Thảo luận hóa vô cơ: Các loại lực lên kết

Thảo luận hóa vô cơ Các loại lực lên kết gồm các nội dung chính như: Tổng quan về liên kết hóa học: bản chất, đặc trưng và phân loại liên kết hóa học, các loại lực liên kết hóa học: phân tích chi tiết các loại liên kết hóa học, bao gồm: liên kết ion, liên kết cộng hóa trị, liên kết hydro, kiên kết Val der Waals và liên kết kim loại.

       Ch  đ : Các lo i l c lên k t ủ ề ạ ự ế

M  Đ U Ở Ầ

Ch t đấ ượ ạ  nên từ các ph n t  nh  bé nh t là phân t , các phân tc t o ầ ử ỏ ấ ử ử 

được   t o   nên   t   t p   h p   nh ng   nguyên   t   cùng   lo i   ho c   khác   lo i,ạ ừ ậ ợ ữ ử ạ ặ ạ  chúng đượ  g n k t v i nhau b ng năng lc ắ ế ớ ằ ượng. Vì v y, nậ ghiên c u v  m tứ ề ộ  

ch t chính là nghiên c u các m i liên k t gi a các phân t  và nguyên t , cấ ứ ố ế ữ ử ử ụ 

th  là nghiên c u v  l c liên k t hóa h c gi a các nguyên t , phân t  trongể ứ ề ự ế ọ ữ ử ử  

ch t đó.ấ

Các l cự  liên k t hóa h cế ọ  gi  cho cácữ  nguyên tử cùng nhau trong các phân 

tử hay các tinh thể do đó  nh hả ưởng t i lý tính và hóa tính c a ch t. V y nênớ ủ ấ ậ  

hi u b n ch t các l c liên k t hóa h c là c  s  đ  gi i thích nhi u hi n tể ả ấ ự ế ọ ơ ở ể ả ề ệ ượ  ng

và ti n hành các nghiên c u chuyên sâu, đi u đó có ý nghĩa và t m quan tr ngế ứ ề ầ ọ  

r t l n trong h c t p và nghiên c u hóa h c.ấ ớ ọ ậ ứ ọ

Nh n th c đậ ứ ượ ầc t m quan tr ng đó, trong bài báo cáo th o lu n mangọ ả ậ  

ch  đủ ề các l c liên k t hóa h c ự ế ọ , các tác gi  đã c  g ng th c hi n nghiên c uả ố ắ ự ệ ứ  các n i dung chính nh  sau:ộ ư

1. T ng quan v  liên k t hóa h c: b n ch t, đ c tr ng và phân lo i liênổ ề ế ọ ả ấ ặ ư ạ  

k t hóa h c. ế ọ

2. Các lo i l c liên k t hóa h c: phân tích chi ti t các lo i liên k t hóaạ ự ế ọ ế ạ ế  

h c, bao g m: liên k t ion, liên k t c ng hóa tr , liên k t hydro, kiên k t Valọ ồ ế ế ộ ị ế ế  der Waals và liên k t kim lo i.ế ạ

Các tác gi  đã c  g ng tìm tòi h c h i và làm vi c nghiêm túc nh ng sả ố ắ ọ ỏ ệ ư ẽ khó tránh kh i nh ng thi u sót, v y nên nhóm nghiên c u r t mong nh nỏ ữ ế ậ ứ ấ ậ  

được ý ki n b  sung, đóng góp t  th y giáo và các b n đ  chúng ta n m đúngế ổ ừ ầ ạ ể ắ  

và v ng ki n th c h n, đ ng th i xây d ng n i dung bài th o lu n đữ ế ứ ơ ồ ờ ự ộ ả ậ ược hoàn thi n.ệ

Xin chân thành c m  n!ả ơ

CH ƯƠ NG 1. T NG QUAN V  LIÊN K T HÓA H C Ổ Ề Ế Ọ

1.1. B n ch t c a liên k t hóa h cả ấ ủ ế ọ

Liên k t hóa h c có b n ch t đi n, vì c  s  t n t i c a m i liên k t hóaế ọ ả ấ ệ ơ ở ồ ạ ủ ọ ế  

h c là l c ọ ự tương tác c a các h t mang đi n là h t nhân nguyên t  và electron.ủ ạ ệ ạ ử

Electron th c hi n liên k t hóa h c trong m i trự ệ ế ọ ọ ường h p ch  y u làợ ủ ế  các electron c a nh ng phân l p ngoài cùng: ủ ữ ớ ns, np, (n­1)d, (n­2)f, được g i làọ  electron hóa tr ị

1.2 Đ c tr ng c a liên k t hóa h cặ ư ủ ế ọ

1.2.1 Đ  dài liên k t ộ ế

Đ  dài liên k t độ ế ược xác đ nh b i kho ng cách gi a 2 h t nhân c a haiị ở ả ữ ạ ủ  nguyên t  tham gia liên k t, n u các nguyên t  tham gia liên k t nh  nhau, thìử ế ế ử ế ư  liên k t càng b n khi đ  dài liên k t càng bé.ế ề ộ ế

­ Khi các nguyên t  có đ  âm đi n g n b ng nhau:       ử ộ ệ ầ ằ

Hình 1.1. Đ  dài liên k t trong phân t  NaCl và MgO ộ ế ử

* Đ  dài liên k t ph  thu c vào: ộ ế ụ ộ

­ Ki u liên k t, đ  b i liên k t: n u đ  b i liên k t tăng thì đ  dài liên k tể ế ộ ộ ế ế ộ ộ ế ộ ế  

1.2.2 Góc liên k t ế

Góc liên k t là góc t o b i 2 n a đế ạ ở ử ường th ng xu t phát t  h t nhânẳ ấ ừ ạ  

c a m t nguyên t  và đi qua h t nhân c a 2 nguyên t  khác liên k t tr c ti pủ ộ ử ạ ủ ử ế ự ế  

v i nguyên t  trên. ớ ử Góc hóa tr  ph  thu c vào b n ch t nguyên t  tị ụ ộ ả ấ ử ương tác, 

B c liên k t là s  liên k t t o thành gi a 2 nguyên t  tậ ế ố ế ạ ữ ử ương tác tr cự  

ti p v i nhau. Đ i v i liên k t c ng hóa tr  thì b c liên k t đế ớ ố ớ ế ộ ị ậ ế ược xác đ nh b iị ở  

s  c p electron tham gia liên k t gi a hai nguyên t ố ặ ế ữ ử

Liên k t đ n có b c liên k t b ng 1, liên k t đôi có b c liên k t b ng 2ế ơ ậ ế ằ ế ậ ế ằ  

và liên k t 3 có b c liên k t b ng 3. Đ i v i các h  liên h p, b c liên k tế ậ ế ằ ố ớ ệ ợ ậ ế  không ph i là s  nguyên mà là s  th p phân.ả ố ố ậ

B c liên k t càng l n thì liên k t càng b nậ ế ớ ế ề

VD: trong Benzen b c liên k t C­C là 1,5.ậ ế

1.2.4 Năng l ượ ng liên k t ế

Năng lượng c a m t liên k t hoá h c là năng lủ ộ ế ọ ượng c n thi t đ  phá vầ ế ể ỡ 

ho c t o thành liên k t c a 1 mol nguyên t    th  khí.ặ ạ ế ủ ử ở ể

Ví d : Năng lụ ượng c a liên k t (H­H) trong phân t  Hủ ế ử 2 chính là hi u  ngệ ứ  nhi t c a quá trình:ệ ủ

H2 (k)   H (k) + H (k), ∆H = 104,2 kcal/mol →

Hi u  ng nhi t ph n  ng b ng hi u c a t ng năng lệ ứ ệ ả ứ ằ ể ủ ổ ượng liên k t c aế ủ  

ch t tham gia ph n  ng v i t ng năng lấ ả ứ ớ ổ ượng liên k t c a s n ph m.ế ủ ả ẩ

Năng lượng liên k t đ c tr ng cho đ  b n c a liên k t, năng lế ặ ư ộ ề ủ ế ượng liên 

1.2.5 Momem l ưỡ ng c c c a liên k t ự ủ ế

Trong nguyên t , các electron bao quanh h t nhân đử ạ ược phân b  toànố  toàn đ i x ng kh p m i phía nên tr ng tâm c a các đi n tích trùng v i tâmố ứ ắ ọ ọ ủ ệ ớ  

c a h t nhân (tr ng tâm c a đi n tích dủ ạ ọ ủ ệ ương). 

Trong phân t , tr ng tâm c a các đi n tích âm và dử ọ ủ ệ ương có th  trùngể  nhau ho c không trùng nhau.ặ

­ N u tr ng tâm đi n tích âm và tr ng t m đi n tích âm trong phân tế ọ ệ ọ ấ ệ ử trùng nhau ta có phân t  không phân c c.ử ự  Ví d : Phân t  Hụ ử 2, N2, F2 …

­ N u tr ng tâm đi n tích âm và dế ọ ệ ương không trùng nhau thì ta có phân 

t  phân c c. Lúc này phân t  có m t mômen lử ự ử ộ ưỡng c c, ký hi u là ự ệ µ, có đ nơ  

v  đo là Debye (ị D). Ví d : Phân t  H­Clụ ử

Momem lưỡng c c là đ i lự ạ ượng vector, chi u quy ề ướ ừ ọc t  tr ng tâm từ 

đi n tích dệ ương sang đi n tích âm.ệ

Mômen   lưỡng   c c   c a   phân   t   đự ủ ử ược   xác   đ nh   b ng   th c   nghi m,ị ằ ự ệ  mômen lưỡng c c c a phân t  c ng hoá trí n m trong kho ng 0 ­ 4D và c aự ủ ử ộ ằ ả ủ  các phân t  ion n m trong kho ng 4 ­ 11D.ử ằ ả

Momem lưỡng c c c a liên k t đ c tr ng cho đ  phân c c c a liên k tự ủ ế ặ ư ộ ự ủ ế  

1.3 Phân lo i liên k t hóa h cạ ế ọ

S  phân b  m t đ  electron khác nhau trong trự ố ậ ộ ường h t nhân c a cácạ ủ  nguyên t   đ a đ n xu t hi n các ki u liên k t khác nhau. Các lo i liên k tử ư ế ấ ệ ể ế ạ ế  

ch  y u trong hóa h c bao g m: ủ ế ọ ồ

hoàn. T  đó ông cho r ng có m t lo i liên k t hoá h c đừ ằ ộ ạ ế ọ ược hình thành trong phân t  g i là liên k t ion.ử ọ ế

Liên k t ion là liên k t đế ế ược hình thành do l c hút tĩnh đi n gi a các ionự ệ ữ  mang đi n tích trái d u.ệ ấ

Ví d : Na + Cl   Naụ → +  + Cl­

  → NaCl 

Nh ng h p ch t t o nên b ng cách này g i là h p ch t ion.ữ ợ ấ ạ ằ ọ ợ ấ

2.1.2 Đi u ki n t o thành liên k t ion ề ệ ạ ế

Đi u ki n t o thành liên k t ion là: đ  âm đi n c a 2 nguyên t  thamề ệ ạ ế ộ ệ ủ ử  gia liên k t ph i khác nhau nhi u (hi u s  đ  âm đi n ≥ 2).ế ả ề ệ ố ộ ệ

Đ  âm đi n c a m t nguyên t  là đ i lộ ệ ủ ộ ố ạ ượng đ c tr ng cho kh  năngặ ư ả  

c a nguyên t  c a nguyên t  đó trong phân t  hút c p electron dùng chung vủ ử ủ ố ử ặ ề phía mình. 

Đ  âm đi n c a nguyên t  càng l n thì kh  năng hút c p electron càngộ ệ ủ ố ớ ả ặ  

m nh, tính phi kim c a nguyên t  càng m nh. ạ ủ ố ạ

N u hi u s  đ  âm đi n c a 2 nguyên t  tham gia liên k t l n (≥ 2) thìế ệ ố ộ ệ ủ ử ế ớ  đám mây electron g n nh  b  l ch v  phía nguyên t  có đ  âm đi n l n vàầ ư ị ệ ề ử ộ ệ ớ  hình thành liên k t ion.ế

=> Nh  v y, liên k t ion d  đư ậ ế ễ ượ ạc t o thành t  các nguyên t  có tínhừ ố  kim lo i m nh và nguyên t  có tính phi kim m nh.ạ ạ ố ạ

2.1.3 Đ c đi m c a liên k t ion ặ ể ủ ế

Ion được xem nh  qu  c u tích đi n có đi n trư ả ầ ệ ệ ường phân b  đ u m iố ề ọ  

hướng trong không gian d n đ n m t s  đ c đi m c a liên k t ion nh  sau:ẫ ế ộ ố ặ ể ủ ế ư

­ Liên k t ion không có tính đ nh hế ị ướng: m i ion có th  hút v  phíaỗ ể ề  mình các ion trái d u theo m t phấ ộ ương b t k  ấ ỳ

­ Liên k t ion không có tính bão hoà: do tế ương tác tĩnh đi n gi a các ionệ ữ  

ngược d u không d n đ n s  tri t tiêu hoàn toàn đi n trấ ẫ ế ự ệ ệ ường c a nhau, do đóủ  

m t ion sau khi đã liên ki t v i m t ion th  2 ngộ ế ớ ộ ứ ược d u v i nó v n còn khấ ớ ẫ ả năng liên k t v i các ion ngế ớ ược d u khác theo các phấ ương khác, nên liên k tế  ion không có tính bão hoà. 

Do hai tính ch t này mà các phân t  h p ch t ion có khuynh hấ ử ợ ấ ướng tự 

k t h p l i m nh m , các phân t  ion riêng l  ch  t n t i   nhi t đ  cao. Cònế ợ ạ ạ ẽ ử ẻ ỉ ồ ạ ở ệ ộ   nhi t đ  th ng m i h p ch t ion đ u t n t i   tr ng thái r n, có c u trúc

tinh th  và toàn b  tinh th  để ộ ể ược xem nh  m t phân t  kh ng l  ư ộ ử ổ ồ

Ví d : mu i, oxit kim lo i, hidroxit kim lo i thụ ố ạ ạ ường là các h p ch t ion.ợ ấ

2.1.4 Hóa tr  c a nguyên t  trong h p ch t ion ị ủ ố ợ ấ

­ Hoá tr  c a nguyên t  trong ion đ n b ng đi n tích ion.ị ủ ố ơ ằ ệ

Ví d : Naụ +, Cl­ thì Na và Cl đ u có hoá tr  1 ề ị

­ Đ i v i ion đa nguyên t : ta không nói đ n hoá tr  c a t ng nguyên tố ớ ử ế ị ủ ừ ố 

mà nói đ n hoá tr  c a c  ion. ế ị ủ ả

Ví d : NHụ 4+, SO3­, ClO4­ có hoá tr  1 ị

SO42­, HPO42­ có hoá tr  2ị2.2 Liên k t c ng hóa trế ộ ị

Trong 2 ki u liên k t chính c a phân t , liên k t ion để ế ủ ử ế ược gi i thíchả  

b ng thuy t tĩnh đi n c a Kossel còn liên k t c ng hoá tr  đã là đ i tằ ế ệ ủ ế ộ ị ố ượ  ngnghiên c u c a nhi u nhà khoa h c su t t  th  k  19 đ n nay. Trong s  cácứ ủ ề ọ ố ừ ế ỷ ế ố  thuy t này có th  k  đ n 2 quan đi m ch  y u là quan đi m c a Lewis vàế ể ể ế ể ủ ế ể ủ  quan đi m c a c  h c lể ủ ơ ọ ượng t ử

2.2.1 Thuy t Lewis v  liên k t c ng hóa tr ế ề ế ộ ị

Theo Lewis khi nguyên t  c a 2 nguyên t  có đ  âm đi n x p x  nhauử ủ ố ộ ệ ấ ỉ  tham gia liên k t, chúng s  chung các electron làm thành c p electron dùngế ẽ ặ  chung cho c  2 nguyên t , khi đó chúng cũng có đả ử ược c u hình b n v ng c aấ ề ữ ủ  khí hi m, liên k t này g i là liên k t c ng hoá tr  ­ m i c p electron dùngế ế ọ ế ộ ị ỗ ặ  chung t o thành m t liên k t.ạ ộ ế

Ví d :ụ

M i c p electron dùng chung đỗ ặ ược ký hi u b ng m t v ch ngang g i làệ ằ ộ ạ ọ  

v ch hoá tr  Khi 2 nguyên t  liên k t v i nhau b ng 1 c p electron chung ta cóạ ị ử ế ớ ằ ặ  liên k t đ n, 2 c p electron chung là liên k t đôi, 3 c p electron là liên k t 3.ế ơ ặ ế ặ ế  

S  liên k t gi a 2 nguyên t  g i là b c liên k t.ố ế ữ ử ọ ậ ế

­ N u đ  âm đi n c a 2 nguyên t  t o liên k t b ng nhau ho c ế ộ ệ ủ ử ạ ế ằ ặ s  khácự  nhau v  đ  âm đi n gi a các nguyên t  liên k t nh  h n 0,5ề ộ ệ ữ ử ế ỏ ơ , c p electronặ  

dùng chung được phân b  đ u gi a 2 nguyên t  ta có liên k t c ng hoá trố ề ữ ử ế ộ ị không phân c c (Hự 2, Cl2 …)

­ N u đ  âm đi n c a hai nguyên t  t o liên k t h i khác nhauế ộ ệ ủ ử ạ ế ơ , s  khácự  nhau v  đ  âm đi n gi a các nguyên t  liên k t   gi a 0,5 và 1,9ề ộ ệ ữ ử ế ở ữ , c p electronặ  dùng chung s  b  l ch v  phía nguyên t  có đ  âm đi n l n h n ta có liên k tẽ ị ệ ề ử ộ ệ ớ ơ ế  

c ng hoá tr  phân c c .ọ ị ự

* Hoá tr  c a m t nguyên t  trong liên k t c ng hoá tr : là s  liên k tị ủ ộ ố ế ộ ị ố ế  hình thành gi a m t m t nguyên t  c a nguyên t  đó v i các nguyên t  khácữ ộ ộ ử ủ ố ớ ử  trong phân t ử

Ví d : Trong HCl, Clo và hydrô có hoá tr  1.ụ ị

Trong phân t  COử 2, Oxi có hoá tr  2, Cácbon có hoá tr  4.ị ịTrong phân t  NHử 3, Nito có hóa tr  3, hydro có hóa tr  1.ị ịThuy t Lewis đã gi i thích khá đ n gi n, d  hi u v  s  t o thành liênế ả ơ ả ễ ể ề ự ạ  

k t gi a các nguyên t  trong phân t , gi i thích đế ữ ử ử ả ược các tr ng thái hoá tr  c aạ ị ủ  nguyên t  trong các h p ch t. Tuy nhiên thuy t này cũng g p m t s  h n chố ợ ấ ế ặ ộ ố ạ ế 

và không gi i thích đả ượ ừc t  tính c a m t s  ch t.ủ ộ ố ấ

Khi t o thành liên k t, các nguyên t  tham gia liên k t có 8 electron l pạ ế ử ế ớ  ngoài cùng tương t  nguyên t  khí hi m. Các electron không tham gia t oự ử ế ạ  thành liên k t CHT g i là các electron không liên k t.ế ọ ế

*Quy t c bát t :  m i nguyên t  khi tham gia liên k t có  c u hìnhắ ử ố ử ế ấ  electron l p ngoài cùng có 8 electron gi ng v i khí hi m (nsớ ố ớ ế 2np6)

2.2.2 Quan đ m c a c  h c l ể ủ ơ ọ ượ ng t  v  liên k t CHT ử ề ế

Hai thuy t g n đúng c a c  h c lế ầ ủ ơ ọ ượng t  đự ược s  d ng r ng rãi đử ụ ộ ể 

gi i thích b n ch t c a liên k t c ng hoá tr  là thuy t liên k t hoá tr  vi t t tả ả ấ ủ ế ộ ị ế ế ị ế ắ  

là VB (Valence Bond) và thuy t orbital phân t  vi t t t là MO (Molecularế ử ế ắ  orbital)

2.2.2.1 Thuy t liên k t hóa tr  VB (Valence Bond) ế ế ị

a) Liên k t  , liên k t  , liên k t ế σ ế π ế δ

Thuy t VB dùng s  xen ph  c a các orbital nguyên t  (AO) đ  mô t  sế ự ủ ủ ử ể ả ự 

t o thành các liên k t. Tuy theo tính đ i x ng c a vùng xen ph  gi a các AOạ ế ố ứ ủ ủ ữ  tham gia liên k t đ i v i tr c liên k t (tr c v i tâm 2 h t nhân), ngế ố ớ ụ ế ụ ớ ạ ười ta phân 

bi t liên k t xích ma ( ), liên k t ( ) và liên k t ( ).ệ ế σ ế π ế δ

Liên k t  : n u s  xen ph  các AO x y ra trên tr c liên k t thì liên k tế σ ế ự ủ ả ụ ế ế  này g i là liên k t   khi đó ph n xen ph  trong liên k t   s  nh n tr c n iọ ế σ ầ ủ ế σ ẽ ậ ụ ố  

gi a 2 h t nhân làm tr c liên k t.ữ ạ ụ ế

Hình 2.1 Liên k t σ ế

Liên k t  : N u gi a 2 nguyên t  xu t hi n liên k t đôi ho c liên k t 3,ế π ế ữ ử ấ ệ ế ặ ế  thì các liên k t th  2, 3 do các đám mây p còn l i đ nh hế ứ ạ ị ướng theo phươ  ngvuông góc v i tr c n i gi a 2 h t nhân nguyên t , các đám mây xen ph    2ớ ụ ố ữ ạ ử ủ ở  bên tr c liên k t g i là liên k t  ụ ế ọ ế π

Ví d : phân t  nit  (Nụ ử ơ 2) có m t m i liên k t   và 2 m i liên k t  ộ ố ế σ ố ế π

Hình 2.2 Liên k t  ế π

Gi a 2 nguyên t  liên k t v i nhau trong phân t  bao gi  cũng ch  t nữ ử ế ớ ử ờ ỉ ồ  

t i m t liên k t   và s  liên k t   có th  có là 0, 1, 2.ạ ộ ế σ ố ế π ể

Liên k t  : Liên k t này ít g p, đó là liên k t su t hi n do s  xen phế δ ế ặ ế ấ ệ ự ủ 

c a các orbital d.ủ

b) Lu n đi m c  b n:ậ ể ơ ả

­ Trong phân t  các electron v n chuy n đ ng trên các AO.ử ẫ ể ộ

­ M i liên k t c ng hoá tr  đỗ ế ộ ị ượ ạc t o thành do s  ghép đôi 2 electron đ cự ộ  thân có spin trái d u c a 2 nguyên t  khác nhau tấ ủ ử ương tác v i nhau, c pớ ặ  electron này được xem nh  chung cho c  2 nguyên t ư ả ử

­ Khi đó x y ra s  xen ph  gi a 2 đám mây electron liên k t, s  xen phả ự ủ ữ ế ự ủ càng m nh thì liên k t càng b n.ạ ế ề

­ Liên k t đế ược phân b  theo phố ương mà t i đó s  xen ph  l n nhauạ ự ủ ẫ  

gi a các AO tham gia liên k t là l n nh t, và nh  v y s  có nh ng phữ ế ớ ấ ư ậ ẽ ữ ươ  ng

đượ ưc  u tiên trong không gian phù h p v i c u hình không gian c a phân t  vìợ ớ ấ ủ ử  

v y liên k t c ng hoá tr  có tính đ nh hậ ế ộ ị ị ướng

­ Liên k t c ng hoá tr  có tính bão hoà nghĩa là m i liên k t ch  đ m b oế ộ ị ỗ ế ỉ ả ả  

b i 2 electron và   m t nguyên t  tham gia liên k t ch  có m t s  gi i h n cácở ở ộ ử ế ỉ ộ ố ớ ạ  liên k t hoá tr ế ị

Ví d :ụ

N k t h p v i H t o NHế ợ ớ ạ 3 , không t o ra các phân t  NHạ ử 4, NH5

S liên k t v i H t o Hế ớ ạ 2S, không t o ra các phân t  Hạ ử 3S, H4S

c) Các thuy t trong khuôn kh  thuy t VB:ế ổ ế

* Thuy t spin v  hóa tr : ế ề ị  Hoá tr  c ng hoá tr  c a m t nguyên t  đị ộ ị ủ ộ ố ượ  cxác đ nh b ng s  electron đ c thân c a nguyên t  c a nguyên t  đó   tr ngị ằ ố ộ ủ ử ủ ố ở ạ  thái đang xét

Ví d : ụ

Na (Z = 11) có c u hình electron: 1sấ 22s22p23s1, nh  v y Na có 1 electronư ậ  

đ c thân   phân l p 3s do đó Na cộ ở ớ ó hoá tr  1.ị

O (Z = 8) có c u hình electron:1sấ 22s22p4, phân l p 2p có 3AO ch a 4ớ ứ  eletron trong đó có 2 electron đ c thân nên oxi có hoá tr  2. ộ ị

Trong quá trình ph n  ng khi đả ứ ược cung c p năng lấ ượng đ  l n m t sủ ớ ộ ố electron đã ghép đôi có th  b  kích thích đ  nh y ra các AO còn tr ng   cácể ị ể ả ố ở  phân m c năng lứ ượng c a nó đang t n t i đ  tr  thành đ c thân làm cho sủ ồ ạ ể ở ộ ố electron đ c thân tăng lên nên làm tăng hoá tr  c a nguyên t ộ ị ủ ố

Ví d : ụ

C (Z = 6), tr ng thái c  b n: 1sạ ơ ả 22s22p2     => Hóa tr  2ị

       tr ng thái kích thích: ạ  => Hóa tr  4ịTuy nhiên trong đi u ki n thề ệ ường c a các ph n  ng hoá h c thủ ả ứ ọ ườ  ngkhông đ  năng lủ ượng đ  cho các electron   các l p bên trong nh y ra các l pể ở ớ ả ớ  

có m c năng lứ ượng cao h n, do đó s  kích thích ch  đơ ự ỉ ược th c hi n gi a cácự ệ ữ  phân l p có m c năng lớ ứ ượng b ng nhau (trong cùng m t l p).ằ ộ ớ