Cơ sở kỹ thuật mạng internet

Mạng Internet cung cấp các dịch vụ như ; thư điện tử, trao đổi các tệp dữ liệu, thòng tin dưới dạng tiếng nói và hình ảnh, Telnet thiết lập một phiên bản làm việc với một máy tính từ xa,

T S P H A M M I N H V I Ê T - T S T R Ầ N c ồ n g n h ư ơ n g

Cơ sỏ kỹ thuật

MANG INTERNET

(Tái bản lần th ứ nhất)

N H À X U Ấ T B Ả N G I Á O D U C

Lòi nói đổu

M ạ n g Internet, một phát minh quan trọng của nhân loại trong thập

kỷ cuối cùng của thế kỷ 20, nó là một mạng nối kết của các mạng máy tính trên toàn cẩu, nhằm mục đích trao đổi thòng tin

Mạng Internet cung cấp các dịch vụ như ; thư điện tử, trao đổi các tệp dữ liệu, thòng tin dưới dạng tiếng nói và hình ảnh, Telnet thiết lập một phiên bản làm việc với một máy tính từ xa, Usenet trao đổi trong một nhóm người theo kiểu hội thảo chuyên đề, thông qua các nhóm tin tức, dịch vụ tim kiếm tài nguyên theo "í/7ựt dơn" (Gopher Wais) và cuối cùng là dịch vụ về các công c ụ /c/7ấc/7/c/)ử Hiện nay trong Internet có rất nhiều kho dữ liệu đồ sộ luôn mỏ cửa phục vụ miễn phí cho mọi người Dịch vụ này tạo điều kiện cho người sử dụng đi khắp thế giới mà vẫn có thể thòng tin liên lạc trên Internet giống như đang ỏ nhà Với các chức năng thòng tin trên, mạng Internet đang dần trỏ thành một cơ sở hạ tầng cho xã hội và kỉnh tế Như vậy, mạng Internet sẽ trở thành một phần quan trọng trong cuộc sống của chúng ta

Trước đây khi muốn sử dụng mạng Internet, cần phải nghiên cứu kỹ

về các "giao thức" máy tính, tìm hiểu hệ điều hành mạng UNIX, một hệ điều hành khó hiểu và mang nặng tri thức hàn lâm Bây giờ mọi thứ đều thay đổi Trước kia các dịch vụ trực tuyến, mang tính kinh doanh, phải thiết lập một sự giao kết chéo với nhau, ngày nay được nối trực tiếp vào mạng chung, tạo thành một mạng duy nhất, đó là Internet Các dịch vụ trực tuyến ngày càng trở nên phổ thông và đơn giản hơn VVorld Wide Web (WWW hay còn gọi là trình duyệt Web), là bước quan trọng nhất của việc phát triển một hệ thống của Internet Trình duyệt Web (WWW)

là một giao diện của Internet với người dùng, chứa các chỉ mục hay các lién kết Với sự giúp đỡ của một trinh duyệt, người ta có thể tìm kiếm được hàng tỷ nguổn thông tin nguồn phần mềm và có thể giao tiếp với nhau Hiện tại, chúng ta có thể xử lý các tư liệu dưới dạng văn bản hoặc hình ảnh hai chiều Các mô hình về tư liệu thay đổi khi còng nghệ mài xuất hiện như Hot Java (ngôn ngữ lập trình của hãng Sun giúp người ta lập trình hội thoại trên Web) và VRML (Virtual Reality Modeling Language : ngôn ngữ mô hình hóa thực tế ảo〉 Trong tương lai gần cảc

mô hình tư liệu siêu liên kết vẫn sẽ ngự trị Theo chiều hướng phát triển, người ta có thể ngày càng di chuyển dễ dànp hơn trong Web và phối hơp

hệ thông với sự trợ giúp của các giao diện người dùng

Quyển sách này gồm 12 chương Chương 1 cung cấp một số khái niệm về mạng máy tính, mạng Internet và các giao thức truyền tải thông tin Chương 2 và chương 3 giới thiệu các cơ sở và cách sử dụng của trình duyệt Web Chương 4 và chương 5 giới thiệu cách sử dụng thư điện tử Chương 6, 7 và 8 cung cấp các khái niệm về danh bạ thư tín, Usenet, cách đăng nhập và các cuộc thảo luận của các nhóm tin Chương 9 trình bày về ; tán gẫu IRC, một dịch vụ thảo luận sống động trên mạng mảy tính Chương 10 cho phép người đọc có kiến thức về các dịch vụ khác của Internet như Telnet và Gopher Chương 11 giúp chúng ta tìm kiếm thòng tin trong kho dữ liệu điện tử trên Internet Chương 12 giúp bạn đọc tạo ra một trang chủ đơn giản, một biểu tượng hiện đại thể hiện sự tổn tạ, của các cơ quan, trường học hoặc cơ sở kinh doanh trên mạng Internet Còng nghệ thõng tin phát triển nhanh chóng đó là sự phát triển mang tính chất khoa học, có tính kế thừa Cuốn sách này giúp bạn đọc

dễ dàng củng cố kiến thức cơ sở và mở rộng so sánh với kiến thức đã tiếp thu được Vi vậy ngoài việc làm tài liệu cho sinh viên và học sinh nó còn giúp cho người mới bắt đầu làm quen hoặc quá ít thời gian nghiên cứu về Internet có điều kiện học sử dụng Internet một cách nhanh chóng

dể áp dụng vào các công việc nghiên cứu, kinh doanh hoặc giải trí

Chúng tôi chân thành cảm ơn mọi ỷ kiến đóng góp, phê bình của bạn đọc gần xa nhằm làm cho cuốn sách được hoàn thiện hơn Thư góp

ý xin gửi về địa c h ỉ:

Khoa Điện tử - Viễn thông, Trường Đại học Bách khoa - Hà Nội,

C Á C TÁC G IẢ

Chương 1 MANG MÁY TÍNH VÃ INTERNET

GỆ ỉtíK-1 Hmt* On

n ? cùềềẾMễt

ềỂĨÊĩtníđẾÊÊÊìtíầt

In te rn e t Cíìẩnnels

1.1- Khái quát

MẠNG MÁ Y TỈNH

• Mộl hệ thống có ít nhất hai máy tính trở lên

• Cho phép mọi người liên lạc với nhau

• Chia sẻ được tài nguyẻn

• Mạng nội bộ còn gọi là mạng LAN

• Mạng diện rộng có tên khác là mạng W AN

ỈNTERNET

• Mạng của các mạng máy tính

• Mạng của cộng đổng cửa những người trao đổi thồng tin nhờ các máy tính ghép nôi với nhau,

• Mạng của tư liệu thông tin nằm trên các máy lính

MÔ H ÌN Ỉi KHÁCH/CH ủ

• Trình chii (server prograni) là một chương trình chạy irẻn một máy tính trong mạng, nó có có nhiệm vụ cung cấp các dịch vụ mà máy khác yẽu cẩu

• Trình khách (C lie n t program) là một chương trình chạy trên một máy tính trong mạng, dại diện cho người dùng yéu cầu các dịch vụ trên một máy lính nào đó và nhận các dịch vu đó vê cho người dùng

MÁY CHỦ

• Máy chù (host) là máy tính được kết nối vào một mang có khả nầng cung cấp các dịch vụ cho các máy tính khác trên mạng

• Máy chủ (server) ìà máy tính có chứa chương trình cung cấp các dịch vụ cho các chương trình khách

1.2 Mạng máy tính

M ạng máy tính là mỏl hệ thống gồm hai hay nhiéu máy tính được kết nối để trao đổi thông tin ,

với nhau Muc đích của mạng là để liẽn lạc với nhau hoặc chia sẻ các tài nguyên: những lài nguyên đát tiểiì hoặc phần cứng hay phần mềm và khó bảo trì có thể được nhiều người cùng sử dụng chung

Mang nội bộ (mạng L A N ，Local Area Netvvork - LA N ) là một mạng của các máy tính được

nối VỚI nhau trong một khu vực hạn hẹp như trong một tòa nhà, nhờ một sô loại cáp dẫn, không

dùng thuê bao diện thoại Xuất phát từ còng Iighệ thí nghiệm, niạng CIIC bộ LA N đà trá thành n ột công cụ quaii trọng trong các cơ quan lìghicn cứu, hành chính, sàn Xuất kinh doaiiỊi trên toàn nê giới Mạng LAN là hệ Iruyền thỏng có tốc độ cao’ được ihict kc để nối kết các máy tính và các th cl

bị xử lý khác trong một phạm vi địa lý nhò Mạng LAN trớ ncn thông duim vì nó cho phép người sư dụng dùng ch ung các tài nguyên quan trọng lì hư máy in màu, phẩn mểm đát tién và trao đổi ihỏ Ig tin với nhau

c)

H i n h C á c k é t c ả u c ú a m ạ n g L A N

a ) m ạ n g d ạ n g v ò n g ; C) m ạ n g k i é u B U S / E i h e r n e i ;

b 》 m ạ n j Ị d ạ n g h ì n h s a o ; d ) m ạ i ì g g h é p n ố i i r a o đ ổ i q u a d ư ờ n g d i ệ n i h o ạ i

Các mang diện rộng được nôi qua đường dây điện thoại thuê bao hoặc nhờ một số công nghệ khic như hệ thống điện tử viên thông hoặc vệ tiiih

H i n h Ị 2 M ổ t k ỏ í c ả u c ủ a m ạ n g W A N

1 ' K o u í e r ; 2 • F D D ! h a c k b o n e :

3 - I B M K 2 6 5 ; 4 - I B M S 2 K 5 - A T M s v v i i c h ;

5 - L A N - A T M s v v i i c h ; 6 - A T M b a c k b í ) n c ;

7 - H u b ; X - R o u l e d E l h e r n c i L A N ;

9 1 0 - M b p s s w i l c h E i h e r n e i L A N 、

10- E L A N I; I I - ELAN2; 12 - 25-Mbps;

13 - Servers(155-Mbps A T M)；

T

N h à c u n g c ấ p

k h á n ả n g I r u y

c ậ p I n t e m e ĩ

I N T E R N E T

Niững mạng này chứa rất nhiểu kiểu máy tính khác nhau’ vì vậy người ta đã thiết lâp một phương pỊ-áp tổng quát cho việc truyển tin giữa các máy tính, để liên kết mọi thứ với nhau Mạng Internet pỊ-ục vụ cho việc chia sé các tài nguyên thông tin nhiểu hơn là chia sẻ những phần cứng

Hiểu vể Internet và sự hoại động của nó thật là khó Chúng ta sẽ nhận thấy như là người mù sờ vri Chúng ta có thể coi Internet như là đám mây, Internet như là mạng nhộn, Internet như cái cây hoặc Internet như là một "hộp đen", mội cái gi đó đi từ phía này sang phía kia, khó có thể hiểu được cái gì đả xáy ra Internet không phải là một hệ thống có sự liên hệ mật thiết với nhau như mạng nội

bc hay mạng diện rộng Sự thực mạng Internet là một hệ thông lỏng lẻo của các mạng nhỏ hay nụng của các máy tính được ghép nối với nhau bàng các đường dây dẫn Các mạng riêng rẽ này có khiynh hướng sử dụng các quy tác trao đổi thỏng tin cùa Internet

Nói tóm lụ i’ mạng Internet hay Nel là một mạng cùa các mạng máy tính được ghép nối với nbau irên phạm vi toàn cđu Các máy tính được ghép nối vào Internet, thường được gọi là các máy

d ù , có nhiệm vụ cung cấp các dịch vụ thông tin cho các máy tính khác trong mạng

Mạng Internet hoạt động có hiệu quả là nhờ vào các chương trình Các chương trình cho phép người dùng nhận và gửi thư điện lừ, truy cập vào mạng khác, chuyển các lộp dữ liệu từ các máy chù (náy lưu trữ các thông tin), chia sẻ và thu thập các thông tin Các chương trình này phân làm hai Icại： trình chù và trình khách Trình chủ là chương trình cung cấp các dịch vụ, cư trú trên các máy thh chù hoặc máy tính trung lâm Trình khách là chương trình cư trú trên các máy tính riêng rẽ yêu

CcU c á c d ị c h v ụ c h o n g ư ờ i d ù n g

Các nguón thông tin được đạt trong các máy tính trên mạng Internet Như vây, mạng Internet

ccn được hiểu là một bộ sưu lập các thông tin lưu trữ trong các máy tính nằm rải rác trên toàn câu

Cic iư liêu thông tin được tổ chức Iheo trang Người ta đưa một trang lẽn màn hình máy tính’ xem

níi dung và nhờ các tùy chọn cùa

ctươiig trình để mang về và hiện

lứiểu trang thông tin khác Các

tring trén mạng Internet mang lại

ck) người dùng các thông tin dưới

daig văn bản được định dạng hoặc

cc màu Siũ% dưới dạng hình ảnh và

ân thanh Các trang này còn có

kìà nàng tương tác\ tạo ra một

gao diện thuận lợi cho người

dtng

Nói dung thông tin là trên

het' Tuy nhiên để tìm kiếm được

níi dung cần thiết, người la còn

cỉn đến sự liên kết của các trang

IVột trang được lổ chức tốt là trang

cc các sự liên kết với các trang

kìác Điểu này có nghla là khi

nìáy chuột vào một nhóm ký tự

mo đó hoặc mội hnih ảnh, người

dmg đưa vể một trang thống tin

rrứi lên màn hình Toàn bộ mạng

cia các trang được liên kết với

niau nhờ các lién kết hay các chỉ

nục

Như chúng ta đã thấy, mạng

Iiternei là mội mạng của các máy Hirth /J Sơ đổ kêi cấu dịch vụ Iniemet.

tíih, các máy tính này trao đổi

M á y c h ủ

M á y c h ú

N h à c u n g c ấ p

d i c h v u I n l e m e l

N h à c u n g c ấ p

d i c h v u I n t e r n e t

ISP

Ị >o<X >ẽ

N g ư ờ i d ù n g i r u y

c ậ p I r ự c l i ế p

N g ư ờ i d ù n g t r u y c ậ p ỉ ừ x a ( đ i ê n t h o ạ i , t h u ê b a o )

M ạ n g n g ư ờ i d ù n g c ồ n g c ộ n g

thông (m với nhau Từ "Internet" xuất phái từ tiếng Anh là *'liilerneiworking" nghĩa ỉà giao liep giữa các mạng Tuy nhiẽn khí nói vé Internet’ người ta có thể hiểu mạng Internet là một cộng đỏng của người dùng, là mạng liên kết các thông tin cá nhân hoảc thông tin cồng cộng, là mạng p h ụ c 、ụ cho việc cung cấp và nhận thông tin Các máy lính hoàiì toàn là phương (iện, là chiếc thuyên chuyên chờ các ihông tin từ nơi này sang nơi khác Mạng Internet là công cụ mang tính vật lý, nhưng lưc thúc đẩy cho sự hoạt động cũng như sự phái triển mạng Internet chính là nhu cáu và sự cẩn thiết đẻ làm cho thông tin thêm phong phú và làm cho sự giao tiếp ihẽm nhanh chóng, rộng khắp, có tính chủ động, có lính thời sự, làm cho nguồn tài nguyên thông tin Irèn toàn cẩu này dể hiểu và dẻ sứ dụng h(m

Như vậy mạng Internet là cách, là phương thức thực hiện hai nhiệm vu: giao liếp vói con người

và lưu (rữ thông tin Mạng Internet phíh triển mội cách nhanh chóng, chúng ta không có thời gian đi hết lịch sử của Internet, hậu trường của máy tính Bảng 1 ỉ điểm qua một sổ' sự kiện quan irọng cua Internet

B ả n g J I TÓM LƯỢC VỂ LỊCH sử PHÁT ĨRlỂN INTERNET

1 9 5 7 M ạ n g A R P A ( A d v a n c e d R e s e a r c h P r o j e c l A g e n c y ) r a d ờ i

S a u d ó c h u y ể n I h à n h m ạ n g D A P R A d ù n g i r o n g q u à n d ộ i

1 9 6 2 C ô n g n g h ệ d ó n g g ó i ( P a c k e í - S w i í c h i n g T e c h n o l o g y ) d ư ợ c đ ư a r a đ ể b à o đ à n i c h o c á c l o ạ i m á y t í n h

k h á c n h a u c ó t h ể t r a o đ ổ i i h ổ n g l i n d ư ợ c v ớ i n h a u

1 ^ 9 M ạ n g m á y l í n h đ ẩ u t i ê n đ ư ợ c ỉ h i ế t k ẻ i r ê n c á c ý i ư ứ n g n ã m 1 9 6 2 S ự t h à n h c ó n g c ủ a N C P

( N e t v v o r k C o n i r o l P r o í o c o i )

1 9 7 2 S ự r a đ ờ i t h ư đ i ệ n l ứ ( e - m a i l )

1 9 7 9 C á c n h ó m t i n l ứ c U s e n e t r a d ờ i

I Ý t ư ở n g v ế d a n h b ạ i h ư í ữ 《M m h n g L i s l s ) v à B I N E T r a đ ờ i

I 9 Í Í 2 T C P / I P t h a y t h ẻ c h o N C P t à m ộ t g i a o I h ứ c c h ủ y ô ' u I r ê n i n t e r n e i

I 洲 4 H ẻ I h ố n g F Q D N ( F u l l Q u a l i f i e d D o m a i n N a m e ) r a đ ờ i

1 9 8 6 N S P N E T ( n o n - p r o f i l N a t i o n a l S c i e n c e P o u n d a l i o n N e l s v o r k ; m ạ n g H ộ i K h o a h ọ c Q u ố c g i a k h ó n g

s i n h l ợ i n h u ậ n ) r a đ ờ i N S P N E T i i ẻ n k ế t c á c c ơ q u a n g i á o d ụ c đ à o Ị ạ o , c h í n h p h ú q u ả n d ộ i v à c á c

t r u n g l â m s i é u t í n h t o á n

1 V H 9 W o r Ì d W i d e W e b r a d ờ i

1 9 9 0 T ổ c h ứ c l ạ i m ạ n g A R P A N E T

I V 9 Ị D i c h v ụ G o p h e r v à W A I S r a J Ờ I H ệ C I X ( C o m m e r c i a l I n i e r n e í E x c h a n g e ) r a đ ờ i ' p h ụ c v ụ c h o v i ộ c

( r a o đ ổ i ỉ h ỏ n g Ú n i h ư ơ n g m ạ i

1 9 9 ^ T r ì n h d u y ệ t M o s a i c W o r l d W i d e W e b r a đ ờ i

1.3 Mạng Internet và giao thức

K hái niệm

• Mạng In te rn e t là sự ghép nối giữa các máy tính trên toàn cẩu Những máy tính này đươc nối với nhau thông qua các phương liên viển thông như đường dây điên thoại, vệ tinh

• Giao thức (Prolocol) là một tập hợp các quy tắc, mỏ tả bầng những thuật ngữ kỹ thuật %ể phương thức truyền thông giữa các máy tính

Đê đảm bảo rằng những loại máy tính khác nhau có thể làm việc với nhau, các nhà lâp irìr.h viết các chương trình sử dụng các giao thức chuẩn (Standard Protocol) V í dụ có môt giao thức rrô

tả chính xác các định dạng được sử dụng cho một thông điệp thư điện tử Tất cả các chương trình >ứ

lý thư từ của Internet déu tuân theo các giao thức này khi chúng chuẩn bị một thông điệp đế gứi

T C P /IP là tên chung cho một tẠp hợp trẽn 100 giao ihức được sử dụng dế kếl nối các máy tính vào mạng *'T C F /IP " là tên của hai giao thức quan trọng nhốt: giao thức kiếm tra truyểii lài TCP; Iransmission Control Protocol) và giao thức Internet (IP: internet Protocol) Mặc dù chúng ta klìỏng cần biết các chi tiết nhưng cũng có ích khi biết được ý nghĩa và vai trò của chúng trên Inỉernel Những chi tiết cúa TCP/IP mang (inh kỹ thuật và không lý thú đôi với háu hết mọi người, nhưng có một vài ý tưởiig chính mà chúng ta sẽ đề cập tới

Trong phạm vi mạng Internet, thông tin khồng được truyền tái như mộl dòng liên lục lừ máy chu này lới máy chú khác Thay vào đó, dữ liệu được chia ihành những gói nhỏ (gói) V í d ự ,h ú n g

la gứi một ĩá thư dài tới mội người ở nơi nào đó TCP sè chia thông điệp này ihành các gói Mải gói được đánh dấu bới một sổ thứ tự và địa chi cúa nơi nhộn Thèm vào đó, TCP chèn vào một vài thòng tin kiếm soát lỗi Các gói này được gửi Irẻn mạng máy tính, nơi mà công việc của IP là tru>ền lải chúng tới máy chủ ở xa Tại phía cuối, TCP nhận các gói và kiểm tra lỗi Nếu một lỗi xuâí hiện

trong một gói, TCP yêu cáu gói riêng biệt đó phải được gừi lại Chi khi tấl cả các gói đà được nhộn đúng iheo quy cách, TCP sẽ sử dụng sỏ thứ lự để tạo lại thông điệp ban đầu Nói cách khác, còng việc của IP là chuyển dữ liệu thỏ (các gói) từ nơi này lới nơi khác Công việc cúa TCP là quân lý dòng chay và báo đảm sự chính xác cho dữ liệu

Việc chia nhỏ dữ liệu thành các gói có một vài ích lợi quan trọng Thứ nhâì, nó cho phép Internet sừ dụng cùng mộl đường dảy liên lạc cho nhiểu người dùng khác nhau đồng thời Cac gói thông điệp khác không nhất thiết phải đi cùng với nhau cùng một thời điểm trên một đường dây liên lạc Giông như một xa lộ, trong đó mọi chiếc xe đểu chạy trên một đường chung, mặc dù chúng lới những nơi khác nhau

T o k c n R tn g N c lw o rk (N c iw a r c A p p le

E ỉh c m c r Ncivvork

(N ctV V a rc.T C P /IP , A p p le T a lk )

ỵ

M

Khi các gỏi di chuyển,

chúng hành tnnh lừ máy chú

này sang ,tới máy ch li khác

đến khi chúng tới được đích

cuỏi cùng cùa chúng Đây là

sự linh hoạt cúa Internet Nếu

một lộ trinh bị ngát, những

gói có ihể đi (heo các lộ trình

khác Như vẠy, khi những

điều kiện thay đổi, mạng có

thể sử dụng niối liên kết tốt

nhát có thế tại mỏi thời điểm

V í Jụ, khi một phần riêiig biệt

cùa mạng Irở nên quá lài, các

gói có thể hành trình theo

những tuyến đường dây khác,

íĩ bận rộn hơn Một lợi ích

khac của việc sir dung gói là

khi sai inội điều gì đó, chi có

mội gói đơn lẻ cần truyền lại,

Ihav vì loàn bộ thòng điệp Điểu này làm tảng rất nhiéu tốc độ chung của Internet Tất cã sư linh hoai này làm cho lính tin cậy cao Bằng cách này hay cách khác, TCP/IP báo đàm ràng dử liêu truvển tải được thông suốt Trên thực tế，Internet chạy tốt đến mức chỉ tôn vài giây để gửi một tệp tin từ máy chù này lới máy chủ khác, thậm chí chúng cách xa hàng ngàn dậm và tất cả các gói phải Iruvển qua nhicu máy lính

TCP/IP là niột Ihứ keo dán dể duy irì sự lién kẻì hàng ngàn mạng máy tính và hàng triệu máy tính trên Internet

U n ra lT a lk N e tw o rk (A p p le T a lk )

m

A R C n e l N civvoiV (N c íW a rc T C P /IP )

H i n h 1.4. G i a o t h ứ c t r u y é n d ữ l i ệ u

1.4 Máy chủ và thiết bị ngoại vi

Khái niệm

• Máy chú (host) ỉ à một máy tíiih được nỏi vào mạng và có khâ nâng cung củp thông tin cho máy tính khác trong mạiig Nỏi cách khác, máy clìii là máy tính trong mạng mà các máy tính trong mạng cló có tlìể truy cập chrợc

• Trạm đáu cuối (terminal) là một máy tính được ghép nối vào một mạng và hoạt động nhở nguồn lưc do một máy chu hỗ trợ

T ieo nghĩa trên, trong phạm vi Internet, mổi máy lính riêng lẻ gọi là một máy chủ V í du’ chúng ta có thể lìm thông tin cán ihiếl bằng cách nối kêì vào một máy chù ở Nhật Bản Nếu máy tính Cia chúng la được kết nối vào Internet thl nó cũng trở thành máy chù, cho dù chúng ta khổng chia Sí bất kỳ tài nguyên nào với phẩn còn lại của Internet Có thể thấy mội máy tính được truy cộp tới nhr là một nút (node) Nếu chúng la vẽ một sơ đổ biểu diên sự liên kết trong mạng máy tính, mỗi ưáy tính sẻ là một điểm và mỗi mối liên kết sẽ là một đường Như vậy, "n ú t" (node) còn là một

lừ đốrg nghĩa cúa từ "máy chủ"

Giúng ta có thể sử dung máy tỉnh bằng hai cách Chúng ta có thể sử dụng loàn bộ nó, hay dùng với hhh ihức chia sè các tài nguyên Những máy lính một người dùng thường được gọi là những trạm lìm v i ệ c staĩioỉì) Tuy nhién một vài máy tính được chế lạo đẻ nhiểu người có ihể sử

dụng (lổng thời Những hệ thòng phục vụ cho nhiều người dùng (M ultiUser System) ihườiig được đổ cập lói như những máy tính chú (Host Computer) M ộl máy tính lớn (large mainírame Computer) có

thể làm việc như m ộ! máy chủ cho hàng trám Iigười dùng đồng th ờ i; m ột m áy tính nhỏ hưii n iộ l

máy tính PC, cũng c ó 【hẽ hoại động như một máv chú cho một nhóm nhỏ người sứ dung

Khi sử dụng máy lính, chúng ta giao tiếp hay tương tác với nó bằng bàn phím, màn hình và (cổ thể) bỉng chuột Những thiết bị này là các bỏ phận cùa máy tính Với một máy tính nhiéu người dùng, mỗi người phải có trạm đầu cuối riêng cúa mình đê sử dung M ột trạm đáu cuối được nối vào một iT.áy chủ, nơi cung cấp khả năng lính toán cho mọi người Sự lắp ghép này gọi là hệ thống chia

sẻ thỜ! gian

Như vây, thuật ngữ "máy cliủ’’ có hai nghĩa Trong pham vi Internet, mỏi máy lính được gọi lả máy chù Trong phạm vi các hệ thống chia sẻ ihời gian, máy tính chính phục vụ cho mỗi người dùng trên từng trạm làm việc riêng biệt, cũng gọi là máy chủ Tất nhiên, một máy tính như vậy được nôi vào Internet sẽ được gọi là cả máy chú chia sè thời gian (Time - Sharing Hosl) lẫn máy chu Internet (Internet Host)

Mỗi máy chù trên Internet có niộl địa chi TCP/IP duy nhất Địa chì TCP/IP bao gồrn các con số

và dấu chấm Địa chi TCP/IP cùa máy lính còn gọi là địa chí vật lý Địa chi vậi lý và các lén logic trên ĩTiáy chủ không có ý nghĩa nlìiéu đối với những người sử dụng V í dụ đ[a chi TCP/IP cùa một máy chủ Internet trong khu vực Thái Bình Dương là 203.120.90.40 còn được gọi lã www.paciric.net.sg Giao liếp được thiết lập giữa người dùng và máy chủ thông qua các địa chi

1.5 Các hệ thống khách/chủ

Một trong những nguyên tắc sử dụng mạng là cho phép chia sẻ các tài nguyẽn, việc chia sé nàv

do hai chương trình riêng biệt thực hiện, mỗi chương trình chạy trên mộl máy tính khác nhau