Bài thuyết trình nhóm: Lipid

Bài thuyết trình nhóm: Lipid trình bày về khái niệm Lipid, phân loại Lipid, vai trò dinh dưỡng của Lipid, tiêu hóa và hấp thu Lipid, nhu cầu Lipid, kết luận. Để nắm vững nội dung chi tiết mời các bạn cùng tham khảo tài liệu.

CHÀO THẦY VÀ CÁC BẠN

ĐÃ ĐẾN VỚI BÀI THUYẾT TRÌNH CỦA NHÓM

8. Cao Thiên Tâm

9. Nguyễn Lê Quang Trường

10. Ngư Ngọc Tuấn

11. Trần Xuân Kính

12. Nguyễn Hữu Thọ

GVHD: Phạm Thị Khanh

I. Khái ni m ệ

v  Lipid đ ượ ạ c t o nên t   ừ C, H và O

 nh ng chúng có th  ch a các  ư ể ứ

nguyên t  khác nh   ố ư P và N. Chúng  khác v i carbonhydrate   ch  ch a  ớ ở ỗ ứ

O v i t  l  ít h n. Hai nhóm lipid  ớ ỉ ệ ơ quan tr ng đ i v i  ọ ố ớ sinh v t ậ  là:

ü Nhóm có nhân glycerol

ü Nhóm sterol.

ü Các nhân này k t h p v i các  ế ợ ớ

acid béo và các ch t khác t o nên  ấ ạ nhi u lo i lipid khác nhau ề ạ

II. Phân lo i  ạ

lipid

1. D u m ầ ỡ

•   Là este c a glycerin và acid béo. Khi c  ba nhóm  ủ ả

glycerol đ ượ c este hóa b i acid béo s  t o ra  ở ẽ ạ

triacylglycerol (triglyceride) 

   CH2OH      CH2­ OCOR1

   CHOH      + 3RCOOH              CH ­ OCOR2   + 3H2O →    CH2OH      CH2­ OCOR3

• D u m : Lipid trung tính (98% lipid) ầ ỡ

• Acid béo trong m  g m: acid béo no và acid béo không  ỡ ồ

no. M  cá nhi u acid béo không no ỡ ề

Ø Các lo i lipid ạ

q Vai trò:

• Tăng kh  năng h p th  th c ăn, là môi ả ấ ụ ứ

trường hòa tan t t các vitamin A, D, E, ố

K. 

• Tham gia c u t o màng t  bào,ấ ạ ế

• T i ru t lecithin nhũ tạ ộ ương hóa giúp h p thu ấ

§ Màng bán th mấ : hoá ch t  a nấ ư ước 

th m qua đấ ược nh ng phân t  phân ư ử

c c không qua đự ược

§  L p proteinớ : kênh v n chuy n và gi  ậ ể ữvai trò b m nh ng phân t  đã đơ ữ ử ược 

ch n vào bên trong.ọ

§ H p ch t lipid ch a glucose hay ợ ấ ứ

galactose

§ Cerebroside có nhi u trong mô não, đôi ềkhi cũng được x p vào nhóm ế

v  Cholesterol là Zoosterol

§ Có trong t t c  các t  bào đ ng v t, đ c bi t trong não ấ ả ế ộ ậ ặ ệ  

(170g/kg CK).

§ Là ti n ch t c a các steroid  nh  hormone sinh d c,  ề ấ ủ ư ụ

hormone tuy n v  th ế ỏ ượ ng th n (estrogen, androgen,  ậ

progesterol, aldosterone, corticosterone) và acid m t ậ

§ Cholesterol đ ượ c xem nh  là lo i có  nh h ư ạ ả ưở ng l n nh t  ớ ấ

đ n sinh tr ế ưở ng và t  l  s ng c a nhi u lo i giáp xác  ỷ ệ ố ủ ề ạ

(Teshima và Kanazawa, 1983)

k  c a lipid ể ủ

• Nh ng loài cá nh  th ữ ỏ ườ ng có 

kh  năng oxy hoá sáp nh  là  ả ư ngu n năng l ồ ượ ng.

III. VAI TRÒ C A LIPID Ủ

1) Đ i v i con ng ố ớ ườ i:

a) Cung c p năng l ấ ượ ng:

•) Thành ph n ch  y u c a Lipid là TG ầ ủ ế ủ

•) Thoái hóa TG cung c p nhi u năng l ấ ề ượ ng

•) 9,3 kcal/gam TG

b) Tham gia c u trúc c a  ấ ủ

t  bào: ế

q C u trúc màng t  bào, mô th n ấ ế ầkinh

q Đông máu ( Cephalin )

q Lecithin là thành ph n nhung ầmao ph iố

q Cholesterol là thành ph n ầ

chính:

§ Hormone v  thỏ ượng th n.ậ

§ Hormone bu ng tr ng và ồ ứsinh d c nam.ụ

§ T o mu i m t và acid m t.ạ ố ậ ậ

§ Lipid làm dung môi hòa tan Vitamin tan trong d u: K, ầ

E, A, D

c) Tham gia các ho t đ ng ch c năng: ạ ộ ứ

• Lipid tham gia c u t o t  bào, do đó tham gia ch c năng t  ấ ạ ế ứ ếbào

• Tham gia quá trình đông máu

• Tham gia d n truy n xung đ ng th n kinh.ẫ ề ộ ầ

• Tham gia ch c năng chuy n hóa và sinh s n (là thành ph n ứ ể ả ầ

c u t o c a hormone steroid)ấ ạ ủ

• Tham gia tiêu hóa (là thành ph n c u t o c a mu i m t và ầ ấ ạ ủ ố ậacid m t.)ậ

• Cholesterol l ng đ ng trên l p s ng c a da, ngăn c n s  ắ ộ ớ ừ ủ ả ự

th m nấ ướ ủc c a da

2) Đ i v i đ ng v t th y s n: ố ớ ộ ậ ủ ả

a) Cung c p năng l ấ ượ ng

q Lipid là ngu n dinh dồ ưỡng cung c p năng lấ ượng t t nh t cho ố ấĐVTS. 

q Khi b  sung lổ ượng Lipid thích h p s  gi m nhu c u Protein. ợ ẽ ả ầ

q Triglyceride là thành  ph n ch  y u cung c p ầ ủ ế ấ nguyên li u ệ

cho quá trình OXH t o năng lạ ượng   ĐVTS. ở

q Năng lượng th c ăn đứ ược d  tr  dự ữ ướ ại d ng glycogen và m :ỡ

§ ĐVTS d  tr  lipid v i lự ữ ớ ượng r t l n   gan, c  ấ ớ ở ơ

§ Đ i v i giáp xác, lipid đố ớ ược d  tr    gan t y. ự ữ ở ụ

§ Ngoài ra m t s  loài cá, m  độ ố ỡ ược d  tr  dự ữ ướ ại d ng mô 

m  bao quanh ru t nh  cá chép, rô phi, t o thành lá m  ỡ ộ ư ạ ỡ

nh    cá ba sa. ư ở

b) Tham gia c u trúc màng t  bào: ấ ế

q Lipid phân c c hay phospholipids có vai trò r t quan tr ng ự ấ ọtrong vi c xây d ng c  th  vì nó tham gia vào c u trúc màng ệ ự ơ ể ấ

c) Ho t hóa và c u thành Enzyme ạ ấ

q Lipid, đ c bi t là Phospholipid có kh  năng ho t hóa ặ ệ ả ạ

Enzyme

v Ví d : ụ

§  Phosphatidyl choline có kh  năng ho t hóa enzyme ả ạ

glucose 6 phosphatase, Adenogentriphosphatase (ATPase). 

q Đ i v i đ ng v t th y s n ố ớ ộ ậ ủ ả : 

§ Nguyên li u cho sinh t ng h p acid m ch dài, tham gia c u ệ ổ ợ ạ ấ

t o thành t  bào, các t  ch c c a c  th ạ ế ổ ứ ủ ơ ể

§ Tăng t c đ  sinh trố ộ ưởng, tăng t  l  s ng, tăng s c sinh s n cho ỉ ệ ố ứ ảtôm b  m ố ẹ

§  Ngoài ra   cá còn tăng t  l  n  tr ng, s  bi n d ng c a c  ở ỉ ệ ở ứ ự ế ạ ủ ơ

th , ph ng bóng h i c a cá hanh đ ể ồ ơ ủ ỏ

3) Vai trò dinh d ưỡ ng c a m t s  acid béo thi t y u: ủ ộ ố ế ế

q ArA tên vi t t t c a ế ắ ủ arachidonic acid, thu c nhóm omega­6, ộ

m ch cacbon 20C, có 4 n i đôi trong m ch cacbon.ạ ố ạ

q Đ i v i đ ng v t th y s n:  ố ớ ộ ậ ủ ả

• D  tr  và cung c p năng lự ữ ấ ượng cho  u trùng trong quá trình ấtrao đ i ch t và xây d ng c  thổ ấ ự ơ ể

• Tham gia vào quá trình bi n tháiế

q EPA tên vi t t t c a ế ắ ủ eicosapentanoic acid (t ng h p t  ổ ợ ừLLA) thu c nhóm omega 3, m ch cacbon có 20C, có 5 n i ộ ạ ốđôi trong m ch.ạ

q Đ i v i đ ng v t th y s n:  ố ớ ộ ậ ủ ả

§ Tham gia vào c u t o thành t  bào ấ ạ ế và t  ch c c  thổ ứ ơ ể, 

nguyên li u cho t ng h p acid m ch dài. ệ ổ ợ ạ

§ Cho ch t lấ ượng tinh trùng   cá cao, tăng t  l  n  c a ở ỉ ệ ở ủ

tr ng, gi m t  l  d  hình, d  t t   cá. ứ ả ỉ ệ ị ị ậ ở

§ N u thi u thì t c đ  sinh trế ế ố ộ ưởng th p, t  l  n  tr ng ấ ỉ ệ ở ứ

th p.ấ

IV. TIÊU HÓA VÀ H P THU LIPID Ấ

1. Tiêu hóa:

a) Tiêu hóa c  h c ơ ọ

•. Mi ng:  ệ (phân c t) ­> mãnh nh   ­> xu ng d  dày ắ ỏ ố ạ

•. D  dày:  ạ nhu đ ng d  dày đ y xu ng ru t tr ộ ạ ẩ ố ộ ướ c. 

• Các acid béo ng n và choline tan đắ ược trong nước nên được 

h p th  tr c ti p qua t  bào màng nh y c a ru t. ấ ụ ự ế ế ầ ủ ộ

• Các acid béo có chu i carbon dài không hòa tan trong nỗ ước 

chúng liên k t v i mu i m t t o thành các h t nh  micelle có ế ớ ố ậ ạ ạ ỏkích thước 50 ­ 100 A0 phân tán nh  trong nỏ ước ­> h p thu qua ấthành ru t nh  các t  bào h p th  ộ ờ ế ấ ụ

• Trong thành ru t nh ng monoglyceride và các acid béo chu i ộ ữ ỗcarbon dài trên 14 C được tái t ng h p thành triglycerides.ổ ợ

• Các triglyceride này cùng v i m t lớ ộ ượng nh  phospholipid và ỏcác cholesterol t  do qua thành ru t đự ộ ược v n chuy n trong ậ ể

h  mao m ch   d ng liên k t v i các phân t  protein t o nên ệ ạ ở ạ ế ớ ử ạ

ph c h  lipoprotein có kích thứ ệ ướ ấc r t nh , g i là nh ng ỏ ọ ữ

3. Các y u t   nh h ế ố ả ưở ng đ n tiêu hóa và  ế

q  Ch  đ  dinh d ế ộ ưỡ ng c a t ng lo i cá ủ ừ ạ

ü VD: Kh u ph n cá vùng n c l nh và cá bi n c n nhi u ẩ ầ ướ ạ ể ầ ề

lipid h n cá vùng nơ ướ ấc  m vì năng l c s  d ng carbohydrate ự ử ụ

ü VD: Kh u ph n nghèo lipid s  d n đ n s  h p thu cũng ẩ ầ ẽ ẫ ế ự ấ

nh  s  v n chuy n nh ng vitamin A,D,E,K trong d ch bào b  ư ự ậ ể ữ ị ị

c n tr , chuy n hoá b  r i lo n.ả ở ể ị ố ạ

3. Các y u t   nh h ế ố ả ưở ng đ n tiêu hóa và  ế

h p thu lipid ấ

q  T  l  lipid trong kh u ph n ỷ ệ ẩ ầ

ü VD: Sinh tr ng c a cá h i vân không b   nh h ng khi ưở ủ ồ ị ả ưở

protein kh u ph n gi m t  48% xu ng 35% n u lipid tăng t  ẩ ầ ả ừ ố ế ừ15% lên 20%. (Takeuchi et al,1978) 

Ø  Khi l p kh u ph n cho tôm, cá c n có m t t  l  lipid nh t ậ ẩ ầ ầ ộ ỷ ệ ấ

đ nh. N u quá nhi u lipid có th  làm m t cân b ng ­> th a m  ị ế ề ể ấ ằ ừ ỡtích lu    mô và ph  t ng.ỹ ở ủ ạ

• Ngoài ra nhu c u lipid ph  thu c r t l n vào hàm lầ ụ ộ ấ ớ ượng và ch t ấ

lượng c a protein, c a ngu n cung c p năng lủ ủ ồ ấ ượng khác và ngay 

c  ch t lả ấ ượng c a d u. ủ ầ

ü T  l  protein và lipid đ  ngh  cho tôm cá là 6­7:1ỉ ệ ề ị

  M c lipid t i đa trong KP c a m t s  ĐVTS ứ ố ủ ộ ố  

Giống loài % lipid

thức ăn Giống loài thức ăn % lipid Chép

<15

VI. K T LU N: Ế Ậ

vai trò quan tr ng trong quá trình sinh tr ọ ưở ng và phát tri n c a  ể ủ ĐVTS. 

bi t là   giai đo n  u trùng và gi ng ệ ở ạ ấ ố

ch t l ấ ượ ng c a gi ng ủ ố

đã đ ượ c công b  và  ng d ng vào th c t  s n xu t đem l i  ố ứ ụ ự ế ả ấ ạ

hi u qu  cao.  ệ ả