Bài thuyết trình nhóm Công nghệ chế biến thực phẩm - Quá trình chần được tiến hành với các nội dung: Cơ sở khoa học, mục đích công nghệ và phạm vi áp dụng, các biến đổi của nguyên liệu, các yếu tố ảnh hưởng, thiết bị. Để hiểu rõ hơn về đề tài mời các bạn cùng tham khảo tài liệu.
Trang 1MÔN: CÔNG NGHỆ CHẾ BIẾN THỰC PHẨM
QUÁ TRÌNH
CHẦN
Nhóm 5
Trang 3Cơ sở khoa học
nước nóng trong khoảng thời gian nhất định
liệu chế biến Trong rau quả có enzyme bền nhất là peroxidase Để vô hoạt được enzyme này cần gia nhiệt
ở 750C Khi vô hoạt được enzyme này thì tức là đã vô hoạt được các enzyme khác
chần, giữ nguyên nhiệt độ chần trong khoảng thời gian xác định và làm nguội nguyên liệu nhanh hoặc chuyển nhanh nguyên liệu qua công đoạn chế biến tiếp theo
Trang 5Phạm vi thực hiện
Trang 7Các biến đổi của nguyên liệu
Vật lý: hình dạng và thể tích thay đổi, một số trường hợp
xuất hiện vết nứt trên bề mặt nguyên liệu, các chỉ tiêu vật
lý khác như độ cứng, độ dai của nguyên liệu cũng thay đổi theo
Một số biến đổi sẽ ảnh hưởng có lợi cho công nghệ chế biến Chỉ tiêu vật lý bị biến đổi quá mức thì sẽ ảnh hưởng xấu đến giá trị cảm quan của rau trái đóng hộp
Để hạn chế hiện tượng này, sử dụng phụ gia cải thiện cấu trúc - phổ biến nhất là CaCl2 với nồng dộ 1-2% trong dung dịch chần
Trang 8Các biến đổi của nguyên liệu
Sự khuếch tán và hòa tan một số cấu tử từ nguyên liệu vào dung dịch chần (thường là nước nóng) làm tổn thất thành phần dinh dưỡng trong nguyên liệu, đặc biệt là các hợp chất có phân tử lượng nhỏ và dễ hòa tan vào nước như đường khử, acid amin, một số muối khoáng và vitamin
Một số vi sinh vật và các tạp chất cơ học như bụi, cát
có mặt trên bề mặt của nguyên liệu cũng sẽ khuếch tán vào nước nóng
Trang 9Các biến đổi của nguyên liệu
Hóa học: nhiệt độ cao thúc đẩy phản ứng hóa học xảy
ra nhanh hơn Trong quá trình chần, vitamin có thể bị phân hủy bởi nhiệt hoặc bị oxy hóa, hàm lượng vitamin trong nguyên liệu sau khi chần sẽ bị giảm đi, vitamin C
dễ bị tổn thất nhất
Một số chất màu như chlorophyll cũng rất dễ bị tổn thất
Để hạn chế điều này, các nhà sản xuất thường bổ sung sodium carbonate (nồng dộ 0,125% w/w) vào nước chần Nhược điểm của giải pháp này là làm tăng tỷ lệ tổn thất ascorbic acid trong nguyên liệu rau trái
Trang 10Các biến đổi của nguyên liệu
Hóa lý: làm thoát khí ra khỏi các gian bào trong cấu trúc
mô thực vật Ngoài ra, còn tạo nên những biến đổi về pha như các hạt tinh bột trong một số loại trái cây sẽ bị
hồ hóa, một số phân tử protein hòa tan sẽ bị đông tụ
Tuy nhiên, những biến đối này không ảnh hưởng xấu đến giá trị dinh dưỡng của sãn phẩm
Trang 11Các biến đổi của nguyên liệu
Sinh học: một số loài vi sinh vật có thể bị ức chế hoặc
tiêu diệt do nhiệt độ cao
Hóa sinh: các enzyme trong nguyên liệu sẽ bị vô hoạt
Nếu nhiệt độ tăng chậm trong khoảng thời gian dài thì các enzyme sẽ xúc tác phản ứng xảy ra như phản ứng oxy hóa polyphenol, phản ứng thủy phân pectin, phản ứng oxy hóa chất béo…
Việc tăng chậm nhiệt độ trong giai đoạn đầu của quá trình chần còn làm cho hệ VSV trong nguyên liệu phát triển, ảnh hưởng xấu đến giá trị dinh dưỡng và cảm quan của sản phẩm
Trang 13Các yếu tố ảnh hưởng
Nhiệt độ quá cao làm giảm các giá trị cảm quan, ngoài
ra còn làm tăng chi phí năng lượng cho quá trinh chần
Trang 14Các yếu tố ảnh hưởng
quả ức chế enzyme và vi sinh vật tăng theo
của enzyme để chọn nhiệt độ và thời gian
độ truyền nhiệt, mức độ tổn thất cấu tử hòa tan trong nguyên liệu
Trang 15Các yếu tố ảnh hưởng
nhưng độ tổn thất các cấu tử hòa tan sẻ càng lớn
pháp sẽ ảnh hưởng khác nhau đến mức độ vô hoạt enzyme và vi sinh vật
Trang 16Ảnh hưởng của phương pháp chần đến sự tổn thất
vitamin C (% so với hàm lượng trong nguyên liệu trước
Trang 17Thiết bị chần
§ Để gia nhiệt và giữ nhiệt nguyên liệu trong hai giai đoạn đầu, có thể sử dụng nước nóng hoặc hơi nước (phương pháp gia nhiệt trực tiếp)
§ Để làm nguội nhanh nguyên liệu, người ta sử dụng nước lạnh hoặc không khí lạnh.
Trang 19Thiết bị chần nước nóng
§ Trường hợp ngâm nguyên liệu trong nước chần: thiết bị
thường có dạng hình trụ, nằm ngang và nhúng trong bệ nước nóng Thân hình trụ được đục lỗ Phần thân trụ
có thể xoay quanh trục Bên trong thân trụ có những thanh gạt
Nguyên liệu được ngập trong nước chần Khi phần thân xoay quanh trục, các thanh gạt sẽ đẩy nguyên liệu theo hướng đến đầu bên kia của thân để tháo sản phẩm ra ngoài
Trang 20Thiết bị chần nước nóng
Trường hợp phun nước chần lên bề mặt nguyên liệu:
Trang 21Thiết bị chần nước nóng
Để đảm bảo gia nhiệt đều, đồng nhất sản phẩm, nâng cao chất lượng sản phẩm
chần: nguyên liệu ít bị tổn thương, tổn thất dinh dưỡng trong nguyên liệu giảm, chi phí năng lượng cho giai đoạn gia nhiệt tăng
Trang 22Thiết bị chần hơi nước
dạng trên nhưng dùng hơi nước để gia nhiệt và giữ nhiệt trong quá trình chần
5m, chiều rộng dao động từ 1.0 – 1.5m
xoáy hoặc hệ thống nắp đậy thủy lực để hạn chế sự thoát hơi, tiết kiệm chi phí năng lượng vận hành
lớp trên băng tải
Trang 23§Thiết bị dạng này cho phép tiêu diệt hoàn toàn
hệ enzyme trong nguyên liệu, đồng thời hạn chế sự tổn thất dinh dưỡng ở mức cao nhất Fellows (2000) cho rằng hàm lượng vitamin C sau khi chần còn 76 – 85%.
vi sinh vật bám trên bề mặt nguyên liệu.
Trang 24Thiết bị chần tầng sôi
Trang 25§ Tốc độ chuyển động của hỗn hợp trên xấp xỉ 4.5m/s
gian gia nhiệt ngắn, nguyên liệu được gia nhiệt đồng đều, giảm lượng nước thải cần xử lý sau khi chần, mức
độ tổn thất vitamin và các cấu tử mẫn cảm với nhiệt cũng sẽ giảm
Trang 26Thiết bị chần bằng vi sóng
nguyên liệu sẽ liên tục quay cực, từ đó làm gia tăng nhiệt độ
đều trong nguyên liệu thì sự gia tăng nhiệt độ trong nguyên liệu sẽ đồng nhất
thống
Trang 27THANK YOU!