chiến thuật ôn tập ngữ văn 12

LÀM VĂN 7,0 điểm Câu 1 2,0 điểm Hãy viết 01 đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý kiến được nêu trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu: "Leo lên đỉnh cao là để các em c

Trang 1

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐỀ THI MINH HỌA

(Đề thi có 01 trang)

KỲ THI TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUỐC GIA NĂM 2017

Môn thi: NGỮ VĂN Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề

I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:

Leo lên đỉnh núi không phải để cắm cờ mà là để vượt qua thách thức, tận hưởng bầu không khí và ngắm nhìn quang cảnh rộng lớn xung quanh Leo lên đỉnh cao là để các em có thể nhìn ngắm thế giới chứ không phải để thế giới nhận ra các em Hãy đến Paris để tận hưởng cảm giác đắm chìm trong Paris chứ không phải lướt qua đó để ghi Paris vào danh sách các địa điểm các em đã đi qua và tự hào mình là con người từng trải Tập luyện những suy nghĩ độc lập, sáng tạo và táo bạo không phải để mang lại sự thỏa mãn cho bản thân mà là để đem lại lợi ích cho 6,8 tỷ người trên trái đất của chúng ta Rồi các em sẽ phát hiện ra sự thật vĩ đại và thú vị mà những kinh nghiệm trong cuộc sống mang lại, đó là lòng vị tha mới chính là điều tốt đẹp nhất mà các em có thể làm cho bản thân mình Niềm vui lớn nhất trong cuộc đời thực ra lại đến vào lúc các em nhận ra các em chẳng có gì đặc biệt cả Bởi tất cả mọi người đều như thế

(Trích Bài phát biểu tại buổi lễ tốt nghiệp trường trung học Wellesley

của thầy Hiệu trưởng David McCullough – Theo http://ehapu.edu.vn, ngày 5/6/2012)

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích trên

Câu 2 Anh/Chị hiểu thế nào về câu nói sau: "Leo lên đỉnh núi không phải để cắm cờ mà là để vượt qua

thách thức, tận hưởng bầu không khí và ngắm nhìn quang cảnh rộng lớn xung quanh."?

Câu 3 Theo anh/chị, vì sao tác giả cho rằng: "Niềm vui lớn nhất trong cuộc đời thực ra lại đến vào lúc các

em nhận ra các em chẳng có gì đặc biệt cả."?

Câu 4 Thông điệp nào của đoạn trích trên có ý nghĩa nhất đối với anh/chị?

II LÀM VĂN (7,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm)

Hãy viết 01 đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý kiến được nêu trong đoạn trích

ở phần Đọc hiểu: "Leo lên đỉnh cao là để các em có thể nhìn ngắm thế giới chứ không phải để thế giới nhận

ra các em."

Câu 2 (5,0 điểm)

Phân tích vẻ đẹp hào hùng của hình tượng người lính trong bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng

ĐỀ THI THỬ NGHIỆM

(Đề thi có 01 trang)

KỲ THI TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUỐC GIA NĂM 2017

Môn thi: NGỮ VĂN Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề

Đọc đoạn trích dưới đây và thực hiện các yêu cầu:

Ta lớn lên bằng niềm tin rất thật Biết bao nhiêu hạnh phúc có trên đời Dẫu phải khi cay đắng dập vùi Rằng cô Tấm cũng về làm hoàng hậu Cây khế chua có đại bàng đến đậu Chim ăn rồi trả ngon ngọt cho ta Đất đai cỗi cằn thì người sẽ nở hoa Hoa của đất, người trồng cây dựng cửa Khi ta đến gõ lên từng cánh cửa

Thì tin yêu ngay thẳng đón ta vào

Ta nghẹn ngào, Đất Nước Việt Nam ơi!

Ta lớn lên khao khát những chân trời Những mảnh đất chân mình chưa bén được Những biển khơi chứa mặt trời đỏ rực

Trang 2

Những ngàn sao trôi miết giữa màu xanh

(Trích Mặt đường khát vọng, Nguyễn Khoa Điềm, NXB Văn nghệ giải phóng, 1974, tr.35-36)

Câu 1 Những từ ngữ, hình ảnh nào trong đoạn trích được lấy từ chất liệu văn học dân gian?

Câu 2 Anh/chị hiểu như thế nào về nội dung câu thơ: “Đất đai cỗi cằn thì người sẽ nở hoa”?

Câu 3 Nêu tác dụng của biện pháp điệp từ được sử dụng trong bốn câu thơ cuối đoạn trích Câu 4 Điều anh/chị tâm đắc nhất trong đoạn trích trên là gì?

Anh/Chị hãy phân tích đoạn trích Ai đã đặt tên cho dòng sông? của Hoàng Phủ Ngọc

Tường (Ngữ văn 12, tập 1) để làm sáng tỏ ý kiến trên

ĐỀ THI THAM KHẢO KỲ THI TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUỐC GIA NĂM 2018

Bài thi: NGỮ VĂN

Thời gian làm bài:120 phút, không kể thời gian phát đề I

ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Sự trưởng thành của con người luôn song hành cùng những vấp ngã và sai lầm Vì thế, hãy chấp nhận điều đó như một lẽ tự nhiên Khi trẻ học nói, học đi hay bất cứ điều gì, chúng đều phải nếm trải những va vấp Chúng ta cũng vậy, có thể đằng sau những tư tưởng vừa lĩnh hội, hoặc sau sự chín chắn rèn giũa được là một thất bại, hay một bước lùi nào đó Tuy nhiên, đừng đánh đồng những sai lầm ấy với việc ta không thể trưởng thành Hãy hiểu rằng, như một lẽ tự nhiên, sau một bước tiến xa luôn tồn tại một bước lùi gần và hãy tin tưởng rằng mọi trải nghiệm đều đem lại cho ta những bài học quý giá nếu ta biết trân trọng nó Chính vì vậy, đừng giữ thái độ cầu toàn trong mọi sự Dĩ nhiên, để đạt được điều mình mong muốn, ta phải không ngừng nỗ lực Nhưng đừng yêu cầu cuộc đời phải viên mãn thì ta mới hài lòng và cũng đừng đòi hỏi mọi mối quan hệ phải hoàn hảo thì ta mới nâng niu trân trọng Hoàn hảo là một điều không tưởng Trên đời, chẳng có gì là hoàn thiện, hoàn mĩ cả […] Khi kiếm tìm sự hoàn hảo, người ta

dễ trở nên hà khắc, hay phán xét bản thân và mọi người Bởi vậy, trên con đường trưởng thành của mình, mỗi người cần phải học cách chấp nhận người khác và chấp nhận bản thân như vốn có

(Theo Quên hôm qua sống cho ngày mai - Tian Dayton, Ph D, biên dịch: Thu Trang – Minh Tươi, NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, 2014, tr.68 - 69)

Câu 1 Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của văn bản

Câu 2 Theo tác giả, vì sao đừng giữ thái độ cầu toàn trong mọi sự?

Câu 3 Anh/Chị hiểu như thế nào về ý kiến: như một lẽ tự nhiên, sau một bước tiến xa luôn tồn tại một

bước lùi gần?

Câu 4 Anh/Chị có đồng tình với quan niệm: trên con đường trưởng thành của mình, mỗi người cần phải

học cách chấp nhận người khác và chấp nhận bản thân như vốn có? Vì sao?

II LÀM VĂN (7.0 điểm)

Câu 1 (2.0 điểm) Từ nội dung văn bản phần Đọc hiểu, anh/chi ̣hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ)

trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của sự trải nghiệm trong cuộc sống

Câu 2 (5.0 điểm) Cảm nhận của anh/chị về hình tượng người lái đò trong cảnh vượt thác (Người lái đò

Sông Đà - Nguyễn Tuân, Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo duc Vi ̣ êt Nam, 2016)

T ừ đó liên hệ với nhân vật Huấn Cao trong cảnh cho chữ (Chữ người tử tù - Nguyễn Tuân, Ngữ văn 11, Tập một, NXB Giáo duc Viêt Nam, 2016) đ ̣ ể nhận xét quan niệm của nhà văn về vẻ đẹp con người

Trang 3

A HỆ THỐNG KIẾN THỨC, KỸ NĂNG LÀM BÀI ĐỌC HIỂU VĂN BẢN VÀ NGHỊ LUẬN XÃ HỘI

I KIẾN THỨC, KỸ NĂNG ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

1 PHƯƠNG THỨC BIỂU ĐẠT

- Lưu ý : Một văn bản có thể sử dụng nhiều phương thức biểu đạt Vì vậy, cần đọc cẩn thận để xác định yêu cầu của đề trước khi chọn Thông thương đề sẽ yêu cầu xác định phương thức biểu đạt chính/ một/ hai

- Lưu ý : Đối với văn bản văn xuôi, xuất hiện nhiều các phương thức biểu đạt như tự sự, nghị luận, miêu tả Văn bản thơ xuất hiện nhiều phương thức biểu đạt biểu cảm, miêu tả Còn lai 2 phương thức

biểu đạt thuyết minh, hành chính-công vụ ít xuất hiện

- Lưu ý : Có những văn bản thơ sử dụng phương thức biểu đạt nghị luận

PHƯƠNG THỨC

PHÂN TÍCH VÍ DỤ VÀ CÁCH NHẬN BIẾT

1

TỰ SỰ

Trình bày diễn tiến sự việc

“Một anh đi thả ống lươn, một buổi sáng tinh sương đã thấy hắn trần truồng và xám ngắt trong một váy đụp

để bên một lò gạch bỏ không, anh ta rước lấy và đem về cho một người đàn

bà góa mù Người đàn bà góa mù này bán hắn cho một bác phó cối không con, và khi bác phó cối này chết thì hắn

bơ vơ, hết đi ở cho nhà này lại đi ở cho nhà nọ Năm hai mươi tuổi, hắn làm canh điền cho ông lý Kiến ”

(Chí Phèo-Nam Cao)

Văn bản sử dụng phương thức tự sự bởi những dấu hiệu sau:

 Trình bày diễn tiến sự việc, sự kiện

qua các mốc thời gian: “Buổi sáng tinh sương”, “bán hắn cho bác phó cối”,

“hai mươi tuôi, làm canh điền”

 Cốt truyện: kể về cuộc đời bất hạnh của Chí Phèo

 Nhân vật: Anh thả ống lươn, Chí Phèo

 Ngôi kể: ngôi thứ ba

 Câu trần thuật: “Một anh đi thả ống lươn ”, “Năm hai mươi tuổi, ”

2

NGHỊ LUẬN

“Người ta bảo, thời gian là vàng bạc, nhưng sử dụng đúng thời gian của tuổi trẻ là bảo bối của thành công.[ ] Thế giới này là của bạn, đất nước này là của chúng ta Chúng ta không thể ngồi nhìn đồng bào nghèo khó mãi Đừng ngồi quây quần thường xuyên bên góc bếp, và cũng đừng thu mình một góc trong nhà trọ nhỏ nhoi, hãy đi ra để nhìn để hiểu; đừng đắm đuối trên màn hình máy tính, trên smartphone bằng những câu chuyện phiếm giết thời gian,

mà hãy dùng nó như một công cụ nối liền thế giới bên ngoài ”

Văn bản sử dụng phương thức nghị luận bởi những dấu hiệu sau:

 Ý kiến, quan điểm: “thời gian là vàng bạc, nhưng sử dụng đúng thời gian của tuổi trẻ là bảo bối của thành công”

 Luận điểm, luận cứ:

- Luận điểm: “thời gian là vàng bạc, nhưng sử dụng đúng thời gian của tuổi trẻ là bảo bối của thành công”

- Luận cứ: liệt kê ra những việc không nên làm để sử dụng đúng thời gian làm rõ luận điểm

Có những cây bị chặt đứt ngang nửa thân mình, đổ ào ào như một trận bão

Ở chỗ vết thương, nhựa ứa ra, tràn trề, ngào ngạt, long lanh trong nắng hè gay gắt, rồi dần bầm lại, đen và đặc quyện thành từng cục máu lớn”

Trang 4

BIỂU CẢM Ví dụ:

" Làm sao được tan ra Thành trăm con sóng nhỏ Giữa biển lớn tình yêu

Để ngàn năm còn vỗ"

(Sóng-Xuân Quỳnh)

thái độ: bày tỏ nỗi khát khao được sống hết mình, trọn vẹn

 Từ ngữ thể hiện tình cảm: tan ra

 Khơi gợi sự đồng cảm ở người đọc

5

THUYẾT MINH

là cung cấp, giới thiệu, giảng giải,…những tri thức về một sự vật, hiện tượng nào đó

Thuyết minh về danh lam thắng cảnh, con vật, cây cối, các hiện tượng khoa học,

 Giới thiệu, trình bày làm rõ đặc điểm, nguồn gốc của đối tượng

Ví dụ: Đơn xin việc, biên bản

 Trình bày ý muốn, quyết định nào

đó thể hiện quyền hạn, trách nhiệm giữa người với người

2 PHONG CÁCH NGÔN NGỮ

- Lưu ý : Như phương thức biểu đạt, trong một văn bản có thể có nhiều phong cách ngôn ngữ khác nhau Vì vậy, khi đề yêu cầu xác định phong cách ngôn ngữ, để dễ dàng nhận biết học sinh nên dựa vào đặc trưng để xác định là ưu tiên hàng đầu

- Lưu ý : Dựa vào bảng đặc trưng dưới đây để lí giải lí do lựa chọn phong cách ngôn ngữ đó

PHONG CÁCH

NGÔN NGỮ

PHẠM VI

SỬ DỤNG

1

trong giao tiếp sinh hoạt hằng ngày

 Tính cá thể: cách nói, diễn đạt cá nhân

 Tính cụ thể: tức thời và ngắn gọn phục vụ

nhu cầu giao tiếp tức thời

 Tính cảm xúc: thái độ, tình cảm, cảm xúc

góp phần diễn đạt nội dung

Tính cá thể & cụ thể tiêu biểu cho PCNN sinh hoạt và có thể phân biệt với các PCNN còn lại

Lời đối thoại, độc thoại

Thư từ, nhật kí

2

NGHỆ THUẬT

Tác phẩm văn chương

 Tính hình tượng: hình tượng nghệ thuật

Tính hình tượng được xây dựng bằng các biện pháp nghệ thuật như ẩn dụ, hoán dụ,

 Tính truyền cảm: khơi gợi sự đồng điệu,

từ khách thể thiên nhiên: “sóng”;

 Tính thông tin, thời sự: Thông tin nóng hổi,

chính xác về địa điểm, thời gian, nhân vật, sự kiện

 Tính hấp dẫn: vấn đề mọi người quan tâm

 Tính ngắn gọn: thông tin cần

 Tính thông tin, thời sự phân biệt với các PCNN còn lại

Phóng sự, tiểu phẩm, bản tin, quảng cáo, bình luận, thời sự

 Tính công khai: công khai bình luận các vấn

đề chính trị-xã hội

 Tính chặt chẽ: lập luận chặt chẽ, có hệ thống

luận điểm, luận cứ rõ ràng

Các văn bản chính luận: xã luận, hịch, cáo, tuyên ngôn

Trang 5

thời sự nóng bỏng

 Tính truyền cảm: có thể hùng hồn, mạnh mẽ

hay tha thiết

 Tính chặt chẽ & công khai đặc trưng tiêu biểu của PCNN chính luận

5

KHOA HỌC

Lĩnh vực khoa học

 Tính khái quát, trựu tượng: dùng thuật ngữ

khoa học để biểu hiện khái niệm khoa học

 Tính khách quan phi cá thể: rõ ràng, khách

quan và không có dấu ấn cá nhân

 Tính logic: sản phẩm trí tuệ, tư duy logic

 Tính khái quát, trừu tượng là đặc trưng phân biệt với các PCNN còn lại

Sách giáo khoa, luận văn, bài nghiên cứu khoa học

6

HÀNH CHÍNH

Lĩnh vực hành chính

 Tính khuôn mẫu: soạn theo khuôn mẫu do

nhà nước quy định

 Tính chính xác-minh bạch: chỉ cho phép 1

cách hiểu

 Tính nghiêm túc-khách quan: vì có quan hệ

đến thể chế quốc gia, của xã hội

 Tính khuôn mẫu là đặc trưng cơ bản phân biệt với các PCNN khác

Đơn xin nhập học, biên bản, hiến pháp, quyết định, thông tư

Chủ nghĩa nhân đạo là tư tưởng lấy con người làm gốc, tôn

trọng, đề cao giá trị con người Tư tưởng này một mặt chống thần quyền (quyền của vua), mặt kia khẳng định cá tính, quyền sống của con người, trở thành tư tưởng tiêu biểu của thời đại Phục hưng ở phương Tây

 Làm rõ khái niệm: chủ nghĩa nhân đạo

 Thao tác lập luận giải thích

2

PHÂN TÍCH

Chia nhỏ đối tượng

ra thành nhiều khía cạnh để làm rõ

(1) Chủ nghĩa nhân đạo thông cảm, thương xót cho số phận đau khổ của con người (2) Trân trọng, tôn vinh vẻ đẹp của con người (3) Tố cáo, phê phán các thế lực chà đạp lên con người (4) Thấu hiểu, nâng niu ước mơ của con người

 (1), (2), (3), (4) là những khía cạnh, biểu hiện của chủ

nghĩa nhân đạo

 Thao tác lập luận phân tích

3

CHỨNG MINH

Dùng dẫn chứng xác thực, cụ thể, chính xác để làm sáng tỏ đối tượng

Các tác phẩm văn học Việt Nam giàu giá trị nhân đạo có thể

kể đến, như: Chuyện người con gái Nam Xương, Truyện Kiều,

đề

Ngoài ra, chủ nghĩa nhân đạo cũng gắn liền với chủ nghĩa hiện thực để vừa phản ánh hiện thực đời sống con người vừa thể hiện được cái nhìn nhân đạo của nhà văn đối với con người, xã hội

Giữa tác phẩm Văn chiêu hồn và Chinh phụ ngâm, Cung oán ngâm khúc, Truyện Kiều đều có điểm giống nhau là đều

Trang 6

diện và tìm những nét giống và khác để làm

rõ chúng

bàn về con người Nhưng khác nhau ở chỗ: Chinh phụ ngâm, Cung oán ngâm khúc, Truyện Kiều đều bàn về con người ở cõi sống, văn Chiêu hồn bàn về con người ở cõi chết

 So sánh tác phẩm để tìm ra điểm giống và khác nhau

(1) Nhiều bạn trẻ ngộ nhận rằng, hai người có nhiều điểm

tương đồng trong suy nghĩ, cách sống thì cuộc sống vợ

chồng sẽ rất hợp nhau (2) Vì vậy khi chọn người yêu hoặc

bạn đời, các bạn đừng chỉ nhìn vào biểu hiện bên ngoài mà

vội cho rằng người ấy “hợp gu” với mình (3) Quan điểm này hoàn toàn sai lầm (4) Bởi lẽ nếu hai bạn cùng chung

quan điểm sống, cá tính mạnh thì sẽ không ai chịu nhường

ai cả (5) Bạn có thể cùng sở thích về văn học, điện ảnh, ca

nhạc, vui chơi, giải trí- ấy là điều tốt nhưng nếu hai người cùng đều có ý muốn an nhàn, hưởng thụ thì tổ ấm của bạn sẽ

chẳng có ai “giữ lửa” cho hạnh phúc cả (6) Vì vậy hòa hợp

không có nghĩa là giống nhau

(C) Một chiếc lá rụng có linh hồn riêng, một tình cảm riêng, một cảm giác

riêng (1) Có chiếc tựa như mũi tên nhọn, từ cành cây rơi cắm phập xuống đất

như cho xong chuyện, cho xong một đời lạnh lùng, thản nhiên, không thương

tiếc, không do dự vẩn vơ (2) Có chiếc lá như con chim bị lảo đảo mấy vòng

trên không rồi cố gượng ngoi đầu lên, hay giữ thăng bằng cho tận tới cái giây nằm phơi trên mặt đất (Khái Hưng)

(1) Những đứa con từ khi sinh ra đến khi trưởng thành, phần lớn thời gian là

gần gũi và thường chịu ảnh hưởng từ người mẹ hơn là từ cha Chúng được mẹ cho bú sữa, bồng ẵm, dỗ dành, tắm giặt, ru ngủ, cho ăn uống, chăm sóc rất

nhiều khi ốm đau (2) Với việc nhận thức thông qua quá trình bé tự quan sát,

học hỏi tự nhiên hàng ngày và ảnh hưởng đặc biệt các đức của mẹ, đã hình

thành dần dần bản tính của đứa con theo kiểu “mưa dầm, thắm lâu” (3)

Ngoài ra, những đứa bé thường là thích bắt chước người khác thông qua

những hành động của người gần gũi nhất chủ yếu là người mẹ (C) Chính người phụ nữ là người chăm sóc và giáo dục con cái chủ yếu trong gia đình (Trần Thanh Thảo)

(Vũ Tú Nam)

Trang 7

(1) Trong tập “Nhật kí trong tù” (Hồ Chí Minh), có những bài phác họa sơ sài

mà chân thực đậm đà, càng tìm hiểu càng thú vị như đang chiêm ngưỡng một

bức tranh cổ điển (2) Có những bài cảnh lồng lộng sinh động như những tấm thảm thêu nền gấm chỉ vàng (3) Cũng có bài làm cho người đọc nghĩ tới

những bức tranh sơn mài thâm trầm, sâu sắc

(Lê Thị Tú An)

Câu chủ đề (C) tự suy ra là: vẻ đẹp đa dạng, phong phú của những bài thơ

trong tập Nhật kí trong tù của Hồ Chí Minh

(1) Đọc thơ Nguyễn Trãi, nhiều người đọc khó mà biết có đúng là thơ Nguyễn

Trãi không (2) Đúng là thơ Nguyễn Trãi rồi thì cũng không phải là dễ hiểu đúng (3) Lại có khi chữ hiểu đúng, câu hiểu đúng mà toàn bài không hiểu (4)

Không hiểu vì không biết chắc bài thơ được viết ra lúc nào trong cuộc đời

nhiều chìm nổi của Nguyễn Trãi (5) Cũng một bài thơ nếu viết năm 1420 thì

có một ý nghĩa, nếu viết năm 1430 thì ý nghĩa khác hẳn

(Hoài Thanh)

Câu (C) tự suy luận: Thơ Nguyễn Trãi rất khó nắm bắt

“Nước Việt Nam là một Dân tộc Việt Nam là một” [Hồ Chí Minh]

 khẳng định hùng hồn, đanh thép về sự đoàn kết, thống nhất ý chí của nhân dân ta

Ví dụ: “ Trường học của chúng ta phải hơn hẳn trường học của thực dân

và phong kiến (*) Muốn như thế thì thầy giáo, học trò và cán bộ phải cố gắng

hơn nữa để tiến bộ hơn nữa” (Về vấn đề giáo dục- Hồ Chí Minh)

 Từ “như thế” thay thế cho câu (*)

 Các từ/cụm từ thường dùng cho phép thế: ấy, vậy, đó, thế

3

PHÉP NỐI

Sử dụng các từ/ cụm từ biểu thị quan hệ với câu đứng trước

Ví dụ:

- “- Ai chà! Nhà này có mớ cá ngon gớm, chiều tớ phải xin một bát mới được

- Thế là đến chiều, mụ sai con bưng bát đến xin.”

(Làng - Kim Lân)

“Cô bé nhà bên (có ai ngờ)

Cũng vào du kích!

Hôm gặp tôi vẫn cười khúc khích

Mắt đen tròn (thương thương quá đi thôi)”

Trang 8

[Quê hương - Giang Nam]

 Bộc lộ tình cảm, cảm xúc: ngạc nhiên, xúc động, yêu mến,… một cách kín đáo

2

ẨN DỤ

☺ Ân dụ là gì?

 Ẩn dụ là so sánh ngầm làm cho hình ảnh trở nên sinh động, gợi hình, gợi cảm

☺ Nói giảm là gì?

 Là phép tu từ dùng cách làm giảm đi mức

độ, tính chất của sự vật, hiện tượng Nhằm tránh

ấn tượng không hay với người nghe hoặc sự khiêm tốn, nhún nhường

Ví dụ:

- “Quân đi điệp điệp trùng trùng Bước chân nát đá muôn tàn lửa bay”

(Việt Bắc- Tố Hữu)

Trang 9

(Tây Tiến-Quang Dũng)

 Điệp từ (lặp từ)/ Điệp ngữ: là lặp lại 1 từ hay cụm từ nhằm nhấn mạnh vấn đề được nói tới, tạo âm hưởng, nhịp điệp

 Điệp âm/ vần/ thanh: là lặp lại phụ âm đầu, vần và thanh điệu

 Điệp cấu trúc là sự lăp lại trọn vẹn cấu trúc của 1 câu

Ví dụ:

- “Ta làm con chim hót

Ta làm một cành hoa”

 Điệp từ: “Ta”, nhằm nhấn mạnh khát khao cống hiến

thăm thẳm” (Điệp âm)

- “Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi”( Điệp thanh)

- “Tôi sẽ lại nơi tôi hằng mơ ước Tôi sẽ về sông nước của quê hương

Tôi sẽ về sông nước của tình thương” (Điệp cấu trúc)

7 TƯƠNG

PHẢN

ĐỐI LẬP

☺ Tương phản/ đối lặp là gì?

 Là biện pháp tu từ sắp xếp bên cạnh nhau các

từ ngữ có tính chất trái ngược, đối lập nhau nhằm làm nổi bật một nội dung

Ví dụ:

“Lũ chúng tôi lớn lên từ tay mẹ Còn những bí và bầu thì lớn xuống”

 Tương phản/ đối lập: lớn lên-lớn xuống Nhằm nhấn mạnh công lao khó nhọc, hi sinh của

Ví dụ:

“ Hắt hiu lau xám đậm đà lòng

son”

 Đảo ngữ nhằm nhấn mạnh sự thiếu thốn, khó khăn

9 LIỆT KÊ

☺ Thế nào là liệt kê?

Liệt kê là sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm từ dùng loại để diễn tả được đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của thực tế, hay của tư tưởng, tình cảm

Ví dụ:

"Tin vui chiến thắng trăm miền Hòa Bình, Tây Bắc, Điện Biên vui về Vui từ Đồng Tháp, An Khê Vui lên Việt Bắc, đồi De, núi Hồng."

Ví dụ:

- “Sao anh không về chơi thôn Vĩ?”

- “Sóng bắt đầu từ gió Gió bắt đầu từ đâu?

 Thể hiện tình cảm , suy tư của nhân vật trữ tình

Cập câu đầu 7 tiếng, cập sau 6-8 tiếng

“Thuở trời đất nổi cơn gió bụi Khách má hồng nhiều nỗi truân chuyên Xanh kia thăm thẳm từng trên

Vì ai gây dựng cho nên nỗi này.”

II THƠ

ĐƯỜNG

1 NGŨ NGÔN

4 câu mỗi câu 7 tiếng và tuân theo niêm luật chặt chẽ ( vần ở

“Nam quốc sơn hà Nam đế cư, Tuyệt nhiên định phận tại thiên thư

Trang 10

LUẬT tiếng cuối câu 1-2-4 ) Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm,

Nhữ đẳng hành khang thủ bại hư”

2 BÁT CÚ

8 câu mỗi câu có 7 tiếng và tuân theo niêm luật chặt chẽ ( vần ở tiếng cuối câu 1-2-4-6-8 )

Ví dụ: Thương vợ; Câu cá mùa thu

“Quanh năm buôn bán ở mom sông Nuôi đủ năm con với một chồng

III THƠ

HIỆN ĐẠI

1 THƠ 5,6,7,8

CHỮ

Không hạn định số dòng, không theo niêm luật nhưng số tiếng trong mỗi câu ổn định

“Bỗng nhận ra hương ổi Phả vào trong gió se Sương chùng chình qua ngõ Hình như thu đã về”

2 THƠ TỰ

DO

Không quy định số tiếng, số dòng Số tiếng trong mỗi câu thay đổi linh hoạt

“Cha viết cho con từ chính cuộc đời cha

Những bài học một đời cay đắng Cha gởi cho con chút nắng

Hãy giữ giữa tim con “

8 ĐỀ TÀI – CHỦ ĐỀ

☺ Đề tài là phạm vi miêu tả trực tiếp của tác

phẩm Phạm vi của đề tài rất rộng, có thể là: thiên

nhiên, tình yêu, quê hương đất nước, con người

 Bề trên, bề nổi  Xây dựng từ đề tài  Bề sâu ( tô đậm điều tác giả cho là quan trọng)

Đề tài hay chủ đề rộng hơn?

 Thường đề tài rộng hơn và bao quát lấy chủ đề

Ví dụ: “Tây Tiến”- Quang Dũng

 Đề tài: chiến tranh

 Chủ đề: Vẻ đẹp thiên nhiên miền Tây Bắc và chân dung người lính

II KIẾN THỨC, KỸ NĂNG VIẾT ĐOẠN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI

Nội dung nghị luận tích hợp với phần đọc hiểu nhưng có thể khai thác sâu, rộng hoặc một khía cạnh của nội dung phần đọc hiểu

1 Kiến thức

a Khái niệm nghị luận xã hội

NLXH là phương pháp nghị luận lấy đề tài từ các lĩnh vực xã hội, chính trị, đạo đức làm nội dung bàn bạc nhằm làm sáng tỏ cái đúng-sai; cái tốt-xấu của vấn đề được nêu ra Từ đó đưa ra một cách hiểu thấu đáo về vấn đề nghị luận cũng như vận dụng nó vào đời sống

Danh ngôn dành cho bạn:

 “Điều quan trọng không phải vị trí ta đang đứng, mà ở hướng ta đang đi.”

Trang 11

 “Hãy làm những việc bình thường bằng lòng say mê phi thường”

2 Sử dụng chiến thuật sơ đồ tư duy và 4W1H

Ví dụ1:

ĐỀ

Hãy viết đoạn văn ngắn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/ chị về giá trị

của “sự thất bại” trong cuộc sống

WHAT Không ai sống trong đời mà không một lần sai phạm hay rơi vào trạng thái bế tắc, hụt

hẫng Đó là điều hiển nhiên mà bất cứ ai cũng phải đối mặt Đến ngay cả những đồ vật còn bị lỗi thì tại sao con người sống qua ngày tháng lại không được phép sai lầm, thất bại?

WHY-WHEN Người xưa có câu “sông có khúc, người có lúc”, có dám chắc rằng một vĩ nhân hay

bậc thánh hiền đều chưa từng mắc lỗi Ai rồi cũng có những lúc, những lần vất ngã, có những lỗi lầm Quan trọng là thái độ nhìn nhận sự việc và đứng dậy, sửa chữa như thế nào Vấp ngã không phải là thất bại mà là cách để chúng ta nhìn nhận được khoảng cách chạm tay tới thành công Mỗi lần vấp ngã lại cho ta những bài học, những kinh nghiệm mới, sự trưởng thành cả về nhận thức và ý chí

WHO

Chẳng phải Edison đã làm thí nghiệm đến hàng nghìn lần mới phát minh ra được bóng đèn điện- một phát minh vĩ đại của nhân loại Chẳng phải vượt qua căn bệnh khiếm thính quái ác bằng tài năng và nỗ lực không ngừng nghỉ, Beethoven vẫn trở thành một trong những nhà soạn nhạc vĩ đại nhất thế giới Nhưng điểm chung của họ là ý chí, nghị lực phi thường, không mặc cảm vi khiếm khuyết của bản thân, vì những lần vấp ngã Nếu bạn đang trong trạng thái khủng hoảng, đang không tìm thấy hướng đi cho mình, thì đừng vội nản chí, bỏ cuộc vì với bạn, thành công chỉ đang tạm trì hoãn mà thôi

HOW Con đường đi của chúng ta chưa bao giờ bằng phẳng, bởi vậy không nên ngại khó

khăn, thử thách, ngại thất bại Phải trải qua những điều đó thì tự bản thân mới thấy trưởng thành và thành công sẽ đến trong ngày mai Có đánh đổi mới có thành công Bởi vậy chúng ta đừng ngại ngần thất bại để đổi lấy thành công về sau Nhữxng người không dám đối mặt với thất bại là những người không có ý chí và nghị lực, không có quyết tâm vượt qua mọi chuyện Vì vậy, mỗi người cần có cách nhìn nhận đúng đắn hơn để trở thành người sống có ích hơn

Trang 12

Ví dụ 2:

ĐỀ

Hãy viết một đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ của anh/chị về câu nói được

nêu trong bài thơ ở phần đọc hiểu: Thời gian nhàn rỗi chính là thời gian của văn hóa

và phát triển

WHAT Trong cuộc sống bộn bề của công việc, ai ai cũng cần phải có nhu cầu nghỉ ngơi thư

giãn Thời gian rảnh rỗi là khoảng thời gian không dành cho học tập và công việc Người xưa có câu: Nhàn cư vi bất thiện nghĩa là nhàn rỗi rất vô bổ, có thể dẫn đến những tệ nạn có hại

WHY-WHEN

Nhưng xét về mặt tích cực, nhàn rỗi với những hình thức thư giãn lại thể hiện chính nền văn hóa và sự phát triển của đất nước đó Câu nói khuyên chúng ta nên đưa ra những lựa chọn văn hóa để thời gian nhàn rỗi không trở nên vô nghĩa Thời gian cuối tuần và những khi rảnh rỗi họ có thật nhiều sự lựa chọn khác nhau: có thể ngồi nhâm nhi chút cà phê và đọc sách, đánh cờ, đi bộ thư giãn ở công viên, thăm vườn bách thú đến bảo tàng nhà hát hay các câu lạc bộ Xã hội nào càng phát triển thì những hình thức thư giãn kể trên ngày càng nhiều Những thú vui của chúng ta khi rảnh rỗi thể hiện

chính văn hóa của bản thân

WHO Có những người tiêu tốn thời gian của mình vào những việc vô bổ như nghiện game

online Không chỉ game online, Facebook cũng đang là một “món ăn tinh thần” gây nghiện cực lớn trong giới trẻ Việt Trong một khảo sát của trang web GlobalWebIndex vào tháng 10/2014, Việt Nam đứng thứ 10 trong top 10 nước nghiện Facebook nhất thế giới

HOW Những thứ đó không những không giúp ta phát triển mà nó còn đưa ta vào con đường của những sai lầm của mù quáng không thể bứt ra được, và nó còn làm nền văn hóa của

đất nước tụt hậu với sự kìm hãm của các tệ nạn xã hội Ngược lại nếu con người ta có thói quen đọc sách, vui chơi khám phá, hòa mình vào chăm sóc thiên nhiên, thì tâm hồn con người ta trở nên nhẹ nhàng thanh thoát, có thời gian bên gia đình, chăm sóc gia đình sẽ gắn kết tình cảm các thành viên hình thành nên một tổ ấm một tế bào tốt của xã hội góp phần xây dựng xã hội văn minh, văn hóa

Ví dụ 3:

ĐỀ Hãy viết một đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ của anh/ chị về lời khuyên

của cha gởi con được đặt ra trong văn bản:

Đừng vui quá Sẽ đến lúc buồn Đừng quá buồn Sẽ có lúc vui Tiến bước mà đánh mất mình Con ơi, dừng lại Lùi bước để hiểu mình Con cứ lùi thêm nhiều bước nữa

WHAT

Chẳng biết từ bao giờ, có lẽ từ khi tôi lớn và cũng có thể từ khi tôi hiểu được giá trị của cuôc sống, hiểu được rằng ganh đua, bon chen với mọi người xung quanh rồi một lúc nào đó mình cũng bị đánh bật ra mà mình không hay biết Vì cuộc sống vốn dĩ mong manh Và cũng không biết từ bao giờ các câu nói trong bài Gửi con của Bùi Nguyễn Trường Kiên thấm nhuần trong tôi

Tiến bước mà đánh mất mình Con ơi, dừng lại

Lùi bước để hiểu mình Con cứ lùi thêm nhiều bước nữa

WHY-WHEN Trong cuộc đời con người luôn có lúc vui lúc buồn Trạng thái tâm lí bình thường: buồn thì khóc, vui thì cười Quan trọng là biết điều chỉnh cân bằng các trạng thái cảm

xúc Cần thiết phải tạo ra được sự ổn định trong tinh thần Không có sự cân bằng ta dễ rơi vào trạng thái không làm chủ bản thân và dẫn đến những sai lầm và thất bại trong cuộc sống, học tập cũng như công việc Trong bất cứ hoàn cảnh nào ta phải luôn tự soi rọi lại mình, đấu tranh với chính mình để hoàn thiện nhân cách

WHO

Ngày nay nhiều người vì lợi ích bản thân luôn ganh đua, bon chen và dần đánh mất mình Bạn có thể thấy hành động ngông cuồn ấy trong cách chạy xe điên cuồng, trong những tiệc ăn chơi thâu đêm và khi rơi vào bi kịch họ không có khả năng làm chủ bản

Trang 13

thân dẫn đến những hành động mù quáng làm hại bản thân và người khác mà báo chí gần đây phản ánh

HOW Gửi đến bạn, đến tôi, đến chúng ta bài thơ Gửi con của Bùi Nguyễn Trường Kiên như một lời tự nhắn nhủ chính chúng ta trước những cạm bẫy, ganh đua và bon chen của

cuộc sống này, đừng đánh mất mình để đạt được một gì đó vinh quang hào nhoáng, những thứ phù phiếm xa hoa Cần lên án lối sống vị kỉ, hẹp hòi, sống buông thả Hãy học cách sống giản dị, khiêm nhường

Ví dụ 4:

ĐỀ

Hãy viết một đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ của anh/chị về thông điệp

được đặt ra trong văn bản: “Ước mơ không phải là cái gì sẵn có, cũng chẳng phải là cái gì không thể có”

WHAT Ước mơ hướng tới kết quả tốt đẹp, vị trí xứng đáng Tuy nhiên không phải cứ ước mơ

là có thể đạt được Ước mơ phải đi liền với sự cố gắng, kiên trì vươn lên Mọi thứ đều

có thể nếu có ý chí, dám dấn thân Thế cho nên “Ước mơ không phải là cái gì sẵn có, cũng chẳng phải là cái gì không thể có”

WHY-WHEN Tuổi trẻ con người sẽ qua đi nhanh chóng thế cho nên ta cần phải có ước mơ hòai bão

để thay đổi Cuộc sống không có điều gì dễ dàng tự nhiên mà có được Khó khăn là điều tất yếu không thể tránh khỏi Nhiệm vụ của bạn là mạnh mẽ vượt qua nó Phải hi sinh, đánh đổi mới đạt được mong muốn

WHO Có làm có thử, có dám thân mới có vinh quang Bạn không thể ngồi yên một chỗ chờ

đợi thành công Những phát minh như máy ghi âm, máy ảnh chụp hình động, và chiếc bóng đèn điện chiếu sáng suốt ngày đều là thành quả lao động của Edison và nó là sản phẩm của ước mơ Sở hữu trong tay khối tài sản 13,5 tỷ USD CEO Facebook Mark Zuckerberg là một trong hai tỷ phú trẻ tuổi nhất nước Mỹ Và xuất phát điểm ban đầu cũng là ước mơ, niềm đam mê công nghệ

HOW Để có được thành công trước hết phải luôn có niềm tin, đam mê cùng tinh thần kiên

định Nhiều bạn trẻ ngày nay không ý thức được điều đó nên chưa hề cố gắng hoặc sống rất hời hợt Ai cũng được sống một lần, và không ai “đánh thuế” ước mơ của bạn cho nên hãy sống hết mình và hãy ước mơ Mọi thành công sẽ đến nếu ngày hôm này bạn bắt đầu hiện thực nó

Danh ngôn dành cho bạn:

 “Điều bạn gặt hái được bằng việc đạt được mục tiêu không quan trọng bằng con người bạn trở thành khi đạt được mục tiêu.”

Trang 14

III CÁC DẠNG ĐỀ NLVH SẼ XUẤT HIỆN TRONG KI THI TN PT QUỐC GIA

1 PHÂN TÍCH- CẢM NHẬN MỘT ĐOẠN THƠ/ BÀI THƠ & PHÂN TÍCH - CẢM NHẬN MỘT ĐOẠN TRÍCH/ TÁC PHẨM VĂN XUÔI

- Phân tích là một thao tác lập luận Đề yêu cầu phân tích thì sử dụng thao tác chính là phân tích và kết

hợp với một số thao tác hỗ trợ khác như chứng minh, bình luận, so sánh, bác bỏ Đối với đề yêu cầu cần phân tích phải làm rõ mọi mặt của vấn đề nghị luận

- Còn với yêu cầu đề cảm nhận, học sinh không phân tích mọi mặt vấn đề nghị luận mà chỉ cần lướt qua

và đi sâu vào vấn đề mình yêu thích, tâm đắc Vì cảm nhận gần với phương thức biểu cảm cho nên học sinh cũng cần nêu cảm nhận như suy nghĩ, tình cảm đối với vấn đề nghị luận sau khi phân tích Cảm

nhận dựa trên cơ sở phân tích chớ không cảm nhận suông, không có cơ sở

- Yêu cầu của bài làm cảm nhận và phân tích cơ bản giống nhau để đảm bảo kiến thức cơ bản

Cách làm bài

TRIỂN KHAI

1 Giới thiệu Tác giả, tác phẩm và đoạn thơ/ bài thơ

2 Khái quát Vị trí, vai trò đoạn thơ trong bài thơ hoặc bài thơ trong sự nghiệp sáng tác của tác

giả hay nền văn học Việt Nam

3.Phân tích/cảm

nhận

- Làm rõ nội dung và nghệ thuật Chủ yếu sử dụng thao tác phân tích, chứng minh

- Chú ý đến hình ảnh thơ, chi tiết, hình tượng, thể thơ, nhịp thơ, ngôn ngữ, thanh điệu, biện pháp tu từ đối với thơ

- Chú ý đến sự việc, sự kiện, hình tượng, nhân vật, ngôn ngữ đối với văn xuôi

- Ấn tượng của bản thân về cái hay, cái độc đáo của đoạn trích/tác phẩm

- Càm nhận hay liên hệ thực tế bản thân, cuộc sống

2 NGHỊ LUẬN VỀ MỘT Ý KIẾN BÀN VỀ VĂN HỌC

- Đánh giá chung về ý kiến

+ Ý kiến đã đầy đủ, thuyết phục chưa?

+ Thành công về nghệ thuật

5 Tạo ấn tượng

kết thúc

- Khẳng định về đóng góp của tác giả, tác phẩm và ý kiến

- Càm nhận bày tỏ quan điểm về ý kiến

3 NGHỊ LUẬN VỀ HÌNH TƯỢNG, CHI TIẾT NGHỆ THUẬT, MỘT KHÍA CẠNH CỦA ĐOẠN TRÍCH/ TÁC PHẨM VĂN HỌC

Cách làm bài

TRIỂN KHAI

1 Giới thiệu Tác giả, tác phẩm và hình tượng/chi tiết nghệ thuật/ khía cạnh

2 Giải thích - Hình tượng nghệ thuật là gì?

Trang 15

 Hình tượng trong tác phẩm văn học được hiểu là khách thể nghệ thuật để các nghệ sĩ sử dụng trong các tác phẩm một cách sáng tạo

- Chi tiết nghệ thuật là gì?

 Chi tiết đóng vai trò làm sáng rõ thông điệp chính của tác phẩm, là một sáng tạo nghệ thuật độc đáo

1 Giới thiệu Giới thiệu khái quát các đối tượng so sánh

2 Giải thích Giải thích làm rõ ý kiến (nếu đề cho so sánh 2 ý kiến)

3.Phân tích - Phân tích làm rõ (ý kiến) nội dung và nghệ thuật của đối tượng 1

- Phân tích làm rõ (ý kiến) nội dung và nghệ thuật của đối tượng 2

4 So sánh

- Chỉ ra:

+ sự tương đồng + sự khác biệt của 2 đối tượng

- Lý giải nguyên nhân sự giống và khác nhau

5 Bình luận/

Đánh giá

- Đánh giá chung về ý kiến (nếu có)

- Đánh giá về giá trị nghệ thuật

kết thúc

- Khẳng định về đóng góp của tác giả, tác phẩm; khái quát so sánh

- Cảm nhận bày tỏ quan điểm cá nhân

5 NGHỊ LUẬN VỀ TÌNH HUỐNG TRUYỆN

☺ Thế nào là tình huống truyện?

Tình huống truyện giữ vài trò quan trọng trong tác phẩm Nó là hoàn cảnh/ môi trường riêng để từ đó nhân vật bộc lộ tính cách, hành động và từ đó ý đồ tư tưởng của tác giả được bộc lộ rõ nét

 Tình huống gồm có: tình huống tâm trạng; tình huống nhận thức; tình huống hành động

 Tình huống góp phần thể hiện chủ đề, tư tưởng, tạo sự hấp dẫn lôi cuốn đồng thời phản ánh giá trị nhân đạo và hiện thực của tác phẩm

- Ý nghĩa của tình huống:

+ Góp phần thể hiện chủ đề/tư tưởng của tác giả

+ Khắc họa nhân vật

+ Hấp dẫn, lôi cuốn người đọc

+ Góp phần phản ánh giá trị nhân đạo và hiện thực của tác phẩm

- Đánh giá về giá trị nghệ thuật khác

5 Tạo ấn tượng - Khẳng định về đóng góp của tác giả, tác phẩm; khái quát so sánh

Trang 16

kết thúc - Cảm nhận bày tỏ quan điểm cá nhân

6 NGHỊ LUẬN VỀ GIÁ TRỊ HIỆN THỰC CỦA TÁC PHẨM & GIÁ TRỊ NHÂN ĐẠO CỦA TÁC PHẨM

☺ Giá trị hiện thực là gì? Biểu hiện của giá trị hiện thực trong tác phẩm

 Giá trị hiện thực là khả năng phản ánh trung thành đời sống xã hội một cách khách quan trung thực Xem trọng yếu tố hiện thực và lí giải bằng cơ sở xã hội lịch

sử

☺ Giá trị nhân đạo là gì?

 Giá trị nhân đạo là một giá trị của một tác phẩm văn học chân chính: Niềm cảm thông sâu sắc với nỗi đau của con người Sự nâng niu, trân trọng những nét đẹp trong tâm hồn con người Lòng tin và nghị lực/ phẩm chất vươn dậy của họ

3.Phân

tích-Chứng

minh

- Phân tích làm rõ biểu hiện của giá trị hiện thực

 Phản ánh đời sống xã hội lịch sử trung thực

 Khắc họa đời sống, nội tâm của con người

 Giá trị hiện thực có sức mạnh tố cáo (hay ca ngợi) xã hội, chế độ

- Phân tích làm rõ biểu hiện của giá trị nhân đạo

 Tố cáo chế độ thống trị đối với con người

 Bênh vực và cảm thông sâu sắc đối với số phận bất hạnh

 Trân trọng khát vọng tự do, hạnh phúc và nhân phẩm tốt đẹp của con người

4 Bình luận/

Đánh giá

- Đánh giá, nhận xét về giá trị hiện thực

- Đánh giá về giá trị nhận đạo

kết thúc

- Khẳng định về đóng góp của tác giả, tác phẩm; về giá trị hiện thực-nhân đạo

- Cảm nhận bày tỏ quan điểm cá nhân

Trang 17

V ĐỀ THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU - NGHỊ LUẬN XÃ HỘI

BỘ ĐỀ 1 Tình yêu lớn lên nhờ cho đi Sự yêu thương mà chúng ta cho đi là sự yêu thương duy nhất mà chúng ta giữ được Love grows by giving The love we give away is the only love we keep Elbert Hubbard ĐIỂM ĐẠT I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm) Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu: Tôi từng nghe kể về một người Một người bình thường Anh xuýt mất mạng khi nhảy xuống sông cứu hàng chục người lớn và trẻ em bị lật thuyền giữa dòng nước xiết Bạn nghĩ người ấy làm điều đó vì ai? Vì những nạn nhân ư? Hay là vì tình yêu con người? Phải chăng anh đã hoàn toàn quên mình trong khoảnh khắc ấy? Khi mọi người xúm lại trầm trồ thán phục người đàn ông ấy thì anh làu bàu: “Có chi đâu mà nói Nếu như dưới đó có cái thằng trộm đồ nhà tui thì tui cũng phải nhảy xuống cứu nó lên Chớ không thì làm sao tui sống nổi với mình?” Vậy đó Đột nhiên tôi nhận ra rằng, rất nhiều người làm việc thiện nguyện hay một hành động dũng cảm đơn giản là vì chính họ Và tôi mong tất cả chúng ta đều vậy Chúng ta phải mang đến điều tốt đẹp cho người khác trước hết là vì sự thôi thúc của trái tim mình, thứ sâu kín thiêng liêng, ở bên ngoài danh tiếng và những lời hoa mỹ Vì chúng ta không thể kìm lòng được, vì nếu không đến và xoa dịu nỗi đau của người khác, không đưa tay cứu lấy người khác trong lúc ngặt nghèo thì trái tim ta không thể nào thanh thản […] Chúng ta không thể mang lại hạnh phúc cho người khác, nếu chính bản thân chúng ta luôn hoang mang và hối tiếc Chúng ta không thể thanh thản và hạnh phúc thật sự nếu chỉ sống, làm việc, học hành vì người khác – dù đó là những người ta vô cùng yêu quý – thay vì sống theo mong muốn của chính mình Bởi thế, bạn thân mến, hãy luôn sống vì mình, hãy sống vì mình một cách khôn ngoan (Theo Phạm Lữ Ân, Nếu biết trăm năm là hữu hạn…) Câu 1 Xác định hai phương thức biểu đạt trong đoạn trích trên Câu 2 Anh/chị hiểu thế nào về câu nói của người đàn ông cứu người chết đuối: “Chớ không thì làm sao tui sống nổi với mình?” Câu 3 Vì sao tác giả cho rằng: “Chúng ta phải mang đến điều tốt đẹp cho người khác trước hết là vì sự thôi thúc của trái tim mình, thứ sâu kín thiêng liêng, ở bên ngoài danh tiếng và những lời hoa mỹ”? Câu 4 Vì sao tác giả cho rằng: “Chúng ta không thể mang lại hạnh phúc cho người khác, nếu chính bản thân chúng ta luôn hoang mang và hối tiếc”? Lời nhắn nhủ này có ý nghĩa gì với anh/chị? II LÀM VĂN Câu 1: “Chúng ta phải mang đến điều tốt đẹp cho người khác trước hết là vì sự thôi thúc của trái tim mình, thứ sâu kín thiêng liêng, ở bên ngoài danh tiếng và những lời hoa mỹ.” Từ đoạn trích phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) làm rõ ý nghĩa của câu trên Đọc hiểu 





Trang 18



BỘ ĐỀ 2 Hạnh phúc là hành trình chứ không phải là điểm đến life is a journey not a destination Vercion Mercel ĐIỂM ĐẠT I.ĐỌC HIỂU Đo ̣c văn bản sau và thực hiê ̣n yêu cầu: Co ́ mấy ai nhận ra rằng khoảng thời gian hạnh phúc nhất chính là những giây phút hiê ̣n tại mà chi ́nh ta đang sống? Cuộc sống vốn chứa đựng nhiều thử thách, khó khăn và nghi ̣ch cảnh Cách tốt nhất thi ́ch nghi cuộc sống này là chấp nhận thực tế và tin vào chính mình Tự bản thân mọi chúng ta, trong bất ki ̀ hoàn cảnh nào, phải biết cảm nhận và tìm lấy niềm hạnh phúc đến cho bạn Đừng đợi đến khi bạn thâ ̣t rãnh rỗi hay đến lúc tốt nghiê ̣p ra trường, đừng đợi đến khi kiếm được thật nhiều tiền, có gia đình hoă ̣c đến khi được nghĩ hưu mới thấy đó là lúc bạn được hạnh phúc Đừng đợi đến mùa xuân, mùa hạ, mu ̀ a thu hay mùa đông rồi mới cảm thấy hạnh phúc Đừng đợi tia nắng ban mai hay ánh nắng hoàng hôn buông xuố ng ba ̣n mới nghĩ đó là hạnh phúc Đừng đợi đến chiều thứ bảy, những ngày cuối tuần, ngày nghi ̉, ngày sinh nhật hay một ngày đặc biê ̣t nào mới thấy đó là hạnh phúc của bạn Tại sao không phải lu ́ c này? Hạnh phúc là một con đường đi, một hành trình Hãy trân trọng những khoảng khắc quý giá trong chuyế n ha ̀ nh trình ấy Hãy dành thời gian quan tâm đến người khác và luôn nhớ rằng, thời gian không chơ ̀ đợi một ai! (Trích Ha ̣t giống tâm hồn, NXB Văn ho ̣c, 2012) 1 Xác đi ̣nh thao tác lâ ̣p luâ ̣n chủ yếu và trình tự lâ ̣p luâ ̣n được sử du ̣ng trong đoa ̣n trích trên 2 Anh/chị hiểu thế nào về câu nói: “Ha ̣nh phúc là mô ̣t con đường đi, mô ̣t hành trình”? 3 Tại sao tác giả cho rằng: “Khoảng thời gian ha ̣nh phúc nhất chính là những giây phút hiê ̣n ta ̣i mà chúng ta đang sống”? 4 Thông điệp nào trong đoa ̣n trích có ý nghĩa nhất với anh/chi ̣? II.NGHI ̣ LUẬN XÃ HỘI Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chi ̣ về ý kiến được nêu trong phần đo ̣c hiểu: “Hãy trân trọng những khoảng khắc quý giá trong chuyến hành trình ấy Hãy dành thời gian quan tâm đến người khác và luôn nhớ rằng, thời gian không chờ đợi một ai!” Đọc hiểu 



Trang 19





BỘ ĐỀ 3

Tôi khao khát làm được những điều vĩ đại và cao cả, nhưng trách nhiệm chính của tôi là làm được những điều nhỏ nhặt như thể chúng vĩ đại và cao cả

I long to accomplish a great and noble task, but it is my chief duty

to accomplish small tasks as if they were great and noble

Helen Keller

ĐIỂM ĐẠT

Đọc đoạn trích dưới đây và thực hiện các yêu cầu:

Những dấu chân lùi lại phía sau Dấu chân in trên đời chúng tôi những tháng năm trẻ nhất

Mười tám hai mươi sắc như cỏ

Dày như cỏ Yếu mềm và mãnh liệt như cỏ Cơn gió lạ một chiều không rõ rệt Hoa chuẩn bị âm thầm trong đất Nơi đó nhất định mùa xuân sẽ bùng lên

Hơn một điều bất chợt Chúng tôi đã đi không tiếc đời mình (Những tuổi hai mươi làm sao không tiếc) Nhưng ai cũng tiếc tuổi hai mươi thì còn chi Tổ quốc?

(Trích “Trường ca Những người đi tới biển” – Thanh Thảo)

từ ngữ, hình ảnh nào?

cỏ/Dày như cỏ/Yếu mềm và mãnh liệt như cỏ”

Câu 3 Anh/chị hiểu như thế nào về nội dung câu thơ: “Hoa chuẩn bị âm thầm trong đất/Nơi đó nhất

định mùa xuân sẽ bùng lên”?

Câu 4 Điều anh/chị tâm đắc nhất trong đoa ̣n trích trên là gì?

Câu 1 (2,0 điểm)

Hãy viết 01 đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về câu thơ được nêu trong đoa ̣n trích ở phần Đọc hiểu:

“Những tuổi hai mươi làm sao không tiếc

Trang 20

Nhưng ai cũng tiếc tuổi hai mươi thì còn chi Tổ quốc?”

Đọc

hiểu









BỘ ĐỀ 4

Internet quá lớn, quá hùng mạnh và vô nghĩa tới mức với một số người, nó là thứ thay thế toàn diện cho cuộc đời

The Internet is so big, so powerful and pointless that for some people it is a complete substitute for life

Andrew Brown

ĐIỂM ĐẠT

Đối với nhiều người, cuộc cách mạng kỹ thuật số đã trao cho máy vi tính – máy tính bàn, máy tính xách tay và các thiết bị cầm tay– quyền kiểm soát Con chip silicon trở thành bá chủ, không phải vì các phương tiện truyền thông không buông tha ta mà vì chúng ta không thể rời xa nó.Tôi chẳng khác gì các bạn Tôi cũng làm việc online Tôi dùng trình duyệt để đặt chuyến bay, đặt phòng khách sạn, thanh toán hóa đơn, lên lịch cuộc hẹn, theo dõi chứng khoán và xem tin tức Nhưng tôi không ngại chuyện phải ngắt liên kết Điện thoại di động của tôi thường xuyên tắt Ngoại trừ những chuyến công tác, bình thường tôi bỏ máy tính xách tay ở nhà Thỉnh thoảng mấy ngày tôi mới kiểm tra e-mail một lần, đặc biệt là vào cuối tuần Đồng nghiệp nghĩ tôi là người cổ

lỗ sĩ, nhưng tôi thấy vậy thật tuyệt

Có hôm khi đang rảo bộ trong khuôn viên trường Đại học Virginia, tôi vô cùng thích thú với tiết trời khô lạnh và những chiếc lá đang chuyển vàng, cam rồi sang đỏ Nhưng tôi tự hỏi liệu các bạn sinh viên của trường có nhận thấy điều đó hay không Mắt dán chặt vào màn hình, tay dính

Trang 21

trên bàn phím, họ mê mẩn khám phá những chân trời vô hình, hoàn toàn quên lãng mọi thứ đang diễn ra chung quanh

Tôi biết một số người có công việc hoặc hoàn cảnh đặc biệt buộc phải kết nối mạng 24/7 Nhưng với hàng triệu người khác thì không cần như vậy Chúng ta có vẻ càng ngày càng lo lắng mỗi khi không kết nối được Internet Chúng ta sợ nếu không kiểm tra e-mail, không lướt net, không viết gì đó lên trang cá nhân thì bạn sẽ biến mất

Những người bị ám ảnh bởi các thiết bị điện tử quên rằng họ có toàn quyền lựa chọn Họ có thể dứt khỏi sự cám dỗ đó và tập trung vào sự vật/sự việc khác Vậy bạn hãy làm một cuộc cách mạng quyết liệt đi Tắt ti-vi Tắt điện thoại Và bước ra ngoài trời

Các nghiên cứu tâm lý suốt 20 năm qua cho thấy nếu bạn đến những vùng thôn dã yên bình

và gần gũi với thiên nhiên, bạn sẽ tập trung tốt hơn, nhớ lâu hơn và nhìn chung nâng cao khả năng nhận thức hơn

Tại sao ư? Tôi không biết Có lẽ vì như vậy là bình thường… hoặc thư giãn, cũng có thể trong gen con người đã quy định thế Rõ ràng khi được kết nối lại với mọi người và vạn vật quanh ta, cảm giác thật là tuyệt!

Mách nhỏ nhé, bạn không thể tìm thấy điều này trên Google đâu

( Có những thứ bạn tìm trên Google không thấy- trích “Trên cả giàu có”- Alecxander Green)

Câu  Nội dung chính của văn bản là gì?

Câu  Theo tác giả bài viết, tại sao, ngày càng nhiều người không thể rời xa kết nối mạng? Điều đó có tác hại gì hay không?

Câu  Cuộc cách mạng quyết liệt trong thời đại kỹ thuật số hiện nay là gì? Vì sao?

Câu  Nếu bạn bị ngắt kết nối mạng, cuộc sống của bạn sẽ ra sao? Bạn có chấp nhận điều đó hay không? Hãy viết ra suy nghĩ, quan điểm của mình

II LÀM VĂN (7,0 điểm)

Câu  (2,0 điểm)

Hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý kiến được nêu

trong đoạn trích ở phần đọc hiểu: Rõ ràng khi được kết nối lại với mọi người và vạn vật quanh ta, cảm giác thật là tuyệt! Mách nhỏ nhé, bạn không thể tìm thấy điều này trên Google đâu

Đọc

hiểu









Trang 22

BỘ ĐỀ 5

Một cái đầu tỉnh táo, một trái tim trung thực và một linh hồn khiêm nhường,

đó là ba người dẫn đường tốt nhất qua thời gian và cõi vĩnh hằng

A sound head, an honest heart, and an humble spirit are the three best guides through time and to eternity

Walter Scott

ĐIỂM ĐẠT

“Người có tính khiêm tốn thường hay cho mình là kém, còn phải phấn đấu thêm, trau dồi thêm, cần được trao đổi, học hỏi nhiều thêm nữa Người có tính khiêm tốn không bao giờ chịu chấp nhận sự thành công của cá nhân mình trong hoàn cảnh hiện tại, lúc nào cũng cho sự thành công của mình là tầm thường, không đáng kể, luôn luôn tìm cách để học hỏi thêm nữa.

Tại sao con người lại phải khiêm tốn như thế? Đó là vì cuộc đời là một cuộc đấu tranh bất tận, mà tài nghệ của mỗi cá nhân tuy là quan trọng, nhưng thật ra chỉ là những giọt nước bé nhỏ giữa đại dương bao la Sự hiểu biết của mỗi cá nhân không thể đem so sánh với mọi người cùng chung sống với mình Vì thế, dù tài năng đến đâu cũng luôn luôn phải học thêm, học mãi mãi.

Tóm lại, con người khiêm tốn là con người hoàn toàn biết mình, hiểu người, không tự đề cao vai trò,

ca tụng chiến công của cá nhân mình cũng như không bao giờ chấp nhận một ý thức chịu thua mang nhiều mặc cảm tự ti đối với mọi người.

Khiêm tốn là một điều không thể thiếu cho những ai muốn thành công trên đường đời”.

(Trích Tinh hoa xử thế, Lâm Ngữ Đường, Ngữ văn 7, tập 2, NXB Giáo dục, 2015, tr.70-71)

Câu  Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản trên?

Câu ❖ Anh/chị hiểu như thế nào về ý kiến sau: “Tài nghệ của mỗi cá nhân tuy là quan trọng, nhưng thật ra chỉ là những giọt nước bé nhỏ giữa đại dương bao la”?

Câu  Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp liệt kê được sử dụng trong đoạn văn thứ nhất?

Câu  Đoạn trích nói về lòng khiêm tốn Điều đó có ý nghĩa như thế nào đối với anh/chị?

Câu  Hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý kiến được nêu

trong đoạn trích phần Đọc- hiểu: “Khiêm tốn là một điều không thể thiếu cho những ai muốn thành công trên đường đời”

Đọc

hiểu







Trang 23



Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:

“ Các em học sinh thân mến, có lẽ các em sẽ ngạc nhiên khi hôm nay thầy sẽ nói với các em về căn bệnh mà ít nhiều chúng ta sẽ mắc phải Căn bệnh này tuy không làm chết người ngay lập tức nhưng nguy hiểm lắm, nếu nhiều người không quyết tâm chạy chữa thì họ có thể trở thành những người vô dụng Nguy hiểm hơn nữa nếu xã hội có nhiều người mắc bệnh này thì sẽ trở nên nghèo nàn lạc hậu, không bao giờ tiến bộ được Căn bệnh này làm cho con bệnh dần dần trở thành người có nhân cách thấp kém, sống theo lối bầy đàn và không giúp ích gì cho xã hội

Đó là thầy đang muốn nói về căn bệnh lười, một căn bệnh có nguy cơ lan rộng một cách nhanh chóng Bệnh này có những biểu hiện và triệu chứng như sau: lười học, lười nghe giảng, lười làm bài tập, lười suy nghĩ, lười phản biện, lười đặt câu hỏi

Tại sao như vậy? Lười đọc sách hoặc chỉ đọc những cuốn sách nhảm nhí, lười đọc kiến thức tham khảo; lười lao động, lười làm việc chân tay kể cả những điều phục vụ cho chính bản thân mình; lười tập thể dục thể thao, rèn luyện thân thể Kể ra thì còn nhiều triệu chứng lười nữa Chắc rằng mỗi em đều cảm thấy mình đã mắc phải những triệu chứng đó

Mỗi một người đều có một thời gian sống rất hữu hạn, nếu họ mắc phải bệnh lười thì khoảng thời gian sống đó càng trở nên rất ngắn ngủi Con bệnh sống một cách uể oải, họ không suy nghĩ gì, không làm được một việc gì mặc cho thời gian vẫn trôi đi từ giờ này sang giờ khác, ngày này qua ngày khác, thậm chí năm này qua năm khác”

(Một phút chữa bệnh lười-PGS.TS Văn Như Cương)

Câu  Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích trên

Câu ❖ Vấn đề chính được đề cập đến trong đoạn trích trên là gì?

Câu  Theo anh/chị, vì sao tác giả nói rằng: “Căn bệnh này tuy không làm chết người ngay lập tức nhưng nguy hiểm lắm, nếu nhiều người không quyết tâm chạy chữa thì họ có thể trở thành những người

vô dụng.”

Câu  Thông điệp nào trong đoạn trích trên có ý nghĩa nhất với anh/chị?

Câu 

Từ nội dung đoạn trích phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy

nghĩ về quan niệm của PGS TS Văn Như Cương: “Mỗi một người đều có một thời gian sống rất hữu hạn, nếu học mắc phải bệnh lười thì khoảng thời gian sống đó càng trở nên rất ngắn ngủi.”

Đọc

hiểu



Trang 24







Chúng ta thừa kế những sản phẩm tư duy của người khác Chúng ta kế thừa cái bánh xe Chúng ta tạo ra một chiếc xe ngựa Xe ngựa thô sơ trở thành chiếc ô tô Ô tô trở thành máy bay Nhưng trong suốt quá trình đó, những gì chúng ta nhận được từ người khác chỉ là sản phẩm cuối cùng trong quá trình tư duy của họ Cái động cơ thúc đẩy quá trình này chính là khả năng sáng tạo, nhờ nó mà chúng ta lấy những sản phẩm cuối cùng kia làm nguyên liệu để sử dụng và sáng tạo ra sản phẩm mới Khả năng sáng tạo này không thể đem cho hoặc nhận, không thể chia sẻ hoặc vay mượn Nó thuộc về các cá thể người đơn lẻ Khả năng sáng tạo là tài sản của người sáng tạo Loài người có thể học lẫn nhau Nhưng học luôn chỉ là sự trao đổi nguyên vật liệu Không ai có thể cho ai khả năng tư duy Và khả năng tư duy ấy lại là phương tiện duy nhất giúp chúng ta tồn tại

Loài người không được cho sẵn bất cứ cái gì trên mặt đất này Tất cả những gì anh ta cần, anh ta phải làm ra chúng Và ở đây loài người đối mặt với sự lựa chọn cơ bản nhất của mình: anh ta chỉ có thể tồn tại được theo một trong hai cách – bằng cách làm việc độc lập với bộ óc của riêng anh ta, hay là trở thành một kẻ ăn bám sống nhờ bộ óc của những người khác Người sáng tạo chọn cách thứ nhất Kẻ ăn bám chọn cách thứ hai Người sáng tạo một mình đối mặt với tự nhiên Kẻ ăn bám đối mặt với tự nhiên thông qua những trung gian

Mối quan tâm của người sáng tạo là chinh phục tự nhiên Còn mối quan tâm của kẻ ăn bám

Trang 25

là chinh phục con người

(“Suối nguồn”- Ayn Rand-NXB Trẻ-2008)

Câu  Phương thức biểu đạt của văn bản? Nêu nội dung chính của văn bản?

Câu  Theo anh/ chị vì sao tác giả lại cho rằng : “Loài người có thể học lẫn nhau”?

Câu  Anh/ chị hiểu thế nào về câu nói: “Mối quan tâm của người sáng tạo là chinh phục tự

nhiên Còn mối quan tâm của kẻ ăn bám là chinh phục con người.”

Câu  Suy nghĩ của bản thân về sự khác biệt giữa “người sáng tạo” và “kẻ ăn bám”?

II LÀM VĂN (7,0 điểm)

Câu  (2,0 điểm)

Hãy viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý kiến được

nêu trong đoạn trích : Anh ta chỉ có thể tồn tại được theo một trong hai cách – bằng cách làm việc

độc lập với bộ óc của riêng anh ta, hay là trở thành một kẻ ăn bám sống nhờ bộ óc của những

Cái giá của sự vượt trội là kỷ luật Cái giá của sự tầm thường là thất vọng

The price of excellence is discipline The cost of mediocrity is disappointment

William Arthur Ward

ĐIỂM ĐẠT

I.ĐỌC HIỂU

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Khi rơ ̀ i Tokyo, thay vì đi taxi và tàu điện ra sân bay, chúng ta đã lựa chọn xe bus chạy tiếng nói trung

tâm thành phố ở trạm xe bus gần nhà ga trung tâm ở khu Ikebukuro với sân bay quốc tế Tokyo Hadena

Xe bus chỉ có duy nhất một người phục vụ hành khách với rất nhiều vali hành lý Anh vừa là lái xe vừa

Trang 26

là người bán vé vừa là người phục vụ khi Xe tới anh xuống xe nhận từng vali hành lý của khách, xếp gọn gàng vào hầm chứa đồ của xe một cách cực kỳ cẩn trọng nhưng cũng rất nhanh chóng Thái độ làm việc đầy trách nhiệm này chắc chắn là bắt nguồn từ tinh thần kỷ luật rất cao đối với cá nhân khi thực hiện công việc của mình Sau khi nhận hành lý của hành kha ́ ch, anh lên xe để thực hiện việc bán vé tuyến Ikebukuro - sân bay HadenaCho từng khách với một thái độ ân cần và kính cẩn, luôn miệng cảm ơn từng người và câ ̀n mẫn trả tiền thừa cho mọi người, nhất là khi có rất nhiều du khách dùng tiền xu còn sót lại của mình để thanh toán cho tiền vé

1200 yên cho hành trình này

Khi xe tới sân bay, anh lại một mình dơ ̃ và gửi từng vali cho hành khách cũng nhẹ nhàng và cẩn trọng như chính hành lý của mình vậy, và luôn miệng cảm ơn hành khách chúng tôi

Tôi kính phục anh, kính phục tinh thần kỷ luật cá nhân của anh cũng như của người Nhật trong công việc Nê ́u không có tinh thần kỷ luật cá nhân người Nhật không bao giờ có thể làm công việc của mình một cách cần mẫn chu đáo và chi tiết tới mức tỉ mỉ đến vậy

(Theo Fanpage Câu chuyện Nhâ ̣t Bản)

1.Xác định đề tài và phương thức biểu đạt chính

2 Thái độ và cách đối đãi của anh lái xe khi hành khách lên và xuống xe như thế nào?

3 Vì sao anh lái xe được nhân vật tôi nể phục?

4 Trong cuộc sống nếu thiếu kỷ luật, lúc đó thái độ của mọi người đối với anh/ chị như thế nào? Anh/

chị học hỏi được điều gì từ anh lái xe?







Trang 27

Cha con dặn con suốt đời

Phải làm một người chân thật

-Mẹ ơi, chân thật là gì?

Mẹ tôi hôn lên đôi mắt

Con ơi một người chân thật

Thấy vui muốn cười cư ́ cười

Thấy buồn muốn khóc là khóc

Yêu ai cứ bảo là yêu

Nhớ lời mẹ tôi trả lời:

-Bé yêu những người chân thật

Người lớn nhìn tôi không tin Cho tôi là con vẹt nhỏ…”

(Tri ́ch Lời mẹ dặn - Phùng Quán)

1 Theo người mẹ, chân thật là người như thế nào? anh/chi ̣ hãy liệt kê từ ngữ, hình ảnh trong đoạn trích trả lời

2 Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ sử dụng trong đoạn thơ sau:

“Thấy vui muốn cười cứ cười Thấy buồn muốn khóc là khóc Yêu ai cứ bảo là yêu

Ghét ai cứ bảo là ghét

Dù ai ngon ngọt nuông chiều Cũng không nói yêu thành ghét

Du ̀ ai cầm dao dọa giết

Cu ̃ng không nói ghết thành yêu.”

3 Xác định giọng điệu của người mẹ qua lời nhắn nhủ con trong đoạn thơ trên

4 Tác giả nhắn nhủ điều gì qua đoạn trích trên? Ý nghĩa của lời nhắn nhủ ấy đối với anh/chị?

Thật thà như vẹt, Nên hay không nên?

Anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trả lời câu hỏi trên

Đọc

hiểu









Trang 28

BỘ ĐỀ 10

Lòng nhiệt huyết là que diêm thắp lên ánh sáng của ngọn nến thành tựu

Enthusiasm is the match that lights the candle of achievement

William Arthur Ward

ĐIỂM ĐẠT

Nhìn các em thi đấu, tôi vừa cảm phục vừa thương các em Tôi thương các em không phải vì các em yếu hơn đối thủ, vì các em thua Tôi thương vì các em cỏn quá trẻ, mới chỉ 20 tuổi nhưng đã mang trên vai trọng trách lấy lại niềm tin và niềm tự hào của cả một dân tộc Trọng trách mà thế hệ chúng tôi, một thế hệ chưa già nhưng đã nguội lạnh, đã đổ trách nhiệm đó cho ai khác [ ]

Để rồi khi lịch sử gọi tên các em, chứ không phải là thế hệ chúng tôi Và chúng tôi chợt nhận ra rằng lịch sử luôn đặt trọng trách lên vai lứa tuổi 20 Người thanh niên Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước chịu đựng mưa tuyết lạnh cắt thịt bên trời Âu chỉ với một viên gạch hồng nung đỏ Tổng bí thư Trần Phú hy sinh khi mới ở độ tuổi đôi mươi Và nếu chúng tôi để trôi qua thời khắc ấy, lịch sử sẽ gọi tên một thế hệ tuổi đôi mươi khác, đó là các em

Tôi tin rằng nhiều người đã khóc vì cảm phục và ân hận sau trận đấu này, tôi cũng thế Tôi gọi các em là

"những chiến binh tuyết" Dù máu chảy rơi xuống nền sân tuyết trắng lạnh giá, các em vẫn nén đau thi đấu quật cường Màu áo đỏ của các em giống như những giọt máu đỏ của những người lính rơi trên tuyết lạnh, nhưng đã làm tan băng những bộ não và trái tim đã từ lâu đóng băng vì hết nhiệt huyết của chúng tôi

(Trích “Những giọt máu đỏ rơi trên tuyết trắng , Nguyễn Phước Thắng dẫn theo baomoi.com ngày 27-1-2018)

Câu  Đoạn trích trên sử dụng những phương thức biểu đạt chủ yếu nào?

Câu ❖ Theo tác giả tại sao “khi lịch sử gọi, đã gọi tên các em, chứ không phải là thế hệ chúng tôi”?

Câu  Cho biết hiệu quả biểu đạt của biện pháp tu từ so sánh sử dụng trong câu văn: “Màu áo đỏ của các em giống như những giọt máu đỏ của những người lính rơi trên tuyết lạnh nhưng đã làm tan băng những bộ não và trái tim đã từ lâu đóng băng vì hết nhiệt huyết của chúng tôi”

Câu  Anh/ chị có đồng ý rằng: lịch sử luôn đặt trọng trách lên vai lứa tuổi 20 không? Tại sao?

Câu  Từ những gợi ý trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ)

với chủ đề: Tổ quốc rất cần những con người có trái tim nhiệt huyết

Đọc

hiểu





Trang 29





Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:

Niềm vui của người này không phải là nỗi buồn của người kia Chỉ có thể là thế khi mình biết nghĩ đến người khác Mình không nói cho hả giận khi người khác nhói lòng Mình không chỉ lo cho được việc cho riêng mình mặc ai kia khổ sở Tôi có đọc một truyện ngắn của Tổng Thư kí tòa soạn Sinh viên Việt Nam - Hoa học trò mang tên “Huyền thoại phần mía ngọn” Câu chuyện trả lời câu hỏi khi nào em lớn? Câu trả lời khi nào em biết nhận phần phía ngọn, để phần mía gốc cho người khác Ấy là khi em lớn, vịt con xấu xí sẽ biến thành thiên nga

Không ai muốn làm người xấu xí Có phải vì thế mà ngày mùa, người dân nghèo quê tôi có thể sống ấm bằng nghề mót lúa Có phải vì thế mà mỗi khi thu hoạch khoai lang, mẹ tôi để lại nhiều củ khoai nhỏ không vặt hết, để rồi chiều tối có đám trẻ con làng bên qua vặt lại Nhưng đứa trẻ con sau cơn mưa,

cứ nhìn những chồi non nhú lên ruộng khoai là biết ngay dưới lớp đất mỏng có những củ khoai sót mẹ tôi

có tình để lại Có phải vì thế mà truyện cố tích nói rằng chỉ nên may túi 3 gang không là túi 7 gang

Vô cảm với người khác là thiểu năng cảm xúc Còn tệ hơn cả thiểu năng cơ thể Bởi vì thiểu năng cảm xúc nghĩa là dù không phải trời bắt tội, em cũng đã bị tật nguyền ngay trong cơ thể khỏe mạnh, đẹp

đẽ của chính mình

( Trích Huyền Thoại phần mía ngọn, Đoàn Công Lê Huy, dẫn theo http:// santruyen.com)

Câu  Xác định phong cách ngôn ngữ của văn bản?

Câu ❖ Tác giả câu chuyện “Huyền thoại phần mía ngọn” trả lời câu hỏi “khi nào em lớn lên” như thế nào?

Câu  Tác giả kể lại câu chuyện mẹ mình để lại những củ khoai lang mỗi khi thu hoạch nhằm mục đích gì?

Câu  Thông điệp nào trong đoạn trích có ý nghĩa nhất với anh/chị? Vì sao?

Câu 

Anh/ chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) bày tỏ quan điểm của mình về ý kiến của tác giả

nêu trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu: “Vô cảm với người khác là thiểu năng cảm xúc Còn tệ hơn cả

Trang 30

thiểu năng trí tuệ”

Đọc

hiểu









Lòng biết ơn là đẳng cấp cao nhất của văn minh Một triết gia cổ đại đã từng nói như vậy

Nên trong cuộc đời mình, dù có bất đồng quan điểm, hoặc không còn yêu thương, hoặc họ không cho mình nữa, hoặc mình không đủ năng lực lấy cơ hội họ mang đến, thì cũng nên trắng đen mà dùng lý trí phân biệt, rằng họ đã từng cho mình Dù là 1 xu hay một miếng bánh nhỏ, cũng phải biết ơn Luôn nghĩ về ngày xưa, để biết ơn người đã cho mình cơ hội Nếu không có họ, thì mình hiện giờ sẽ ra sao Tự tưởng tượng và xóa bỏ những ý nghĩ không hay, nếu có Văn minh đơn giản chỉ là như vậy

[…] Cám ơn là câu cửa miệng, nhưng với người mình thì ngày càng hiếm hoi Chữ cám ơn xuất phát từ lòng biết ơn chân thành, là một tiêu chí để đánh giá con nhà có giáo dục tốt từ cha từ mẹ

(Trích Lòng biết ơn, Tony Buổi Sáng, 17/10/2017) Câu  Xác định thao tác lập luận chủ yếu được sử dụng trong đoạn trích trên

Câu ❖ Nêu ngắn gọn nội dung của đoạn trích

Câu  Vì sao “Lòng biết ơn là đẳng cấp cao nhất của văn minh”?

Câu  Anh/ chị có đồng ý với quan niệm: “Chữ cám ơn xuất phát từ lòng biết ơn chân thành, là một

Trang 31

tiêu chí để đánh giá con nhà có giáo dục tốt từ cha từ mẹ?” Vì sao?

Câu  Từ nội dung đoạn trích phần Đọc hiểu, anh/ chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình

bày suy nghĩ về ý nghĩa của lòng biết ơn trong cuộc sống

Đọc

hiểu









Đừng vui quá Sẽ đến lúc buồn

Đừng quá buồn Sẽ có lúc vui

Tiến bước mà đánh mất mình Con ơi, dừng lại

Lùi bước để hiểu mình Con cứ lùi thêm nhiều

bước nữa

Chẳng sao

Hãy ngước nhìn lên cao để thấy mình còn thấp

Nhìn xuống thấp Để biết mình chưa cao

Con hãy nghĩ về tương lai Nhưng đừng quên quá khứ

Hy vọng vào ngày mai Nhưng đừng buông xuôi hôm

nay

May rủi là chuyện cuộc đời Nhưng cuộc đời nào chỉ

Những điều cha viết cho con - được kết từ trái tim chân thật

Từ những tháng năm lao khổ cuộc đời

Từ bao đêm chơi vơi giữa sóng cồn

Từ bao ngày vất vưởng long đong

Cha viết cho con từ chính cuộc đời cha

Những bài học một đời cay đắng

Cha gởi cho con chút nắng

Hãy giữ giữa tim con

Để khi con cất bước vào cuộc hành trình đầy gai và cạm bẫy

Con sẽ bớt thấy đau và đỡ phải tủi hờn

Trang 32

chuyện rủi may

Hãy nói thật ít Để làm được nhiều - những điều có

nghĩa của trái tim

Nếu cần, con hãy đi thật xa

Để mang về những hạt giống mới

Rồi dâng tặng cho đời

Dù chẳng được trả công

Đừng hơn thua làm gì với cuộc đời, con ạ

Hãy để chị, để anh giành lấy phần họ muốn

Con hãy chậm bước dù là người đến muộn

Dù phần con chẳng ai nhớ để dành!

Hãy hân hoan với điều nhân nghĩa

Đừng lạnh lùng trước chuyện bất nhân

Và hãy tin vào điều có thật:

Con người - sống để yêu thương

(Trích “Gởi con”, Bùi Nguyễn Trường Kiên, báo Nhân Dân, số 38/20-9-2000)

Câu  Hãy chỉ ra những phương thức biểu đạt của văn bản?

Câu  Tìm và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ trong câu thơ:

Cha gởi cho con chút nắng Hãy giữ giữa tim con

Để khi con cất bước vào cuộc hành trình đầy gai và cạm bẫy

Con sẽ bớt thấy đau và đỡ phải tủi hờn

Câu  Hãy liệt kê những cụm từ đối lập trong đoạn thơ? Ý nghĩa mà cha gởi gắm thông qua những

cụm từ đối lập này

Câu  Cụm từ đối lập nào được nói ở trên có ý nghĩa nhất đối với anh/ chị?

Câu  (2,0 điểm)

Hãy viết một đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ của anh/ chị về lời khuyên của cha gởi con được đặt ra trong văn bản:

Đừng vui quá Sẽ đến lúc buồn

Đừng quá buồn Sẽ có lúc vui

Tiến bước mà đánh mất mình Con ơi, dừng lại

Lùi bước để hiểu mình Con cứ lùi thêm nhiều bước nữa

Đọc

hiểu









Trang 33

Đo ̣c đoa ̣n trích sau và thực hiê ̣n các yêu cầu:

“Nhà” chỉ là một từ ngắn ngủi, nó không đồng nghĩa với sự bình yên, nhưng chúng ta vẫn luôn khao khát rằng nó gắn với sự bình yên Và khi nào “nhà” trái nghĩa với bình yên thì đó là khởi đầu của sự bất hạnh

Tôi tin rằng, mái nhà nào cũng từng có lúc đồng nghĩa với niềm vui và cả sự bình yên Nhưng bạn của tôi ơi, sự bình yên của nhà không phải là điều có sẵn “Nhà” là phần cứng, còn sự bình yên, hạnh phúc, niềm vui là phần mềm Gia đình là phần cứng, còn tình yêu và sự thấu hiểu là phần mềm

Vậy cho nên, sự bình yên là thứ phải được thiết lập, và vì thế, có thể tái thiết lập Nếu ta là một phần của “nhà”, dù chỉ là một phần nhỏ, nếu ta thật mong muốn mái nhà thân yêu của ta có được sự bình yên, hay lại có nó một lần nữa, thì ta phải tham gia vào quá trình thiết lập đó Bằng một nụ cười xoa dịu, bằng một câu nói vị tha, bằng sự yêu thương nhẫn nhịn, bằng trái tim sẵn sàng sẻ chia, bằng một cái nắm tay thấu hiểu, hay có thể bằng một giọt nước mắt Dù thế nào, cũng không phải bằng sự buông xuôi

Để kéo những trái tim về gần với nhau Để biến “nhà” thành một nơi ta phải luyến tiếc khi rời xa và luôn mong mỏi quay về

Bạn của tôi ơi, tôi còn nhớ khi chúng ta còn nhỏ, lúc chúng ta cùng ngồi chung một chiếc ghế mây dưới tán mận trong vườn nhà, mẹ của bạn đã hát cho chúng ta nghe câu hát này:

“Ai qua là bao chốn xa, thấy đâu vui cho bằng mái nhà…”

Tôi vẫn nhớ, cho đến bây giờ, bài hát ấy Và tôi vẫn nghĩ rằng, nếu đã không nơi đâu có thể bằng được mái nhà mình, thì điều tối thiểu ta có thể làm cho ký ức của mình, là đừng để nhà trái nghĩa với bình yên Và rằng đừng đợi đến khi ta “qua bao chốn xa” rồi mới thấy mình yêu thương nó, vì biết đâu, đến khi ấy thì ta đã không thể nào về lại được

( Nếu biết trăm năm là hữu hạn - Phạm Lữ Ân)

Câu 1: Xác đi ̣nh phương thức biểu đa ̣t chính được sử du ̣ng trong đoa ̣n trích?

Câu 2: Anh/chị hiểu thế nào về những câu văn sau: “Nhà” chỉ là một từ ngắn ngủi, nó không đồng nghĩa với sự bình yên, nhưng chúng ta vẫn luôn khao khát rằng nó gắn với sự bình yên Và khi nào “nhà” trái nghĩa với bình yên thì đó là khởi đầu của sự bất hạnh

Câu 3: Theo anh/chị, vì sao tác giả cho rằng “sự bình yên của nhà không phải là điều có sẵn “Nhà” là phần cứng, còn sự bình yên, hạnh phúc, niềm vui là phần mềm Gia đình là phần cứng, còn tình yêu và sự thấu hiểu là phần mềm”?

Câu 4: Thông điệp nào của đoa ̣n trích trên có ý nghĩa nhất đối với anh/chi ̣? Vì sao? (trả lời 5-7 dòng)

II LÀM VĂN

Câu 1 (2 điểm): Lấy cảm hứng từ đoạn trích trên, anh/chị hãy viết một đoa ̣n văn (khoảng 200 từ) với tiêu

đề: “Đừng để nhà trái nghĩa với bình yên.”

Đọc

hiểu





Trang 34





BỘ ĐỀ 15

Người biết ít thường nói nhiều, trong khi người biết nhiều thường nói ít

People who know little are usually great talkers, while men who know much say little

Jean Jacques Rousseau

ĐIỂM ĐẠT

Chúng ta không buộc phải hoàn hảo, nhưng phải trung thực Tính trung thực khiến chúng ta có cái nhìn thực tế trước những gì mình có thể làm được và những gì không làm được Chúng ta phải ý thức làm việc hết mình, tùy theo sự hiểu biết và năng lực của bản thân Nhưng chúng ta cũng phải biết cách bước lên những nấc kế tiếp của chiếc thang tiến bộ Đừng bao giờ gây áp lực cho mình khi bước lên chiếc thang đó nếu chúng ta chưa chuẩn bị sẵn sàng, nhưng hãy luôn nhớ rằng còn có những nấc thang cao hơn so với nấc thang mà chúng ta đang đứng Chuẩn bị sẵn sàng vào lúc leo thang Đó chính là sự trung thực

Cố gắng phấn đấu trung thực với bản thân nghĩa là giữ cho chúng ta luôn trong tư thế sẵn sàng đón nhận những bài học từ cuộc sống Dù có làm được nhiều đến đâu, biết hoặc hiểu nhiều đến đâu chăng nữa, chúng ta vẫn luôn luôn có nhiều điều cần học hỏi

Tính trung thực cần đến sự khiêm tốn

(Tư duy tích cực - First News và NXB Văn Hóa Sài Gòn)

Câu  Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản?

Câu ❖ Dụng ý của tác giả khi cho rằng: “Chúng ta không buộc phải hoàn hảo, nhưng phải trung thực”? Câu  Anh/ chị có đồng ý với quan niệm của tác giả: Trung thực là sự chuẩn bị để bước lên những nấc thang cao hơn so với nấc thang mà chúng ta đang đứng

Câu  Giả sử sau rất nhiều nỗ lực để tạo ra sản phẩm Anh chị nhận được những lời góp ý phê bình của

mọi người Thái độ của anh chị sẽ ra sao?

II LÀM VĂN

Trang 35









Bần thần hương huệ thơm đêm khói nhang vẽ nẻo đường lên niết bàn chân nhang lấm láp tro tàn

xăm xăm bóng mẹ trần gian thuở nào

Mẹ ta không có yếm đào nón mê thay nón quai thao đội đầu rối ren tay bí tay bầu

váy nhuộm bùn, áo nhuộm nâu bốn mùa

Cái cò…sung chát đào chua…

câu ca mẹ hát gió đưa về trời

ta đi trọn kiếp con người cũng không đi hết mấy lời mẹ ru

(Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa…– Nguyễn Duy)

Câu  Xác định thể thơ và nội dung chính của đoạn thơ?

Trang 36

Câu  Nghĩa của từ “đi” trong dòng thơ: “ta đi trọn kiếp con người/ cũng không đi hết mấy lời mẹ ru.”







BỘ ĐỀ 17

Yêu bản thân, tha thứ cho bản thân Hãy thành thật với chính mình

Cách bạn đối xử với chính mình sẽ đặt nền tảng cho việc người khác sẽ đối xử với bạn như thế nào

“Love yourself Forgive yourself Be true to yourself How you treat yourself sets the standard for how others will treat you.”― Steve

Maraboli

ĐIỂM ĐẠT

Nhiều người vẫn thường tự hỏi tại sao mình lại bị ám ảnh trước tiền tài, địa vị, danh vọng và nhiều ham muốn khác đến vậy? Câu trả lời là do họ không biết trân quý những gì họ đang có Khi những gì ta

có xuất phát từ niềm khát khao mong mỏi thực sự, tâm trí ta sẽ không vướng bận vào những suy nghĩ quẩn quanh, ta sẽ sống thực với cảm xúc của mình hơn Đó cũng là khi ta không phải đương đầu với cảm giác hoang mang lo lắng; không cảm thấy khiên cưỡng như khi buộc bản thân làm những điều đáng chán Tiền tài và địa vị không thể khỏa lấp sự trống rỗng trong tâm hồn Vì thế, trước khi làm một việc gì, hãy

Trang 37

tự hỏi: "Ta đang muốn làm gì?"

Hãy sống thật với chính mình và tự tin vào những mặt mạnh của bản thân, nếu không bạn sẽ lãng phí cuộc đời mình một cách vô nghĩa Khi khoác lên mình chiếc mặt nạ hòng thu hút tình cảm và sự quan tâm của người khác, bạn sẽ đánh mất điều quan trọng nhất – đó là con người thật của mình Tiền tài, địa

vị tựa như một thứ chất kích thích Nó làm nảy sinh trong mỗi người ham muốn sở hữu để xoa dịu những khát khao mà họ chưa giành được hoặc để thỏa mãn sự tò mò trong họ Không nên để bản thân rơi vào cạm bẫy đó Sống thực với chính mình tựa như tấm khiên vững chắc giúp bạn không bị biến thành nạn nhân của sự ảo tưởng

Trước đây, tôi từng sai lầm khi mải mê tìm kiếm mình trong cái nhìn của người khác để rồi lạc lối trong

mê cung của họ Nhưng giờ đây, tôi hiểu rằng người ta chỉ có thể tìm thấy mình trong chính những suy nghĩ và hành xử của bản thân Con đường ấy, không ai khác mà chính ta phải làm chủ lấy nó

(Theo Quên hôm qua sống cho ngày mai - Tian Dayton, Ph D, biên dịch: Thu Trang - Minh Tươi, NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, 2014, tr.68 - 69)

Câu  Anh/chị hãy xác định thao tác lập luận chính của văn bản trên?

Câu ❖ Xác định và nêu tác dụng biện pháp tu từ trong đoạn văn đầu tiên của văn bản trên

Câu  Anh/chị có đồng ý với quan điểm của tác giả: Khi khoác lên mình chiếc mặt nạ hòng thu

hút tình cảm và sự quan tâm của người khác, bạn sẽ đánh mất điều quan trọng nhất – đó là con người thật

của mình

Câu  Theo anh/chị làm thế nào để không bị biến thành “nạn nhân của sự ảo tưởng”

LÀM VĂN (7.0 điểm)

Câu  Hãy viết 01 đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về : “Hãy sống thật với

chính mình”được gợi ở phần Đọc hiểu

Đọc

hiểu









Định dạng
Số trang	74
Dung lượng	2,89 MB