KIỂM NGHIỆM TINH DẦU TRONG DƯỢC LIỆU

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY ĐÔBỘ MÔN DƯỢC LIỆU- DƯỢC HỌC CỔ TRUYỀN ----BÀI BÁO CÁO THỰC HÀNH DƯỢC LIỆU ĐỊNH LƯỢNG TINH DẦU TRONG DƯỢC LIỆU KIỂM NGHIỆM TINH DẦU BẰNG SĂC KÝ LỚP MỎNG GIẢNG V

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY ĐÔ

BỘ MÔN DƯỢC LIỆU- DƯỢC HỌC CỔ TRUYỀN

 BÀI BÁO CÁO THỰC HÀNH DƯỢC LIỆU

ĐỊNH LƯỢNG TINH DẦU TRONG DƯỢC LIỆU

KIỂM NGHIỆM TINH DẦU BẰNG SĂC KÝ LỚP MỎNG

GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN: ThS Đỗ Văn Mãi

TIỂU NHÓM 2 – LIÊN THÔNG CĐ-ĐH DƯỢC 13A

1 Nguyễn Lê Nhật Linh

2 Trần Ngọc Thiên Vy

3 Đặng Thị Thùy Dung

4 Hồ Linh Phương

5 Đỗ Công Hậu

6 Dương Thị Ngọc Em

Cần Thơ, 2019

I CƠ SỞ LÝ THUYẾT

Tách tinh dầu ra khỏi dược liệu bằng phương pháp cấtt lôi cuốn theo hơi nước

Từ lượng tinh dầu (gam hay milỉlit) thu được trên một lượng dược liệu xác định tính ra hàm lượng phần trăm (kl/kl hay tt/kl) tinh dầu có trong dược liệu Việc tách tinh dầu ra khỏi dược liệu dựa trên nguyên tắc: nước và tinh dẩu

là hai chất lỏng bay không đồng tan với nhau nhưng có thể tạo với nhau một hỗn hợp đẳng phí (hằng phị)

Tại điểm sôi của hỗn họp, pha hơi có tỉ lệ của nước và tinh dẩu khác với ở trạng thái lỏng (trong trường hợp này, tỉ lệ tinh dầu của hỗn hợp hơi cao hơn lượng tinh dẩu có trong nước ở trạng thái lỏng) Khi ngưng tụ hỗn hợp hơi này, nước và tinh dầu tách trở lại thành hai pha riêng biệt Xác định lượng tinh dầu tách ra khỏi hỗn hợp ngưng tụ sẽ biết được lượng tinh dầu có trong dược liệu

II NỘI DUNG THỰC HÀNH

1 Xác định hàm lượng tinh dầu sả bằng phương pháp cất kéo theo hơi nước

 Chuẩn bị:

− Bộ dụng cụ chiết tinh dầu

− Dược liệu: Sả mua tại chợ Cái Răng Cầm Thơ

 Tiến hành:

Cân 320g sả bào, cho vào bình cầu, thêm nước ngậm mặt dược liệu, lắp vào

bộ chiết lôi cuốn theo hơi nước Đun và giữ hỗn hợp sôi trong 2h Hơi nước và hơi tinh dầu bốc lên gặp lạnh ngưng tụ lại và rơi xuống ống hứng, tinh dầu sẽ tách

ra khỏi lớp nước

2

Để nguội, đọc thể tích tinh dầu trong ống hứng

Bếp nun Bình cầu

Phần sinh hàn

Ống hứng khắc vạch

Ống hồi lưu Phần

phân tách

Hàm lượng tinh dầu (X) sả tính theo công thức dược liệu tươi

X = %

a: thể tích tinh dầu đọc được (ml)

b: khối lượng dược liệu tươi (g)

 X = = 0,59%

So sánh với hàm lượng tinh dầu Sả ở Hà Nội là 0,46 – 0,55% thì tinh dầu Sả mua tại chợ Cái Răng Cầm Thơ có hàm lương tinh dầu cao hơn

2 Kiểm nghiệm tinh dầu sả bằng sắc ký lớp mỏng

2.1 Dịch chấm sắc ký

− Tinh dầu sả chiết (C)

− Tinh dầu sả mua (M)

2.2 Chuẩn bị bản mỏng

Bản sắc ký dùng bản mỏng silica gel F254 tráng sẵn

II.3 Chuẩn bị dung môi

Pha hệ dung môi gồm Ether dầu hỏa – Etyl acetat (9:1), để yên trong 15-30 phút cho bão hòa dung môi

II.4 Khai triển

Dùng mao quản chấm 2 mẫu thử lên 2 bản mỏng silicagel, 1 bản chấm 2 vạch gồm mẫu C và M, 1 bản chấm 2 điểm gồm mẫu C và M

Đặt 2 bản mỏng vào bình sắc ký để khai triển

4

Khi dung môi còn cách mép trên khoảng 1cm thì lấy bản mỏng ra và để bay hơi dung môi

II.5 Phát hiện vết và tính giá trị R f

Nhúng với thuốc thử vanilin - sulfuric với tỷ lệ 1:1 Sấy ở 110oC trong 2-3 phút

- Ta có hệ số Rf

Rf (C) =

Rf (M) =

Mô tả: xuất hiện các vết có màu từ xanh đến đỏ tím

Nhận xét:

− Kích thước vết màu tím của C to và đậm hơn so với M => thành phần citral của C nhiều hơn M

− M có nhiều vết và phổ nhiều màu hơn C => trong hàm lượng tinh dầu của

M có nhiều tạp chất hơn

6