SKKN: Một số biện pháp phát triển vốn từ cho trẻ 5-6 tuổi người dân tộc thiểu số

Mục tiêu của đề tài: Tìm ra phương pháp và biện pháp thích hợp để phát triển vốn từ cho học sinh người dân tộc thiểu số lớp Mẫu giáo 5 - 6 tuổi. Giúp trẻ phát âm đúng, nói đúng cấu trúc ngữ pháp câu, phát triển ngôn ngữ bằng tiếng Việt.

        I. PH N M  Đ U Ầ Ở Ầ

         I.1. LÝ DO CH N Đ  TÀI:Ọ Ề

Trong công tác giáo d c tr  m u giáo   các trụ ẻ ẫ ở ường m m non, vi c phátầ ệ  tri n ngôn ng , m  r ng v n t  cho tr  gi  m t vai trò quan tr ng trong vi cể ữ ở ộ ố ừ ẻ ữ ộ ọ ệ  hình thành và phát tri n nhân cách cho tr , vi c làm giàu v n t , vi c giúp trể ẻ ệ ố ừ ệ ẻ 

s  d ng v n t  ph i đử ụ ố ừ ả ượ ử ục s  d ng thường xuyên, liên t c. Đây là quá trìnhụ  giáo d c lâu dài trong su t 6 năm tr    trong trụ ố ẻ ở ường m m non. Song trongầ  

th c t  giáo d c m m non đã ch ng minh đự ế ụ ầ ứ ượ ằ  : S  phát tri n c a trc r ng ự ể ủ ẻ 

ch  đỉ ược di n ra khi các cháu đễ ược lĩnh h i nh ng tri th c v  s  v t và hi nộ ữ ứ ề ự ậ ệ  

tượng xung quanh. Vi c lĩnh h i tri th c đó nó ch  đệ ộ ứ ỉ ược th c hi n t t khiự ệ ố  ngôn ng  c a nó phát tri n. Ngôn ng  chính là phữ ủ ể ữ ương ti n đ  giúp cho tệ ể ư duy c a tr  phát tri n, là công c  đ  tr  ti p thu tri th c, th  hi n tình c m,ủ ẻ ể ụ ể ẻ ế ứ ể ệ ả  nguy n v ng cũng nh  ý mu n c a tr  Ngôn ng  là phệ ọ ư ố ủ ẻ ữ ương ti n m  r ngệ ở ộ  giao ti p, đ ng th i cũng là phế ồ ờ ương ti n đ  hình thành nên ý th c c a conệ ể ứ ủ  

người. Thông qua vi c phát tri n v n t  cho tr , tr  tích lũy đệ ể ố ừ ẻ ẻ ược v n kinhố  nghi m trong cu c s ng xã h i.ệ ộ ố ộ

Vi c phát tri n và hoàn thi n d n v  v n t , phát tri n ngôn ng  cho trệ ể ệ ầ ề ố ừ ể ữ ẻ không ch  có đỉ ược trong vi c phát tri n trí tu  mà còn có tác d ng trong vi cệ ể ệ ụ ệ  hình thành và b i dồ ưỡng tình c m đ o đ c th m m , t o nên nh ng nét tínhả ạ ứ ẩ ỹ ạ ữ  cách t t cho tr  M t khác trong ho t đ ng nh n th c c a con ngố ẻ ặ ạ ộ ậ ứ ủ ười, ngôn 

ng  l i là phữ ạ ương ti n đ  gi  gìn và truy n đ t nh ng kinh nghi m, tri th cệ ể ữ ề ạ ữ ệ ứ  

mà xã h i loài ngộ ười tích lũy được

Trong th c t  chúng ta thự ế ường th y khi tr  giao ti p. T i sao trong cùngấ ẻ ế ạ  

m t đ  tu i nh ng   cháu này nói năng m ch l c, rõ ràng, di n đ t đ y đ  ýộ ộ ổ ư ở ạ ạ ễ ạ ầ ủ  

mu n, suy nghĩ c a mình đ  cho ngố ủ ể ười khác nghe được rõ ràng. Nh ng   cháuư ở  khác thì l i lúng túng, thi u t  tin trong giao ti p, ch a m nh d n, ch aạ ế ự ế ư ạ ạ ư  truy n đ t đề ạ ược ý mu n, nguy n v ng c a mình cho ngố ệ ọ ủ ười khác hi u. Nhìnể  

chung r t h n ch  v  giao ti p b ng ngôn ng  Vì v y có bi n pháp nào đấ ạ ế ề ế ằ ữ ậ ệ ể 

gi i quy t và gi i quy t b ng cách nào đ  tr  m nh d n và t  tin vào ngônả ế ả ế ằ ể ẻ ạ ạ ự  

ng  c a mình đó là c  m t v n đ  l n có liên quan đ n vi c phát tri n ngônữ ủ ả ộ ấ ề ớ ế ệ ể  

ng , m  r ng v n t  cho tr  Vi c phát tri n ngôn ng  nói riêng và phát tri nữ ở ộ ố ừ ẻ ệ ể ữ ể  

ti ng nói cho tr  c n ph i đế ẻ ầ ả ược th ng nh t th c hi n t i các trố ấ ự ệ ạ ường m mầ  non nh m giúp cho tr  phát tri n kh  năng nói, kh  năng giao ti p, làm giàuằ ẻ ể ả ả ế  

v n t  cho tr , giúp tr  hình thành nhân cách toàn di n.ố ừ ẻ ẻ ệ

Xu t phát t  th c t  trong công tác giáo d c m m non, tôi th y vi c phátấ ừ ự ế ụ ầ ấ ệ  tri n ngôn ng , làm giàu v n t  cho tr    các trể ữ ố ừ ẻ ở ường m m non ch a th cầ ư ự  

hi n m t cách tri t đ , ch a phát huy đệ ộ ệ ể ư ược tính tích c c c a tr  trong quáự ủ ẻ  trình giao ti p. Vì v y ngôn ng  c a tr  còn có nhi u h n ch  c n có hế ậ ữ ủ ẻ ề ạ ế ầ ướ  ng

kh c ph c. Vi c làm này n m trong kh  năng c a  giáo viên m m non và c aắ ụ ệ ằ ả ủ ầ ủ  

nh ng ngữ ười làm cha làm m  và nh ng ngẹ ữ ười xung quanh tr  Hi u đẻ ể ượ ầ  c t mquan tr ng  c a vi c phát tri n v n t  cho tr  Nh t là tr  ngọ ủ ệ ể ố ừ ẻ ấ ẻ ười dân t c thi uộ ể  

s  Vì th  tôi đã m nh d n ch n đ  tài ố ế ạ ạ ọ ề « M t s  bi n pháp phát ri n v n t ộ ố ệ ể ố ừ   cho tr  5­6 tu i ng ẻ ổ ườ i dân t c thi u s ộ ể ố  ». 

      I.2. M c tiêu, nhi m v  c a đ  tàiụ ệ ụ ủ ề

      * M c tiêu c a đ  tàiụ ủ ề

Tìm ra phương pháp và bi n pháp thích h p đ  phát tri n v n t  cho h cệ ợ ể ể ố ừ ọ  sinh người dân t c thi u s  l p M u giáo 5 ­ 6 tu i.      ộ ể ố ớ ẫ ổ

 Giúp tr  phát âm đúng, nói đúng c u trúc ng  pháp câu, phát tri n ngônẻ ấ ữ ể  

ng  b ng ti ng Vi t. ữ ằ ế ệ

Tích lũy được v n t  ti ng Vi t ngày càng nhi u h n ch t lố ừ ế ệ ề ơ ấ ượng đượ  cnâng lên, giúp cho vi c giao ti p và tham gia vào các ho t đ ng c a tr  dệ ế ạ ộ ủ ẻ ễ dàng, t  tin h n khi bự ơ ước vào l p 1 và đó cũng chính là ti n đ  đ  hình thànhớ ề ề ể  

và phát tri n toàn di n nhân cách cho tr ể ệ ẻ

* Nhi m v  c a đ  tàiệ ụ ủ ề

       Nghiên c u c  s  lý lu n v  phát tri n v n t  cho h c sinh dân t c thi uứ ơ ở ậ ề ể ố ừ ọ ộ ể  

s  l p M u giáo 5 tu i.ố ớ ẫ ổ

       Nghiên c u th c tr ng v n t  c a tr  M u giáo 5 tu i   trứ ự ạ ố ừ ủ ẻ ẫ ổ ở ường M uẫ  giáo Bình Minh

       Đ  xu t nh ng bi n pháp phát tri n v n t  cho tr  M u giáo 5­6 tu iề ấ ữ ệ ể ố ừ ẻ ẫ ổ  

người dân t c thi u s ộ ể ố

I.3. Đ i tố ượng nghiên c uứ

Đ i tố ượng nghiên c u là h c sinh M u giáo 5­6 tu i ngứ ọ ẫ ổ ười dân t c thi uộ ể  

s  trố ường M u giáo Bình Minh. ẫ

      I.4. Gi i h n ph m vi nghiên c uớ ạ ạ ứ

         Tr  l p M u giáo 5 ­ 6 tu i ngẻ ớ ẫ ổ ười dân t c thi u s  t i trộ ể ố ạ ường M u giáoẫ  Bình Minh ­ Buôn Tuôr A ­ Xã Đray Sáp – Huy n Krông Anaệ

I.5. Phương pháp nghiên c uứ

a. Phương pháp nghiên c u tài li u: ứ ệ

 Nghiên c u tài li u tâm lý h c và gáo d c h c đ  hi u đ c đi m tâm lýứ ệ ọ ụ ọ ể ể ặ ể  

tr  Phát tri n ngôn ng  tu i m m non đ  tìm hi u đ c đi m phát tri n v n tẻ ể ữ ổ ầ ể ể ặ ể ể ố ừ 

tương đ i đ c bi t vì t  s  phát tri n v n t  s  tham gia tr c ti p vào phátố ặ ệ ừ ự ể ố ừ ẽ ự ế  

tri n các lĩnh v c khác. B i ngôn ng  là phể ự ở ữ ương ti n giao l u tình c m,ệ ư ả  

phương ti n đ  tr  nh n th c, khám phá t  nhiên. Ngôn ng  giúp ta làm chínhệ ể ẻ ậ ứ ự ữ  xác hóa các hình  nh c a tả ủ ưởng tượng đang n y sinh, tách ra trong chúng nh ngả ữ  

m t c  b n nh t, g n chúng l i v i nhau, c  đ nh chúng l i b ng t  và l u giặ ơ ả ấ ắ ạ ớ ố ị ạ ằ ừ ư ữ chúng trong trí nh  Ngôn ng  làm cho tớ ữ ưởng tượng tr  thành m t quá trình ýở ộ  

th c, đứ ược đi u khi n tích c c, có k t qu  và ch t lề ể ự ế ả ấ ượng cao

 S  nh n th c c a tr  bao gi  cũng th ng v i s  m  r ng v n t , trự ậ ứ ủ ẻ ờ ắ ớ ự ở ộ ố ừ ẻ nhìn v t và nói tên tu i c a s  v t đó. B i vì  «ậ ổ ủ ự ậ ở  từ » là hình thái bi u đ t c aể ạ ủ  khái ni m. Vì th  khi tr  ti p nh n đệ ế ẻ ế ậ ược nh ng khái ni m m i thì tr  cũngữ ệ ớ ẻ  

được ti p nh n t  m i. Khi tr  ti p xúc v i v t li u m i tr  đế ậ ừ ớ ẻ ế ớ ậ ệ ớ ẻ ược ngườ ớ  i l ncung c p tên g i c a v t, công d ng, ch t li u,… cho tr  và tr  hi u và ghiấ ọ ủ ậ ụ ấ ệ ẻ ẻ ể  

nh  ớ

Khi tr  đẻ ược 5­6 tu i thì v n t  c a tr  có th  đ t t i 3500 – 4500 t ổ ố ừ ủ ẻ ể ạ ớ ừ  Trong đó danh t  và đ ng t  chi m  u th  h n c  (50%). Còn tính t  và cácừ ộ ừ ế ư ế ơ ả ừ  

lo i t  khác chi m 50%. Tuy nhiên trong khi s  d ng các lo i t  đó tr  m i chạ ừ ế ử ụ ạ ừ ẻ ớ ỉ 

s p x p đắ ế ược các t  trong câu ch  ch a có kh  năng c u trúc logic n i dung ýừ ứ ư ả ấ ộ  

mà tr  mu n bi u đ t. V n t  c a tr  đẻ ố ể ạ ố ừ ủ ẻ ược hoàn thi n d n theo tháng tu i vàệ ầ ổ  

vi c phát tri n ngôn ng  cho tr  có ý nghĩa quan tr ng đ i v i vi c phát tri nệ ể ữ ẻ ọ ố ớ ệ ể  tâm lý khác nhau c a tr  Nh ng s  phát tri n v n t  c a tr  còn ph  thu c r tủ ẻ ư ự ể ố ừ ủ ẻ ụ ộ ấ  nhi u vào quá trình tâm lý nh  c m giác, tri giác, trí nh , t  duy…ề ư ả ớ ư

S  phát tri n v n t  c a tr  có nh ng đ c đi m nh  trên, song qua m iự ể ố ừ ủ ẻ ữ ặ ể ư ỗ  

th i kì phát tri n cùng v i s  phát tri n c a xã h i thì v n t  có s  thay đ i. Vìờ ể ớ ự ể ủ ộ ố ừ ự ổ  

v y s  phát tri n v n t  cho tr  là r t quan tr ng và r t c n thi t. Song đ  cóậ ự ể ố ừ ẻ ấ ọ ấ ầ ế ể  

s  tác đ ng c a s  ph m mang l i k t qu  cao thì ngự ộ ủ ư ạ ạ ế ả ười nghiên c u chứ ươ  ngtrình ph i d a vào c  s  lu n đi m đ  đánh giá đ c đi m phát tri n v n t  choả ự ơ ở ậ ể ể ặ ể ể ố ừ  

tr  Đó là s  thay đ i toàn b  v  s  lẻ ự ổ ộ ề ố ượng, ch t lấ ượng di n ra trong ho t đ ngễ ạ ộ  

t  duy g n li n v i l a tu i v i s  tích lũy kinh nghi m phong phú c a trư ắ ề ớ ứ ổ ớ ự ệ ủ ẻ 

trong cu c s ng và ch u s  tác đ ng giáo d c   l a tu i này s  làm c  s  choộ ố ị ự ộ ụ ở ứ ổ ẽ ơ ở  

s  tích lũy tri th c   tr  đự ứ ở ẻ ược di n ra m t cách nhanh chóng. V n t  c a trễ ộ ố ừ ủ ẻ 

được hình thành thì các quá trình nh n th c c a tr  cũng đậ ứ ủ ẻ ược hoàn thi n vàệ  

tr  n m đẻ ắ ược nh ng phữ ương th c c  b n, đ n gi n c a ho t đ ng trí tuứ ơ ả ơ ả ủ ạ ộ ệ

      II.2. Th c tr ng ự ạ

Tình hình c a l p: T ng s  tr  trong l p : 40 , dân t c:  37, n  dân t c:ủ ớ ổ ố ẻ ớ ộ ữ ộ  19

Trong quá trình gi ng d y tôi th y t  l  tr  có v n t  ti ng Vi t còn r tả ạ ấ ỉ ệ ẻ ố ừ ế ệ ấ  

th p. Vì v y, tôi thấ ậ ường xuyên chú tr ng t  ch c cho tr  tham gia vào các ho tọ ổ ứ ẻ ạ  

đ ng phát tri n v n t  cho tr  theo các ch  đ , ch  đi m. Tuy nhiên trong quáộ ể ố ừ ẻ ủ ề ủ ể  trình th c hi n tôi đã g p m t s  thu n l i và khó khăn sau:ự ệ ặ ộ ố ậ ợ

a. Thu n l i, khó khănậ ợ

* Thu n l iậ ợ

­ Được s  quan tâm t o đi u ki n c a Phòng GD&ĐT huy n cùng banự ạ ề ệ ủ ệ  giám hi u nhà trệ ường, ban lãnh đ o xã nhà và s  quan tâm nhi t tình c a thônạ ự ệ ủ  

trưởng, thôn phó n i đ a bàn tôi đang công tác.ơ ị

­ Ban giám hi u nhà trệ ường đã thường xuyên s p x p t o đi u ki n choắ ế ạ ề ệ  tôi được tham d  các bu i t p hu n b i dự ổ ậ ấ ồ ưỡng chuyên môn và đi d  gi  cácự ờ  

đ t lên chuyên đ  ho t đ ng phát tri n ngôn ng  cũng nh  chuyên đ  c a cácợ ề ạ ộ ể ữ ư ề ủ  môn h c khác do Phòng GD&ĐT huy n t  ch c. ọ ệ ổ ứ

­ C  s  v t ch t l p h c tơ ở ậ ấ ớ ọ ương đ i đ y đ  Đ  dùng đ  ch i s ch số ầ ủ ồ ồ ơ ạ ẽ 

b o đ m an toàn cho tr ả ả ẻ

­ B n thân là giáo viên có trình đ  chu n v  chuyên môn, nhi t tình yêuả ộ ẩ ề ệ  ngh  m n tr  Có kh  năng d y tr  tham gia vào các ho t đ ng phát tri n v nề ế ẻ ả ạ ẻ ạ ộ ể ố  

t  và bi t đ nh hừ ế ị ướng cho tr  tham gia vào các ho t đ ng phát tri n v n t  cóẻ ạ ộ ể ố ừ  

hi u qu , t o đệ ả ạ ược môi trường ho t đ ng   l p tạ ộ ở ớ ương đ i phong phú.ố

­ B n thân có trình đ  s  d ng vi tính, t o các bài gi ng đi n t  thu hútả ộ ử ụ ạ ả ệ ử  

tr  h ng thú tham gia vào ho t đ ng phát tri n v n t  tích c c. ẻ ứ ạ ộ ể ố ừ ự

­ Đượ ực s  giúp đ  nhi t tình c a các đ ng nghi p trong trỡ ệ ủ ồ ệ ường, nh t làấ  

nh ng đ ng nghi p có kinh nghi m gi ng d y lâu năm trong ngh ữ ồ ệ ệ ả ạ ề

­ Đượ ực s  tín nhi m và tin c y c a ph  huynh h c sinh khi g i con emệ ậ ủ ụ ọ ử  mình đ n trế ường, l p.ớ

*  Khó khăn : 

S  tr  trong l p 93% là con em dân t c thi u s , n  n p h c t p cũngố ẻ ớ ộ ể ố ề ế ọ ậ  

nh  ki n th c c a tr  còn h n ch , s  d ng ti ng m  đ  là ch  y u, v n tư ế ứ ủ ẻ ạ ế ử ụ ế ẹ ẻ ủ ế ố ừ 

ti ng Vi t còn nghèo nàn nên g p nhi u khó khăn trong vi c t  ch c các ho tế ệ ặ ề ệ ổ ứ ạ  

đ ng phát tri n v n t  cho tr ộ ể ố ừ ẻ

­ Ph  huynh h c sinh ph n l n là lao đ ng nghèo, ch a có ý th c caoụ ọ ầ ớ ộ ư ứ  trong vi c đ a con em mình đ n trệ ư ế ường l p h c là m t vi c làm thi t th c vàớ ọ ộ ệ ế ự  

c n thi t nh t trong xã h i công nghi p hóa, hi n đ i hóa nh  ngày nay. Nênầ ế ấ ộ ệ ệ ạ ư  

r t khó khăn trong vi c h  tr  đóng góp kinh phí đ  t o góc ho t đ ng vui ch iấ ệ ỗ ợ ể ạ ạ ộ ơ  phát tri n v n t  cho tr ể ố ừ ẻ

      ­ Khi d y tr  tham gia vào các ho t đ ng phát tri n v n t  giáo viên ch aạ ẻ ạ ộ ể ố ừ ư  

v n d ng tri t đ  các môn h c khác và ch a đ u t  s u t m các trò ch i phátậ ụ ệ ể ọ ư ầ ư ư ầ ơ  tri n v n t  ngoài chể ố ừ ương trình. 

      T  nh ng thu n l i và khó khăn trên tôi đã làm kh o sát th c tr ng vừ ữ ậ ợ ả ự ạ ề 

s  phát tri n v n t  ti ng Vi t c a tr  qua 9 lo i t : Đ ng t , danh t , tính t ,ự ể ố ừ ế ệ ủ ẻ ạ ừ ộ ừ ừ ừ  

đ i t , tr ng t , phó t , s  t , quan h  t , ng  thái t  c a tr  5 tu i. Th yạ ừ ạ ừ ừ ố ừ ệ ừ ữ ừ ủ ẻ ổ ấ  

được k t qu  nh  sau:  ế ả ư

    ­ T ng s  kh o sát 40 tr  trong l pổ ố ả ẻ ớ

b. Thành công, h n chạ ế

Trong khi v n d ng m t s  bi n pháp phát tri n v n t  cho tr  M u giáoậ ụ ộ ố ệ ể ố ừ ẻ ẫ  5­6 tu i ngổ ười dân t c thi u s  s  đ t độ ể ố ẽ ạ ược nh ng thành công và h n ch  sau:ữ ạ ếb.1.Thành công:

+ Làm phong phú v n t  ti ng Vi t c a tr  Đ  t  đó tr  m nh d n t  tinố ừ ế ệ ủ ẻ ể ừ ẻ ạ ạ ự  trong các ho t đ ng giao ti p.ạ ộ ế

+ Cung c p cho tr  nh ng tri th c đ n gi n, có h  th ng câu t  và phấ ẻ ữ ứ ơ ả ệ ố ừ ươ  ng

th c di n đ t tình c m c a ngôn ng  Tr  có kh  năng nói đứ ễ ạ ả ủ ữ ẻ ả ược câu dài và 

di n đ t l u loát, phát âm chu n.ễ ạ ư ẩ

+ Góp ph n hoàn thi n ngôn ng  cho tr  t o n n t ng v ng ch c cho ho tầ ệ ữ ẻ ạ ề ả ữ ắ ạ  

đ ng nh n th c sau này.ộ ậ ứ

b.2. H n chạ ế:  

­ S  tr  trong l p 93% là con em dân t c thi u s , ki n th c và ngôn ngố ẻ ớ ộ ể ố ế ứ ữ 

c a tr  còn h n ch , s  d ng ti ng m  đ  là ch  y u, v n t  ti ng Vi t cònủ ẻ ạ ế ử ụ ế ẹ ẻ ủ ế ố ừ ế ệ  nghèo nàn. Phát âm ti ng Vi t ch a chu n. S  d ng danh t , đ ng t , tính t ,ế ệ ư ẩ ử ụ ừ ộ ừ ừ  

N i dung kh o sátộ ả Trước khi th c hi n k t quự ệ ế ả 

đ i t  còn ch a chính xác, kh  năng phát âm, di n đ t g n v i tình hu ng giaoạ ừ ư ả ễ ạ ắ ớ ố  

ti p còn h n ch , tr  nhút nhát ch a m nh d n, t  tin tham gia vào các ho tế ạ ế ẻ ư ạ ạ ự ạ  

đ ng.ộ

­ Ph  huynh h c sinh ph n l n là lao đ ng nghèo, ch a quan tâm đ n vi cụ ọ ầ ớ ộ ư ế ệ  

h c t p c a con em mình, th    v i vi c phát tri n v n t  cho tr  Ch  y uọ ậ ủ ờ ơ ớ ệ ể ố ừ ẻ ủ ế  

mu n con em mình đi h c đ  bi t ch , bi t làm toán nên r t khó khăn trongố ọ ể ế ữ ế ấ  

vi c phát tri n v n t  cho tr  ệ ể ố ừ ẻ

c. M t m nh, m t y uặ ạ ặ ế

Trong b t kì m t đ  tài nghiên c u nào mu n đi đ n thành công và đ tấ ộ ề ứ ố ế ạ  

hi u qu  cao thì ph i xác đ nh đệ ả ả ị ược m t m nh và m t y u c a đ  tài. Cũngặ ạ ặ ế ủ ề  

nh  đ  tài “ M t s  bi n pháp phát tri n v n t  cho tr  M u giáo 5­6 tu iư ề ộ ố ệ ể ố ừ ẻ ẫ ổ  

người dân t c thi u s  cũng có nh ng m t m nh và m t y u nh  sau:ộ ể ố ữ ặ ạ ặ ế ư

*M t m nhặ ạ

­ Được s  quan tâm t o đi u ki n c a lãnh đ o các c p, c a Ban giámự ạ ề ệ ủ ạ ấ ủ  

hi u nhà trệ ường, đ u t  v  c  s  v t ch t tầ ư ề ơ ở ậ ấ ương đ i đ y đ  Đ  dùng đ  ch iố ầ ủ ồ ồ ơ  

tương đ i phong phú. Kiên trì, yêu ngh  m n tr ố ề ế ẻ

­ Giáo viên có trình đ  chu n v  chuyên môn, thộ ẩ ề ường xuyên được Ban giám hi u nhà trệ ường t o đi u ki n cho đi tham gia các l p t p hu n vạ ề ệ ớ ậ ấ ề chuyên đ  m m non. D  gi  các ti t m u v  ho t đ ng phát tri n ngôn ngề ầ ự ờ ế ẫ ề ạ ộ ể ữ cũng nh  các môn h c khác trong chư ọ ương trình do Phòng GD&ĐT huy n tệ ổ 

ch c. Thứ ường xuyên tìm tòi h c h i sáng t o thêm m t s  đ  dùng đ  ch i đ pọ ỏ ạ ộ ố ồ ồ ơ ẹ  

m t đ  thu hút tr  tham gia vào ho t đ ng.ắ ể ẻ ạ ộ

­ Cô có kh  năng t o các bài gi ng đi n t  d y cho tr  Vì v y tr  r t tíchả ạ ả ệ ử ạ ẻ ậ ẻ ấ  

c c và thích tham gia vào ho t đ ng phát tri n v n t ự ạ ộ ể ố ừ

*M t y uặ ế

­ H c sinh trong l p 93% là đ ng bào dân t c thi u s ọ ớ ồ ộ ể ố

­ Đôi khi v n còn m t s  tr  nhanh chán và v n t  ti ng Vi t c a tr  cònẫ ộ ố ẻ ố ừ ế ệ ủ ẻ  nghèo nàn nên s  h ng thú tham gia vào các ho t đ ng phát tri n v n t  c aự ứ ạ ộ ể ố ừ ủ  

tr  có lúc ch a t t t  đó d n đ n ch t lẻ ư ố ừ ẫ ế ấ ượng ch a cao.ư

­ Khi tr  tham gia vào các ho t đ ng phát tri n v n t  cô ch a v n d ngẻ ạ ộ ể ố ừ ư ậ ụ  tích h p tri t đ  các môn h c khác vào ho t đ ng và ch a đ u t  s u t m cácợ ệ ể ọ ạ ộ ư ầ ư ư ầ  trò ch i phát tri n v n t  ngoài chơ ể ố ừ ương trình

d. Các nguyên nhân, các y u t  tác đ ng đ n đ  tàiế ố ộ ế ề

Ngôn ng  là công c  giao ti p quan tr ng nh t c a con ngữ ụ ế ọ ấ ủ ười, không có 

m t phộ ương ti n giao ti p nào có th  sánh đệ ế ể ược v i ngôn ng  Trong giao ti pớ ữ ế  

nh  có ngôn ng  mà con ngờ ữ ười có kh  năng hi u bi t l n nhau.   tr , nhu c uả ể ế ẫ Ở ẻ ầ  giao ti p r t l n, khi giao ti p tr  s  d ng ngôn ng  c a mình đ  trình bày ýế ấ ớ ế ẻ ử ụ ữ ủ ể  nghĩ, tình c m, hi u bi t c a mình v i b n bè và m i ngả ể ế ủ ớ ạ ọ ười xung quanh. Do đó 

vi c đ u tiên c a ngệ ầ ủ ười giáo viên m m non là c n giúp tr  s  d ng thành th oầ ầ ẻ ử ụ ạ  ngôn ng  ti ng Vi t. ữ ế ệ

         Qua th i gian nghiên c u tài li u và áp d ng vào th c t , tôi th y vi cờ ứ ệ ụ ự ế ấ ệ  

“Phát tri n v n t  cho tr  M u giáo 5­6 tu i ng ể ố ừ ẻ ẫ ổ ườ i dân t c thi u s ” ộ ể ố  là m tộ  

vi c làm thi t th c và là m t nhi m v  c c k  quan tr ng mà giáo viên m mệ ế ự ộ ệ ụ ự ỳ ọ ầ  non trong th i đ i công ngh  phát tri n nh  hi n nay. Tôi thi t nghĩ đó là m tờ ạ ệ ể ư ệ ế ộ  

vi c c n quan tâm. Song dù là v n đ  đ n gi n hay ph c t p mu n đ t đệ ầ ấ ề ơ ả ứ ạ ố ạ ượ  c

k t qu  cao nh  mong mu n đ u ph i có nh ng nguyên nhân đ  d n đ n thànhế ả ư ố ề ả ữ ể ẫ ế  công và h n ch , y u kém c a nó.ạ ế ế ủ

­ Nguyên nhân d n đ n thành công c a đ  tài. ẫ ế ủ ề

+ Giáo viên thường xuyên trao d i ki n th c đ  nâng cao chuyên mônồ ế ứ ể  nghi p v  (tham gia h c l p trên chu n v  chuyên ngành). Thệ ụ ọ ớ ẩ ề ường xuyên trao 

đ i kinh nghi m v i đ ng nghi p đ c bi t là nh ng đ ng nghi p gi ng d yổ ệ ớ ồ ệ ặ ệ ữ ồ ệ ả ạ  lâu năm trong trường

+ N m ch c phắ ắ ương pháp cho t ng lo i ti t và bi t cách s  d ng linhừ ạ ế ế ử ụ  

ho t áp d ng trong gi  h c.ạ ụ ờ ọ

+ Luôn tìm tòi, sáng t o đ  dùng tr c quan đ p, sinh đ ng, h p d n phùạ ồ ự ẹ ộ ấ ẫ  

h p v i tr ợ ớ ẻ

+ Ch n ho t đ ng cho tr  phát tri n v n t  phù h p theo đ c đi m c aọ ạ ộ ẻ ể ố ừ ợ ặ ể ủ  

tr  vùng dân t c thi u s …. Luy n cho tr  tích lũy v n t  chính xác phù h pẻ ộ ể ố ệ ẻ ố ừ ợ  

v i t ng ho t đ ng. Luôn quan tâm đ n vi c s  d ng câu t , cách phát âm c aớ ừ ạ ộ ế ệ ử ụ ừ ủ  

e. Phân tích, đánh giá các v n đ  v  th c tr ng mà đ  tài đ t ra.ấ ề ề ự ạ ề ặ

Nh  chúng ta đã bi t th c tr ng v  vi c “ Phát tri n v n t  cho tr  M uư ế ự ạ ề ệ ể ố ừ ẻ ẫ  giáo 5­6 tu i ngổ ười dân t c thi u s ” đã đ t ra r t nhi u v n đ  đòi h i ngộ ể ố ặ ấ ề ấ ề ỏ ườ  i

th c hi n đ  tài c n ph i phân tích, đánh giá đ  ngự ệ ề ầ ả ể ườ ọi đ c hi u để ược th cự  

tr ng c n thi t c a v n đ ạ ầ ế ủ ấ ề

     T  th c tr ng thu n l i, thành công, m t m nh c a đ  tài đã t o đừ ự ạ ậ ợ ặ ạ ủ ề ạ ược môi 

trường ho t đ ng   l p cho tr  tạ ộ ở ớ ẻ ương đ i phong phú. T o đố ạ ượ ực s  tín nhi mệ  

và tin c y c a ph  huynh h c sinh khi g i con em mình đ n trậ ủ ụ ọ ử ế ường, l p. T  lớ ỉ ệ 

tr  5 tu i ra l p 100% tăng so v i các năm trẻ ổ ớ ớ ước. Giáo viên ch n ho t đ ng choọ ạ ộ  

tr  phát tri n v n t  phù h p theo đ c đi m c a tr  vùng dân t c thi u s ….ẻ ể ố ừ ợ ặ ể ủ ẻ ộ ể ố  Luy n cho tr  đ c , tích lũy v n t  chính xác phù h p v i t ng ho t đ ng.ệ ẻ ọ ố ừ ợ ớ ừ ạ ộ  Luôn quan tâm đ n vi c s  d ng câu t , cách phát âm c a tr , s a sai k p th i. ế ệ ử ụ ừ ủ ẻ ử ị ờ

      Ví d : Khi tham gia ho t đ ng làm quen v i toán, m t s  tr  phát âmụ ạ ộ ớ ộ ố ẻ  

ch a đúng tr ng t  nh :   “đ ng trư ạ ừ ư ằ ước” tr  phát âm thành “đ ng tẻ ằ ước”, chữ 

“hôm qua” tr  phát âm thành “hôm toa” cô s a sai và cho tr  phát âm l i nhi uẻ ử ẻ ạ ề  

l n theo cô.ầ

 Thường xuyên trao đ i kinh nghi m v i đ ng nghi p đ c bi t là nh ngổ ệ ớ ồ ệ ặ ệ ữ  

đ ng nghi p gi ng d y lâu năm trong trồ ệ ả ạ ường nh m phát tri n v n t  ti ngằ ể ố ừ ế  

Vi t cho tr  Tuy nhiên khó khăn, h n ch  và m t y u cũng là nh ng th cệ ẻ ạ ế ặ ế ữ ự  

tr ng quan tr ng đã làm cho vi c “phát tri n v n t  c a tr  ngạ ọ ệ ể ố ừ ủ ẻ ười dân t cộ  thi u s ” g p không ít nh ng tr  ng i nh : V n t  c a tr  còn nghèo nàn, phể ố ặ ữ ở ạ ư ố ừ ủ ẻ ụ huynh h c sinh ph n l n là lao đ ng nghèo, ch a có ý th c cao trong vi c đ aọ ầ ớ ộ ư ứ ệ ư  con em mình đ n trế ường h c. Tr  còn theo b  m  lên nọ ẻ ố ẹ ương, lên r y đ  chănẫ ể  trâu, chăn bò, hái đi u. Tr  còn nhút nhát h n ch  v  ngôn ng  ti ng Vi t, v nề ẻ ạ ế ề ữ ế ệ ố  

t  v  danh t  , đ ng t , tính t , đ i t  s  d ng ch a chính xác chi m t  l  cao:ừ ề ừ ộ ừ ừ ạ ừ ử ụ ư ế ỉ ệ  30% (qua k t qu  kh o sát trế ả ả ước khi th c hi n)ự ệ

       Đánh giá đượ ầc t m quan tr ng c a th c tr ng, t  đó có phọ ủ ự ạ ừ ương pháp, bi nệ  pháp phù h p đ  gi i quy t v n đ  và mang l i hi u qu  cao cho đ  tài khiợ ể ả ế ấ ề ạ ệ ả ề  nghiên c u. Đó chính là “Phát tri n v n t  cho tr  M u giáo 5­6 tu i ng i dânứ ể ố ừ ẻ ẫ ổ ờ  

t c thi u s ”. V n t  c a tr  tăng, ngôn ng  c a tr  phát tri n d n theo chi uộ ể ố ố ừ ủ ẻ ữ ủ ẻ ể ầ ề  

ti n b  qua t ng giai đo n, qua t ng l a tu i . Tr  t  tin tham gia vào các ho tế ộ ừ ạ ừ ứ ổ ẻ ự ạ  

đ ng b ng v n t  tr  tích lũy độ ằ ố ừ ẻ ược

         II.3. Gi i pháp, bi n phápả ệ

a. M c tiêu c a gi i pháp, bi n phápụ ủ ả ệ

Thông qua m i ho t đ ng   trọ ạ ộ ở ường m m non s  góp ph n giúp tr  phátầ ẽ ầ ẻ  tri n v n t  T  đó s  thúc đ y kh  năng phát tri n ngôn ng  c a tr  B i vìể ố ừ ừ ẽ ẩ ả ể ữ ủ ẻ ở  khi tr  tham gia vào t t c  các ho t đ ng thì b t bu c tr  ph i t  duy, nh nẻ ấ ả ạ ộ ắ ộ ẻ ả ư ậ  

bi t, ghi nh   và đó cũng là ti n đ  đ  tr  ti p t c phát tri n v n t    phế ớ ề ề ể ẻ ế ụ ể ố ừ ở ổ thông sau này. 

b. N i dung và cách th c th c hi n gi i pháp, bi n pháp.ộ ứ ự ệ ả ệ

Bi n pháp phát tri n v n t  cho tr  M u giáo 5 tu i ngệ ể ố ừ ẻ ẫ ổ ười dân t c thi uộ ể  

s  là luy n cho tr  t  duy, ghi nh  đúng t  ti ng Vi t rõ ràng.ố ệ ẻ ư ớ ừ ế ệ

Đ  vi c phát tri n v n t  ti ng Vi t cho tr  M u giáo 5­6 tu i ngể ệ ể ố ừ ế ệ ẻ ẫ ổ ười dân 

t c thi u s  đ t độ ể ố ạ ược k t qu  cao nh t chúng ta c n ph i h p s  d ng cácế ả ấ ầ ố ợ ử ụ  

gi i pháp, bi n pháp sau:ả ệ

  b.1. Bi n pháp rèn luy n b n thân nâng cao chuyên môn nghi p vệ ệ ả ệ ụ

Giáo viên ph i ch u khó h c t p, nghiên c u tài li u n m ch c các chuyênả ị ọ ậ ứ ệ ắ ắ  

đ , b i dề ồ ưỡng nâng cao trình đ  chuyên môn, năng l c công tác, th c hi n đúngộ ự ự ệ  

th i gian bi u, bài so n đ y đ  sáng t o, có ch t lờ ể ạ ầ ủ ạ ấ ượng, phù h p v i đ c đi mợ ớ ặ ể  tình hình c a tr  trong l p. S u t m sáng tác nh ng bài hát, câu đ , th  truy n,ủ ẻ ớ ư ầ ữ ố ơ ệ  

ca dao, đ ng dao, làm đ  dùng d y h c, đ  ch i, tranh  nh, trang trí l p phù h pồ ồ ạ ọ ồ ơ ả ớ ợ  

v i t ng ch  đi m và mang b n s c dân t c, g n gũi v i tr  Giáo viên thớ ừ ủ ể ả ắ ộ ầ ớ ẻ ườ  ngxuyên có k  ho ch làm thêm nhi u đ  dùng, đ  ch i đ  ph c v  cho ho t đ ngế ạ ề ồ ồ ơ ể ụ ụ ạ ộ  phát tri n v n t  nh : Ví d : Làm b  đ  ch i v  phể ố ừ ư ụ ộ ồ ơ ề ương ti n giao thông (làm ôệ  

tô t  can nh t th i, làm tàu l a t  lon nừ ớ ả ử ừ ước y n b  đi, làm tàu t   ng hút…ế ỏ ừ ố

Ph i v n đ ng h c sinh 5­6 tu i ngả ậ ộ ọ ổ ười dân t c thi u s  ra l p 100% và duyộ ể ố ớ  trì được sĩ s  t  đ u năm h c đ n cu i năm h c b ng nhi u bi n pháp nh  k tố ừ ầ ọ ế ố ọ ằ ề ệ ư ế  

h p v i Ban t  qu n c a thôn buôn, các đoàn th  Giáo viên làm t t công tácợ ớ ự ả ủ ể ố  

qu n chúng, v n đ ng các b c ph  huynh không đ a con lên nầ ậ ộ ậ ụ ư ương r y, luônẫ  làm t t công tác chăm sóc giáo d c tr  ph i h p v i nhà trố ụ ẻ ố ợ ớ ường t  ch c các ngàyổ ứ  

l , t t. V n đ ng quyên góp qu n áo, đ  dùng đ  đ ng viên tinh th n giúp cácễ ế ậ ộ ầ ồ ể ộ ầ  

em ham thích đ n trế ường l p.ớ

B n thân thả ường xuyên tham gia d  gi  đ ng nghi p, d  ti t chuyên đự ờ ồ ệ ự ế ề 

m u c a Phòng giáo d c huy n t  ch c, tham gia thao gi ng t i trẫ ủ ụ ệ ổ ứ ả ạ ường đ  đúcể  rút kinh nghi m cho b n thân. Khám phá tìm tòi trên m ng Internet nh ng bàiệ ả ạ ữ  

gi ng, trò ch i hay h c h i đ  ph c v  phát tri n v n t  cho tr  Ví d : trò ch iả ơ ọ ỏ ể ụ ụ ể ố ừ ẻ ụ ơ  

“Đu i hình b t ch ”, “vòng quay kì di u”…Tìm nhi u hình th c đ  rèn luy nổ ắ ữ ệ ề ứ ể ệ  phát tri n v n t   cho tr  m t cách nh  nhàng, tùy t ng đ i tể ố ừ ẻ ộ ẹ ừ ố ượng h c sinh cóọ  

phương pháp đ  d y thích h p. Đ i v i giáo viên ngể ạ ợ ố ớ ười dân t c thi u s  khôngộ ể ố  

đượ ạc l m d ng ti ng m  đ  đ  d y cho tr  Rèn ngôn ng  ti ng Vi t cho tr  ụ ế ẹ ẻ ể ạ ẻ ữ ế ệ ẻ ở 

m i lúc m i n i trong ho t đ ng t  nhiên.ọ ọ ơ ạ ộ ự

v t hi n tậ ệ ượng trong thiên nhiên. Các câu h i kích thích tr  nói, g i tên ho cỏ ẻ ọ ặ  

mô t  các đ i tả ố ượng quan sát. Qua đó, v n t  c a tr  ngày càng đố ừ ủ ẻ ược m  r ngở ộ  

h n. C n chú ý đ t sao cho câu h i đa d ng, khuy n khích tr  tr  l i b ng cácơ ầ ặ ỏ ạ ế ẻ ả ờ ằ  

t  lo i  khác nhau:  H i v  tên g i,  đ c  đi m, tính ch t, công d ng, ho từ ạ ỏ ề ọ ặ ể ấ ụ ạ  

đ ng….ộ

Ví d : Cho tr  xem tranh các chú b  đ i hành quân. Đ t câu h i làm sángụ ẻ ộ ộ ặ ỏ  

t  ý nghĩa chung c a b c tranh nh : Chúng mình có th  đ t tên cho b c tranhỏ ủ ứ ư ể ặ ứ  này là gì? Đ t câu h i làm sáng t  đ i tặ ỏ ỏ ố ượng miêu t  B c tranh này v  ai? Hả ứ ẽ ọ đang làm gì? Trang ph c các chú đang m c màu nh  th  nào? Đ t câu h iụ ặ ư ế ặ ỏ  

nh m m  r ng đ  tài, phát huy sáng t o c a tr : Các con th  k  m t câuằ ở ộ ề ạ ủ ẻ ử ể ộ  chuy n v  b c tranh? Nh ng b c tranh đã cho tr  xem có th  treo trong l pệ ề ứ ữ ứ ẻ ể ớ  

m t th i gian đ  tr  xem l i, trao đ i và c ng c  v n t  đã ti p thu độ ờ ể ẻ ạ ổ ủ ố ố ừ ế ược

Đ i v i tr  ngố ở ẻ ười dân t c thi u s  còn h n ch  v  v n t  Khi tròộ ể ố ạ ế ề ố ừ  chuy n, cô giáo có th  s  d ng ph i h p m t s  th  thu t: nói m u, nh c l i,ệ ể ử ụ ố ợ ộ ố ủ ậ ẫ ắ ạ  

gi ng gi i, khen g i, cho tr  s  d ng các thao tác c m n m, s  mó….Ví d  :ả ả ợ ẻ ử ụ ầ ắ ờ ụ  

H i tr  v  m t s  lo i qu : Đây là qu  gì? Qu  này ăn nh  th  nào? Con thỏ ẻ ề ộ ố ạ ả ả ả ư ế ử 

s  xem qu  nh n hay s n sùi? ờ ả ẵ ầ

Trò chuy n v i tr  b ng hình th c cho tr  quan sát tranh, sau đó cô đ aệ ớ ẻ ằ ứ ẻ ư  

ra câu h i đ  tr  s  d ng v n t  c a tr  đ  tr  l i câu h i. N u tr  tr  l iỏ ể ẻ ử ụ ố ừ ủ ẻ ể ả ờ ỏ ế ẻ ả ờ  

ch a đư ược giáo viên có th  giúp tr  b ng cách cô nói m u tr  nh c l i.ể ẻ ằ ẫ ẻ ắ ạ

Ví d : Cô s  d ng b c tranh c nh gia đình đang ăn c m. Cho tr  quan sátụ ử ụ ứ ả ơ ẻ  

và đàm tho i:ạ

Trong m y ngấ ười ng i ăn c m, ai ng i   gi a? (b n nh )ồ ơ ồ ở ữ ạ ỏ

Bên ph i b n nh  là ai? (m )ả ạ ỏ ẹ

Cho tr  t  k  v  nh ng gì tr  đã đẻ ự ể ề ữ ẻ ược làm quen: Đây là bi n pháp tíchệ  

c c hóa v n t  c a tr  Khi tr  t  k  chuy n, tr  s  g i tên, k  ra các đ cự ố ừ ủ ẻ ẻ ự ể ệ ẻ ẽ ọ ể ặ  

đi m c a các lo i hoa, con v t s  v t hi n tể ủ ạ ậ ự ậ ệ ượng…và đó là đi u ki n đ  cácề ệ ể  

t  ng    tr ng thái b  đ ng chuy n thành ch  đ ng tích c c.ừ ữ ở ạ ị ộ ể ủ ộ ự

Ví d : Ch  đ  th  gi i th c v t. Cho tr  k  v  vụ ủ ề ế ớ ự ậ ẻ ể ề ườn cây ăn qu  nhà bé :ả  Nhà em có m t vộ ườn cây xoài, nó n m   bên ph i c a ngôi nhà, hàng năm câyằ ở ả ủ