Bài giảng chuyên đề: Thương lượng tập thể

Làm sao để thương lượng tập thể thực sự có hiệu? Có thể nói thương lượng tập thể phản ánh một cách khái quát về tình hình đời sống việc làm thu nhập của người lao động trong doanh nghiệp, chất lượng của thương lượng tập thể đánh giá được lợi quyền của người lao động tại doanh nghiệp đó. Bài giảng Chương trình thí điểm: Thương lượng tập thể sẽ nói rõ vấn đề này hơn cho bạn. Để tham khảo thêm nhiều bài giảng hay về các Kỹ năng mềm khác, mời các bạn ghé xem tại Bộ tài liệu Đào tạo nội bộ Doanh nghiệp.

2. Nh ng đi m quan tr ng trong v n đ  Đ i di n Ng ữ ể ọ ấ ề ạ ệ ườ i Lao 

đ ng, ĐTXH v ộ à TLTT   dành cho đ i di n ng ạ ệ ườ i lao đ ng/ Công  ộ đoàn Essential points of Representation, Social Dialogue and Collective Bargaining for Union 

3. Nh ng v n đ  quan tr ng trong ĐTXH và TLTT  ữ ấ ề ọ dành cho ng ườ i 

Collective Bargaining Pilot Programme Industrial Relations Project ILO/Vietnam

Do đại sứ quán Nauy tài trợ

Chương trình Thí điểm về Thương lượng Tập thể

Dự án Quan hệ Lao động ILO/Việt Nam

Do đại sứ quán Nauy tài trợ

Thành phố Hồ Chí Minh, 25 – 26/5/2007

Có đ ượ ự c s  cam k t c a h c viên v  vi c tham gia đ y  ế ủ ọ ề ệ ầ

đ  và nh t quán trong t t c  các cu c h i th o và trong  ủ ấ ấ ả ộ ộ ả quá trình th ươ ng l ượ ng th c t  sau đó ự ế

Seek commitment from participants to participate fully and consistently in all CBA Training  Workshops and carry out the following real CBA process 

Do đại sứ quán Nauy tài trợ

Main contents

1 Khái ni m và T m Quan tr ng c a Đ i tho i Xã h i;  ệ ầ ọ ủ ố ạ ộ

và m i liên h  gi a ĐTXH và TLTT;   ố ệ ữ

Concept and Importance of Social Dialogue; and the linkage between Social Dialogue and  Collective Bargaining;

2 Nh ng bi n pháp c  th  tăng c ữ ệ ụ ể ườ ng ĐTXH t i n i  ạ ơ

làm vi c; ệ

Specific practices to improve Social Dialogue at the workplace;

3 K  ho ch Hành đ ng c a Doanh nghi p nh m Tăng  ế ạ ộ ủ ệ ằ

c ườ ng ĐTXH t i n i làm vi c, trong đó có k  ho ch  ạ ơ ệ ế ạ

th c hi n quá trình TLTT th c t  t i DN sau các h i  ự ệ ự ế ạ ộ

th o đào t o;  ả ạ

Action plans developed by Pilot Enterprises to improve Social Dialogue at the workplace,  including the implementation CBA negotiation process after training workshops finish;

Do đại sứ quán Nauy tài trợ

PH N 1 Ầ  

Do đại sứ quán Nauy tài trợ

Part 1 – Concept of Social Dialogue

ILO và Đ i tho i Xã h i ố ạ ộ

ILO and Social Dialogue

ILO là t  ch c duy nh t c a Liên Hi p Qu c có  ổ ứ ấ ủ ệ ố

c  c u đ a ra quy t đ nh d a trên nguyên t c ba  ơ ấ ư ế ị ự ắ bên;                 ILO is the only tripartite body of the UN; 

H  tr  tăng c ỗ ợ ườ ng ĐTXH là m t trong nh ng  ộ ữ

m c tiêu chính c a ILO ụ ủ               Promotion of Social Dialogue is one of the  main objectives of ILO.

Quy  ướ c qu c t  c a ILO v  ĐTXH:        ố ế ủ ề        ILO Conventions on Social Dialogue 

• Quy  ướ c 87 & 89 – Convention 87 & 89

• Quy  ướ c khác: 154 – Other conventions: C. 154

• Các khuy n cáo c a ILO –  ế ủ ILO recommendations

Do đại sứ quán Nauy tài trợ

Thông qua các c  ch  chính th c ho c không chính th c,   m i  ơ ế ứ ặ ứ ở ọ

c p (qu c gia, vùng ho c doanh nghi p) ấ ố ặ ệ                Can be formal or informal, at all levels (national, regional or enterprise level)

V  các v n đ  thu c quy n l i chung, liên quan đ n các chính  ề ấ ề ộ ề ợ ế sách kinh t  ­ xã h i ế ộ        

      on issues of common interest related to socio­

economic policies. 

Do đại sứ quán Nauy tài trợ

ĐTXH      TLTT  Social Dialogue  Collective Bargaining

TLTT là m t hình th c ĐTXH b c cao. ĐTXH phát tri n t t thì  ộ ứ ậ ể ố TLTT m i đ ớ ượ c th c hi n t t; ự ệ ố    Collective Bargaining is a high­level form of Social  Dialogue. Only well­developed Social Dialogue can generate effective Collective Bargaining;

ĐTXH      TLTT   Social Dialogue  Collective Bargaining

Thành qu  c a quá trình TLTT là T TLTT. T LĐTT có vai trò  ả ủ Ư Ư

to l n, làm c  s  cho s  duy trì và phát tri n c a ĐTXH t i DN ớ ơ ở ự ể ủ ạ            CBA, the product of Collective Bargaining process, has a big role 

to play. In turns, CBA serves as a foundation for sustainability and development of Social  Dialogue at the workplace

Do đại sứ quán Nauy tài trợ

Thương lượng Tập thể

Họp định kỳ Công đoàn

- Quản lý

Họp định kỳ Công đoàn

- Quản lý

Họp Công đoàn định kỳ

Họp Công đoàn định kỳ

Hòm thư

góp ý

Hòm thư

Giải quyết bất b ình nội bộ

Union­

Management  Periodical  Meetings

“Các cơ chế Đối thoại Xã hội hiệu quả có khả năng

hỗ trợ giải quyết các vấn đề quan trọng về kinh tế và

xã hội, khuyến khích quản lý hiệu quả, tăng cường trật tự xã hội và ổn định sản xuất, và góp phần thúc

đẩy phát triển kinh tế.” (theo ILO)

“Successful social dialogue structures and processes have the potential to  resolve important economic and social issues, encourage good governance,  advance social and industrial peace and stability and boost economic 

progress” – ILO publication.

Do đại sứ quán Nauy tài trợ

Anh/chị đã có những kinh nghiệm gì về hoạt động đối thoại xã hội giữa người lao động và người sử dụng lao động? What is your experience with worker/manager social dialogue?

Do đại sứ quán Nauy tài trợ

T i sao c n có Đ i tho i xã h i? ạ ầ ố ạ ộ

Why Social Dialogue is important?

Khi m i ng ọ ườ ượ i đ c báo tr ướ c v   ề lý 

do ph i ti n hành m t vi c nào đó, ả ế ộ ệ

Xây d ng môi tr ự ườ ng làm vi c an toàn h n;        ệ ơ        Safer working conditions;

Tăng m c đ  hài lòng trong công vi c.       ứ ộ ệ        Increased job satisfaction.

Do đại sứ quán Nauy tài trợ

- Không được tham gia gì vào các hoạt động của công ty

- Không hài lòng về điều kiện làm việc (lương và các vấn đề khác)

- Đưa ra quyết định đơn phương -Giảm thiếu chi phí quản lý

và phát triển nhân lực để tối

đa hoá lợi nhuận

- Đe doạ mất ổn định xã hội

- Hành động chống đối (Đình công, phản đối)

- Chi phí phát sinh

- Giảm lợi nhuận, mất mối làm ăn

- Sản xuất bị chậm trễ

- Đội ngũ công nhân không ổn định;

-Đói nghèo -Bất ổn định -Giảm thu hút đầu tư

-Được trao quyền, được cung cấp thông tin, được lắng nghe ý kiến -Hài lòng với điều kiện làm việc -Cam kết, quyết tâm làm hết sức mình cho công ty

- Sẵn sàng chia sẻ thông tin và tiếp nhận góp ý từ công nhân;

-Đội ngũ CN & sản xuất ổn định

- Khả năng cạnh tranh cao

-Cuộc sống tốt hơn cho mọi người -Khả năng cạnh tranh cao hơn

- Sản xuất xã hội tăng -Môi trường đầu tư ổn định, hấp dẫn hơn

- Không cải thiện được tình trạng đói nghèo

- Nổi giận

participation -Dissatisfying workplace (wages and other issues)

-Unilateral decision making -Minimize expenditure on human resource development

to maximize profit

-Poverty -Threats of instability

-Burst into anger -Turning into reaction (strikes)

- Unexpected cost, reduced profit

- Loss of customers

-Production delay;

- Instable workforce;

-Poverty -Instability -Loss of investment attraction

-Empowered -Informed -Listened -Satisfied with workplace -Committed to company interests

-Ready to share information

& receive contribution -Stable workforce & production -Higher competitiveness

-Better life for all -Higher

competitiveness -Increased social production -More attractive environment for investment

• Các b ướ c gi i quy t b t bình, khi u n i trong n i b   ả ế ấ ế ạ ộ ộ công ty ­ Steps to resolve labour disputes at the lowest level within company

•  Th ươ ng l ượ ng T p th  ­ ậ ể  Collective Bargaining 

Do đại sứ quán Nauy tài trợ

LÀM CÁCH NÀO Đ  TĂNG C Ể ƯỜ NG      

 Đ I THO I XàH I GI A  Ố Ạ Ộ Ữ

CÔNG NHÂN VÀ QU N LÝ  Ả

  T I N I LÀM VI C ? Ạ Ơ Ệ

Do đại sứ quán Nauy tài trợ

How to improve Social Dialogue       between Workers and Managers at the workplace?

Lãnh đạo công ty (ví dụ như Trưởng phòng Quản lý Nhân sự…) thường xuyên mở Hòm thư góp ý; Opened regularly by a significant authority (HR  manager etc.);

Đại diện công ty và công đoàn cùng quyết định

sẽ đưa vào thực hiện góp ý nào và trả lời cho tất cả các ý kiến góp ý. Joint Union­Management  Committee decides which suggestions to implement and responds 

Quá trình thực hiện – Process

Tiêu chuẩn – Criteria         ­ Lĩnh vực góp ý - types of suggestions.

Đặt Hòm thư góp ý tại nơi thuận tiện; Place boxes in convenient locations;

Đặt ra chủ đề góp ý cho từng tháng; Have themes for each month;

Yêu cầu chỉ góp ý nhằm mục đích xây dựng, cải thiện Request suggestions on improvement only.

Ví dụ về mô hình thành công

Good Practice

Do đại sứ quán Nauy tài trợ

– Sức ảnh hưởng ­ impact

– Tính độc đáo ­ originality

– Khả năng thực hiện ­ ease of implementation

– Khả năng duy trì - ease of maintenance

Ví dụ về mô hình thành công

Good Practice

Do đại sứ quán Nauy tài trợ

Vận hành đơn giản; Simple system;

Đánh giá các góp ý một cách công bằng và nhất quán; Fair and consistent evaluation.

Thông báo và quảng cáo hợp lý cho hoạt động; Proper promotion;

Đưa ra lý do giải thích cho những góp ý không được thực hiện; Explanations for suggestions not implemented;

Không phạt công nhân vì họ đưa ra góp ý

LÀM CÁCH NÀO Đ  TĂNG C Ể ƯỜ NG      

 Đ I THO I XàH I GI A  Ố Ạ Ộ Ữ

CÔNG ĐOÀN VÀ QU N LÝ   Ả

  T I N I LÀM VI C ? Ạ Ơ Ệ

Do đại sứ quán Nauy tài trợ

How to improve Social Dialogue       between Union and Management at the workplace?

Là công cụ của người quản lý và người lao động nhằm mục đích cải thiện điều kiện làm việc; Is a tool used by labour and management to improve the  workplace;

Là nơi Công đoàn và Quản lý họp định kỳ để phát hiện, thảo luận và tìm cách giải quyết cho những vấn đề không được quy định trong Thoả ước Lao động Tập thể;

discover, discuss and resolve issues or problems that are not  covered by a CBA

Đây không phải là tiếp tục quá trình Thương lượng Tập thể; This process should not be seen as a  continuation of the CBA process.

Họp định kỳ giữa Công đoàn và Quản lý

Periodical Meetings between Trade Union and Management 

Do đại sứ quán Nauy tài trợ

Khái niệm

Concept

For  success:

- đại diện lãnh đạo phù hợp; responsible leaders; 

- các đại diện cho các bộ phận và ca sản xuất chính liên quan; representatives for all major and 

Họp định kỳ giữa Công đoàn và Quản lý (3)

Periodical Meetings between Trade Union and Management (3)

Do đại sứ quán Nauy tài trợ

Đi vào hoạt động

Cuộc họp đầu tiên sẽ thống nhất về định kỳ họp, thời gian, địa điểm và độ dài các họp; The first meeting is establishing the 

frequency, dates, location and duration of meeting; 

Ban đầu, các hộ trợ viên (từ Phòng TVQHLĐ, LĐLĐ, Phòng TMCN, LM HTX…) có thể hỗ trợ các chủ toạ Nên bầu 2 chủ toạ luân phiên cho các cuộc họp (1 đại diện cho CĐ, 1 cho quản lý) Initially, coaches (IRASCs, VGCL, VCCI/VCA, etc.)  may assist chairpersons. It is suggested that co­chairs (1 

representing labour, 1 management) be appointed and rotate  the chairing 

Họp định kỳ giữa Công đoàn và Quản lý (4)

Periodical Meetings between Trade Union and Management (4)

Do đại sứ quán Nauy tài trợ

Đi vào hoạt động

Họp định kỳ giữa Công đoàn và Quản lý (5)

Periodical Meetings between Trade Union and Management (5)

Do đại sứ quán Nauy tài trợ

Đi vào hoạt động

Chương trình họp cần nêu rõ chủ đề họp; và danh sách và

the topic, and a list and  brief description of issues to be discussed.

Gửi Chương trình họp đến từng thành viên trước khi họp ít

advance;

Giới hạn ở 3 hoặc 4 vấn đề thảo luận cho mỗi bên; Sắp xếp

Họp định kỳ giữa Công đoàn và Quản lý (6)

Họp định kỳ giữa Công đoàn và Quản lý (7)

Periodical Meetings between Trade Union and Management (7)

Do đại sứ quán Nauy tài trợ

Đi vào hoạt động

Theo kinh nghiệm quốc tế, có rất nhiều vấn đề

đã được giải quyết thành công tại các cuộc họp CĐ-QL như: According to international experience, there are a  great number of topics handled at TU­M Meetings, including:

Quản lý Chất lượng Sản phẩm/ Dịch vụ;

Họp định kỳ giữa Công đoàn và Quản lý (8)

Periodical Meetings between Trade Union and Management (8)

Do đại sứ quán Nauy tài trợ

Đi vào hoạt động

or other ways, including:

Những vấn đề được đề cập trong Thoả ước LĐTT hoặc những vấn đề đề xuất nhữn g thay đổi về nội dung Thoả ước hiện tại; Any topics covered by the provisions of the  CBA or those that propose any change in the language of  your current contract;

Những khiếu nại đang xử lý Active Grievances.

LÀM CÁCH NÀO Đ  TĂNG C Ể ƯỜ NG      

 Đ I THO I XàH I GI A  Ố Ạ Ộ Ữ

CÔNG ĐOÀN VÀ CÔNG NHÂN  

  T I N I LÀM VI C ? Ạ Ơ Ệ

Do đại sứ quán Nauy tài trợ

How to improve Social Dialogue       between Union and Workers at the workplace?

Công nhân bầu ra các đại diện của mình để tham gia BCH CĐ; Worker representatives are elected into Trade Union  Executive Board;

Người lao động nêu các vấn đề trực tiếp lên người đại diện của mình trong BCH CĐ; Workers raise concerns  and issues directly with their representatives in TUEB;

BCH CĐ họp riêng hàng tháng (không có sự tham gia của đại diện quản lý) để thảo luận về các vấn

đề do công nhân đề xuất;  Monthly TUEB meetings without  managers to discuss problems raised by workers;

Họp định định kỳ Ban Chấp hành Công đoàn

Periodical Meetings of Trade Union Executive Board

Do đại sứ quán Nauy tài trợ

1 Tại sao Công đoàn cần phải có sự trao đổi thông tin

is it important that the Trade Union have good communication with all  workers in the factory?

2 Những điều kiện gì cần thiết phải có để Công đoàn duy trì được mối quan hệ chẵt chẽ với tất cả người lao động trong công ty? What are the necessary conditions for the 

Union to maintain good communication with all workers in the enterprise? 

3 Công ty anh/chị đã có đủ những điều kiện cần thiết

đó chưa? Nếu chưa, cần phải tiến hành những công

factory/company have these necessary conditions? If not, what can we do to  achieve them?

Thảo luận nhóm

Group Discussion

Do đại sứ quán Nauy tài trợ

các quy định giải quyết nội bộ bất bình, khiếu nại của

người lao động; Small problems can be resolved before becoming major  labour disputes if you have a process in place; 

Thông qua các quy định giải quyết bất bình, công nhân có nêu ra vấn đề, như vậy quá trình này đóng vai trò:

– Ngăn ngừa tình trạng giảm tốc độ sản xuất/ nghỉ việc không lý do,

      avoid slowdowns/ absenteeism, strikes and damage.

Do đại sứ quán Nauy tài trợ

Những thay đổi sắp tới về tổ chức; anticipated  organizational change.

Cơ hội bình đẳng cho mọi người lao động; 

equal opportunities for all workers

Quấy rối tình dục hoặc đạo đức; sexual or moral harassment

Thực hiện một

cách hệ thống:

Systematic approach:

Công nhân cần phải được đảm bảo rõ rằng

họ sẽ không bị bất lợi gì vì nêu lên bất bình của mình; Workers must be guaranteed that they will not 

be disadvantaged for bringing a grievance.

Giải quyết theo nhiều bước tuỳ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của vấn đề; Multi­staged  approach that escalates in severity.

Hình thức phổ biến: giải quyết theo 3 bước,

từ khi giải quyết nội bộ đến khi nhờ hỗ trợ từ bên ngoài công ty; Three common steps to address  grievance procedures from internal to external stages.

Do đại sứ quán Nauy tài trợ

Ví dụ về Quy định Giải quyết Nội bộ Khiếu nại (3)

Example of Informal Company Grievance procedures (3)

if not resolved, worker raises the matter  with senior level manager.

Do đại sứ quán Nauy tài trợ

Ví dụ về Quy định Giải quyết Nội bộ Khiếu nại (4)

Example of Informal Company Grievance procedures (4)

Nếu vẫn chưa được giải quyết thoả đáng, công nhân cần được mời đến dự cuộc họp thảo luận

về vấn đề đó; if not resolved, worker should be invited to a  meeting to discuss the grievance.

Cuộc họp bao gồm đại diện người lao động, quản lý và công đoàn Ở Việt Nam, Hội đồng hoà giải cơ sở hoặc hoà giải viên sẽ tham gia giải

quyết ở bước này. Meeting involves equal representation of  workers, managers and union. In Vietnam, the Enterprise’s 

Conciliation Council or mediator is called upon at this stage.

Do đại sứ quán Nauy tài trợ

Ví dụ về Quy định Giải quyết Nội bộ Khiếu nại (5)

Example of Informal Company Grievance procedures (5)

Bước 3:

Stage 3: