiếu thảo => Đẹp cả ngoại hình lẫn nội tâm

4.2 Nỗi oan của Vũ Nương (Bi kịch của Vũ Nương)

-Bị chồng nghi oan: thất tiết